Nghiên Cứu Hành Vi Đầu Tư Của Nhà Đầu Tư Cá Nhân Tại Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hành vi đầu tư của nhà đầu tư cá nhân tại thị trường chứng khoán việt nam luận văn thạc sĩ, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp

• Tác giả: Vương Văn Thuận
• Người hướng dẫn: PGS.TS Lê Phan Thị Diệu Thảo
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Hành Vi Đầu Tư Của Nhà Đầu Tư Cá Nhân Tại Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Tp.Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. TÓM TẮT
• 2. GIỚI THIỆU
• 3. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 4. CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 6. DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU
• 7. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ
• 7.1. Tài chính học chuẩn tắc
• 7.2. Giả thuyết thị trường hiệu quả
• 7.3. Lý thuyết tài chính hành vi
• 7.4. Lý thuyết triển vọng
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về hành vi đầu tư của nhà đầu tư cá nhân

Hành vi đầu tư của nhà đầu tư cá nhân tại thị trường chứng khoán Việt Nam là một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng. Nghiên cứu này nhằm làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi đầu tư và cách mà những yếu tố này định hình quyết định đầu tư. Theo lý thuyết thị trường hiệu quả, nhà đầu tư được giả định là hành động hợp lý, tuy nhiên thực tế cho thấy nhiều nhà đầu tư có hành vi không hợp lý. Điều này dẫn đến việc cần thiết phải nghiên cứu sâu hơn về tâm lý đầu tư và các yếu tố cảm xúc tác động đến quyết định đầu tư. Nghiên cứu này sẽ phân tích các khía cạnh như sự lạc quan, sự tham gia của nhà đầu tư và thái độ đối với rủi ro, từ đó giúp hiểu rõ hơn về quản lý rủi ro và chiến lược đầu tư của nhà đầu tư cá nhân.

II. Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi đầu tư

Nghiên cứu chỉ ra rằng có nhiều yếu tố quyết định đến hành vi đầu tư của nhà đầu tư cá nhân. Các yếu tố này bao gồm sự tự tin quá mức, sự lạc quan và thái độ đối với rủi ro. Sự tự tin quá mức có thể dẫn đến việc nhà đầu tư đưa ra quyết định không chính xác, trong khi sự lạc quan có thể khiến họ đánh giá thấp rủi ro. Thái độ đối với rủi ro cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành chiến lược đầu tư. Các nhà đầu tư có thể có xu hướng chấp nhận rủi ro cao hơn trong những tình huống mà họ cảm thấy tự tin. Việc hiểu rõ các yếu tố này không chỉ giúp nhà đầu tư cá nhân cải thiện quyết định đầu tư mà còn giúp họ quản lý rủi ro hiệu quả hơn.

III. Phân tích các phương pháp ra quyết định đầu tư

Các phương pháp ra quyết định đầu tư của nhà đầu tư cá nhân thường bao gồm phân tích cơ bản, phân tích kỹ thuật và tâm lý thị trường. Phân tích cơ bản tập trung vào việc đánh giá giá trị thực của chứng khoán, trong khi phân tích kỹ thuật dựa vào các biểu đồ và xu hướng giá để đưa ra quyết định. Tâm lý thị trường cũng đóng vai trò quan trọng, khi nhà đầu tư thường bị ảnh hưởng bởi cảm xúc và hành vi của đám đông. Nghiên cứu cho thấy rằng sự kết hợp giữa các phương pháp này có thể giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định chính xác hơn. Việc hiểu rõ các phương pháp này sẽ giúp nhà đầu tư cá nhân tối ưu hóa lợi nhuận đầu tư và giảm thiểu chi phí giao dịch.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ chặt chẽ giữa hành vi đầu tư và quyết định đầu tư của nhà đầu tư cá nhân. Các hành vi như sự lạc quan và thái độ đối với rủi ro có thể ảnh hưởng đến cách mà nhà đầu tư lựa chọn phương pháp ra quyết định. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc nhận thức rõ về các yếu tố này có thể giúp nhà đầu tư cải thiện chiến lược đầu tư của mình. Ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu này không chỉ giúp nhà đầu tư cá nhân nâng cao hiệu quả đầu tư mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam, đặc biệt là Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE), đóng vai trò quan trọng trong huy động vốn và tạo cơ hội sinh lợi cho nhà đầu tư cá nhân. Với quy mô vốn hóa lớn và khối lượng giao dịch cao, HOSE là thị trường chứng khoán đầu tiên và phát triển nhất tại Việt Nam. Tuy nhiên, thị trường này còn non trẻ và dễ bị ảnh hưởng bởi các cú sốc thông tin, dẫn đến những biến động khó lường. Trong bối cảnh đó, hành vi đầu tư của nhà đầu tư cá nhân trở thành một yếu tố then chốt ảnh hưởng đến hiệu quả thị trường.

