CHƯƠNG 1T THỊ TRƯỜNG BẢO HIỂM Dé đảm bảo hoạt động KDBH đạt hiệu quả, doanh nghiệp bảo hiểm phải nghiên cứu, tìm hiểu về thị trường bảo hiểm.NIỆM VÀ PHÂN LOẠI THỊ TRƯỜNG BẢO HEM 1. Khái niệm về thị trường bão hiểm Thị trường là một phạm trù kinh tế gắn liền với nền sản xuất hàng hoá. Có nhiều quan điểm về thị trường và cũng đã có nhiều tài liệu bàn về thị trường. Có thể nói quan điểm chung nhất là "thị trường bao gồm toàn bộ các hoạt động trao đổi hàng hoá được diễn ra trong sự thống nhất hữu cơ với các mối quan hệ do chúng phát sinh gắn liền với một không gian nhất định".
Hành vi cơ bản của thị trường là hành vi mua và bán. Thông qua hoạt động mua và bán hàng hoá (sản phẩm vật chất và sản phẩm dịch vụ), người mua tìm được cái đang cần và người bán bán được cái mình có với giá thoả thuận. Hành vi đó diễn ra trong một không gian nhất định và tạo ra những mối quan hệ kinh tế trong nền kinh tế: Quan hệ giữa sản xuất và tiêu dùng; quan hệ giữa cung và cẩu; quan hệ giữa đối tác và cạnh tranh. Quan hệ cạnh tranh diễn ra gay gắt giữa các đối thủ: Cạnh tranh giữa người bán với người mua, cạnh tranh giữa người mua với người mua, cạnh tranh giữa'người bán với nhau về chất lượng, mẫu mã, về giá cả sản phẩm v.
Cuộc cạnh tranh này - phức tạp, sôi động, hấp dẫn mang lại niềm vinh quang cho các đấu thủ biết tận dụng mọi khả năng lợi thế của mình và biết loại trừ rủi ro. : Theo đặc trưng của sản phẩm - sản phẩm vật chất, sức lao # 23 động và sản phẩm dịch vụ, thị trường cũng hình thành: thị trường hàng hoá, thị trường sức lao động, thị trường dịch vụ. Trong đó, thị trường hàng hoá là nơi mua bán các sản-phẩm vật chit cụ thể, là nơi thể hiện mối quan hệ của quá trình lưu thông, tức là quá trình chuyển thể từ tiền tệ thành hàng hoá và ngược lại. Thị trường dịch vụ là nơi mua bán các sản phẩm dịch vụ nhằm thoả mãn các nhu cầu về vốn (thị trường chứng khoán, thị trường tiền tệ, thị trường bảo hiểm), nhu cầu nghỉ dưỡng (thị trường du lịch).
'Thị trường bảo hiểm là thị trường dịch vụ. Theo thuật ngữ bảo hiểm, thị trường bảo hiểm là nơi mua và bán các sản phẩm bảo hiểm. SPBH là loại sản phẩm dịch vụ đặc biệt; là loại sản phẩm vô hình không thể cảm nhận dược bình dáng, kích thước, màu sắc v. SPBH là sản phẩm không được bảo hộ bản quyền; là sản phẩm mà người mua không mong đợi sự kiện bảo hiểm xây ra đối với mình để được bồi thường hay trả tiền bảo hiểm (trừ bảo hiểm hưu trí, bảo hiểm nhân thọ) v.
Tham gia vào thị trường bảo hiểm có người mua, tức là khách hàng; người bán và các tổ chức trung gian. Người mua - khách hàng là những cá nhân hay tổ chức có tài sản, trách nhiệm dân sự trước pháp luật, tính mạng hoặc thân thể có thể gặp rủi ro cần bảo hiểm thì mua các dịch vụ (sản phẩm) bảo hiểm hoặc trực tiếp hoặc thông qua các tổ chức trung gian. Khách hàng bao : gồm khách hàng hiện tại và khách hàng tiểm năng của một loại sản phẩm. Khách hàng hiện tại là khách hàng đang tham gia vào quá trình mua và sử dụng sản phẩm đó.
