CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MARKETING DỊCH VỤ VÀ CHÍNH SÁCH SẢN PHẨM TRONG KHÁCH SẠN 1. TỔNG QUAN VỀ DỊCH VỤ, MARKETING DỊCH VỤ VÀ CHÍNH SÁCH SẢN PHẨM TRONG MARKETING DỊCH VỤ 1. Dịch vụ, marketing dịch vụ và chính sách sản phẩm trong marketing dịch vụ · Dịch vụ là một quá trình hoạt động bao gồm các nhân tố không hiện hữu, giải quyết các mối quan hệ giữa người cung cấp với khách hàng hoặc tài sản của khách hàng mà không có sự thay đổi quyền sở hữu. Sản phẩm dịch vụ có thể trong phạm vi hoặc vượt quá phạm vi của sản phẩm vật chất”.
[10] · Marketing dịch vụ là sự thích nghi lý thuyết hệ thống vào thị trường dịch vụ, bao gồm quá trình thu nhận, tìm hiểu, đánh giá và thỏa mãn nhu cầu của thị trường mục tiêu bằng hệ thống các chính sách, các biện pháp tác động vào toàn bộ quá trình tổ chức sản xuất cung ứng và tiêu dùng dịch vụ thông qua phân phối các nguồn lực của tổ chức. Marketing được duy trì trong sự năng động qua lại giữa sản phẩm dịch vụ với nhu cầu của người tiêu dùng và những hoạt động của đối thủ cạnh tranh trên nền tảng cân bằng lợi ích giữa khách sạn, người tiêu dùng và xã hội. [10] · Chính sách sản phẩm là phương thức kinh doanh có hiệu quả trên cơ sở đảm bảo thỏa mãn nhu cầu thị trường và thị hiếu của khách hàng trong từng thời kỳ hoạt động kinh doanh của khách sạn. Dưới góc độ marketing thì chính sách sản phẩm là tổng thể những quy tắc chỉ huy để tung ra sản phẩm ra thị trường nhằm thỏa mãn nhu cầu khách hàng ở từng thời điểm kinh doanh để mang lại hiểu quả kinh doanh.
Dưới góc độ khách sạn thì chính sách sản phẩm được hiểu là những chủ 9 trương của khách sạn về việc hạn chế, duy trì, phát triển, mở rộng và đổi mới các mặt hàng dịch vụ nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng với hiệu quả cao, phù hợp với các giai đoạn của chu kỳ sống sản phẩm và phù hợp với khả năng của khách sạn. Chính sách sản phẩm được coi là yếu tố quan trọng trong chiến lược marketing, nếu chính sách sản phẩm không phù hợp thì tất cả các chính sách khác dù tốt đến đâu thì cũng không có lý do tồn tại. Mặt khác, nếu đưa ra thị trường những sản phẩm không phù hợp với nhu cầu thì dù quảng cáo hay giá thấp đến đâu cũng không thể tiêu thụ được. Hơn nữa, trong điều kiện kinh tế thị trường hiện nay có nhiều biến động do tình hình chính trị trong khu vực và thế giới ảnh hưởng lớn đến các hoạt động du lịch nên vấn đề đưa ra chính sách sản phẩm đúng đắn là vô cùng quan trọng, giúp cho khách sạn đứng vững và phát triển trên thị trường.
Sản phẩm, dịch vụ trong khách sạn a. Phân loại các sản phẩm, dịch vụ trong khách sạn Sản phẩm trong khách sạn được chia ra làm hai loại như sau: · Sản phẩm vật chất: là những sản phẩm mà khách hàng có thể sờ, nắm, nhận biết được chất lượng của chúng trước khi tiêu dùng như hàng hóa, đồ ăn, đồ uống, mặt hàng lưu niệm… · Sản phẩm phi vật chất hay còn gọi là dịch vụ: là những sản phẩm mà khách hàng không thể sờ, nắm, nhận biết được chất lượng của chúng trước khi tiêu dùng. Dịch vụ trong khách sạn được chia làm 2 loại là dịch vụ cơ bản và dịch vụ bổ sung. Đặc trưng cơ bản của sản phẩm, dịch vụ khách sạn Sản phẩm, dịch vụ của khách sạn là một loại hàng hóa đặc biệt, nó có những nét đặc trưng riêng mà hàng hóa hiện hữu không có.
