Giáo Trình Thực Tập Điện Cơ Bản 1 Nghề Bảo Trì Thiết Bị Cơ Điện

Giáo trình thực tập điện cơ bản 1 cung cấp kiến thức thiết yếu cho nghề bảo trì thiết bị cơ điện tại cao đẳng, hỗ trợ sinh viên hiệu quả.

• Tác giả: Phạm Văn Cấp
• Trường học: Trường Cao Đẳng Dầu Khí
• Chuyên ngành: Bảo Trì Thiết Bị Cơ Điện
• Đề tài: Giáo Trình Thực Tập Điện Cơ Bản 1
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Bà Rịa - Vũng Tàu

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. BÀI 1: SỬ DỤNG ĐỒNG HỒ ĐA NĂNG VOM VÀ LÀM QUEN VỚI HỆ THỐNG PHÂN PHỐI ĐIỆN HẠ ÁP
• 2. BÀI 2: KỸ THUẬT NỐI DÂY VÀ BẤM ĐẦU CỐT
• 3. BÀI 3: LẮP CÁC MẠCH ĐÈN CHIẾU SÁNG
• 4. BÀI 4: ĐẤU DÂY VẬN HÀNH ĐỘNG CƠ KHÔNG ĐỒNG BỘ 1 PHA & 3 PHA
• 5. BÀI 5: ĐẤU DÂY KHỞI ĐỘNG TỪ ĐƠN VÀ KHỞI ĐỘNG TỪ KÉP
• 6. BÀI 6: ĐẤU DÂY CÔNG TƠ ĐO ĐIỆN NĂNG
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình thực tập điện cơ bản 1 nghề bảo trì thiết bị cơ điện

Giáo trình thực tập điện cơ bản 1 là tài liệu quan trọng trong chương trình đào tạo nghề bảo trì thiết bị cơ điện tại các trường cao đẳng. Tài liệu này cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho sinh viên trong việc sử dụng và bảo trì các thiết bị điện. Nội dung giáo trình được thiết kế khoa học, giúp sinh viên nắm vững các khái niệm cơ bản về điện và thực hành các kỹ thuật liên quan.

1.1. Mục tiêu của giáo trình thực tập điện cơ bản 1

Mục tiêu chính của giáo trình là trang bị cho sinh viên kiến thức về an toàn điện, cách sử dụng các dụng cụ đo lường và thực hành các mạch điện cơ bản. Sinh viên sẽ học cách đấu nối các mạch điện và vận hành thiết bị điện một cách an toàn và hiệu quả.

1.2. Cấu trúc nội dung giáo trình thực tập điện cơ bản 1

Giáo trình bao gồm 6 bài học, từ việc sử dụng đồng hồ đa năng VOM đến đấu dây công tơ đo điện năng. Mỗi bài học đều có mục tiêu rõ ràng và hướng dẫn chi tiết, giúp sinh viên dễ dàng tiếp cận và thực hành.

II. Những thách thức trong việc học thực tập điện cơ bản 1

Việc học thực tập điện cơ bản 1 không chỉ đơn thuần là lý thuyết mà còn đòi hỏi sinh viên phải thực hành nhiều. Một số thách thức chính bao gồm việc nắm vững các kỹ thuật đấu nối, sử dụng thiết bị đo lường và đảm bảo an toàn trong quá trình thực hành.

2.1. Khó khăn trong việc sử dụng thiết bị đo lường

Sinh viên thường gặp khó khăn trong việc sử dụng đồng hồ đa năng VOM để đo các đại lượng điện. Việc hiểu rõ cách sử dụng và các chức năng của thiết bị là rất quan trọng để tránh sai sót trong quá trình thực hành.

2.2. Thách thức trong việc đấu nối mạch điện

Đấu nối mạch điện là một kỹ năng quan trọng nhưng cũng đầy thách thức. Sinh viên cần phải nắm vững các quy tắc an toàn và kỹ thuật để thực hiện đúng các thao tác, tránh gây ra sự cố điện.

III. Phương pháp giảng dạy hiệu quả cho giáo trình thực tập điện cơ bản 1

Để đạt được hiệu quả cao trong việc giảng dạy giáo trình thực tập điện cơ bản 1, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực. Việc kết hợp lý thuyết và thực hành sẽ giúp sinh viên hiểu rõ hơn về các khái niệm và kỹ thuật.

3.1. Sử dụng phương pháp giảng dạy tích cực

Giảng viên nên áp dụng các phương pháp như diễn giảng, thảo luận nhóm và thực hành trực tiếp để sinh viên có thể tham gia tích cực vào quá trình học tập.

3.2. Tạo điều kiện cho sinh viên thực hành nhiều hơn

Cần tạo điều kiện cho sinh viên thực hành nhiều hơn thông qua các bài tập thực hành và dự án nhỏ. Điều này giúp sinh viên áp dụng kiến thức vào thực tế và phát triển kỹ năng cần thiết.