Luận văn tập trung nghiên cứu hành vi đầu tư của 249 nhà đầu tư cá nhân trên HOSE trong giai đoạn khảo sát từ tháng 9 đến tháng 10 năm 2013. Mục tiêu chính là xác định các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi đầu tư, mức độ quan trọng của các yếu tố này trong việc hình thành hành vi đầu tư, cũng như tác động của hành vi đầu tư đến các phương pháp ra quyết định đầu tư. Nghiên cứu nhằm cung cấp cái nhìn sâu sắc về các khía cạnh cảm xúc và nhận thức sai lệch trong quá trình ra quyết định đầu tư, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư cá nhân và ổn định thị trường.

Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc hỗ trợ các nhà quản lý thị trường, công ty chứng khoán và nhà đầu tư cá nhân hiểu rõ hơn về hành vi đầu tư, từ đó xây dựng các chính sách và chiến lược phù hợp nhằm phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên ba lý thuyết chính để phân tích hành vi đầu tư:

1. Tài chính học chuẩn tắc: Bao gồm các lý thuyết truyền thống như lý thuyết danh mục đầu tư của Markowitz, mô hình định giá tài sản vốn (CAPM), và giả thuyết thị trường hiệu quả (EMH). Các lý thuyết này giả định nhà đầu tư là hợp lý, có khả năng xử lý thông tin hoàn hảo và ra quyết định tối ưu.

2. Giả thuyết thị trường hiệu quả (EMH): Đề xuất rằng giá chứng khoán phản ánh đầy đủ tất cả thông tin sẵn có, và nhà đầu tư hành động hợp lý. Tuy nhiên, thực tế cho thấy tồn tại các nhà đầu tư không hợp lý, dẫn đến các hiện tượng định giá sai và biến động thị trường.

3. Lý thuyết tài chính hành vi: Nghiên cứu các hành vi không hợp lý của nhà đầu tư dựa trên các yếu tố tâm lý như quá tự tin, lạc quan thái quá, thái độ đối với rủi ro và sự tham gia thị trường. Lý thuyết này giải thích các hiện tượng mà tài chính truyền thống không thể lý giải, như hiệu ứng ngược vị thế, hành vi bầy đàn, và lệch lạc nhận thức.

Các khái niệm chính được nghiên cứu gồm: hành vi quá tự tin, sự lạc quan, sự tham gia của nhà đầu tư, thái độ đối với rủi ro, cùng ba phương pháp ra quyết định đầu tư phổ biến là phân tích kỹ thuật, phân tích cơ bản và dựa vào tâm lý thị trường.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với mẫu gồm 249 nhà đầu tư cá nhân trên thị trường HOSE, được chọn từ 700 bảng câu hỏi gửi đi qua email, đảm bảo kích thước mẫu tối thiểu theo tỷ lệ 5:1 cho 39 biến quan sát. Dữ liệu được thu thập trong khoảng thời gian từ tháng 9 đến tháng 10 năm 2013.

