Giáo Trình Quản Trị Hệ Thống Webserver và Mailserver Nghề Quản Trị Mạng Cao Đẳng

Giáo trình quản trị hệ thống webserver và mailserver cung cấp kiến thức cần thiết cho nghề quản trị mạng cao đẳng, giúp nâng cao kỹ năng chuyên môn.

• Tác giả: ThS. Nguyễn Bá Quân
• Trường học: Trường Cao Đẳng Cơ Điện Xây Dựng Việt Xô
• Chuyên ngành: Quản Trị Mạng
• Đề tài: Quản Trị Hệ Thống Webserver Và Mailserver
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Ninh Bình

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. BÀI 1: TỔNG QUAN VỀ MỘT HỆ THỐNG WEB
• 1.1. Mô hình hệ thống Web
• 1.2. Nguyên tắc hoạt động
• 2. BÀI 2: QUẢN TRỊ MÁY CHỦ WEB SERVER
• 2.1. Giao thức HTTP
• 2.2. Nguyên tắc hoạt động của Web Server
• 2.3. Đặc điểm của IIS (Internet Information Services)
• 2.4. Các thành phần chính trong IIS
• 2.5. IIS Isolation mode
• 2.6. Chế độ Worker process isolation
• 3. QUẢN TRỊ MÁY CHỦ FTP SERVER
• 4. KHÁI NIỆM CHUNG VỀ HỆ THỐNG THƯ ĐIỆN TỬ
• 5. GIỚI THIỆU VỀ MAIL SERVER
• 6. CÀI ĐẶT MÁY CHỦ MAIL SERVER
• 7. QUẢN LÝ NGƯỜI NHẬN VÀ CHÍNH SÁCH NGƯỜI NHẬN
• 8. QUẢN LÝ TRUY CẬP TRONG HỆ THỐNG MAIL SERVER
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Quản Trị Webserver và Mailserver

Giáo trình này cung cấp cái nhìn tổng quan về Quản trị webserver và mailserver. Nó được thiết kế để giúp sinh viên hiểu rõ các khái niệm cơ bản và ứng dụng thực tiễn trong nghề Quản trị mạng. Nội dung giáo trình bao gồm các mô đun học tập từ lý thuyết đến thực hành, nhằm chuẩn hóa kiến thức cho sinh viên.

1.1. Mục tiêu của giáo trình

Mục tiêu chính của giáo trình là cung cấp kiến thức nền tảng về cấu hình webserver và mailserver. Sinh viên sẽ học cách cài đặt, quản lý và bảo mật các hệ thống này.

1.2. Đối tượng học viên

Giáo trình hướng đến sinh viên ngành Công nghệ thông tin và những người muốn nâng cao kỹ năng trong lĩnh vực Quản trị mạng.

II. Vấn đề và thách thức trong Quản Trị Webserver và Mailserver

Quản trị webserver và mailserver đối mặt với nhiều thách thức như bảo mật, hiệu suất và khả năng mở rộng. Những vấn đề này cần được giải quyết để đảm bảo hệ thống hoạt động hiệu quả và an toàn.

2.1. Bảo mật hệ thống

Bảo mật là một trong những thách thức lớn nhất. Các lỗ hổng bảo mật có thể dẫn đến mất mát dữ liệu và thiệt hại tài chính. Cần áp dụng các biện pháp bảo mật như tường lửa và mã hóa.

2.2. Quản lý hiệu suất

Quản lý hiệu suất của webserver và mailserver là rất quan trọng. Cần theo dõi và tối ưu hóa tài nguyên để đảm bảo hệ thống hoạt động mượt mà.

III. Phương pháp cài đặt và cấu hình Webserver hiệu quả

Cài đặt và cấu hình webserver là bước quan trọng trong quản trị mạng. Việc này bao gồm lựa chọn phần mềm, cấu hình các dịch vụ và đảm bảo tính bảo mật cho hệ thống.

3.1. Lựa chọn phần mềm webserver

Có nhiều phần mềm webserver như Apache, Nginx và IIS. Mỗi phần mềm có ưu điểm và nhược điểm riêng, cần lựa chọn phù hợp với nhu cầu sử dụng.

3.2. Cấu hình bảo mật cho webserver

Cấu hình bảo mật cho webserver bao gồm việc thiết lập chứng chỉ SSL, cấu hình tường lửa và kiểm soát truy cập để bảo vệ dữ liệu.

IV. Ứng dụng thực tiễn của Mailserver trong doanh nghiệp

Mailserver đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý thông tin liên lạc trong doanh nghiệp. Việc cài đặt và quản lý mailserver giúp tối ưu hóa quy trình làm việc và tăng cường bảo mật thông tin.

4.1. Lợi ích của việc sử dụng mailserver

Sử dụng mailserver giúp doanh nghiệp kiểm soát thông tin liên lạc, bảo mật dữ liệu và nâng cao hiệu suất làm việc.

4.2. Các công cụ hỗ trợ quản lý mailserver

Có nhiều công cụ hỗ trợ quản lý mailserver như Exchange, Zimbra. Những công cụ này giúp đơn giản hóa việc quản lý và bảo trì hệ thống.

V. Kết luận và tương lai của Quản Trị Webserver và Mailserver

Quản trị webserver và mailserver sẽ tiếp tục phát triển với sự tiến bộ của công nghệ. Việc nắm vững kiến thức và kỹ năng trong lĩnh vực này là rất cần thiết cho các chuyên gia trong ngành.

5.1. Xu hướng phát triển công nghệ

Công nghệ mới như điện toán đám mây và AI sẽ ảnh hưởng đến cách thức quản trị webserver và mailserver trong tương lai.

5.2. Cơ hội nghề nghiệp

Nhu cầu về chuyên gia Quản trị mạng sẽ tăng cao, mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp cho những người có kỹ năng trong lĩnh vực này.

Nội dung chính

Giáo trình Quản trị hệ thống WebServer và MailServer

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Quản trị hệ thống WebServer và MailServer (Mã mô đun: MĐ 19 / MĐ 21 / MĐ 27) được biên soạn bởi ThS. Nguyễn Bá Quân (Chủ biên) thuộc Khoa Công nghệ thông tin và Ngoại ngữ, Trường Cao đẳng Cơ điện Xây dựng Việt Xô (Ninh Bình, 2018). Giáo trình được xây dựng trên cơ sở Chương trình khung quốc gia nghề Quản trị mạng máy tính trình độ Cao đẳng do Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội ban hành.

Về vị trí trong chương trình đào tạo, đây là mô đun chuyên ngành bắt buộc, được bố trí giảng dạy sau khi sinh viên đã hoàn thành các môn học chung/cơ sở và được xếp trước các mô đun chuyên sâu nâng cao. Thời lượng toàn bộ mô đun là 90 giờ, trong đó lý thuyết chiếm 38 giờ, thực hành 49 giờ và kiểm tra định kỳ 3 giờ.

Mục tiêu học tập (Learning Outcomes) của giáo trình bao gồm:

• Trình bày được kiến trúc, nguyên lý hoạt động của hệ thống Web, FTP và hệ thống thư điện tử.
• Cài đặt, cấu hình và quản trị thành thạo máy chủ Web Server (IIS trên Windows Server) và FTP Server.
• Cài đặt, cấu hình và quản trị hệ thống Mail Server (Microsoft Exchange Server).
• Thiết lập các chính sách bảo mật, phân quyền truy cập, sao lưu và phục hồi cấu hình dịch vụ mạng.
• Xử lý, khắc phục các sự cố kỹ thuật phát sinh trong quá trình vận hành hệ thống máy chủ dịch vụ.
• Tuân thủ quy trình an toàn lao động và bảo vệ trang thiết bị trong môi trường mạng máy tính.

Cấu trúc giáo trình tiếp cận theo mô hình tích hợp đồng bộ giữa lý thuyết và thực hành. Mỗi bài học đều mở đầu bằng mục tiêu kiến thức - kỹ năng, phân tích sâu các cơ chế hoạt động nội tại của giao thức, tiếp nối bằng các bảng phân loại chức năng, sơ đồ luồng dữ liệu và hướng dẫn thực hành theo từng bước (step-by-step) trên nền tảng máy ảo.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương và chủ đề chính

Giáo trình gồm 8 bài học được sắp xếp theo logic từ nền tảng dịch vụ web đến quản trị hệ thống thư điện tử phức hợp:

• Bài 1: Tổng quan về một hệ thống Web (MĐ19-01 - 2 giờ lý thuyết): Phân tích mô hình hệ thống Web gồm máy chủ dịch vụ, máy chủ cơ sở dữ liệu, máy chủ chứng thực, hệ thống tường lửa và máy trạm điều hành; cơ chế định vị tài nguyên qua URI/URL; nguyên tắc trao đổi thông điệp (Request/Response) giữa trình duyệt và máy chủ; sự khác biệt trong quy trình xử lý giữa Web tĩnh và Web động (CGI Script, ASP, PHP, JSP).
• Bài 2: Quản trị máy chủ Web Server (MĐ19-02 - 15 giờ: 6 LT, 9 TH): Phân tích chuyên sâu giao thức HTTP (so sánh HTTP/1.0 và HTTP/1.1 với cơ chế persistent connection); kiến trúc IIS 6.0/7.0 với trình điều khiển chế độ nhân HTTP.sys và tiến trình người dùng w3wp.exe; cơ chế Application Pool; các chế độ cách ly (Worker Process Isolation Mode so với IIS 5.0 Isolation Mode); cấu hình 6 phương thức xác thực (Anonymous, Basic, Digest, Advanced Digest, Integrated Windows, Certificate); kỹ thuật triển khai Web Hosting (dựa trên Host Header, IP Address, Port); quản trị qua giao diện web (cổng 8099); tự động hóa quản trị bằng script iisweb.vbs; sao lưu và phục hồi siêu dữ liệu cấu hình qua tệp MetaBase.xml và MBSchema.xml.
• Bài 3: Quản trị máy chủ FTP Server (MĐ21-03 - 10 giờ: 5 LT, 4 TH, 1 KT): Nguyên lý giao thức truyền tệp FTP; cơ chế cô lập người dùng truy xuất (FTP User Isolation); cài đặt, cấu hình và bảo mật dịch vụ FTP trên Windows Server.
• Bài 4: Khái niệm chung về hệ thống thư điện tử (MĐ21-04 - 3 giờ lý thuyết): Khái niệm, cấu trúc địa chỉ thư điện tử; phân tích chức năng các giao thức truyền nhận thư gồm SMTP, POP3, IMAP4.
• Bài 5: Giới thiệu về Mail Server (MĐ21-05 - 5 giờ lý thuyết): Định nghĩa máy chủ thư điện tử; các thành phần truy cập phía Client; những tính năng cải tiến trong quản trị máy chủ thư điện tử doanh nghiệp.
• Bài 6: Cài đặt máy chủ Mail Server (MĐ21-06 - 15 giờ: 5 LT, 9 TH, 1 KT): Quy trình triển khai cài đặt Microsoft Exchange Server 2003; các tính toán bảo mật và công cụ hỗ trợ triển khai hệ thống mail.
• Bài 7: Quản lý người nhận và chính sách người nhận (MĐ21-07 - 20 giờ: 5 LT, 15 TH): Khái niệm và phân loại người nhận (Mailbox-Enabled vs Mail-Enabled Recipients); quản lý Mail-Enabled Groups và nhóm truy vấn phân tán (Query-Based Distribution Groups); tích hợp Exchange với Windows Global Catalog Server; thiết lập chính sách quản lý hộp thư (Mailbox Manager), cấu hình danh sách địa chỉ (Address Lists) và dịch vụ cập nhật người dùng.
• Bài 8: Quản lý truy cập trong hệ thống Mail Server (MĐ21-08 - 20 giờ: 7 LT, 12 TH, 1 KT): Lựa chọn Topology và định dạng bảo mật cho Client Access; quản trị POP3/IMAP4/HTTP Virtual Servers; phân quyền và bảo mật truy cập Outlook Web Access (OWA); chặn Web Beacons, chặn tệp đính kèm độc hại; cấu hình bộ lọc thư rác (Junk E-Mail Filter); kích hoạt và quản trị Exchange ActiveSync và Outlook Mobile Access (OMA).

[Tổng quan Web & Giao thức HTTP] 
[Nền tảng Thư điện tử (SMTP, POP3, IMAP4)]
[Cài đặt Microsoft Exchange Server]
[Quản lý Người nhận & Chính sách Mailbox]
[Quản trị Truy cập Nâng cao (OWA, ActiveSync, OMA, Security)]

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình thiết lập hệ thống lý thuyết mạng ứng dụng và quản trị máy chủ qua các trụ cột:

• Nguyên lý kiến trúc phần mềm máy chủ: Phân định rõ tầng xử lý trong kiến trúc Windows Server: Kernel-mode (HTTP.sys tiếp nhận kết nối TCP, định tuyến hàng đợi, lưu cache phản hồi, kiểm soát QoS) và User-mode (tiến trình làm việc w3wp.exe cho ứng dụng web, inetinfo.exe nạp các dịch vụ FTP, SMTP, NNTP).
• Mô hình xử lý đa nhiệm: Cơ chế giải quyết yêu cầu đồng thời thông qua đa luồng (multi-threading), đa tiến trình (multi-processing) và kỹ thuật phân tách vùng nhớ Application Pool nhằm cô lập lỗi ứng dụng.
• Cơ chế xác thực và bảo mật hệ thống: Nguyên tắc hoạt động của các phương thức mã hóa băm mật khẩu MD5 trong Digest Authentication, tích hợp hạ tầng Active Directory Domain Services (dcpromo), hệ thống chứng thực số SSL/TLS (cổng 443) và chính sách kiểm soát danh sách điều khiển truy cập (NTFS Permissions).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Cài đặt và cấu hình dịch vụ mạng từ vai trò máy chủ (Server Roles) trên Windows Server; khởi tạo Active Directory Forest/Domain; dựng DNS Server; cấu hình Web Server, FTP Server và Exchange Server.
• Kỹ năng phân tích và cấu hình (Analytical skills): Phân tích và lựa chọn phương án lưu trữ Web Hosting (Host Header vs IP vs Port); phân tích log truy cập từ HTTP.sys; hoạch định chính sách lưu trữ hộp thư và cấu hình nhóm phân tán (Query-Based).
• Kỹ năng vận hành thực tế (Practical competencies): Sử dụng thành thạo script lệnh quản trị hệ thống iisweb.vbs; quản trị máy chủ từ xa qua giao diện web (cổng 8099); thực hiện quy trình sao lưu và phục hồi cấu hình hệ thống máy chủ web thông qua tệp định dạng XML (MetaBase.xml).

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng phương pháp đào tạo tích hợp (Integrated Vocational Training), kết nối trực tiếp bài giảng lý thuyết nguyên lý với các bài thực hành thao tác kỹ thuật:

• Tiếp cận sư phạm: Giảng viên truyền đạt nguyên lý giao thức tầng ứng dụng, sau đó học viên tiến hành triển khai trực tiếp các dịch vụ trên hệ thống mạng mô phỏng.
• Bài tập thực hành và tình huống thực tế: Các bài thực hành được thiết kế theo quy trình từng bước rõ ràng. Điển hình như bài tập triển khai môi trường mạng Domain:
  1. Cài đặt hệ điều hành Windows Server trên máy ảo.
  2. Cài đặt và cấu hình dịch vụ DNS với tên miền doanh nghiệp.
  3. Cài đặt vai trò Application Server (IIS, ASP.NET).
  4. Thiết lập tài khoản quản trị viên và đặt mật khẩu an toàn.
  5. Nâng cấp máy chủ lên Domain Controller bằng lệnh dcpromo (tạo rừng mới: Create a new domain in a new forest).
  6. Triển khai cấu hình 2 website độc lập chạy song song trên cùng một máy chủ vật lý bằng kỹ thuật Host Header Name.
• Phương pháp đánh giá: Đánh giá kết quả học tập thông qua 3 bài kiểm tra định kỳ (tại Bài 3, Bài 6, Bài 8) kết hợp cùng sản phẩm cấu hình dịch vụ thực tế trên máy ảo: khả năng phân giải tên miền, độ sẵn sàng của website, tính cô lập của FTP User, khả năng gửi nhận thư nội bộ và từ xa qua OWA.
• Hướng dẫn tự học: Học viên chủ động thực hành lại các cú pháp dòng lệnh quản trị iisweb.vbs /create, cấu hình các thư mục ảo (Virtual Directory Alias), đọc tài liệu XML của IIS Metabase và đối chiếu các thông báo lỗi HTTP trả về để tự khắc phục sự cố.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Nội dung giáo trình phản ánh các bước chuyển dịch quan trọng trong công nghệ máy chủ dịch vụ của Microsoft:

• Nâng cấp kiến trúc xử lý từ IIS 5.0 lên IIS 6.0/7.0: Phân tích chi tiết sự thay đổi từ mô hình đơn tiến trình sang mô hình Worker Process Isolation Mode. Việc đưa HTTP.sys xuống tầng nhân (Kernel-mode) giúp tăng tốc độ phản hồi và lưu cache độc lập với tiến trình ứng dụng; tính năng Application Pooling giúp cách ly sự cố, ngăn chặn tình trạng một ứng dụng lỗi làm gián đoạn toàn bộ Web Server.
• Tối ưu hóa công cụ quản trị đa kênh: Cung cấp đầy đủ 3 cơ chế quản trị linh hoạt:
  1. Giao diện đồ họa chuẩn: IIS Manager.
  2. Giao diện quản trị từ xa qua Web: Remote Administration (HTML) Tool trên cổng 8099 với các phân hệ chức năng (Welcome, Status, Sites, Web Server, Network, Users, Maintenance, Help).
  3. Quản trị tự động hóa bằng kịch bản dòng lệnh: Công cụ script %systemroot%\System32\iisweb.vbs hỗ trợ quản trị máy chủ cục bộ và máy chủ từ xa qua mạng.
• Kết nối giải pháp hạ tầng doanh nghiệp: Giáo trình không tiếp cận các dịch vụ đơn lẻ mà tích hợp chặt chẽ Web - FTP - Mail với hạ tầng quản lý người dùng tập trung Active Directory, Domain Controller và DNS. Dịch vụ Mail Server với Exchange Server 2003 cung cấp đầy đủ các kết nối hiện đại như Outlook Web Access (OWA), Exchange ActiveSync và Outlook Mobile Access (OMA).

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên: Giáo trình được biên soạn chuyên biệt cho sinh viên năm thứ 2 hoặc năm thứ 3 hệ Cao đẳng nghề ngành Quản trị mạng máy tính và Công nghệ thông tin.
• Yêu cầu kiến thức tiên quyết (Prerequisites):
  • Đã học xong các môn học đại cương và cơ sở nghề tin học.
  • Nắm vững kiến thức mạng máy tính căn bản: Mô hình OSI, bộ giao thức TCP/IP, cấu trúc địa chỉ IPv4, cấu hình mạng LAN.
  • Có hiểu biết cơ bản về quản trị hệ điều hành Windows Client và Windows Server.
• Giảng viên chuyên ngành: Sử dụng giáo trình làm tài liệu chuẩn để biên soạn giáo án lý thuyết, xây dựng bài tập phòng Lab thực hành mạng và thiết kế ngân hàng đề thi kiểm tra tay nghề.
• Kỹ thuật viên tự học và tham khảo: Là tài liệu tra cứu kỹ thuật hữu ích cho quản trị viên hệ thống mạng sơ cấp và trung cấp tại các doanh nghiệp đang vận hành hệ thống máy chủ Windows Server, IIS và Microsoft Exchange.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Tài liệu phù hợp cho sinh viên cao đẳng chuyên ngành Quản trị mạng máy tính, giảng viên đào tạo nghề CNTT và các kỹ thuật viên mạng cần nắm vững quy trình cài đặt, cấu hình các dịch vụ hạ tầng mạng cốt lõi (Web, FTP, Mail) trên hệ điều hành Windows Server.

2. Cần kiến thức nền nào trước khi bắt đầu học mô đun này?

Người học cần hoàn thành các môn học chung, hiểu rõ mô hình phân tầng TCP/IP, cách tính toán chia mạng con IPv4, nguyên lý phân giải tên miền DNS và các thao tác quản trị tài khoản, quyền truy cập tệp tin trên hệ điều hành Windows.

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các tài liệu lý thuyết thuần túy?

Giáo trình kết cấu theo hình thức mô đun đào tạo nghề tích hợp: hơn 54% thời lượng dành cho thực hành trực tiếp. Mỗi kiến thức lý thuyết (như HTTP.sys, Worker Process, SMTP/POP3) đều đi kèm bài thực hành cụ thể với các lệnh thực thi (iisweb.vbs, dcpromo) và các bước thao tác trên màn hình đồ họa thực tế.

4. Làm sao để tự học và thực hành hiệu quả theo giáo trình?

Học viên cần trang bị máy tính cá nhân có cấu hình hỗ trợ ảo hóa (sử dụng VMware hoặc VirtualBox), cài đặt các máy ảo Windows Server và Windows Client. Sau khi đọc kỹ phần nguyên lý tại mỗi bài học, học viên thực hiện lại từng bước cài đặt DNS, Active Directory, cấu hình Web Hosting theo Host Header và triển khai cấu hình Exchange Server theo đúng trình tự hướng dẫn.

5. Giáo trình có cung cấp các tài liệu bổ trợ hoặc kịch bản lệnh không?

Có. Giáo trình cung cấp đầy đủ bảng tra cứu thông số kỹ thuật, bảng đối chiếu cấu hình các chế độ IIS Isolation, các tệp kịch bản dòng lệnh quản trị hệ thống (iisweb.vbs) kèm hướng dẫn tham số chi tiết và mô tả định dạng cấu hình XML (MetaBase.xml, MBSchema.xml).

---

Kết luận

Giáo trình Quản trị hệ thống WebServer và MailServer của ThS. Nguyễn Bá Quân là tài liệu học tập chuyên ngành chuẩn hóa, cung cấp đầy đủ kiến thức lý thuyết nền tảng và bộ kỹ năng thực hành vận hành các dịch vụ máy chủ mạng cốt lõi.

Lộ trình học tập đề xuất:

1. Nắm chắc nguyên lý web tĩnh/động và giao thức HTTP tại Bài 1.
2. Thực hành cài đặt, phân quyền, cấu hình Web Hosting trên IIS và sao lưu cấu hình XML tại Bài 2.
3. Cấu hình dịch vụ FTP và thiết lập cô lập người dùng tại Bài 3.
4. Nghiên cứu nguyên lý giao thức thư điện tử (SMTP, POP3, IMAP4) tại Bài 4 và Bài 5.
5. Dựng Domain Controller, cài đặt và cấu hình Exchange Server tại Bài 6.
6. Thiết lập chính sách quản trị người nhận, hộp thư và tối ưu hóa bảo mật truy cập từ xa (OWA, ActiveSync) tại Bài 7 và Bài 8.

Học viên nên kết hợp nghiên cứu giáo trình cùng hệ thống tài liệu kỹ thuật Windows Server, các kịch bản lệnh quản trị dòng lệnh và thực nghiệm thường xuyên trên các phòng Lab ảo hóa để hoàn thiện kỹ năng nghề nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

0 BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN TRƢỜNG CAO ĐẲNG CƠ ĐIỆN XÂY DỰNG VIỆT XÔ KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ NGOẠI NGỮ GIÁO TRÌNH Mô đun: QUẢN TRỊ HỆ THỐNG WEBSERVER VÀ MAILSERVER NGHỀ : QUẢN TRỊ MẠNG TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN: Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. MÃ TÀI LIỆU : MĐ 19 2 LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình ―Quản trị hệ thống WebServer và MailServer‖ được biên soạn theo Chương trình khung Quản trị mạng máy tính đã được Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội ban hành. Trong những năm qua, dạy nghề đã có những bước tiến vượt bậc cả về số lượng và chất lượng, nhằm thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật trực tiếp đáp ứng nhu cầu xã hội.

Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ trên thế giới, lĩnh vực Công nghệ thông tin nói chung và ngành Quản trị mạng ở Việt Nam nói riêng đã có những bước phát triển đáng kể. Chương trình khung quốc gia nghề Quản trị mạng đã được xây dựng trên cơ sở phân tích nghề, phần kỹ thuật nghề được kết cấu theo các môđun. Để tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở dạy nghề trong quá trình thực hiện, việc biên soạn giáo trình kỹ thuật nghề theo theo các môđun đào tạo nghề là cấp thiết hiện nay. Mô đun 21: Quản trị hệ thống Webserver và Mailserver là mô đun đào tạo nghề được biên soạn theo hình thức tích hợp lý thuyết và thực hành.

Trong quá trình thực hiện, nhóm biên soạn đã tham khảo nhiều tài liệu Quản trị mạng trong và ngoài nước, kết hợp với kinh nghiệm trong thực tế. Mặc dầu có rất nhiều cố gắng, nhưng không tránh khỏi những khiếm khuyết, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của độc giả để giáo trình được hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn! Ninh bình, ngày. tháng …năm 2018 Tham gia biên soạn 1.

Chủ biên ThS. Nguyễn Bá Quân 3 MỤC LỤC BÀI 1. 6 TỔNG QUAN VỀ MỘT HỆ THỐNG WEB. Error! Bookmark not defined.

Mô hình hệ thống Web. Nguyên tắc hoạt động. 11 QUẢN TRỊ MÁY CHỦ WEB SERVER. Giao thức HTTP.

Nguyên tắc hoạt động của Web Server.Cơ chế nhận kết nối. Đặc điểm của IIS (Internet Information Services). Các thành phần chính trong IIS. IIS Isolation mode.

Chế độ Worker process isolation. Nâng cao tính năng bảo mật. Hỗ trợ ứng dụng và các công cụ quản trị .Cài đặt và cấu hình IIS 7. Cài đặt IIS 7.

Cấu hình IIS 6. Một số thuộc tính cơ bản. Tạo mới một Web site. Tạo Virtual Directory.

Cấu hình bảo mật cho Web Site. Cấu hình Web Service Extensions. Cấu hình Web Hosting. Cấu hình IIS qua mạng (Web Interface for Remote Administration)33 4.