IV. Ứng dụng thực tiễn của giáo trình thực tập điện cơ bản 1

Giáo trình thực tập điện cơ bản 1 không chỉ giúp sinh viên nắm vững lý thuyết mà còn có thể áp dụng vào thực tiễn trong ngành bảo trì thiết bị cơ điện. Những kiến thức và kỹ năng này rất cần thiết cho công việc sau này.

4.1. Ứng dụng trong ngành công nghiệp

Sinh viên có thể áp dụng các kỹ năng đã học vào công việc thực tế trong các nhà máy, xí nghiệp, nơi yêu cầu bảo trì và sửa chữa thiết bị điện.

4.2. Kết quả nghiên cứu và thực hành

Nhiều sinh viên sau khi hoàn thành giáo trình đã có thể thực hiện các công việc bảo trì thiết bị điện một cách thành thạo, góp phần nâng cao hiệu quả công việc trong ngành.

V. Kết luận và tương lai của giáo trình thực tập điện cơ bản 1

Giáo trình thực tập điện cơ bản 1 là một phần không thể thiếu trong chương trình đào tạo nghề bảo trì thiết bị cơ điện. Tương lai của giáo trình này sẽ tiếp tục được cải tiến để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường lao động.

5.1. Định hướng phát triển giáo trình

Giáo trình sẽ được cập nhật thường xuyên để phù hợp với sự phát triển của công nghệ và nhu cầu thực tế trong ngành điện.

5.2. Tầm quan trọng của giáo trình trong đào tạo nghề

Giáo trình thực tập điện cơ bản 1 không chỉ giúp sinh viên có kiến thức mà còn rèn luyện kỹ năng thực hành, chuẩn bị cho họ bước vào thị trường lao động một cách tự tin.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình mô đun Thực tập điện cơ bản 1 (Mã mô đun: ELEI53150) là tài liệu đào tạo chuyên môn được ban hành kèm theo Quyết định số 203/QĐ-CĐDK ngày 01 tháng 3 năm 2022 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Dầu khí (thuộc Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam), xuất bản tại Bà Rịa – Vũng Tàu vào tháng 6 năm 2022. Tài liệu do nhóm tác giả gồm Phạm Văn Cấp (Chủ biên), Nguyễn Lê Cương và Nguyễn Xuân Thịnh biên soạn.

Trong cấu trúc chương trình đào tạo trình độ Cao đẳng nghề Bảo trì thiết bị cơ điện (tổng khối lượng 80 tín chỉ, 1905 giờ), mô đun này thuộc khối các môn học, mô đun chuyên môn ngành nghề (khối II.2 với tổng số 36 tín chỉ, 1005 giờ). Mô đun có thời lượng 75 giờ học tập (tương đương 3 tín chỉ), bao gồm 14 giờ lý thuyết, 58 giờ thực hành/thí nghiệm/thảo luận và 03 giờ kiểm tra (01 giờ kiểm tra lý thuyết, 02 giờ kiểm tra thực hành).

Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định trên ba phương diện chuẩn đầu ra:

• Về kiến thức: Trang bị các nguyên tắc an toàn điện, cấu tạo và nguyên lý làm việc của các dụng cụ kiểm tra, thiết bị đo lường điện đa năng (VOM), khí cụ đóng cắt và bảo vệ, hệ thống mạng phân phối điện hạ áp, cùng nguyên lý của các mạch chiếu sáng, động cơ không đồng bộ và công tơ đo đếm điện năng.
• Về kỹ năng: Hình thành thao tác chuẩn trong gia công, nối dây, bấm đầu cốt (terminal); đấu nối và vận hành hệ thống mạch đèn chiếu sáng dân dụng – công nghiệp; đấu dây vận hành động cơ xoay chiều 1 pha và 3 pha; đấu nối mạch điều khiển khởi động từ đơn, khởi động từ kép; đấu dây hệ thống đo đếm điện năng 1 pha và 3 pha.
• Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Rèn luyện năng lực thực hiện độc lập và theo nhóm các bước quy trình công nghệ, tuân thủ nghiêm ngặt quy định an toàn lao động, phát huy tính kỷ luật và tính cẩn thận trong môi trường xưởng thực tập.

Cấu trúc giáo trình gồm 6 bài học được thiết kế theo nguyên tắc tích hợp lý thuyết với thực hành, trong đó thời lượng rèn luyện kỹ năng thực hành chiếm 77,3% tổng quỹ thời gian. Điểm đặc thù của tài liệu là phương pháp tiếp cận trực quan thông qua hệ thống hình vẽ kỹ thuật, sơ đồ nguyên lý, sơ đồ đấu dây chi tiết và các phiếu hướng dẫn thực hành theo bảng định mức vật tư tiêu chuẩn.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giáo trình được phân bổ qua 6 bài học trọng tâm:

1. Bài 1: Sử dụng đồng hồ đa năng VOM và làm quen với hệ thống phân phối điện hạ áp (6 giờ: 2 LT, 4 TH)

   • Khái niệm và cấu tạo: Phân loại đồng hồ VOM chỉ thị kim (hoạt động theo cơ cấu đo kiểu từ điện với nam châm vĩnh cửu và khung dây mảnh; hệ thống thang đo Ohm, Volt/Ampere DC/AC, hệ số khuếch đại $h_{FE}$ của Transistor, dòng rỉ $I_{CEO}$ và dòng phân cực Diode) và đồng hồ VOM điện tử kỹ thuật số.
   • Kỹ thuật đo lường: Hướng dẫn đo điện áp (DC.V, AC.V), dòng điện (DC.A, AC.A), điện trở ($R$), kiểm tra thông mạch, phát hiện ngắn mạch ($R = 0$) và hở mạch ($R = \infty$).
   • Mạng điện hạ áp: Phân tích cấu trúc hệ thống điện 3 pha 4 dây tiêu chuẩn 220/380V – 50Hz. So sánh hai phương thức cấp nguồn: phương thức đi dây phân tải bằng các nhánh rẽ từ đường dây chính và phương thức phân tải tập trung từ tủ điện chính có Aptomat (CB) bảo vệ.

2. Bài 2: Kỹ thuật nối dây và bấm đầu cốt (7 giờ: 2 LT, 5 TH)

   • Kỹ thuật gia công cơ khí điện: Quy trình bóc vỏ cách điện với góc gọt $30^\circ$, cạo sạch lớp men/oxit đồng đến khi xuất hiện ánh kim, uốn gập và vặn xoắn 5–6 vòng siết chặt bằng hai kìm cho dây lõi 1 sợi (dây đơn) và dây lõi nhiều sợi (kỹ thuật xoè nan quạt, cắt lõi trung tâm 40mm).
   • Mối nối phân nhánh và hàn nối: Các bước nối chữ T, hàn thiếc nóng chảy ở nhiệt độ $200^\circ\text{C}$ với mỏ hàn 40W–60W kết hợp nhựa thông, kỹ thuật bọc cách điện bằng băng dính (quấn tối thiểu 2 lớp, lớp sau đè lên $1/3$ bề rộng lớp trước) và lồng ống gen tổng hợp dẻo.
   • Kỹ thuật bấm đầu cốt: Phân loại đầu cosse (đồng, nhôm, đồng pha nhôm; kiểu tròn, chỉa, ống nối) và quy trình ép đầu cốt bằng kìm cơ hoặc kìm bấm thủy lực; thực hành lắp ráp cáp nguồn theo chuẩn phích cắm/ổ cắm công nghiệp CEE.

3. Bài 3: Lắp các mạch đèn chiếu sáng (16 giờ: 3 LT, 12 TH, 1 KT)

   • Mạch chiếu sáng cơ bản: Mạch một công tắc điều khiển một đèn, mạch một công tắc điều khiển nhiều đèn, mạch hai đèn mắc song song và hai đèn mắc nối tiếp.
   • Mạch chiếu sáng chuyên dụng: Mạch đèn cầu thang sử dụng hai công tắc ba chấu (sơ đồ chuẩn và sơ đồ tiết kiệm dây dẫn); mạch đèn thay đổi độ sáng (chuyển đổi trạng thái nối tiếp/đơn lẻ); mạch đèn huỳnh quang 1,2m–220V và chấn lưu (Ballast) 3 dây 1,2m–110V.
   • Mạch đèn cao áp và chiếu sáng công nghiệp: Đèn cao áp thủy ngân với chấn lưu có điện trở cuộn dây $20\text{--}30,\Omega$, tụ điện bù $\cos\varphi$, mạch mồi xung cao áp $400\text{--}800\text{V}$ qua khe phóng điện (spark gap - SG) và bóng thạch anh chịu nhiệt $600^\circ\text{C}$; mạch đèn hầm lò đóng ngắt tuần tự (S1 đến S4) ứng dụng cho nhà kho/tầng hầm; mạch đèn tín hiệu giao thông; quy trình vạch dấu, khoan lỗ (mũi 2mm và 5mm), lắp ráp bảng điện thực hành kích thước $1100 \times 700\text{ mm}$.

4. Bài 4: Đấu dây vận hành động cơ không đồng bộ 1 pha & 3 pha (16 giờ: 3 LT, 12 TH, 1 KT)

   • Động cơ không đồng bộ 1 pha: Sơ đồ đấu nối vận hành ở các cấp điện áp 110V và 220V.
   • Động cơ không đồng bộ 3 pha: Phương pháp xác định cực tính các đầu cuộn dây pha ($AX, BY, CZ$) bằng nguồn một chiều ắc quy hoặc miliampe kế ($\text{mA}$); kỹ thuật đấu nối mạch động lực theo sơ đồ hình sao ($\text{Y}$) và sơ đồ hình tam giác ($\Delta$).

5. Bài 5: Đấu dây khởi động từ đơn và khởi động từ kép (22 giờ: 3 LT, 18 TH, 1 KT)

   • Khởi động từ đơn: Sơ đồ mạch động lực và mạch điều khiển sử dụng công tắc tơ (contactor) kết hợp bộ nút nhấn ON/OFF để đóng cắt động cơ.
   • Khởi động từ kép: Sơ đồ mạch đảo chiều quay động cơ điện xoay chiều 3 pha; thiết lập cơ chế khóa chéo liên động bằng tiếp điểm phụ của contactor và bộ nút nhấn kép nhằm chống ngắn mạch giữa các pha nguồn.

6. Bài 6: Đấu dây công tơ đo điện năng (8 giờ: 1 LT, 7 TH)

   • Đo đếm 1 pha: Cấu tạo và sơ đồ nguyên lý đấu dây công tơ điện năng một pha (điện năng kế đo kWh).
   • Đo đếm 3 pha: Sơ đồ đấu dây công tơ điện 3 pha 3 phần tử (đầu nối 1-2-3 cho cuộn áp, đầu nối 4-5-6 cho cuộn dòng) và công tơ điện 3 pha 2 phần tử (đầu nối 1-2 cho cuộn áp, đầu nối 3-4 cho cuộn dòng).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình củng cố hệ thống lý thuyết kỹ thuật điện hạ áp bao gồm:

• Lý thuyết mạng điện phân phối 3 pha 4 dây, các thông số công suất tác dụng ($P$), công suất phản kháng ($Q$), công suất biểu kiến ($S$), hệ số công suất ($\cos\varphi$), điện năng tiêu thụ ($A$) và các hệ số nhu cầu ($K_{cn}$), hệ số đồng thời ($K_{đn}$).
• Cơ sở vật lý của cơ cấu đo từ điện và quy tắc an toàn trong đo lường điện áp, dòng điện, điện trở.
• Hiện tượng phóng điện trong chất khí và nguyên lý bức xạ tia cực tím trong đèn phóng điện thủy ngân cao áp.
• Nguyên lý cảm ứng điện từ và tạo từ trường quay trong động cơ không đồng bộ xoay chiều 1 pha và 3 pha.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật chuyên môn (Technical skills): Sử dụng thành thạo VOM kim và VOM số; kỹ thuật bóc tách vỏ cáp, nối xoắn, siết lực bằng kìm, hàn thiếc, bọc cách điện; ép cốt cosse bằng kìm cơ và kìm thủy lực; gá lắp khí cụ trên thanh cài và bảng panel.
• Kỹ năng phân tích và đọc bản vẽ (Analytical skills): Đọc hiểu và chuyển đổi giữa sơ đồ nguyên lý, sơ đồ nối dây và sơ đồ đi dây thực tế; xác định chính xác các đầu cực cuộn dây máy điện và phân tích sự cố ngắn mạch, hở mạch.
• Năng lực thực hành và kiểm tra an toàn (Practical competencies): Đo kiểm tra thông mạch dây bảo vệ tiếp địa (PE); đo điện trở cách điện giữa các pha ($L1\text{--}N$, $L1\text{--}PE$, $N\text{--}PE$); thử nghiệm bảo vệ ngắt tự động của thiết bị dòng dư (RCD) và kiểm tra chức năng hệ thống trước khi đóng điện vận hành.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình định hướng phương pháp giảng dạy tích hợp giữa lý thuyết và thực hành, lấy người học làm trung tâm với các đặc điểm:

• Phương pháp sư phạm: Giảng viên áp dụng phương pháp diễn giảng tích cực, đàm thoại gợi mở và dạy học nêu vấn đề (problem-based learning) gắn liền với các tình huống kỹ thuật thực tế tại xưởng.
• Tổ chức bài tập và thực hành xưởng: Các bài tập thực hành được chuẩn hóa dưới dạng các dự án công việc cụ thể (Task assignments). Ví dụ:
  • Bài tập đấu nối dây cấp nguồn cho ổ cắm CEE di động (yêu cầu chiều dài đầu dây bóc 30–75mm, dây tiếp đất dài hơn dây pha, vỏ cáp nhô qua kẹp 2–5mm).
  • Bài tập lắp mạch đèn chiếu sáng kết hợp ổ cắm trên bảng thực hành kích thước $1100 \times 700\text{ mm}$ với aptomat $B16A/230V$, dây dẫn $3 \times 2,5\text{ mm}^2$.
  • Bài tập lắp mạch đèn cầu thang điều khiển 2 vị trí và mạch công tắc 4 cực.
• Phương pháp kiểm tra, đánh giá:
  • Đánh giá thường xuyên: Kiểm tra miệng và vấn đáp đầu giờ về nguyên lý mạch và quy tắc an toàn.
  • Đánh giá định kỳ: Gồm 3 bài kiểm tra phân bổ theo tiến trình: Bài kiểm tra số 1 (nội dung Bài 1 và 2); Bài kiểm tra số 2 (nội dung Bài 3 và 4); Bài kiểm tra số 3 (nội dung Bài 5 và 6). Hình thức kết hợp giữa trắc nghiệm lý thuyết và thao tác thực hành.
  • Thi kết thúc mô đun: Thực hiện bài thi kỹ năng thực hành tổng hợp trên mô hình xưởng/panel lắp đặt, chấm điểm theo bảng tiêu chí định lượng (kỹ thuật mối nối, tính mỹ thuật, độ chính xác chức năng và an toàn đo lường).
• Hướng dẫn tự học đối với sinh viên: Nghiên cứu trước nội dung bài học trong giáo trình; hoàn thành các câu hỏi củng cố cuối bài; chuẩn bị đầy đủ dụng cụ cá nhân (kìm điện, tuốc nơ vít, dao bóc vỏ, đồng hồ đo) và nghiêm túc tuân thủ nội quy an toàn điện xưởng thực hành.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Tính quy chuẩn hóa kỹ thuật: Giáo trình tích hợp các quy chuẩn đấu nối công nghiệp hiện đại, bao gồm việc áp dụng chuẩn phích cắm/ổ cắm công nghiệp CEE, chuẩn tiếp địa bảo vệ an toàn PE đa điểm (từ nguồn, vỏ tủ, cánh tủ đến khung gá), và quy trình kiểm thử thiết bị bảo vệ chống dòng rò RCD.
• Cấu trúc bài giảng tích hợp bảng kiểm (Checklist): Toàn bộ các bài thực hành đều đi kèm bảng kê danh mục vật tư thiết bị chi tiết (kích thước, thông số dòng áp, số lượng), quy trình thực hiện theo từng bước (Step-by-step), bảng kiểm tra đo lường điện trở cách điện và bảng nghiệm thu chức năng mạch điện (Đúng/Sai).
• Tính thực tiễn của hệ thống mạch: Nội dung bao quát đa dạng các ứng dụng thực tế từ dân dụng đến công nghiệp như mạch đèn cầu thang tiết kiệm dây, mạch đèn chiếu sáng hầm lò/kho nhiều ngăn, mạch đèn tín hiệu giao thông, mạch khởi động từ kép đảo chiều quay có liên động cơ - điện ngăn ngừa chập pha nguồn.
• Tính kế thừa học thuật: Tài liệu được xây dựng dựa trên sự đối sánh và kế thừa các tài liệu chuyên ngành chuẩn mực, bao gồm Giáo trình hướng dẫn thực hành Điện công nghiệp (Bùi Hồng Quế – Lê Nho Khanh, NXB Xây dựng), Hướng dẫn thực hành lắp đặt Điện công nghiệp (Trần Duy Phụng, NXB Đà Nẵng) và Giáo trình Thực tập điện cơ bản ngành điện công nghiệp (ThS. Võ Châu Tuấn, Trường Cao đẳng Dầu khí).

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên đào tạo: Tài liệu được biên soạn phục vụ trực tiếp cho sinh viên trình độ Cao đẳng nghề Bảo trì thiết bị cơ điện, đồng thời áp dụng cho học sinh trình độ Trung cấp nghề Điện công nghiệp.
• Yêu cầu môn học tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành hoặc tích lũy song song các học phần cơ sở trong chương trình khung:
  • Vẽ kỹ thuật 1 (MECM512003)
  • Khí cụ điện (ELEI53117)
  • Đo lường điện (ELEI53115)
  • An toàn điện (ELET5201)
  • Điện kỹ thuật cơ bản (ELEO53012)
  • Gia công nguội cơ bản (MECM513104)
• Đối với giảng viên: Tài liệu là cơ sở chuẩn để xây dựng đề cương chi tiết, soạn thảo giáo án tích hợp, thiết kế các phiếu thực hành, phân chia ca nhóm làm việc trong xưởng thực tập và xây dựng ngân hàng đề thi thực hành kết thúc mô đun.
• Đối với mục đích tự học và tham khảo: Dùng làm tài liệu tra cứu các sơ đồ đấu nối, quy trình bóc cáp bấm cosse và kỹ thuật kiểm tra an toàn cho thợ điện, công nhân bảo trì cơ điện tại các nhà máy, xí nghiệp và khu công nghiệp.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng người học nào?

Giáo trình được thiết kế cho sinh viên trình độ Cao đẳng ngành Bảo trì thiết bị cơ điện, học sinh Trung cấp ngành Điện công nghiệp và các kỹ thuật viên cần củng cố kỹ năng thực hành điện cơ bản.

2. Người học cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi học mô đun này?

Người học cần nắm vững kiến thức từ các môn học cơ sở: An toàn điện (ELET5201), Điện kỹ thuật cơ bản (ELEO53012), Khí cụ điện (ELEI53117), Đo lường điện (ELEI53115) và Vẽ kỹ thuật (MECM512003).

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các tài liệu lý thuyết điện khác là gì?

Tài liệu tập trung chủ yếu vào kỹ năng thao tác thực hành (chiếm 58/75 giờ thời lượng), chuẩn hóa chi tiết từng bước công nghệ từ kỹ thuật cơ khí điện (bóc cáp, vặn xoắn, hàn thiếc, ép cốt cosse) đến quy trình đo kiểm an toàn điện (đo điện trở cách điện, thông mạch tiếp địa PE, thử nghiệm RCD).

4. Phương pháp tự học giáo trình này như thế nào để đạt hiệu quả cao?

Người học cần đọc trước lý thuyết và sơ đồ mạch của từng bài trước khi lên lớp; rèn luyện kỹ năng đọc bản vẽ thiết kế; nắm vững các biện pháp phòng ngừa sai hỏng trên đồng hồ đo VOM; thực hiện đúng thứ tự các bước trên phiếu công nghệ và luôn tuân thủ nguyên tắc ngắt nguồn điện trước khi thao tác.

5. Giáo trình có những tài liệu và học liệu bổ trợ nào đi kèm?

Đi kèm giáo trình là hệ thống bản vẽ sơ đồ nguyên lý, sơ đồ nối dây, bảng tiêu chuẩn định mức vật tư thiết bị, phiếu đánh giá thực hành và các tài liệu tham khảo chuyên ngành của Bùi Hồng Quế, Lê Nho Khanh, Trần Duy Phụng, và ThS. Võ Châu Tuấn.

---

Kết luận

Giáo trình mô đun Thực tập điện cơ bản 1 (ELEI53150) của Trường Cao đẳng Dầu khí là tài liệu đào tạo nghề chuẩn hóa, cung cấp nền tảng kỹ năng thực hành cơ bản về đo lường điện, kỹ thuật nối cáp, lắp đặt mạch chiếu sáng dân dụng – công nghiệp, điều khiển động cơ không đồng bộ và đo đếm điện năng.

Việc hoàn thành mô đun này thiết lập nền tảng thao tác cần thiết để người học tiếp tục tiếp cận các mô đun chuyên môn nâng cao tiếp theo trong chương trình đào tạo Cao đẳng Bảo trì thiết bị cơ điện như Trang bị điện 1 & 2 (ELET55157, ELEI62158), Bảo trì máy điện (ELEM5415), Bảo trì mạch điện (ELEM6314) và Bảo trì hệ thống truyền động điện (ELEM5313).

Trích đoạn nội dung tài liệu

TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ QUỐC GIA VIỆT NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG DẦU KHÍ  GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: THỰC TẬP ĐIỆN CƠ BẢN 1 NGHỀ: BẢO TRÌ THIẾT BỊ CƠ ĐIỆN TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG (Ban hành kèm theo Quyết định số:203/QĐ-CĐDK ngày 1 tháng 3 năm 2022 của Trường Cao Đẳng Dầu Khí) Bà Rịa - Vũng Tàu, năm 2022 (Lưu hành nội bộ) TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Đất nước Việt Nam trong công cuộc công nghiệp hoá - hiện đại hoá, nềnkinh tế đang trên đà phát triển. Yêu cầu sử dụng điện và thiết bị điện ngày càng tăng.

Việc trang bị kiến thức về hệ thống điện nhằm phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt của con người, cung cấp điện năng cho các thiết bị của khu vực kinh thế, các khu chế xuất, các xí nghiệp là rất cần thiết. Với một vai trò quan trọng như vậy và xuất phát từ yêu cầu, kế hoạch đào tạo, chương trình môn học của Trường Cao Đẳng Dầu Khí. Chúng tôi đã biên soạn cuốn giáo trình Thực tập điện cơ bản 1 gồm 6 bài với những nội dung cơ bản sau: Bài 1: Sử dụng đồng hồ đa năng vom và làm quen với hệ thống phân phối điện hạ áp Bài 2: Kỹ thuật nối dây và bấm đầu cốt Bài 3: Lắp các mạch đèn chiếu sáng Bài 4: Đấu dây vận hành động cơ không đồng bộ 1 pha & 3 pha Bài 5: Đấu dây khởi động từ đơn và khởi động từ kép Bài 6: Đấu dây công tơ đo điện năng Trong quá trình biên soạn, chúng tôi đã tham khảo và trích dẫn từ nhiều tài liệu được liệt kê tại mục Danh mục tài liệu tham khảo. Chúng tôi chân thành cảm ơn các tác giả của các tài liệu mà chúng tôi đã tham khảo.

Bên cạnh đó, giáo trình cũng không thể tránh khỏi những sai sót nhất định. Nhóm tác giả rất mong nhận được những ý kiến đóng góp, phản hồi từ quý đồng nghiệp, các bạn người học và bạn đọc. Trân trọng cảm ơn. Bà Rịa – Vũng Tàu, tháng 06 năm 2022 Tham gia biên soạn 1.

Chủ biên: Phạm Văn Cấp 2. Nguyễn Lê Cương 3. Nguyễn Xuân Thịnh 4. MỤC LỤC TRANG BÀI 1: SỬ DỤNG ĐỒNG HỒ ĐA NĂNG VOM VÀ LÀM QUEN VỚI HỆ THỐNG PHÂN PHỐI ĐIỆN HẠ ÁP.