Bảng câu hỏi khảo sát được thiết kế dựa trên thang đo Likert 7 điểm, đo lường các khía cạnh hành vi đầu tư và quyết định đầu tư. Các công cụ phân tích dữ liệu bao gồm:

• Đánh giá độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach’s alpha (tất cả thang đo đều đạt trên 0,6).
• Phân tích nhân tố khám phá (EFA) để rút trích các nhân tố đại diện, với chỉ số KMO lần lượt là 0,756 cho hành vi đầu tư và 0,699 cho quyết định đầu tư, đảm bảo tính phù hợp của dữ liệu.
• Phân tích hồi quy đa biến để kiểm định mối quan hệ giữa hành vi đầu tư và các phương pháp ra quyết định.
• Phân tích phương sai ANOVA để so sánh sự khác biệt giữa các nhóm nhà đầu tư theo nhân khẩu học, thu nhập, kinh nghiệm.
• Phân tích thứ bậc (AHP) để xác định trọng số và mức độ quan trọng của các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi đầu tư và quyết định đầu tư.

Phần mềm SPSS 20 và Microsoft Excel được sử dụng để xử lý và phân tích dữ liệu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hành vi đầu tư nổi bật là sự tham gia thị trường chiếm trọng số 54,13%, tiếp theo là hành vi quá tự tin (26,00%), sự lạc quan (13,95%) và thái độ đối với rủi ro (5,92%). Điều này cho thấy nhà đầu tư cá nhân chủ yếu tập trung vào việc tham gia tích cực và mong muốn kiếm tiền nhanh chóng.

2. Hành vi quá tự tin được thể hiện qua sự tự kiểm soát các khoản đầu tư (54,13%), kỹ năng đặc trưng (26,00%), kiến thức thị trường (13,95%) và khả năng lựa chọn cổ phiếu tốt hơn người khác (5,92%). Khoảng 60,6% nhà đầu tư đánh giá cao khả năng lựa chọn cổ phiếu, 73,1% tự chịu trách nhiệm với quyết định đầu tư.

3. Sự lạc quan của nhà đầu tư không cao, với 65,84% hoãn đầu tư vào thị trường, 25,29% có kế hoạch tăng khoản đầu tư, và chỉ 8,87% kỳ vọng giá cổ phiếu tăng trong 12 tháng tới. Điều này phản ánh sự thận trọng trong bối cảnh thị trường biến động.

4. Thái độ đối với rủi ro cho thấy nhà đầu tư không ưa thích rủi ro, ưu tiên đầu tư vào các công ty quen thuộc (54,60%) và có tỷ suất sinh lợi ổn định (26,48%). Chỉ có 12,80% chấp nhận rủi ro và 6,13% đầu tư vì sở thích rủi ro.

5. Phương pháp ra quyết định đầu tư: Phân tích hồi quy cho thấy hành vi lạc quan và sự tham gia thị trường liên quan đến việc sử dụng phân tích kỹ thuật; hành vi quá tự tin, sự tham gia và thái độ rủi ro liên quan đến phân tích cơ bản; thái độ lo sợ rủi ro liên quan đến việc dựa vào tâm lý thị trường.

6. Phân tích phương sai ANOVA cho thấy sự khác biệt hành vi đầu tư giữa các nhóm nhà đầu tư theo độ tuổi, thu nhập, tình trạng hôn nhân và kinh nghiệm đầu tư. Ví dụ, nhà đầu tư có thu nhập trên 30 triệu đồng tự tin hơn về kiến thức thị trường; nhóm tuổi 30-50 và đã lập gia đình có xu hướng giữ các khoản đầu tư hiện tại hơn.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với lý thuyết tài chính hành vi khi xác nhận sự tồn tại của các hành vi không hợp lý như quá tự tin và thái độ lo sợ rủi ro trong quyết định đầu tư. Sự tham gia tích cực và mong muốn kiếm tiền nhanh chóng phản ánh xu hướng đầu tư ngắn hạn phổ biến tại thị trường Việt Nam.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, hành vi quá tự tin và sự lạc quan thấp tương đồng với các phát hiện tại các thị trường mới nổi, nơi nhà đầu tư còn hạn chế về kiến thức và kinh nghiệm. Việc nhà đầu tư ưu tiên các công ty quen thuộc và có tỷ suất sinh lợi ổn định cho thấy sự thận trọng và hạn chế đa dạng hóa danh mục đầu tư.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ AHP thể hiện trọng số các hành vi đầu tư, bảng phân tích hồi quy đa biến và biểu đồ phân tích phương sai ANOVA minh họa sự khác biệt giữa các nhóm nhà đầu tư.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và nâng cao nhận thức nhà đầu tư cá nhân về các phương pháp phân tích cơ bản và kỹ thuật, nhằm giảm thiểu hành vi quá tự tin và lệ thuộc vào tâm lý thị trường. Thời gian thực hiện: 6-12 tháng; chủ thể: các công ty chứng khoán, cơ quan quản lý thị trường.