Sản phẩm,dịch vụ khách sạn có bốn đặc điểm nổi bật như sau: 10 · Sản phẩm dịch vụ của khách sạn mang tính vô hình: Đây là một đặc điểm chung của bất kỳ một đơn vị kinh doanh dịch vụ nào, sản phẩm dịch vụ tại một khách sạn không tồn tại dưới dạng vật chất, không cầm nắm, không nhìn thấy được, mà khách hàng phải trực tiếp cảm nhận qua thời gian sử dụng dịch vụ. Vì vậy, thông thường muốn lựa chọn một khách sạn, khách hàng thường tìm hiểu qua các kênh thong tin truyền thông như internet, báo đài, tivi… và một kênh thông tin khác nữa là thông tin truyền miệng. Chính vì điều này mà mỗi khách sạn đều có phương thức marketing của riêng mình để truyền đạt các thông tin nhanh nhất, đưa ra các chiêu thức marketing phù hợp, tạo một thông tin truyền miệng tốt để có thể thu hút đông đảo khách hàng. · Sản phẩm dịch vụ khách sạn không thể lưu kho cất trữ được: Không giống như sản phẩm hàng hóa có thể lưu kho, trong dịch vụ quá trình sản xuất và tiêu dùng diễn ra đồng thời, không tách biệt, trùng nhau về cả không gian và thời gian, vì thế trong quá trình khách hàng sử dụng các dịch vụ tại khách sạn, các nhân viên phục vụ luôn cố gắng làm việc hết mình tránh đến mức tối đa xảy ra các sai sót, sự cố.
· Sản phẩm dịch vụ tại khách sạn mang tính không ổn định về chất lượng: chất lượng của sản phẩm dịch vụ rất dễ bị thay đổi, nó phụ thuộc vào cả người cung cấp lẫn khách hàng, tùy thuộc vào kỹ năng chuyên môn và thái độ của nhân viên tiếp xúc, hơn nữa dịch vụ mang tính đồng nhất, quá trình sản xuất và tiêu dùng là trùng nhau nên sẽ không tránh khỏi những sai sót. Tính thay đổi này còn do sự dao động về nhu cầu nên tạo khó khăn trong việc cung cấp chất lượng đồng nhất trong thời gian có nhu cầu cao điểm. · Sản phẩm dịch vụ khách sạn không tách rời: quá trình sản xuất gắn liền với việc tiêu dùng sản phẩm dịch vụ. Người tiêu dùng cũng tham gia vào hoạt động sản xuất cung cấp dịch vụ cho chính mình.
Dịch vụ là liên tục và có tính hệ thống. Phải có nhu cầu khách hàng thì quá trình sản xuất mới có thể 11 thực hiện được. Cấu trúc của sản phẩm, dịch vụ khách sạn Đối với sản phẩm nói chung thường được chia thành 3 cấp độ sau: · Sản phẩm cơ bản: là sản phẩm cốt lõi, đáp ứng lợi ích cơ bản cho người dùng. · Sản phẩm hiện thực: là biểu hiện cụ thể của sản phẩm cốt lõi cung cấp cho khách hàng ( chất lượng, các thuộc tính, thiết kế, nhãn hiệu, bao gói).
· Sản phẩm nâng cao: bao gồm các hàng hóa hữu hình và các dịch vụ, lợi ích bổ sung nhằm thỏa mãn các nhu cầu nâng cao của khách hàng và để phân biệt với các sản phẩm cạnh tranh. Đối với dịch vụ, do tính vô hình và tính không thể tách rời nên việc chia thành 3 cấp độ là không còn phù hợp. Do vậy nên chia thành 2 cấp độ: · Dịch vụ cơ bản: là dịch vụ thỏa mãn nhu cầu chính của khách hàng, là lý do chính để khách hàng mua dịch vụ. Đây là những dịch vụ không thể thiếu được trong kinh doanh khách sạn và trong mỗi chuyến đi của du khách.
Nó bao gồm dịch vụ lưu trú và dịch vụ ăn uống. Các dịch vụ này nhằm đáp ứng những nhu cầu thiết yếu của con người. Tuy nhiên, dịch vụ cơ bản không phải là lý do làm cho khách hàng chọn nhà cung cấp dịch vụ này hay khác trong số các nhà cung cấp cùng loại dịch vụ đó. Nó là cơ sở để khách hàng lựa chọn loại dịch vụ nào.
· Dịch vụ bổ sung: là những dịch vụ đưa ra nhằm thỏa mãn nhu cầu đặc trưng và nhu cầu bổ sung của khách. Đây là những dịch vụ tạo điều kiện thuận lợi cho việc lưu lại của khách trong khách sạn cũng như làm phong phú và tạo sức hấp dẫn. Dịch vụ bổ sung càng đa dạng khác lạ thì càng thu hút được nhiều du khách. Thông thường các dịch vụ bổ sung trong khách sạn thường bao gồm dịch vụ văn hóa, dịch vụ thể thao, dịch vụ thương mại, dịch vụ y tế… 12 1.
NỘI DUNG VÀ TIẾN TRÌNH XÂY DỰNG CHÍNH SÁCH SẢN PHẨM TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH KHÁCH SẠN 1. Nội dung của chính sách sản phẩm, dịch vụ trong marketing khách sạn a. Chính sách về danh mục và chủng loại sản phẩm dịch vụ Danh mục sản phẩm, dịch vụ là toàn bộ các chủng loại sản phẩm , các mặt hàng, các nhãn hiệu được một nhà cung cấp chọn để đưa ra cho người mua lựa chọn. Hiện nay, hầu như không có một công ty hay tổ chức nào chỉ cung cấp đơn thuần một loại sản phẩm duy nhất mà thường gồm một các danh mục các sản phẩm đa dạng , có thể mang tính bổ sung hay độc lập với nhau tùy thuộc vào chiến lược kinh doanh, quy mô vốn và năng lực của từng tổ chức.
Để phục vụ cho việc phát triển và quản lý sản phẩm của khách sạn, người ta thường xem xét danh mục sản phẩm dịch vụ của khách sạn dưới bốn góc độ khác nhau bao gồm: · Chiều dài của danh mục sản phẩm: chiều dài hay còn gọi là mức độ phong phú của danh mục sản phẩm, thể hiện tất cả các chủng loại và số sản phẩm mà khách sạn cung ứng trên thị trường, nó chính là sự phản ánh độ đa dạng. Các khách sạn thường kinh doanh các dịch vụ lưu trú kèm theo các dịch vụ lữ hành, vận chuyển… · Chiều rộng của danh mục sản phẩm là số lượng các dòng sản phẩm khác nhau của công ty. Ví dụ, khách sạn B có tập sản phẩm theo chiều rộng như sau: lưu trú, ăn uống, dịch vụ vui chơi giải trí, dịch vụ khác… · Chiều sâu của danh mục sản phẩm biểu thị số lượng sản phẩm dịch vụ khác nhau trong danh mục sản phẩm. Ví dụ, trong lĩnh vực phục vụ ăn uống của khách sạn có thể bao gồm phục vụ các món ăn Âu.Á; liên hoan,hội nghị, hội thảo; tiệc cưới… 13 · Mức độ hài hòa của danh mục sản phẩm dịch vụ của khách sạn thể hiện mối quan hệ giữa các loại sản phẩm khác nhau xét theo cách khách hàng sử dụng , giá cả, kênh phân phối hoặc dưới một góc độ nào đó.
Mức độ hài hòa của danh mục sản phẩm dịch vụ khách sạn thường được tìm thấy trong các nỗ lực bán thêm các sản phẩm, dịch vụ cho khách hàng.