Hạn Chế Chuyển Quyền Sử Dụng Các Đối Tượng Sở Hữu Công Nghiệp Tại Việt Nam

Tài liệu nghiên cứu Hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp lý luận và thực tiễn tại việt nam, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu

• Tác giả: Lê Hồng Phước
• Người hướng dẫn: Nguyễn Thị Quế Anh
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Dân Sự và Tố Tụng Dân Sự
• Đề tài: Hạn Chế Chuyển Quyền Sử Dụng Đối Tượng Sở Hữu Công Nghiệp Tại Việt Nam: Lý Luận và Thực Tiễn
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ Luật Học
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ CHUYỂN QUYỀN SỬ DỤNG CÁC ĐỐI TƯỢNG SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP VÀ HẠN CHẾ CHUYỂN QUYỀN SỬ DỤNG CÁC ĐỐI TƯỢNG SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP
• 1.1. Lý luận về quyền sở hữu công nghiệp và chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp
• 1.2. Lý luận về quyền sở hữu công nghiệp và quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp
• 1.3. Lý luận về chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp
• 1.4. Lý luận về hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp
• 1.5. Khái niệm và đặc điểm hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp
• 1.6. Mối quan hệ giữa hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp và hạn chế quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp
• 1.7. Căn cứ hạn chế chuyển quyền sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp
• 1.8. Các trường hợp hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp
• 1.9. Hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp theo Hiệp định TRIPS và pháp luật Liên minh Châu Âu
• 1.9.1. Hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp theo Hiệp định TRIPS
• 1.9.2. Hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp theo pháp luật Liên minh Châu Âu
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ HẠN CHẾ CHUYỂN QUYỀN SỬ DỤNG CÁC ĐỐI TƯỢNG SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG
• 2.1. Thực trạng pháp luật Việt Nam về hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp
• 2.2. Thực trạng quy định pháp luật về căn cứ hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp
• 2.3. Thực trạng quy định pháp luật về các trường hợp hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp
• 2.4. Thực tiễn áp dụng các quy định về hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp tại Việt Nam
• 2.4.1. Thực tiễn áp dụng quy định về hạn chế chuyển quyền sử dụng liên quan đến các đối tượng quyền sở hữu công nghiệp
• 2.4.2. Thực tiễn áp dụng quy định về nghĩa vụ ghi chỉ dẫn trên hàng hoá của bên được chuyển quyền được sản xuất theo hợp đồng sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp
• 2.4.3. Thực tiễn áp dụng quy định không được có các điều khoản hạn chế bất hợp lý quyền của các bên trong hợp đồng chuyển quyền sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG, GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ HẠN CHẾ CHUYỂN QUYỀN SỬ DỤNG CÁC ĐỐI TƯỢNG SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 3.1. Định hướng hoàn thiện pháp luật về hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp
• 3.2. Hoàn thiện pháp luật về hạn chế chuyển quyền sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp cần tuân thủ những tiêu chuẩn của Hiệp định TRIPS và các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới mà Việt Nam là thành viên
• 3.3. Hoàn thiện pháp luật về hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp phải bảo đảm cân bằng quyền, lợi ích giữa các chủ thể và lợi ích chung xã hội
• 3.4. Hoàn thiện pháp luật về hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp phải xuất phát từ tình hình thực tiễn ở Việt Nam đồng thời tiếp thu kinh nghiệm quốc tế
• 3.5. Hoàn thiện pháp luật về hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp phải bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và khả thi của hệ thống pháp luật
• 3.6. Hoàn thiện pháp luật về hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp phải xây dựng nguồn nhân lực cho những cơ quan liên quan đến quá trình xây dựng và thực thi pháp luật
• 3.7. Một số giải pháp hoàn thiện các quy định pháp luật về hạn chế chuyển quyền sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp
• 3.7.1. Xây dựng các quy định về căn cứ hạn chế chuyển quyền sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp
• 3.7.2. Hoàn thiện quy định về hạn chế chuyển quyền sử dụng đối với nhãn hiệu chứng nhận
• 3.7.3. Hoàn thiện quy định về hạn chế chuyển quyền sử dụng đối với sáng chế mật
• 3.7.4. Hoàn thiện quy định hạn chế nhằm đảm bảo quyền của các bên trong hợp đồng chuyển quyền sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp
• 3.7.5. Hoàn thiện quy định pháp luật về hành vi trực tiếp kiểm soát chất lượng hàng hoá, dịch vụ mang nhãn hiệu trong hợp đồng sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp
• 3.7.6. Hoàn thiện quy định hạn chế về phạm vi chuyển quyền sử dụng trong hợp đồng sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp
• 3.8. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng các quy định của pháp luật về hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp
• 3.8.1. Giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao nhận thức của các bên chủ thể trong giao dịch chuyển quyền sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp
• 3.8.2. Giải pháp hoàn thiện trong công tác thực thi pháp luật sở hữu trí tuệ và chính sách cạnh tranh
• 3.8.3. Giải pháp hoàn thiện đội ngũ của hệ thống thực thi pháp luật sở hữu trí tuệ và pháp luật cạnh tranh
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Hạn Chế Chuyển Giao Quyền Sở Hữu Công Nghiệp