2. Phát triển các công cụ hỗ trợ ra quyết định đầu tư dựa trên dữ liệu và phân tích khoa học, giúp nhà đầu tư có cơ sở khách quan hơn trong lựa chọn cổ phiếu. Thời gian: 12 tháng; chủ thể: công ty công nghệ tài chính, sàn giao dịch.

3. Xây dựng các chương trình tư vấn cá nhân hóa theo nhóm nhà đầu tư dựa trên đặc điểm nhân khẩu học và kinh nghiệm đầu tư, nhằm khuyến khích đầu tư dài hạn và đa dạng hóa danh mục. Thời gian: 6 tháng; chủ thể: công ty chứng khoán, tổ chức tư vấn tài chính.

4. Tăng cường truyền thông minh bạch và chính xác về thông tin thị trường, giảm thiểu ảnh hưởng của tin đồn và tâm lý đám đông. Thời gian: liên tục; chủ thể: Sở Giao dịch Chứng khoán, báo chí tài chính.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà đầu tư cá nhân mới và có kinh nghiệm: Hiểu rõ các hành vi tâm lý ảnh hưởng đến quyết định đầu tư, từ đó điều chỉnh chiến lược đầu tư hiệu quả hơn.

2. Công ty chứng khoán và tổ chức tư vấn tài chính: Áp dụng kết quả nghiên cứu để thiết kế các sản phẩm, dịch vụ phù hợp với đặc điểm hành vi của nhà đầu tư.

3. Cơ quan quản lý thị trường chứng khoán: Sử dụng thông tin để xây dựng chính sách quản lý, đào tạo và giám sát nhằm nâng cao tính minh bạch và ổn định thị trường.

4. Nhà nghiên cứu và học viên ngành tài chính – ngân hàng: Tham khảo phương pháp nghiên cứu và kết quả để phát triển các nghiên cứu sâu hơn về tài chính hành vi tại thị trường Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Hành vi quá tự tin ảnh hưởng thế nào đến quyết định đầu tư?
   Hành vi quá tự tin khiến nhà đầu tư đánh giá cao khả năng lựa chọn cổ phiếu và tự kiểm soát quyết định, dẫn đến giao dịch quá mức và rủi ro thua lỗ. Ví dụ, 73,1% nhà đầu tư tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình, nhưng điều này có thể làm họ bỏ qua rủi ro thực tế.

2. Tại sao nhà đầu tư lại có thái độ lo sợ rủi ro?
   Phần lớn nhà đầu tư ưu tiên đầu tư vào các công ty quen thuộc và có tỷ suất sinh lợi ổn định, tránh các khoản đầu tư rủi ro cao. Điều này phản ánh sự thận trọng và mong muốn bảo toàn vốn trong bối cảnh thị trường biến động.

3. Phân tích kỹ thuật và phân tích cơ bản được sử dụng như thế nào?
   Nhà đầu tư lạc quan và tham gia thị trường thường sử dụng phân tích kỹ thuật dựa trên biến động giá và khối lượng giao dịch. Trong khi đó, nhà đầu tư quá tự tin và có thái độ rủi ro liên quan đến phân tích cơ bản như báo cáo tài chính và chỉ số P/E.

4. Sự khác biệt hành vi đầu tư giữa các nhóm nhà đầu tư là gì?
   Nhóm nhà đầu tư có thu nhập cao và độ tuổi trung niên thường tự tin hơn và có kế hoạch đầu tư dài hạn. Ngược lại, nhà đầu tư trẻ tuổi và thu nhập thấp có xu hướng thận trọng và ít lạc quan về thị trường.

5. Làm thế nào để giảm thiểu ảnh hưởng của tâm lý đám đông trong đầu tư?
   Tăng cường giáo dục tài chính, cung cấp thông tin minh bạch và khuyến khích nhà đầu tư dựa vào phân tích khoa học thay vì tin đồn hoặc lời khuyên không chính thống sẽ giúp giảm thiểu hành vi bầy đàn.

Kết luận

• Nghiên cứu xác định bốn khía cạnh hành vi đầu tư chính ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của nhà đầu tư cá nhân tại HOSE: sự tham gia thị trường, quá tự tin, lạc quan và thái độ đối với rủi ro.
• Hành vi tham gia thị trường và quá tự tin là những yếu tố có trọng số cao nhất, chi phối hành vi đầu tư tổng thể.
• Các phương pháp ra quyết định đầu tư phổ biến gồm phân tích kỹ thuật, phân tích cơ bản và dựa vào tâm lý thị trường, có mối liên hệ chặt chẽ với các hành vi đầu tư.
• Sự khác biệt hành vi đầu tư tồn tại giữa các nhóm nhà đầu tư theo độ tuổi, thu nhập và tình trạng hôn nhân, phản ánh đa dạng đặc điểm và nhu cầu đầu tư.
• Đề xuất các giải pháp nâng cao nhận thức, phát triển công cụ hỗ trợ và chính sách quản lý nhằm cải thiện hành vi đầu tư và phát triển thị trường chứng khoán bền vững.

Next steps: Triển khai các chương trình đào tạo và tư vấn cá nhân hóa trong 6-12 tháng tới, đồng thời nghiên cứu mở rộng về hành vi đầu tư tại các thị trường khác trong nước.

Các nhà đầu tư và tổ chức liên quan nên áp dụng kết quả nghiên cứu để nâng cao hiệu quả đầu tư và góp phần xây dựng thị trường chứng khoán Việt Nam phát triển ổn định, minh bạch.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH
 VƯƠNG VĂN THUẬN HÀNH VI ĐẦU TƯ CỦA NHÀ ĐẦU TƯ CÁ NHÂN TẠI THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH – NĂM 2013 123doc BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH
 VƯƠNG VĂN THUẬN HÀNH VI ĐẦU TƯ CỦA NHÀ ĐẦU TƯ CÁ NHÂN TẠI THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 60.01 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS.TS Lê Phan Thị Diệu Thảo TP.HỒ CHÍ MINH – NĂM 2013 123doc LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan, luận văn này là công trình nghiên cứu độc lập của cá nhân tôi, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Lê Phan Thị Diệu Thảo Các số liệu, thông tin sử dụng trong bài viết được thu thập từ những nguồn có thể kiểm chứng, kết quả nghiên cứu trong bài là trung thực và chưa được công bố. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình. Hồ Chí Minh, ngày 15 tháng 12 năm 2013 Tác giả luận văn Vương Văn Thuận 123doc MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH ẢNH, BIỂU ĐỒ Tóm tắt. Mục tiêu nghiên cứu.

Các vấn đề nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Dữ liệu nghiên cứu. Cơ sở lý thuyết và công trình đã công bố.

Tài chính học chuẩn tắc. Giả thuyết thị trường hiệu quả. Lý thuyết tài chính hành vi. Các công trình nghiên cứu đã được công bố.

Phương pháp nghiên cứu. Trình tự nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Xây dựng thang đo nghiên cứu.

Mẫu nghiên cứu và phương pháp thu thập thông tin. Phương pháp xử lý dữ liệu. Nội dung nghiên cứu. Thống kê mô tả thông tin nhà đầu tư.

Thống kê mô tả bảng câu hỏi khảo sát. Hành vi đầu tư. Quyết định đầu tư. Đánh giá độ tin cậy của thang đo.

Đánh giá độ tin cậy các thang đo hành vi đầu tư. Đánh giá độ tin cậy thang đo các phương pháp ra quyết định đầu tư. Phân tích nhân tố. Phân tích nhân tố của hành vi đầu tư.

Phân tích nhân tố quyết định đầu tư. Các yếu tố quyết định đến hành vi đầu tư của nhà đầu tư. Mục tiêu đầu tư của nhà đầu tư. Hành vi giám sát các khoản đầu tư của nhà đầu tư.