1 BÀI 2: KỸ THUẬT NỐI DÂY VÀ BẤM ĐẦU CỐT. 9 BÀI 4: ĐẤU DÂY VẬN HÀNH ĐỘNG CƠ KHÔNG ĐỒNG BỘ 1 PHA & 3 PHA 42 BÀI 5: ĐẤU DÂY KHỞI ĐỘNG TỪ ĐƠN VÀ KHỞI ĐỘNG TỪ KÉP. 51 BÀI 6: ĐẤU DÂY CÔNG TƠ ĐO ĐIỆN NĂNG. 54 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

59 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT VOM Đồng hồ đo đa năng ĐCKĐB Động cơ không đồng bộ CTT Công tắc tơ U Hiệu điện thế I Cường độ dòng điện S Công suất biểu kiến Q Công suất phản kháng P Công suất tác dụng Pđ Công suất đặt Pmax Công suất cực đại A Điện năng Ktb Hệ số trung bình Kđn Hệ số đồng thời Ktbbp Hệ số trung bình bình phương Ksd Hệ số sử dụng Kcn Hệ số nhu cầu Kđ Hệ số đóng điện Kđk Hệ số điền kín Khd Hệ số hình dáng B Dung dẫn G Điện dẫn R Điện trở DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Hình 1. VOM chỉ thị kim. Mặt chia độ của V. VOM điện tử.

Hệ thống mạng điện 3 pha. Mạch phân phối tải từ đường dây chính. Mạch phân phối tải tập trung từ tủ điện chính. Vặn xoắn và siết chặt.

Nối phân nhánh dây lõi một sợi. Nối nối tiếp dây lõi nhiều sợi. Dùng hai kìm vặn xoắn ngược chiều. Nối phân nhánh dây lõi nhiều sợi.

Hàn mối nối. Cách điện bằng băng dính cách điện. Mạch điện một công tắc điều khiển một đèn 21 Hình 3. Mạch điện một công tắc điều khiển nhiều đèn.

Sơ đồ mạch hai đèn mắc song song. Sơ đồ mạch hai đèn mắc nối tiếp. Mạch đèn cầu thang dùng hai công tắc ba chấu. Mạch đèn cầu thang tiết kiệm dây dẫn điện đến đèn.

Sơ đồ mạch đèn thay đổi độ sáng. Sơ đồ mạch đèn huỳnh quang loại 1,2m - 220V. Sơ đồ mạch đèn huỳnh quang với Ballast 3 dây 1,2m - 110V. Đèn cao áp thủy ngân và ballast của nó.

Sơ đồ mắc mạch đèn cao áp thủy ngân với loại đèn có bốn điện cực. Sơ đồ mắc mạch đèn cao áp thủy ngân với loại đèn có hai điện cực. Sơ đồ mạch đèn hầm lò. Sơ đồ mạch đèn giao thông.

Bảng điện mẫu. Vạch dấu bảng điện. Nối dây vào cầu chì, công tắc. Nối dây vào ổ điện.

Đấu dây ĐCKĐB 1 pha khi U = 110V. Đấu dây ĐCKĐB 1 pha khi U = 220V. Thử nghiệm lần 1(AX, BY). Thử nghiệm lần 2 (CZ).

Thử nghiệm với nguồn 1 chiều accu. Thử nghiệm với mA kế. Đấu dây tam giác và hình sao. Mạch điều khiển khởi động từ đơn.

Mạch động lực khởi động từ đơn. Mạch điều khiển đảo chiều quay động cơ ba pha dùng khởi động từ kép và sử dụng bộ nút nhấn kép để khóa lẫn nhau. Mạch động lực đảo chiều quay động cơ ba pha dùng khởi động từ kép và sử dụng bộ nút nhấn kép để khóa lẫn nhau. Cấu tạo của điện năng kế một pha.

Sơ đồ mắc dây công tơ điện 1 pha. Công tơ điện 3 pha 3 phần tử( 1-2-3: cuộn áp; 4-5-6: cuộn dòng). Công tơ điện 3 pha 2 phần tử( 1-2: cuộn áp; 3-4 :cuộn dòng). 59 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: THỰC TẬP ĐIỆN CƠ BẢN 1 1.

Tên mô đun: Thực tập điện cơ bản 1 2. Mã mô đun: ELEI53150 Thời gian thực hiện mô đun: 75 giờ; (Lý thuyết: 14 giờ; Thực hành: 58 giờ; Kiểm tra: 03 giờ). Vị trí, tính chất của mô đun: - Vị trí: Mô đun Thực tập Điện cơ bản là mô đun đào tạo nghề trong danh mục các môn học/mô đun cơ sở thuộc chương trình cao đẳng nghề Bảo trì thiết bị cơ điện. - Tính chất: Mô đun giúp học sinh vận dụng những kiến thức cơ bản về Điện đã được học vào thực hành tay nghề.

