BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG CAO ĐẲNG VINATEX TP.HCM GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: THỰC HÀNH TRANG BỊ ĐIỆN NGHỀ: ĐIỆN CÔNG NGHIỆP TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-. ngày …tháng.HCM, năm 2017 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình giảng dạy có ý nghĩa thiết thực cho hoạt động giảng dạy và học tập của sinh viên hệ Trung cấp nghề Điện công nghiệp.
- Giáo trính giảng dạy Thực hành Trang bị điện phù hợp chương trình môn học, đáp ứng chất lượng đào tạo, phù hợp với trình độ sinh viên. Xin cám ơn tất cả giáo viên khoa cơ điện đã góp ý và giúp tôi hoàn thiện giáo trình này.HCM, ngày……tháng……năm 2017 Tham gia biên soạn 1. Trần Thị Tuyết Nhung MỤC LỤC Trang Lời giới thiệu Bài 1. Điều khiển khởi động động cơ không đồng bộ 1 1.
Bài 1: Mạch khởi động trực tiếp ĐCKĐB 3 pha rotor lồng sóc 2 2. Bài 2: Mạch khởi động gián tiếp ĐCKĐB 3 pha rotor lồng sóc 7 3. Bài 3: Mạch đảo chiều quay ĐCKĐB 3 pha rotor lồng sóc 31 4. Bài 4: Mạnh hãm ĐCKĐB 3 pha rotor lồng sóc 39 Bài 2: Điều khiển đảo chiều động cơ không đồng bộ 47 Bài 3: Điều khiển hãm động cơ không đồng bộ Bài 4: Điều khiển bằng biến tần 48 A.
Giới thiệu thiết bị thực hành 86 1. Giới thiệu về biến tần 86 II. Khảo sát mô hình thí nghiệm biến tần SIEMENS MM440 87 B. Các bài tập thực hành 96 Bài 1.
Điều chỉnh tốc độ động cơ bằng Keypad biến tần 96 Bài 2. Điều chỉnh tốc độ động cơ bằng biến tần sử dụng biến trở 98 Bài 3. Điều chỉnh tốc độ động cơ bằng biến tần kết hợp PLC 100 Bài 5: Điều khiển hệ thống máy phát động cơ F-D I. Thiết bị thực hành 48 II.
Đấu nối thiết bị 50 B. Các bài tập thực hành 51 Bài 1. Khảo sát đặc tính hệ thống máy phát động cơ F-D khi không có 51 phản hồi Bài 2. Khảo sát đặc tính hệ thống máy phát động cơ F-D khi có phản 52 hồi âm áp, dương dòng Bài 3.
Khảo sát đặc tính hệ thống máy phát động cơ F-D khi có phản 53 hồi tốc độ CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: THỰC HÀNH TRANG BỊ ĐIỆN Mã môn học: MH21 Thời gian thực hiện môn học: 60 giờ; (Lý thuyết: 0 giờ; Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 55 giờ; Kiểm tra: 05 giờ) I. Vị trí, tính chất của môn học: - Vị trí: Môn học này học sau môn học Trang bị điện. - Tính chất: Là môn học chuyên môn, thuộc các môn học bắt buộc trong chương trình đào tạo. Mục tiêu môn học: - Về kiến thức: + Trình bày được các mạch khởi động, đảo chiều, hãm động cơ không đồng bộ.
+ Phân tích được mạch điều khiển động cơ sử dụng biến tần, điều chỉnh tốc độ động cơ DC. - Về kỹ năng: + Thiết kế và lắp đặt các mạch điện điều khiển động cơ và vận dụng để sửa chữa các máy móc trong thực tế. - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Nhận thức được ý nghĩa, giá trị khoa học của môn học. + Rèn được tính cẩn thận, phương pháp học tư duy, phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo trong học tập.