Quyết định đầu tư của nhà đầu tư. Một số khía cạnh khác của hành vi nhà đầu tư. Kết quả nghiên cứu. 60 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC 123doc DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH ẢNH, BIỂU ĐỒ DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 4.1 Thống kê mô tả thông tin về nhà đầu tư .2 Thống kê mô tả hành vi đầu tư .3 Thống kê mô tả quyết định đầu tư của nhà đầu tư .4 Cronbach alpha các thang đo hành vi đầu tư .5 Cronbach alpha các thang đo sự lạc quan khi loại biến .6 Cronbach alpha các thang đo quyết định đầu tư .7 Kiểm định KMO Bartlett’s Test.8 Bảng giải thích tổng các biến .9 Ma trận nhân tố xoay theo phương pháp varimax .10 Kiểm định KMO Bartlett’s Test.11 Bảng giải thích tổng các biến .12 Ma trận nhân tố xoay theo phương pháp varimax .13 Phân tích hồi quy giữa mục tiêu ngắn hạn và hành vi đầu tư .14 Phân tích hồi quy giữa mục tiêu thu nhập ổn định và hành vi đầu tư .15 Phân tích hồi quy giữa mục tiêu dài hạn và hành vi đầu tư .16 Thống kê mô tả hành vi giám sát khoản đầu tư .17 Phân tích hồi quy hành vi đầu tư và quyết định đầu tư .18 Phân tích hồi quy hành vi đầu tư và phân tích kỹ thuật .19 Phân tích hồi quy hành vi đầu tư và phân tích cơ bản.20 Phân tích hồi quy hành vi đầu tư và tâm lý thị trường .21 Phân tích tình huống giả định thắng hoặc thua trong đầu tư .22 Nguyên nhân khoản đầu tư thành công .23 Nguyên nhân khoản đầu tư thua lỗ.

55 123doc DANH MỤC HÌNH ẢNH Hình 2.1 Hàm giá trị lý thuyết triển vọng .2 Lý thuyết triển vọng luỹ tiến .1 Sơ đồ trình tự nghiên cứu. 16 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 4.1 Biểu diễn AHP hành vi đầu tư .2 Biểu diễn AHP quyết định đầu tư. 48 123doc 1 Tóm tắt Giả thuyết thị trường hiệu quả cho rằng tại bất kỳ thời điểm nào tất cả thông tin mới đều được người tham gia thị trường nắm bắt một cách nhanh chóng. Các thông tin này được phản ánh vào giá cả thị trường và được nhà đầu tư phản ánh một cách đúng đắn với tất cả thông tin sẵn có.

Theo lý thuyết thị trường hiệu quả, nhà đầu tư luôn hành động hợp lý và khách quan. Tuy nhiên trên thực tế, một số nhà đầu tư nghi ngờ về “sự tồn tại” của thị trường hiệu quả và cho rằng “thị trường không luôn luôn đúng”, những nhà đầu tư này mong muốn có được tỷ suất sinh lợi cao bằng việc thực hiện đầu tư theo các chiến lược, chiến thuật riêng của họ. Các nhà đầu tư này ra quyết định đầu tư không theo các phương pháp, các giả định hoặc các mô hình kinh tế truyền thống. Mục tiêu của đề tài là xem xét hành vi đầu tư của nhà đầu tư cá nhân, nghiên cứu các yếu tố tác động đến hành vi đầu tư và mức độ quan trọng của những yếu tố này trong việc hình thành hành vi đầu tư của nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, tác động của các hành vi đầu tư đến các phương pháp ra quyết định đầu tư cũng được nghiên cứu. Dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ các bảng câu hỏi đã được trả lời của 249 nhà đầu tư cá nhân. Các bảng câu hỏi khảo sát được gởi đến nhà đầu tư bằng email. Việc phân loại các nhà đầu tư được tiến hành dựa trên nhân khẩu học, xã hội học, mục tiêu đầu tư, kinh nghiệm đầu tư và độ tuổi đầu tư.