Sở hữu trí tuệ (SHTT) ngày càng đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế. Các sản phẩm và dịch vụ là kết quả của quá trình đầu tư, sáng tạo. Doanh nghiệp mong muốn đạt được và chiếm lĩnh tài sản trí tuệ. Nhà nước bảo hộ quyền SHCN và trao cho chủ sở hữu quyền độc quyền khai thác. Chủ sở hữu có quyền khai thác thương mại hoặc chuyển giao quyền sở hữu công nghiệp. Quyền của chủ sở hữu luôn mang tính độc quyền. Pháp luật xây dựng các quy định hạn chế quyền sở hữu công nghiệp để đảm bảo cân bằng lợi ích. Các quy định về hạn chế chuyển giao quyền đã đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Tuy nhiên, thực tiễn thực thi pháp luật SHTT tại Việt Nam còn nhiều bất cập. Cần phải hoàn thiện các quy định để phù hợp với tình hình mới.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Quyền Sở Hữu Công Nghiệp Hiện Nay

Trong bối cảnh kinh tế hiện đại, quyền sở hữu công nghiệp đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy sáng tạo và cạnh tranh. Việc bảo vệ quyền này khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D), từ đó tạo ra các sản phẩm và dịch vụ mới, cải thiện chất lượng cuộc sống. Bên cạnh đó, bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp cũng tạo ra môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng, thu hút đầu tư nước ngoài và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Việc khai thác tài sản trí tuệ một cách hiệu quả là yếu tố then chốt để doanh nghiệp tồn tại và phát triển.

1.2. Mục Tiêu Của Hạn Chế Chuyển Giao Quyền Trong SHTT

Mục tiêu của việc hạn chế chuyển giao quyền trong SHTT không phải là cản trở hoạt động kinh doanh, mà là đảm bảo sự cân bằng giữa quyền lợi của chủ sở hữu và lợi ích của xã hội. Cơ chế hạn chế chuyển giao quyền ngăn chặn việc lạm dụng độc quyền, bảo vệ cạnh tranh lành mạnh, và đảm bảo rằng các sản phẩm và dịch vụ được cung cấp với giá cả hợp lý. Đồng thời, chính sách sở hữu trí tuệ cần thúc đẩy sự đổi mới và sáng tạo, thay vì tạo ra rào cản cho sự phát triển kinh tế. Hạn chế góp phần vào việc tạo ra một hệ sinh thái SHTT bền vững và hiệu quả.

II. Vấn Đề Thách Thức Trong Chuyển Quyền Sở Hữu Công Nghiệp

Thực tiễn thực thi pháp luật SHTT tại Việt Nam đã phát sinh những bất cập. Luật SHTT chỉ xác định các trường hợp hạn chế chuyển quyền theo Điều 142 và quy định các điều khoản cấm mà bên chuyển quyền không được hạn chế bất hợp lý. Các trường hợp hạn chế chuyển giao quyền chưa đầy đủ. Các quy định nằm rải rác, gây khó khăn trong việc áp dụng. Bên được chuyển quyền không thực hiện đúng nghĩa vụ gây thiệt hại. Các thoả thuận áp đặt hạn chế bất hợp lý quyền của bên được chuyển quyền vẫn tồn tại. Cần có sự quyết liệt hơn trong việc xử lý các trường hợp này. Luật cạnh tranh và Luật SHTT có những mâu thuẫn cần giải quyết.