Quản lý Web site bằng dòng lệnh. Sao lưu và phục hồi cấu hình Web Site. 67 QUẢN TRỊ MÁY CHỦ FTP SERVER.Giao thức FTP .Một số lưu ý khi truyền dữ liệu qua FTP .Cô lập người dùng truy xuất FTP Server (FTP User Isolation). Chương trình FTP client.

Giới thiệu FTP Server. Cài đặt dịch vụ FTP. Cấu hình dịch vụ FTP. 87 KHÁI NIỆM CHUNG VỀ HỆ THỐNG THƢ ĐIỆN TỬ.

Giới thiệu thư điện tử. Thư điện tử là gì. Lợi ích của thư điện tử. Những nhân tố cơ bản của hệ thống thư điện tử.

Giới thiệu về giao thức SMTP. Giới thiệu về giao thức POP và IMAP. Giới thiệu về cấu trúc của địa chỉ thư điện tử. 103 GIỚI THIỆU VỀ MAIL SERVER.

Mail Server là gì?. Các tính năng truy cập của Client. Những cải tiến của mail Server. 108 CÀI ĐẶT MÁY CHỦ MAIL SERVER.

Cài đặt Exchange Server 2003. Tính toán bảo mật cho Exchange Server 2003. Những công cụ triển khai Exchange Server. 108 * Hướng dẫn thực hiện.

142 QUẢN LÝ NGƢỜI NHẬN VÀ CHÍNH SÁCH NGƢỜI NHẬN. Giới thiệu chung về người nhận. Giới thiệu về chính sách người nhận. Quản lí các địa chỉ thư điện tử.

Quản lí các hộp thư sử dụng Mailbox Manager. Tạo người nhận. Mailbox-Enabled và Mail-Enabled Recipients. Mail-Enabled Groups.

Hiểu biết chung về nhóm Query-Based phân tán. Mô tả về các nhóm Query –Based phân tán. Cải tiến Exchange 2000 SP3 Server để làm việc với Window 2000 Global Catalog Server. Các nhóm Query-Based phân tán làm việc như thế nào.

Các chỉ dẫn cho việc tạo lập các nhóm Query-Based phân tán. Tạo lập các nhóm Query-Based phân tán. Liên kết nhiều nhóm Query-Based phân tán với nhau. Quản lí người nhận.

Các lưu ý cho người quản trị Exchange 5. Quản lí người nhận bằng các chính sách người nhận. Quản lí các thiết lập cho người nhận. Thiết lập cấu hình tin nhắn cho Mailbox-Enabled Recipients.

Thiết lập tiện ích Exchange cho Mailbox-Enabled Recipients. Quản lý danh sách địa chỉ. Mô tả danh sách địa chỉ. Tạo các danh sách địa chỉ.

Các danh sách địa chỉ hoạt động độc lập. Tùy chỉnh Details Templates. Dịch vụ cập nhật người dùng. 162 * Các bước thực hiện.

176 QUẢN LÝ TRUY CẬP TRONG HỆ THỐNG MAIL SERVER. Chuẩn bị quản lí Client Access. Lựa chọn một Topololy. Định dạng bảo mật cho Client Access.

Chọn mô hình và giao thức cho Client Access. Định dạng thiết bị và khách hàng. Quản lí giao thức. Kích hoạt một Virtual Server .2 Gán cổng và địa chỉ IP cho một Virtual Server.

Giới hạn liên kết được thiết lập. Khởi động, kết thúc hay dừng một Virtual Server. Gỡ bỏ liên kết người dùng. Quản lí tuỳ chọn lịch biểu cho POP3 và IMAP4 Virtual Servers.

Quản lí HTTP Virtual Server. Làm việc với thiết lập riêng biệt IMAP4. Thiết lập giới hạn hòm thư NNTP và định dạng hợp lí. Quản lí truy cập Outlook Web.

Enabling and Disabling Outlook Web Access for Internal Clients Only184 4. Sử dụng Browser Langguage. Thiết lập một Logon Page. Kích hoạt nén Outlook Web Access.

Ngăn chặn Web Beacons. Ngăn chặn phần đính kèm. Lọc Junk E-Mail Messages. Đơn giản hoá Outlook Web Access URL.

Quản lí Exchange ActiveSync. Kích hoạt Exchange AcitveSync cho tổ chức. Kích hoạt thông báo Up-to-Date cho tổ chức. Quản lí Outlook Mobile Access.