Bài viết tiến hành thực hiện phân tích định lượng các câu trả lời của nhà đầu tư. Các công cụ thống kê được sử dụng để phân tích dữ liệu như đánh giá độ tin cậy của thang đo, phân tích nhân tố khám phá, phân tích phương sai, giá trị trung bình, tần số, phân tích hồi quy, phương pháp phân tích thứ bậc (Analytic Hierarchy Process – AHP). Phân tích hồi quy cho thấy rằng có mối quan hệ giữa hành vi đầu tư và phương pháp ra quyết định đầu tư. Nghiên cứu cho thấy các hành vi lạc quan, sự tham gia thị trường, có mối quan hệ với phương pháp phân tích kỹ thuật.

Các hành vi quá tự tin, sự tham gia thị trường và thái độ đối với rủi ro có mối liên hệ với phương pháp phân tích cơ bản. Cuối cùng kết quả nghiên cứu cũng tìm thấy thái độ lo sợ rủi ro có liên quan đến dựa vào tâm lý đám đông trên thị trường khi ra quyết định đầu tư. Giới thiệu Các nhà đầu tư khi tham gia thị trường thường dựa vào lý thuyết thị trường hiệu quả và hành vi đầu tư hợp lý khi ra quyết định đầu tư. Các nhà đầu tư này được hiểu là những nhà đầu tư duy lý.

Họ biết đánh giá chính xác giá trị cơ bản của chứng khoán và xử lý hay phản ứng một cách đúng đắn với tất cả các thông tin đó. Quyết định đầu tư của họ được đưa ra không dựa vào tình cảm hay cảm xúc. Sự lựa chọn của các nhà đầu tư này nhằm tối đa hoá tỷ suất sinh lợi mong đợi. Tuy nhiên trong thực tế, thị trường hiệu quả vẫn nhận thấy tồn tại một số nhà đầu tư có hành vi bất thường gọi là những nhà đầu tư bất thường hay nhà đầu tư gây nhiễu.

Những nhà đầu tư này đưa ra quyết định đầu tư không dựa vào các phương pháp hoặc mô hình, giả định của kinh tế truyền thống. Các nghiên cứu của tài chính hiện đại cho thấy tồn tại các yếu tố cảm xúc trong sự lựa chọn quyết định đầu tư. Bài luận văn này xem xét đến các yếu tố cảm xúc tác động đến quá trình lựa chọn quyết định đầu tư. Tài chính hành vi nghiên cứu các hành vi không hợp lý của nhà đầu tư, mà những hành vi này có thể ảnh hưởng đến quyết định đầu tư và giá cả thị trường, nghiên cứu và làm sáng tỏ các khía cạnh cảm xúc, tình cảm và các nhận thức sai sót ảnh hưởng đến quá trình ra quyết định đầu tư của nhà đầu tư.

Trong thực tế, tầm quan trọng của quá trình ra quyết định đầu tư của nhà đầu tư cá nhân là không nhỏ, nhưng nhiều nghiên cứu tài chính đã không xem xét đến quá trình này trong quá trình ra quyết định đầu tư cũng như bỏ qua các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình thực hiện quyết định đầu tư (Hayat, M. Awan, 2011) Thị trường chứng khoán ở các nước phát triển được xem là kênh huy động vốn chủ yếu, đồng thời là nơi tìm kiếm lợi nhuận của các nhà đầu tư tài chính. Tại Việt Nam, thị trường chứng khoán còn khá non trẻ so với các nước trong khu vực và trên thế giới. Thị trường chứng khoán Việt Nam dễ bị tác động bởi những cú sốc hoặc các 123doc 3 thông tin, tin tức, chính những điều này sẽ ảnh hưởng đến hoạt động của thị trường chứng khoán.

Trong bài luận văn này, thị trường chứng khoán được lựa chọn để nghiên cứu là sở giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE). Bởi vì, HOSE là thị trường chứng khoán đầu tiên ở Việt Nam; là nơi niêm yết các công ty có quy mô lớn; là nơi có khối lượng giao dịch và vốn hoá thị trường lớn. Hiện nay, có hai loại nhà đầu tư chính trên thị trường chứng khoán đó là nhà đầu tư cá nhân và nhà đầu tư tổ chức. Luận văn này nghiên cứu hành vi của nhà đầu tư cá nhân trên thị trường chứng khoán HOSE và phân tích tác động của những hành vi này đến quyết định đầu tư của nhà đầu tư.