Nội dung môn học: 1. Nội dung tổng quát và phân bổ thời gian: Thời gian (giờ) Số Tên chương, mục Tổng Lý Thực hành, Kiểm TT số thuyết thí nghiệm tra thảo luận, bài tập Bài 1: Điều khiển khởi động động cơ 10 0 10 1 không đồng bộ Bài 2: Điều khiển đảo chiều động cơ 12 0 11 1 2 không đồng bộ Bài 3: Điều khiển hãm động cơ không 12 0 11 1 3 đồng bộ 4 Bài 4: Điều khiển động cơ bằng biến tần 20 0 18 2 Bài 5: Điều khiển hệ thống máy phát 6 0 5 1 5 động cơ F-D Tổng cộng 60 0 55 5 2. Nội dung chi tiết: Bài 1: Điều khiển khởi động động cơ không đồng bộ Thời gian: 10 giờ 1. Mục tiêu bài: - Thiết kế, lắp ráp mạch khởi động động cơ không đồng bộ.
- Rèn được tính cẩn thận, phương pháp học tư duy, phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo trong học tập. Nội dung bài: 2. Mạch khởi động trực tiếp Thời gian: 02 giờ 2. Mạch khởi động gián tiếp Thời gian: 08 giờ Bài 2: Điều khiển đảo chiều động cơ không đồng bộ Thời gian: 12 giờ 1.
Mục tiêu bài: - Thiết kế, lắp ráp mạch đảo chiều động cơ không đồng bộ. - Rèn được tính cẩn thận, phương pháp học tư duy, phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo trong học tập. Nội dung bài: 2. Mạch đảo chiều gián tiếp Thời gian: 06 giờ 2.
Mạch đảo chiều trực tiếp Thời gian: 05 giờ Kiểm tra Thời gian: 01 giờ Bài 3: Điều khiển hãm động cơ không đồng bộ Thời gian: 12 giờ 1. Mục tiêu bài: - Thiết kế, lắp ráp mạch hãm động cơ không đồng bộ. - Rèn được tính cẩn thận, phương pháp học tư duy, phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo trong học tập. Nội dung bài: 2.
Hãm động năng Thời gian: 04 giờ 2. Hãm ngược Thời gian: 03 giờ 2. Hãm tái sinh Thời gian: 04 giờ Kiểm tra Thời gian: 01 giờ Bài 4: Điều khiển động cơ bằng biến tần Thời gian: 20 giờ 1. Mục tiêu bài: - Thiết kế, lắp mạch điều khiển động cơ bằng biến tần sử dụng các phương pháp keypad, biến trở, kết hợp PLC.
- Rèn được tính cẩn thận, phương pháp học tư duy, phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo trong học tập. Nội dung bài: 2. Điều chỉnh tốc độ sử dụng keypad biến tần Thời gian: 04 giờ 2. Điều chỉnh tốc độ sử dụng biến trở Thời gian: 05 giờ 2.
Điều chỉnh tốc độ tự động kết hợp biến tần với PLC Thời gian: 09 giờ Kiểm tra Thời gian: 02 giờ Bài 5: Điều khiển hệ thống máy phát động cơ F-D Thời gian: 06 giờ 1. Mục tiêu bài: - Khảo sát đặc tính hệ thống máy phát động cơ F-Đ trong chế độ động cơ, không phản hồi; phản hồi âm điện áp, dương dòng; phản hồi tốc độ. - Lắp và vận hành được mạch hệ thống máy phát động cơ F-Đ. - Rèn được tính cẩn thận, phương pháp học tư duy, phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo trong học tập.
Nội dung bài: 2. Khảo sát và lắp mạch hệ thống máy phát động cơ F-Đ trong chế độ động cơ, không phản hồi. Thời gian: 02 giờ 2. Khảo sát và lắp mạch hệ thống máy phát động cơ F-Đ trong chế độ động cơ phản hồi âm điện áp, dương dòng.
Thời gian: 1,5 giờ 2. Khảo sát và lắp mạch hệ thống máy phát động cơ F-Đ trong chế độ động cơ phản hồi tốc độ. Thời gian: 1,5 giờ Kiểm tra Thời gian: 01 giờ IV. Điều kiện thực hiện môn học: 1.
Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: Xưởng thực hành điện. Trang thiết bị máy móc: Máy tính, màn hình LCD, bảng phấn, mô hình thực hành môn học. Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Mô hình và thiết bị thực tập trang bị điện. Các điều kiện khác: Không.