Định dạng Exchange để sử dụng Outlook Mobile Access. Kích hoạt Outlook Mobile Access cho tổ chức. 191 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 192 6 MÔ ĐUN : QUẢN TRỊ HỆ THỐNG WEBSERVER VÀ MAILSERVER Mã mô đun: MĐ 27 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của Mô đun: - Vị trí: Mô đun được bố trí sau khi sinh viên học xong các môn học chung, trước các môn học, mô đun đào tạo chuyên môn nghề.

- Tính chất: Là mô đun đào tạo chuyên ngành. - Ý nghĩa và vai trò của Mô đun: Quản trị hệ thống WEBSERVER và MAILSERVEER là mô đun chuyên ngành quan trọng của tin học, nhằm chuẩn hóa kiến thức nền tảng về tin học cho sinh viên các hệ cao đẳng nghề chuyên ngành Quản trị mạng máy tính Mục tiêu của Mô đun: - Trình bày được tổng quan về hệ thống Web; - Cài đặt và quản trị được hệ thống Web Server; - Cài đặt và quản trị được hệ thống FTP Server; - Trình bày được các khái niệm về hệ thống thư điện tử; - Cài đặt và cấu hình được hệ thống MailServer; - Quản trị được hệ thống MailServer; - Xử lý và khắc phục sự cố của hệ thống Web Server, FTP Server và Mail Server; - Bố trí làm việc khoa học đảm bảo an toàn cho người và phương tiện học tập. Nội dung mô đun: Nội dung tổng quát và phân phối thời gian : Thời lƣợng Mã bài Tên các bài trong Môđun Tổng Lý Thực Kiểm số thuyết hành tra M21-01 Tổng quan về một hệ thống Web 2 2 0 - M21-2 Quản trị máy chủ Web Server 15 6 9 M21-03 Quản trị máy chủ FTP Server 10 5 4 1 M21-04 Khái niệm chung về hệ thống thư 3 3 điện tử M21-05 Giới thiệu về Mail Server 5 5 M21-06 Cài đặt máy chủ Mail Server 15 5 9 1 M21-07 Quản lý người nhận và chính sách 20 5 15 người nhận M21-08 Quản lý truy cập trong hệ thống Mail 20 7 12 1 Server Tổng cộng: 90 38 49 3 7 BÀI 1 TỔNG QUAN VỀ MỘT HỆ THỐNG WEB Mã bài : MĐ19-01 Giơi thiệu: Giới thiệu cho người học về hệ thống Web và nguyên lý hoạt động của hệ thống Web như thế nào Mục tiêu: - Biết được mô hình tổng quan về hệ thống web; - Hiểu được nguyên tắc hoạt động của hệ thống web. - Thực hiện các thao tác an toàn với máy tính.

Nội dung chính: 1. Giới thiệu Mục tiêu: Giới thiệu cho người học về hệ thống Web và nguyên lý hoạt động của hệ thống Web như thế nào Một hệ thống Web là một hệ thống cung cấp thông tin trên mạng Internet thông qua các thành phần Máy chủ, trình duyệt và nội dung thông tin. Trong chương này sẽ giới thiệu một cách cơ bản nguyên lý hoạt động của một hệ thống Web cũng như các thông tin liên quan tới các cách thức xác định vị trí nguồn thông tin, cách thức trao đổi dữ liệu giữa máy chủ với trình duyệt và cách thức thể hiện thông tin. Mô hình hệ thống Web Mục tiêu: Giới thiệu cho người học các thành phần cấu thành một hệ thống Web cũng như các chức năng cơ bản của các thành phần này Mạng dịch vụ Web là mạng các máy tính liên quan đến dịch vụ Web bao gồm các máy chủ dịch vụ, các máy tính và thiết bị phục vụ cho việc cung cấp dịch vụ Web.

Hệ thống đó bao gồm: - Đường kết nối với mạng cung cấp dịch vụ Internet. - Các máy chủ cung cấp dịch vụ Web: cung cấp các dịch vụ web hosting, chứa các phần mềm Application Server đảm bảo việc phát triển các dịch vụ trên web, kết nối đến các cơ sở dữ liệu trên các máy tính khác, mạng khác. - Các máy chủ cơ sở dữ liệu, máy chủ chứng thực, máy chủ tìm kiếm. - Hệ thống tường lửa (cả phần cứng và phần mềm) đảm bảo an toàn cho hệ thống máy chủ với môi trường Internet.

- Hệ thống máy trạm điều hành, cập nhật thông tin cho máy chủ Web.1: Mô hình Web nói chung 3.