2.1. Bất Cập Pháp Lý Về Hạn Chế Chuyển Quyền Sử Dụng Hiện Tại

Pháp luật Việt Nam hiện hành về hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng SHCN còn tồn tại một số bất cập. Luật SHTT chưa quy định rõ ràng về các căn cứ để hạn chế chuyển giao quyền. Các trường hợp hạn chế quyền sở hữu công nghiệp được quy định còn chung chung, thiếu cụ thể, gây khó khăn cho việc áp dụng trong thực tế. Bên cạnh đó, các quy định này nằm rải rác ở nhiều văn bản khác nhau, thiếu tính hệ thống và đồng bộ, gây khó khăn cho các doanh nghiệp và cơ quan quản lý trong việc tìm hiểu và tuân thủ.

2.2. Thực Tiễn Thi Hành Vướng Mắc Chuyển Nhượng Quyền SHCN

Trong thực tiễn, việc thi hành các quy định về chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp còn gặp nhiều vướng mắc. Các tranh chấp liên quan đến xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp và giải quyết tranh chấp quyền sở hữu công nghiệp ngày càng gia tăng, gây ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Đặc biệt, tình trạng vi phạm bản quyền, hàng giả, hàng nhái vẫn diễn biến phức tạp, gây thiệt hại lớn cho người tiêu dùng và uy tín của doanh nghiệp. Cần có các biện pháp mạnh mẽ hơn để nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về SHTT.

2.3. Mối Quan Hệ Giữa Luật Sở Hữu Trí Tuệ Việt Nam Luật Cạnh Tranh

Mối quan hệ giữa luật sở hữu trí tuệ Việt Nam và luật cạnh tranh là một vấn đề phức tạp và cần được xem xét cẩn thận. Pháp luật SHTT bảo vệ quyền độc quyền của chủ sở hữu, trong khi luật cạnh tranh nhằm ngăn chặn các hành vi hạn chế cạnh tranh. Việc hạn chế chuyển quyền là một ví dụ điển hình cho sự giao thoa giữa hai lĩnh vực pháp luật này. Cần có sự điều chỉnh hài hòa giữa hai luật để đảm bảo vừa bảo vệ quyền SHTT, vừa thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh, tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Hạn Chế Quyền Sở Hữu Công Nghiệp

Các cam kết về SHTT trong các Hiệp định FTA thế hệ mới đòi hỏi phải sửa đổi, bổ sung Luật SHTT. Nghị quyết số 11-NQ/TW đã đề ra nhiệm vụ hoàn thiện thể chế về SHTT theo hướng khuyến khích sáng tạo. Luật SĐ, BS một số điều của Luật SHTT năm 2022 đã có những SĐ, BS. Tuy nhiên, các quy định về hạn chế chuyển giao quyền sở hữu công nghiệp theo Luật SHTT không có sự thay đổi so với pháp luật hiện hành. Cần phải được SĐ, BS cho phù hợp.

3.1. Sửa Đổi Luật SHTT Về Điều Kiện Hạn Chế Chuyển Giao Quyền

Để hoàn thiện pháp luật về hạn chế chuyển giao quyền, cần sửa đổi Luật SHTT để quy định rõ ràng hơn về các điều kiện hạn chế chuyển giao quyền. Cần xác định cụ thể các căn cứ để hạn chế chuyển quyền sử dụng, đảm bảo tính minh bạch và dễ áp dụng trong thực tế. Đồng thời, cần bổ sung các trường hợp hạn chế chuyển quyền để phù hợp với tình hình mới, ví dụ như các trường hợp liên quan đến an ninh quốc phòng, sức khỏe cộng đồng.

3.2. Nâng Cao Hiệu Quả Thực Thi Pháp Luật Về Bảo Hộ Quyền SHCN

Để nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về bảo hộ quyền SHCN, cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp. Cần nâng cao năng lực cho các cơ quan thực thi pháp luật, đặc biệt là lực lượng cảnh sát kinh tế và quản lý thị trường. Đồng thời, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật để nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và người dân về tầm quan trọng của sở hữu trí tuệ.