Khách hàng tiềm năng là khách hàng có thể tham gia vào quá trình mua-và sử dụng sản phẩm đó trong tương lai. Khách hàng tiểm năng phải thoả mãn các điều kiện: 5 + Có nhu cầu về sản pila + C6 kha nang tai chinh; + Là đối tượng thoả mãn các điều kiện của sản phẩm; + Người mà các nhà bảo hiểm có thể tiếp xúc trực tiếp hoặc 24 gián tiếp Với họ. Những người hội đủ các điều kiện trên mới có thể trở thành khách hàng tiềm năng. Người bán là các doanh nghiệp bảo hiểm.
Theo tính chất sở hữu, DNBH có thể chia ra doanh nghiệp Nhà nước, doanh '_ nghiệp cổ phần, doanh nghiệp liên doanh v.; Theo quy mô tổ chức, có thể chia ra tổng công ty, công ty v. Các DNBH bán các SPBH nhân thọ hoặc phi nhân thọ trực tiếp cho khách hàng: hoặc thông qua các trung gian bảo hiểm. Trung gian bảo hiểm là cầu nối giữa người mua bảo hiểm với người bán bảo hiểm. Trung gian bảo hiểm gồm các công ty môi giới và đại lý bảo hiểm.
Công ty môi giới và ĐL,BH có đặc - trưng về tổ chức và chức năng khác nhau.2 Phân loại thị trường bão hiểm Thị trường rất đa dạng, phong phú. Nghiên cứu thị trường, | nắm bắt thị trường phục vụ hoạt động kinh doanh của mỗi doanh nghiệp tuỳ thuộc: vào khả năng hiểu biết, thâm nhập của doanh nghiệp. Do đó, các nhà tiếp thị phải sử dụng các phương pháp khác nhau để nghiên cứu, phân loại thị trường. Phân loại thị trường theo các tiêu chúc khác nhau tuỳ vào '.
mục đích nghiên cứu. Nhưng cốt lõi của phân loại thị trường nhằm phục vụ cho khai thác, thâm nhập thị trường, thu hút khách hàng để nâng cao thị phần, đạt hiệu quả kinh doanh cao v. Thông thường phân loại thị trường bảo hiểm theo các tiêu thức sau: - Theo đối tượng bảo hiểm. - Theo lĩnh vực bảo hiểm: nhân thọ, phí nhân thọ.
- Theo khách hàng tham gia bảo hiểm: cá nhân, tổ chức. - Kết hợp 3 tiêu thức trên với 4 tiêu thức dùng trong marketing.1 Phân loại thị trường bảo hiểm theo đỗi trợng bảo hiểm Đối tượng của bảo hiểm thương mại là tài sản, trách nhiệm dan sự và con người. Có nhiều sản phẩm bảo hiểm khác nhau 25 liên quan đến mỗi đối tượng được bảo hiểm, sản phẩm của các doanh nghiệp thường tương tự nhau. Do vậy, khi phân loại theo đối tượng sẽ có các thị trường bảo hiểm tai san, thi trường bảo hiểm TNDS và thị trường bảo hiểm con người.
Trong mỗi thị trường lại có thể chia nhỏ nữa theo các đối tượng được bảo hiểm cụ thể như thị trường bảo hiểm xây dựng lắp dat, thị trường bảo hiểm cháy, thị trường bảo hiểm học sinh,v. Do nguồn cung đa dang, sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp bảo hiểm diễn ra gay gắt nhằm tranh giành khách hàng, nâng cao thị phần. Phân loại thị trường theo đối tượng giúp doanh nghiệp thấy thế mạnh của mình đối với một số sản phẩm để tập trung khai thác; đồng thời tìm biện pháp hữu hiệu để thâm nhập thị trường sản phẩm tiểm năng khác mà họ còn bỏ ngỏ.2 Phân loại thị trường bảo hiểm theo lĩnh vực loạt động ~ Hân thọ và phi nhân thọ ` Phân loại thị trường bảo hiểm nhân thọ và phi nhân thọ là phân loại thị trường theo tính chất của rủi ro bảo hiểm, nhầm phục vụ công tác quản lý và phát triển sản pia phat trién thi trường. Thị trường bảo hiểm nhân thọ là thị trường bảo hiểm những rủi ro liên quan đến tuổi thọ con người như bảo hiểm tử kỳ, bảo hiểm sinh kỳ, nhân thọ hỗn hợp v.