Mục tiêu mô đun: - Về kiến thức: Có kiến thức về an toàn điện, cách sử dụng các dụng cụ kiểm tra hệ thống điện, phương pháp sử dụng các dụng cụ đồ nghề, các thiết bị kiểm tra đo lường về điện. - Về kỹ năng: Đấu nối các mạch điện chiếu sáng và mạch đo đếm điện năng, đấu nối các động cơ điện xoay chiều 1 pha và 3 pha đơn giản. - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Thực hiện được nội dung các bước công nghệ của từng bài tập thực hành qua đó rèn luyện tính tự lập, tự chủ, phát huy tính sáng tạo trong mỗi bài thực hành 5. Nội dung mô đun: 5.

Chương trình khung: Thời gian học tập (giờ) Trong đó Số Thực hành/ Kiểm tra Mã Tên môn học, mô đun tín Tổng thực tập/ MH/MĐ/HP Lý chỉ số thí nghiệm/ thuyết LT TH bài tập/ thảo luận Các môn học chung/đại I 23 465 180 260 17 8 cương COMP64002 Chính trị 4 75 41 29 5 0 COMP62004 Pháp luật 2 30 18 10 2 0 COMP62008 Giáo dục thể chất 2 60 5 51 0 4 Giáo dục quốc phòng và COMP62010 4 75 36 35 2 2 An ninh COMP63006 Tin học 3 75 15 58 0 2 Thời gian học tập (giờ) Trong đó Số Thực hành/ Kiểm tra Mã Tên môn học, mô đun tín Tổng thực tập/ MH/MĐ/HP Lý chỉ số thí nghiệm/ thuyết LT TH bài tập/ thảo luận FORL66001 Tiếng Anh 6 120 42 72 6 0 SAEN52001 An toàn vệ sinh lao động 2 30 23 5 2 0 Các môn học, mô đun II 57 1440 365 1009 24 42 chuyên môn ngành, nghề II.1 Môn học, mô đun cơ sở 21 435 182 232 12 9 MECM512003 Vẽ kỹ thuật 1 2 45 14 29 0 2 ELEI53117 Khí cụ điện 3 75 14 58 1 2 ELEI53115 Đo lường điện 3 75 14 58 1 2 ELET5201 An toàn điện 2 30 28 0 2 0 ELEI62158 Đại cương thiết bị cơ điện 2 30 28 0 2 0 ELEO53012 Điện kỹ thuật cơ bản 3 45 42 0 3 0 MECM513104 Gia công nguội cơ bản 3 75 14 58 1 2 AUTM63114 Điều khiển điện khi nén 3 60 28 29 2 1 Môn học, mô đun chuyên II.2 36 1005 183 777 12 33 môn ngành, nghề ELEI53150 Thực tập điện cơ bản 1 3 75 14 58 1 2 ELET55157 Trang bị điện 1 5 120 28 87 2 3 ELEI62158 Trang bị điện 2 2 45 14 29 1 1 Xử lý sự cố thiết bị cơ ELEM53167 3 60 28 29 2 1 điện ELEM5415 Bảo trì máy điện 4 90 28 58 2 2 ELEM6314 Bảo trì mạch điện 3 75 14 58 1 2 Bảo trì hệ thống truyền MECM53124 3 75 14 58 1 2 động cơ khí Bảo trì hệ thống truyền ELEM5313 3 75 14 58 1 2 động điện Bảo trì hệ thống bôi trơn MECM63123 3 75 14 58 1 2 làm mát. Thời gian học tập (giờ) Trong đó Số Thực hành/ Kiểm tra Mã Tên môn học, mô đun tín Tổng thực tập/ MH/MĐ/HP Lý chỉ số thí nghiệm/ thuyết LT TH bài tập/ thảo luận ELEM54154 Thực tập sản xuất 4 180 15 155 0 10 ELEM63121 Khóa luận tốt nghiệp 3 135 0 129 0 6 Tổng cộng 80 1905 545 1269 41 50 5. Chương trình khung chi tiết Mô đun: Thời gian (giờ) Số Thực hành, Kiểm Nội dung tổng quát Tổng Lý thí nghiệm, tra TT số thuyết thảo luận, bài tập LT TH Bài 1: Sử dụng đồng hồ đa năng VOM 1 và làm quen với hệ thống phân phối 6 2 4 0 0 điện hạ áp Bài 2: Kỹ thuật nối dây và bấm đầu 7 2 5 0 0 2 code. 3 Bài 3: Lắp các mạch đèn chiếu sáng 16 3 12 0 1 Bài 4: Đấu dây vận hành động cơ 4 16 3 12 1 0 không đồng bộ 1 pha & 3 pha Bài 5: Đấu dây khởi động từ đơn và 22 3 18 0 1 5 khởi động từ kép 6 Bài 6: Đấu dây công tơ đo điện năng 8 1 7 0 0 Cộng 75 14 58 1 2 6.

Điều kiện thực hiện mô đun: 6. Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: - Phòng học lý thuyết/tích hợp - Phòng thực hành/nhà xưởng/mô hình: Xưởng thực tập điện 6.