Nội dung và phương pháp đánh giá: 1. Nội dung đánh giá: Đánh giá thông qua bài kiểm tra thường xuyên, định kỳ, kiểm tra kết thúc môn học sinh viên cần đạt các yêu cầu sau: - Thiết kế. lắp ráp các mạch khởi động, đảo chiều, hãm động cơ không đồng bộ. - Thiết kế, lắp ráp Mạch điều khiển động cơ sử dụng biến tần, - Vận hành mạch điều khiển hệ thống F-Đ.
- Thiết kế và lắp đặt thành thạo các mạch điện điều khiển động cơ. - Chấp hành nội quy, quy chế của nhà trường. - Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập. - Chuẩn bị đầy đủ nội dung tự học, tự nghiên cứu.
- Tham gia đầy đủ thời lượng của môn học, tích cực trong giờ học. Phương pháp đánh giá: - Điểm kiểm tra thường xuyên gồm: kiểm tra vấn đáp, kiểm tra viết với thời gian làm bài bằng hoặc dưới 30 phút, kiểm tra một số nội dung thực hành, thực tập, tự nghiên cứu, chấm điểm bài tập. - Điểm kiểm tra định kỳ: kiểm tra viết từ 45 phút đến 60 phút, chấm điểm bài tập lớn, tiểu luận, làm bài thực hành, thực tập. - Điểm trung bình kiểm tra = (Điểm trung bình kiểm tra thường xuyên x hệ số 1 + Điểm trung bình kiểm tra định kỳ x hệ số 2) / 3 - Điểm môn học = Điểm trung bình kiểm tra x 0,4 + Điểm thi kết thúc môn học x 0,6 - Hình thức, thời gian kiểm tra môn học: Thi thực hành (Thời gian: 30 ÷ 45 phút) VI.
Hướng dẫn thực hiện môn học: 1. Phạm vi áp dụng môn học: Chương trình môn học được sử dụng để giảng dạy trình độ trung cấp. Hướng dẫn một số điểm chính về phương pháp giảng dạy môn học: - Đối với giảng viên: + Trước khi giảng dạy, giảng viên cần chuẩn bị đầy đủ điều kiện giảng dạy lý thuyết, hồ sơ bài giảng, phương tiện hỗ trợ, chú trọng sử dụng các phương pháp tích cực hóa người học. + Hướng dẫn sinh viên phương pháp học tập, tự học, tự nghiên cứu.
- Đối với sinh viên: + Tham dự 100% thời gian học thực hành và làm đầy đủ các bài tập, các yêu cầu của môn học được quy định trong chương trình môn học. + Chuẩn bị nội dung thảo luận nhóm, nội dung tự học tự nghiên cứu khi tới lớp. + Xây dựng kế hoạch tự học, tự nghiên cứu cho cá nhân. Những trọng tâm cần chú ý: Các mạch điều khiển khởi động, hãm, đảo chiều và hệ thống F-Đ.
Tài liệu tham khảo: [1]. Đề cương bài giảng Trang bị điện, Trường CĐ Kinh tế - Kỹ thuật Vinatex TPHCM, ? [2]. Đặng Thiện Ngôn, Giáo trình Trang bị điện - điện tử trong máy công ? nghiệp dùng chung, NXB Đại học quốc gia Tp. Nguyễn Tấn Phước - Nguyễn Phước Tường Vân, Giáo trình Truyền động điện, ? NXB Từ điển Bách Khoa, 2012.
Nguyễn Tấn Phước – Nguyễn Phước Tường Vân, Giáo trình trang bị điện – ? điện tử trong công nghiệp, NXB Hồng Đức, 2012. Siemens, Quick Start Guide Five steps to easy startup for your MicroMaster ? 440 drive , Issue 08/03 [6]. Siemens, PLC Logo, Edition 02/2005 ? [7]. Tài liệu hướng dẫn thực hành các mô hình của VIELINA.
? Thực hành Trang bị điện 1 Phần 1: ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ KHÔNG ĐỒNG BỘ A.