Thị trường bảo hiểm phi nhân thọ là thị trường bảo hiểm những rủi ro liên quan đến sức khoẻ của con người như ốm đau, bệnh tật, tai nạn; những rủi ro liên quan đến hư hỏng, mất mát tài sản; những rủi ro liên quan đến trách nhiệm dân sự - tức trách nhiệm hay nghĩa vụ bồi thường các thiệt hại gây ra cho người | khác.23 Phân loại thị trường bảo hiểm theo Khánh hàng tham gia- cá nhân hay tổ chức Phân loại thị trường theo tiêu thức này nhằm phục vụ cho việc thiết kế sản phẩm- sản phẩm thoả mãn nhu cầu cá nhân và sản phẩm thoả mãn nhu cầu tổ chức; đồng thời cũng để điều chỉnh quan hệ thị trường cho phù hợp các đối tượng tham gia. 26 Thị trường bảo hiểm dành cho cá nhân là thị trường cung cấp các sản phẩm bảo hiểm phục vụ cho nhu cầu của các cá nhân đơn lẻ, người mua bảo hiểm là cá nhân. Những sản phẩm đó liên quan đến rủi ro về tuổi thọ, về sức khoẻ và tính mạng từng người; về tài sản và trách nhiệm của từng người đối với người khác,v. Thị trường ‘pio hiểm dành cho các tổ chức là thị trường cung cấp các sản phẩm bảo hiểm phục vụ cho nhu cầu bảo hiểm của các tổ chức, người mua bảo hiểm và “tiêu thụ” sản phẩm là tổ chức.
Những SPBH này chủ yếu liên quan đến rủi ro về tài sản và trách nhiệm của tổ chức đó đối với người khác. Đây là cách phân loại chủ yếu nhất đối với các DNBH, dù 1a DNBH nhân thọ hay phi nhân thọ.4 Phân loại thị trường kết hợp Bốn tiêu thức thường dùng trong marketing khi nghiên cứu, phân loại thị trường là địa lý, nhân khẩu học, tâm lý và hành vi người tiêu dùng. Phân loại thị trường theo địa lý Cách phân loại này là chia thị trường theo các đơn vị địa lý khác nhau như thị trường quốc gia (thị trường vùng, thị trường tỉnh, huyện v.); Thị trường quốc tế. Doanh nghiệp sẽ lựa chọn loại thị trường thích hợp với coil cầu và khả năng cạnh tranh của mình.
Phân loại thị trường theo nhân khẩu học Phương pháp phân chỉa thị trường theo nhân khẩu học là phương pháp tiên tiến và tổng hợp. Nó dựa trên cơ sở yếu tố về tuổi, giới tính, quy mô gia đình, chu kỳ sống, thu nhập, nghề ' nghiệp, trình độ văn hoá, tôn giáo, dân tộc v. Những yếu tố nhân khẩu học là cơ sở thông dụng nhất để phân biệt nhóm khách hàng này với nhóm khách hàng khác, bởi Vì nhu cầu, mong muốn và mức độ sử dụng một loại sản phẩm (sản phẩm vật chất hay dịch vụ) của các nhóm là khác nhau. Dựa vào đặc điểm các nhóm khách hàng để có chiến lược 27 sản phẩm, giá cả v.
thích hợp nhằm thu hút khách hàng. Phân loại thị trường theo tâm lý người tiêu dùng Phương pháp này dựa vào đặc tính của từng tầng lớp xã hội, lối sống, cá tính. của người mua - người tiêu dùng. Tang lớp xã hội là một trong những yếu tố ảnh.hưởng rất lớn đến nhu câu và sở thích của các mặt hàng tiêu dùng khác nhau.
Do đó, các doanh nghiệp phải quan tâm đến thiết kế sản phẩm và dịch vụ hướng theo nhu cầu của từng tầng lớp, tạo ra nét đặc trưng riêng. thu hút tầng lớp đã lựa chọn. Sự quan tâm của con người đối với các sản phẩm chịu ảnh hưởng bởi lối sống của chính họ tạo ra và ngược lại. Việc lựa chọn sản phẩm nào cũng phản ánh lối sống của họ.