ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH NINH THUẬN TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ NINH THUẬN GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN 04: NHẬN DIỆN CÁC HỆ THỐNG ĐIỆN, ĐIỆN TỬ VÀ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN NGÀNH/ NGHỀ: CƠ ĐIỆN TỬ TRÌNH ĐỘ : Cao đẳng (Ban hành theo Quyết định số: /QĐ-CĐN, ngày tháng năm 2021 của Hiệu trưởng trường Cao đẳng nghề Ninh Thuận) Ninh Thuận, Năm ban hành: 2021 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 2 LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình Nhận Diện Các Hệ Thống Điện, Điện Tử Và Công Nghệ Thông Tin được biên soạn nhằm phục vụ cho công tác đào tạo ngành Cơ Điện Tử của trường Cao đẳng nghề Ninh Thuận. Giáo trình là sự cố gắng lớn của người biên soạn nhằm từng bước thống nhất nội dung dạy và học môn Nhận Diện Các Hệ Thống Điện, Điện Tử Và Công Nghệ Thông Tin.
Nội dung của giáo trình được biên soạn theo tinh thần gắn gọn, dễ hiểu. Các kiến thức trong giáo trình có mối liên hệ logic chặt chẽ. Tuy vậy, giáo trình cũng chỉ là một phần trong nội dung của chuyên ngành đào tạo cho nên người dạy, người học cần tham khảo thêm các giáo trình có liên quan đối với ngành học để sử dụng giáo trình có hiệu quả. Cuốn giáo trình này là cẩm nang về Nhận Diện Các Hệ Thống Điện, Điện Tử Và Công Nghệ Thông Tin dùng chủ yếu cho những học sinh, sinh viên ngành Cơ Điện Tử.
Nội dung của giáo trình được biên soạn với số tiết được phân phối là 320 tiết, gồm 98 tiết lý thuyết, 202 tiết thực hành và 20 tiết kiểm tra. Nội dung giáo trình được biên soạn với dung lượng thời gian đào tạo 320 giờ gồm có: Bài 1: An toàn lao động, bảo vệ sức khỏe và môi trường kỹ thuật điện xưởng điện Bài 2: Hoạt động và kỹ thuật truyền thông và tổ chức công việc trong kỹ thuật điện Bài 3: Khái niệm cơ bản về công nghệ truyền động với máy điện Bài 4: Cơ bản về cảm biến Bài 5: Kỹ thuật xử lý dữ liệu trong các hệ thống cơ điện tử Bài 6: Quy hoạch và xây dựng nhà máy sản xuất tự động Bài 7: Quản lý chất lượng, kiểm soát và đánh giá kết quả công việc Khi biên soạn giáo trình, người biên soạn đã cố gắng cập nhật những kiến thức mới có liên quan đến môn học và phù hợp với đối tượng sử dụng cũng như gắn những nội dung lý thuyết với những vấn đề thực tế thường gặp trong sản xuất, đời sống để giáo trình có tính thực tiễn cao. Mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong nhận được ý kiến đóng góp của người sử dụng để giáo trình được hoàn chỉnh hơn.
Ninh Thuận, ngày tháng năm 2021 3 MỤC LỤC ĐỀ MỤC NỘI DUNG: TRANG BÀI 1: AN TOÀN LAO ĐỘNG, BẢO VỆ SