DAI HOC QUÓC GIÀ HA NOI TRUÒNG DAI HOC KHOA HOC XÀ HÓI VA NHAN VÀN DE TÀI KHOA HOC CAC HIÉP DINH THUONG MAI TU'DO DUDC KY KÉT Ò KHL VUC CHÀU A - THÀIBÌNH DlTONG TÌrNHONG NÀM 90 C\JA THE KY XX DÉN NAY - THUC THI VA TRIEN VONG Ma so': QX.05 Chù tri de tài: Bùi Thành Nam Don vi: Khoa Quoc té hoc Ha Nói 3/2007 MUC LUC Bang càc thuàt ngii vié't tàt trgl Mcrdàu trg2 CHUONG 1. CO SO L'? LUAN VA THirc TIÈN CÙA CÀC HIÉP DINH THUONG MAI TU DO trg ( 1.1 Càc vàn de ly luan co bàn ve bòi nbap kinb te.1 Ly thuyét cor bàn ve thuomg mai quoc té trg 1.1 Ly thuyét Trgng thuang trg LI.2 Ly thuyét thucfngmgi tu do trg 1.2 Ly thuyét ve hóinhàpkinh té trg 1 LI.1 Saluac ve qua trinh hai nhgp trg 1 1.2 Càc hình thùc hai nhgp kinh té.3 Tàc dòng cùa bòi nhàp kinh té trg 1 1.1 Tàc dóng tinh trg 1 1.2 Tàc dòng dòng trg 2 1.2 Xu tbébóì nbap kinb té quoc té trg 2 1.1 Quan diém chung ve hpi nhàp kinh té quoc té trg 2 1.2 Muc dich chù yéu ciia càc nuóc trong hòi nhàp kinh tékhu vuc trg 2 1.3 Tbuc tién bòi nbap kinb té quoc té trg : 1.1 Hòi nhàp kinh tédaphuang trg 3 1.2 Hòi nhàp khu vuc va song phuong trg : CHUONG 2. QUA TRJNH HÌNH THÀNH VA THUC TIÉN HOAT DÓNO CÙA CkC HIÉP DINH THUC MAI TUDO Ò KHU VUC CHÀU A - THÀI BÌNH DUONG trg 3 2.1 Boi cành kinh tékbu vuc cbàu À - Tbài Bìnb Duong trg 3 2. Kinh té, thuong mai phàt trién dat ra yéu càu hgp tàc càp bàch trg 3 2.2 Hòi nhàp khu vuc chua xirng vói tiém nàng trg ' 2.2 Càc biép dinb tbuong mai tu do kbu vuc ò kbu vuc cbàu À- Tbài Bìnb Duomg 2.1 Khu vuc mau dich tu do Bàc My - NAPPA trg 4 2.1 Muc tièu trong viec ky kél NAFTA trg A 2.2 Noi diing cabdn cùa NAFTA trg t 2.3 Tién trinh thuc hièn va tàc dòng cùa NAFTA tài càc nuàc thànt vién trg 55 2.2 Khu vuc màu dich tu do Dòng Nam A-AFTA trg 59 2.1 Muc tiéu cùa ASEAN trong viec ky két AFTA trg 59 2.2 Noi dung ca bàn cùa Hiep dinh trg 62 2.3 Tién trinh thuc hièn va tàc dòng cùa AFTA trg 63 2.3 Hiépdinh dèi tàc kinh té chat che hom- ANZCERTA trg 66 2.3 Càc biép djnb tbuong mai tu do song phuong trg 68 2.1 Hiep dinh thucmg mai tu do Trung Quoc - ASEAN (ACFTA) trg 68 2.2 Càc Hiep dinh tu do song phuofng giùa quoc già vói quò'c già trg 72 2.1 Hiep dinh thucfngmgi tu do giìta càc quoc già phàt trién trg 72 2.2 Hiep dinh thuang mgi tu do giùa quò'c già phàt trién vói quoc già dang phàt trién trg 78 2.3 Hiep dinh thuang mgi tu do giùa càc nUóc dang phàt trién trg 80 CHUONG 3.
NHÙHG TÀC DÓNO VA XU HUÓNG PHÀT TRIEN CÙA CÀC HIÉP DINH THUDNG MAI TU' DO Ò KHU VUC CHÀU À - THÀI BÌNH DUONG trg 84 3.1 Tàc dóng cùa càc biép dinb tbuong mai tu do trg 84 3.1 Nhung tàc dóng ho tra su ma rong thuorng mai tu do trg 84 3.1 Tàng truòng thuang mgi cao, tàng cuàng thu hùt dàu tu truc tiép nUÓc ngoài, thùc day kinh té phàt trién, tgo còng àn viec làm.2 Thùc day tu do hoà thuang mgi trén thégiài trg 89 3.2 Hiep dinh thuang mai tu do co the dàn tói su phàn re thuang mai trg 90 3.2 Xu tbé pbàt trién cùa càc Hiép dinb tbuong mai tu do ò i(bu vuc cbàu À - Tbà Bìnb Duomg trg 93 3.1 Càc nhàn to' tàc dòng tói xu thè phàt trién cùa càc FTA a chàu À - Thài Bini Duong trg 93 3.2 Xu thè vàn dòng cùa càc FTA trg 96 3.3 Tu do hoà thuong mai va mot so lua chon ddi vói Viét Nam trong tién trinh bi nhàp trg 10' 3.1 Thuc tién hòi nhàp kinh té quò'c té cùa Viét Nam trg 10' 3.2 Chuàn bi nhanh chóng va day dù càc diéu kien hòi nhàp trg 1U KETLUAN trg 11^ TÀI LIEU THAM KHÀO trg 118 BANG CAC THUAT N G C V I É T T A T Chijr viét tàt Tén tiéng Anh Tén tiéng Viét Khu vuc mau dich tu do ASEAN - ACFTA ASEAN - China Free Trade Area Trung Quò'c Khu vuc màu dich tu do càc nuóc AFTA ASEAN Free Trade Area ASEAN Khu vuc màu dich tu do Australia - ANZERTA Australia - New Zealand regional Trade New Zealand Area Dièn dàn hop tàc kinh té khu vuc ci APEC Asia Pacific Economie Cooperation A - Thài Bình Duong ASEAN Association of the Southeast Asian Nation Hiép bòi càc quoc già Dòng Nam / ASEM Asia - Europe Meeting Hòi nghi thugfng dinh A - Au ASEAN-CER ASEAN - Closer Economie Relation Hiép dinh thuofng mai giua ASEAN Hiép dinh dó'i tàc kinh té Australia New Zealand EAFTA East Asian Free Trade Area Khu vuc màu dich tu do Dòng A ECOWAS Economuc Community of West African Còng dóng kinh té càc nuóc Tày Ph States EFTA Europe Free Trade Area Khu vuc màu dich tu do chàu Au EU European Union Lién minh chàu Àu FTA Free Trade Agreement Hiép dinh thucfng mai tu do FTAA Free Trade Area of the America Khu vuc mau dich tu do chàu My FDI Foreign Direct Investment Dàu tu truc tiép nuóc ngoài GDP Cross Doestic Product T6ng san phim quò'c nói GATT General Agreement on Trade and Tariff Hiép dinh chung ve thuong mai va thué quan IMF International Moneytary Fund Quy Tién tè quò'c té ITO International Trade Organization Té choc thuofng mai quò'c té JKFTA Japan - Korean Free Trade Agreement Hiép dinh thuang mai tu do Nhàt b; - Hàn Quò'c LAFTA Latin America Free Trade Area Khu vuc màu dich tu do My Latinh Mercosur Thi truòng chung Nam My NAFTA North America Free Trade Area Khu vuc màu dich tu do Bàc My NIEs Newly Industrialized Economies Càc nén kinh té mói còng nghiép OECD Organization of Economie Cooperation Tó chùc hop tàc va phàt trién kinh t and Development RTA Regional Trade Area Hiép dinh tu do thuang mai khu vir( SAFTA South Asian Free Trade Area Khu vuc màu dich tu do Nam À WB World Bank Ngàn hàng The giói WTO World Trade Organization TÓ chùc Thuang mai the giói MÒDAU 1. Tinh càp thiét cùa de tài nghién cùu: Càc quéc già trén thè giói ngày nay hàu hét déu lua chon chién luac còng nghiep hoà huóng xuàt khlu, lày thi truòfng ben ngoài làm nén tàng cho su tàng trucmg nhàm nhanh chóng dudi kip càc nuóc khàc, nit ngàn khoàng càch phàt trién. Hòi nhàp kinh té quò'c té trò thành muc tiéu chung cùa càc nuóc vói nhiéu hình thiic lién két phong phù va da dang, trong dò càc hiép dinh thuang mai tu do FTA dang dóng mot vai trò hét surc quan trong trong tién trinh hòi nhàp. Trong so' han 200 quò'c già va vùng lành thd trén thè giói, so khòng nàm trong mot khu vuc thuang mai tu do hoac khòng tham già ky két mot Hiép dinh thuang mai tu do song phuong BETA nào chi chiém ty le khòng dàng ké.
Su chi phói cùa thuang mai tu do dang thè hién duói nhiéu tàng nà'c khàc nhau, vói nhung pham vi va mure dò khàc nhau tir da phuong tói song phuong, tir cà'p dò toàn càu dén khu vuc. Mot so Hiep dinh thuang mai tu do dà hình thành khà làu, tir nhung nàm 60 cùa thè ky XX, song trào lini này chi thtJc su tròi day ké tir sau vòng dàm phàn thuang mai da phuong trong khuòn khd WTO. Lai fch ma thuang mai tu do dem lai cho càc nuóc là khà rò ràng tuy nhién tién trinh dàm phàn da phuong ve tu do hoà thuang mai trén dièn dàn WTO dang gap nhiéu tra ngai do thành phàn cQng nhu muc tiéu cùa càc nhóm nuóc thành vién là rà't khàc biet nhau. Mot trong nhirng giài phàp tiép tue thùc day qua trinh toàn càu hoà, là'y dò làm buóc dem cho hòi nhap toàn càu, là viec dàm phàn càc hiép dinh thành làp khu vuc mau dich tu do.
Co the thà'y làn song càc hiép dinh thuang mai tu do khu vuc va song phuong hién nay vùa là dòn bay cùa toàn càu hoà, vira là he qua cùa su cham che tu tién trinh toàn càu hoà. Trong bò'i cành hién tai, trào luu này duòng nhu se trò thành xu huóng quan trong trong nùa dàu thè ky XXI. Do dò, vai trò cùa càc Hiép dinh thuang mai tu do dò'i vói su phàt trién cùa kinh té thè giói hién nay càn thiét co nhùng ly giài cu thè. Viéc nghién cùu nhirng tàc dòng va xu huóng cùa càc Hiép dinh thuang mai tu do co y nghla ve mat thuc tién va ly luàn.
Dóng vai trò ò cà hai khia canh quan trong là dàu tàu thùc d^y tàng truòng kinh té thè giói, dóng thòi là là tàp hop cùa nhiéu yéu tò là dòng lue cùa trào luu hòi nhàp, khu vuc chàu A - Thài Bình Duong dang dly manh viec dàm phàn thành làp càc Khu vuc thuang mai tu do. NhOng nén kinh tè phàt trién, càc nuóc mói nei, thàm chi cà càc nuóc dang phàt trién trong khu vuc déu dang thuc hién mot kich bàn chung là tàng cuòng hòi nhàp kinh té khu vuc va ben ngoài. Su da dang ve trinh do phàt trién giua càc nuóc trong khu vuc ben canh viéc cung cà'p nhOng bang chùng song dòng cùa trào luu hòi nhàp kinh tè thi cung dang dat ra nhiéu vSn de dò'i vói tién trinh hòi nhàp. Mòi mot mò hình thuang mai tu do, cho dù co nhiJng diém chung ve nói dung hòi nhàp, ve pham vi àp dung, song Igd ich kinh tè co thè là khòng dóng déu do dò'i tugfng thu huóng cùa mòi mò hình này là khàc nhau.
Càc FTA khòng chi là san choi cùa càc "càu thù" cùng dàng càp ma con dién ra gitJa mot ben là quò'c già phàt trién hàng dàu, mot ben lai là quò'c già dang phàt trién, do dò mure do huóng lai sé co nhung khàc biét nhà't dinh. Tuy nhién, su léch pha này dà khòng ngàn càn dugfc xu thè càc nuóc tàng cuòng hop tàc vói nhau. Cho dén nay nhung két qua ma càc FTA dem lai cho nén kinh té càc nuóc là tuong doi tich cuc va dà thu hùt duac su quan tàm cùa nhiéu nhà nghién curu trong va ngoài nuóc a nhiéu llnh vuc khàc nhau. Dà co nhùng bài nghién cùu, nhùng cuò'n sàch cùa càc nhà nghién cùu Viét Nam va nuóc ngoài dà làn luat tiép càn duói nhiéu góc dò khàc nhau càc khia canh cùa FTAs.
Mot so' tài lieu rà't co già tri nhu Free Trade Agreements: Impact on U.S Trade and Implications for U. Trade Policy cùa William H.