3.3. Tham Khảo Kinh Nghiệm Quốc Tế Về Cơ Chế Hạn Chế Chuyển Giao Quyền

Việc tham khảo kinh nghiệm quốc tế về cơ chế hạn chế chuyển giao quyền là rất quan trọng để hoàn thiện pháp luật Việt Nam. Cần nghiên cứu các quy định của Hiệp định TRIPS, pháp luật của Liên minh Châu Âu và các quốc gia phát triển khác về vấn đề này. Từ đó, có thể học hỏi những kinh nghiệm tốt, phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam, để xây dựng một hệ thống pháp luật về SHTT hiệu quả và cạnh tranh.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Nâng Cao Nhận Thức Về Quyền SHCN

Bản thân của cạnh tranh là chống độc quyền, pháp luật SHTT lại là cơ chế để bảo hộ sự độc quyền. Hạn chế chuyển quyền sử dụng là minh chứng điển hình nhất để giải quyết mối quan hệ đối lập. Theo Báo cáo của Cục Quản lý cạnh tranh, trong quá trình thực thi quyền SHTT đã xuất hiện các hành vi vi phạm pháp luật cạnh tranh tồn tại, “núp bóng” dưới các hình thức thoả thuận hạn chế cạnh tranh và lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, vị trí độc quyền. Cần nâng cao nhận thức về quyền SHCN.

4.1. Giải Pháp Nâng Cao Nhận Thức Về Giá Trị Quyền SHCN

Nâng cao nhận thức về giá trị quyền SHCN thông qua các chương trình đào tạo, hội thảo và các hoạt động truyền thông khác. Cần tập trung vào việc giải thích rõ ràng về lợi ích kinh tế và xã hội mà SHTT mang lại, cũng như các rủi ro và hậu quả của việc vi phạm quyền SHTT. Cần tạo ra một môi trường mà các doanh nghiệp và cá nhân nhận thức được tầm quan trọng của việc bảo vệ và khai thác tài sản trí tuệ.

4.2. Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Trong Quá Trình Đăng Ký Quyền SHCN

Hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình đăng ký quyền SHCN bằng cách cung cấp thông tin, tư vấn và các dịch vụ pháp lý liên quan. Cần đơn giản hóa thủ tục đăng ký, giảm chi phí và thời gian xử lý hồ sơ. Đồng thời, cần tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp tiếp cận với các nguồn tài chính để đầu tư vào hoạt động sáng tạo và bảo vệ quyền SHTT.

V. Kết Luận Tương Lai Của Hạn Chế Chuyển Giao Quyền SHCN

Xuất phát từ những lý do trên, tác giả đã lựa chọn đề tài: “Hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp - Lý luận và thực tiễn tại Việt Nam” để làm Luận án tiến sĩ luật học, nhằm đáp ứng những yêu cầu cả về lý luận và thực tiễn đang đặt ra. Cần có những nghiên cứu sâu hơn để đưa ra các giải pháp hoàn thiện hơn nữa.

5.1. Hoàn Thiện Hệ Thống Pháp Luật Về Sở Hữu Trí Tuệ

Để xây dựng một tương lai tươi sáng cho sở hữu trí tuệ tại Việt Nam, cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao hiệu quả thực thi và tạo ra một môi trường khuyến khích sáng tạo và đổi mới. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội để đạt được mục tiêu này.

5.2. Đẩy Mạnh Hợp Tác Quốc Tế Về Bảo Vệ Quyền SHCN

Tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bảo vệ quyền SHCN. Việc này bao gồm việc tham gia vào các tổ chức quốc tế, ký kết các hiệp định song phương và đa phương, và trao đổi kinh nghiệm với các quốc gia khác. Hợp tác quốc tế giúp Việt Nam tiếp cận với các tiêu chuẩn quốc tế, nâng cao năng lực và hiệu quả trong việc bảo vệ quyền SHTT.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Lý luận về chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp và hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp. Thực trạng pháp luật Việt Nam về hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp và thực tiễn áp dụng. Định hướng, giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và việc áp dụng các quy định về hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp ở Việt Nam hiện nay.

11 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN Theo bố cục luận án, nội dung nghiên cứu đầu tiên của đề tài là tiến hành tổng quan các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước đã được công bố có liên quan đến đề tài luận án nhằm phát hiện những điểm mà luận án có thể kế thừa, tiếp tục đi sâu nghiên cứu và phát triển hoàn chỉnh hơn trong luận án. Với tinh thần đó, tác giả tập trung tổng quan nghiên cứu những nội dung chính sau đây. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Tình hình nghiên cứu liên quan đến chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp Hiện nay, nghiên cứu về chuyển quyền sử dụng các đối tượng SHCN không phải là vấn đề mới mẻ.

Xuất phát từ vai trò quan trọng mà các giá trị của quyền SHCN mang lại nên việc khai thác lợi ích kinh tế từ các đối tượng của quyền SHCN luôn được cá nhân, tổ chức quan tâm và thường xuyên thực hiện. Cùng với thực tiễn sôi động đó, rất nhiều công trình nghiên cứu trong và ngoài nước về hoạt động chuyển quyền sử dụng các đối tượng SHCN cũng đã ra đời và thể hiện dưới những hình thức khác nhau. Trên cơ sở thực tiễn chuyển giao và số lượng công trình nghiên cứu trong thời gian qua, có thể sắp xếp và chia các công trình nghiên cứu về chuyển quyền sử dụng các đối tượng SHCN thành các nhóm công trình sau: - Công trình nghiên cứu liên quan đến chuyển quyền sử dụng nhãn hiệu. - Công trình nghiên cứu liên quan đến chuyển quyền sử dụng sáng chế và các đối tượng khác của quyền SHCN.

Công trình nghiên cứu liên quan đến chuyển quyền sử dụng nhãn hiệu Cuốn chuyên khảo Trademark Law: Protection, Enforcement and Licensing (Pháp luật về Nhãn hiệu: Bảo hộ, Thực thi và Chuyển quyền sử dụng), của tác giả Adam L. Brookman và Boyle Fredrickson, S. được xuất 12 bản năm 2016 bởi nhà xuất bản Wolter Kluwer4 đã nêu ra những chức năng cơ bản của nhãn hiệu, các chiến lược pháp lý và kinh doanh cho việc lựa chọn và sử dụng nhãn hiệu. Đồng thời, cuốn sách chỉ ra việc bảo hộ, khai thác, duy trì và chuyển quyền sử dụng đối tượng SHCN là nhãn hiệu theo pháp luật Hoa Kỳ.

Cuốn chuyên khảo Trademark licensing (Chuyển quyền sử dụng nhãn hiệu) của các tác giả Neil J. Wilkof và Daniel Burkitt5. Nội dung cuốn sách đề cập về li-xăng nhãn hiệu và các chức năng của nhãn hiệu, hợp đồng li-xăng nhãn hiệu, mối quan hệ giữa các bên trong hợp đồng li-xăng, quy định các điều khoản về quyền của các bên trong hợp đồng, các hình thức li-xăng nhãn hiệu theo pháp luật Hoa Kỳ bao gồm: li-xăng bằng lời nói (oral license), li-xăng mặc định (implied license), li-xăng ngầm định (constructive license). Ngoài ra, tác giả còn so sánh các quy định về li-xăng nhãn hiệu theo pháp luật Hoa Kỳ trong mối tương quan với các quy định về li-xăng nhãn hiệu theo Luật Cạnh tranh của EU, pháp luật của Đức và của Pháp.

Luận án tiến sĩ Khoa học xã hội nhân văn - Luật tại Trường Đại học Vilnius của tác giả Arūnas Želvys6, Problems of Trademark Licensing (Những vấn đề về li-xăng nhãn hiệu) đã đề cập tới những bất cập của pháp luật Lít-va về li-xăng nhãn hiệu như: Luật nhãn hiệu không trực tiếp điều chỉnh việc kiểm soát chất lượng hàng hoá, dịch vụ mang nhãn hiệu được li-xăng; hợp đồng li-xăng nhãn hiệu và hợp đồng nhượng quyền thương mại là những hợp đồng độc lập mặc dù đối tượng của hợp đồng nhượng quyền thương mại là quyền đối với nhãn hiệu được coi là một yếu tố của hợp đồng li-xăng nhãn hiệu; hợp đồng li-xăng nhãn hiệu mở (open trademark license agreement) đặc biệt là li-xăng độc quyền nhãn hiệu không có điều khoản xác lập các hạn chế về lãnh thổ (nhập khẩu, xuất khẩu). Từ đó, luận án đã đưa ra những phương hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về li-xăng nhãn hiệu tại Lít-va: (1) việc đăng ký li-xăng 4. Brookman và Boyle Fredrickson (2016), Trademark Law: Protection, Enforcement and Licensing, Wolter Kluwer. Wilkof và Daniel Burkitt (2005), Trademark licensing, Sweet & Maxell Ltd.

Arūnas Želvys (2011), Problems of Trademark Licensing, PhD. Thesis of Social Sciences and Humanities - Law, University of Vilnius, Litva. 13 nhãn hiệu không còn phù hợp với xu hướng của luật nhãn hiệu hiện đại mà hệ thống đăng ký nên được chuyển đổi bằng cách từ chối đăng ký li-xăng như một điều kiện để chống lại bên thứ ba. Tuy nhiên vẫn để lại khả năng đăng ký li-xăng nếu các bên muốn.

(2) Đề xuất quyền độc lập cho bên nhận li-xăng không độc quyền được phép kiện ra Toà án trong trường hợp nhãn hiệu bị xâm phạm với điều kiện bên nhận li-xăng phải thông báo với bên li-xăng về việc nộp đơn ra toà án trừ khi các bên có thoả thuận khác. (3) Bên li-xăng có thể thu hồi nhãn hiệu đang được li-xăng nếu họ không sử dụng hoặc làm mất hiệu lực của nhãn hiệu. (4) Hợp đồng li-xăng nhãn hiệu mở đặc biệt là li-xăng độc quyền nhãn hiệu không có điều khoản xác lập các hạn chế về lãnh thổ (nhập khẩu, xuất khẩu) không bị coi là vi phạm các quy tắc của luật cạnh tranh. Bài viết của tác giả Neil J.

Wilkof “Trademark licensing: The once and future narrative” (Li-xăng nhãn hiệu: hiện tại và tương lai) đăng trên Tạp chí Nhãn hiệu vào năm 20147 đã giới thiệu tổng thể về sự phát triển của pháp luật li-xăng nhãn hiệu theo hệ thống thông luật (common law), những thách thức được đặt ra về tính hiệu lực pháp lý của việc li-xăng khi được đặt trong học thuyết nhãn hiệu cổ điển, sự đa dạng trong các cách tiếp cận pháp lý về li- xăng nhãn hiệu giữa các quốc gia theo hệ thống thông luật cổ điển và các định hướng tương lai cho sự phát triển của li-xăng nhãn hiệu. Bài viết “Trademark Licensing in Canada: The Control Regime Turns 21” (Li-xăng nhãn hiệu tại Canada: Kiểm soát chế độ khi bước sang thế kỷ 21) của tác giả Sheldon Burshtein trong nghiên cứu của mình trên tạp chí Nhãn hiệu8 đã chỉ ra vấn đề li-xăng tại Canada vào thời kỳ trước khi ban hành Luật nhãn hiệu vào năm 1993; giới thiệu về Luật nhãn hiệu năm 1993; các quy định của Luật nhãn hiệu về các yêu cầu khi li-xăng: điều kiện của bên nhận li- xăng, hợp đồng li-xăng bằng văn bản/bằng lời nói, li-xăng mặc định (implied 7. 14 licensing), những quan hệ không liên quan đến li-xăng; các yêu cầu liên quan đến kiểm soát chất lượng trong khi li-xăng, giải quyết các tranh chấp diễn ra trong quá trình li-xăng như tranh chấp giữa bên li-xăng và bên nhận li-xăng, sự ép buộc của bên nhận li-xăng… Đồng thời, bài viết còn so sánh giữa pháp luật của Canada và pháp luật của Anh và Hoa Kỳ về vấn đề li-xăng nhãn hiệu. Bài viết “Quality Control in Trademark Licensing: How much is too much” (Kiểm sát chất lượng khi li-xăng nhãn hiệu: bao nhiêu là quá nhiều) của tác giả Kathleen T.

Petrich đăng trên tạp chí Li-xăng năm 20149 có đề cập tới tầm quan trọng của việc kiểm soát chất lượng khi li-xăng nhãn hiệu; sự nguy hiểm khi tiến hành li-xăng nhãn hiệu không có kiểm soát chất lượng (được coi là “naked licensing”) như: mất đi ý nghĩa của nhãn hiệu, bị Toà án tước đi quyền chủ sở hữu nhãn hiệu, chủ sở hữu nhãn hiệu sẽ thua cuộc trong những vụ việc xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu, mất đi quyền tự bảo vệ đối với nhãn hiệu của mình. Bài viết cũng chỉ ra những điểm giao nhau giữa nhiệm vụ kiểm soát chất lượng của chủ sở hữu nhãn hiệu và chịu trách nhiệm pháp lý về hành vi có tội. Đó là việc kiểm soát quá nhiều khi li-xăng nhãn hiệu sẽ dẫn tới việc chịu trách nhiệm pháp lý về hành vi có tội của chủ sở hữu vì việc kiểm soát quá nhiều được coi như là tham gia vào quá trình thiết kế, sản xuất hay phân phối các sản phẩm của bên nhận li-xăng. Cuối cùng bài viết cũng đưa ra một số giải pháp để chủ sở hữu nhãn hiệu tránh việc mất nhãn hiệu nếu không kiểm soát hiệu quả hoặc kiểm soát quá sâu bằng cách tham gia chủ động vào việc thiết kế, sản xuất… của bên nhận li-xăng để chịu trách nhiệm pháp lý là: (1) Bên li-xăng sẽ tuyên bố về tiêu chuẩn kiểm soát chất lượng và để cho bên nhận li-xăng thiết kế và sản xuất dựa trên các tiêu chuẩn chất lượng tổng thể được thiết lập bởi bên li-xăng; (2) Việc li-xăng nên được viết thành một hợp đồng trong đó mô tả tiêu chuẩn về chất lượng có thể chấp nhận được cho hàng hoá hoặc dịch vụ sử dụng nhãn hiệu được li-xăng; (3) Khi 9.

15 li-xăng phải cần khẳng định bên li-xăng có quyền giám sát về tiêu chuẩn kiểm soát chất lượng; (4) Bên li-xăng phải chủ động trong việc kiểm soát chất lượng như kiểm soát việc sử dụng nhãn hiệu trên hàng hoá như thế nào; (5) Trách nhiệm của bên nhận li-xăng về việc bồi thường thiệt hại cho bên li-xăng về trách nhiệm pháp lý về hành vi có lỗi… Nghiên cứu của Raman Mittal “Analysis of the mysterious element of quality control in trademark licensing” (Phân tích yếu tố bí mật trong kiểm soát chất lượng khi li-xăng nhãn hiệu) trên Tạp chí quyền SHTT (Journal of Intellectual Property Rights) năm 201010 đã nói về thực tế li-xăng nhãn hiệu được thực hiện mà không có sự kiểm soát chất lượng, cái mà theo cách nói pháp lý là “li-xăng trần” (naked licensing). Bài viết khai thác khía cạnh về mặt ý nghĩa, nguồn gốc, các dạng, các nhân tố căn bản của kiểm soát chất lượng như một điều luật mà chủ sở hữu của nhãn hiệu phải thực hiện kiểm soát chất lượng đối với các hoạt động của các bên nhận li-xăng. Có hai loại điều khoản trong Luật Nhãn hiệu năm 1999 của Ấn Độ đề cập tới việc kiểm soát chất lượng. Một là điều khoản trực tiếp ở Điều 49(1)(b) và Điều 50(1)(d) yêu cầu chủ sở hữu nhãn hiệu đã được đăng ký phải kiểm soát chất lượng với những người sử dụng nhãn hiệu đó.

Hai là những điều khoản yêu cầu kiểm soát chất lượng được quy định ngầm trong các điều khoản khác của Luật Nhãn hiệu như Điều 57 và Điều 9.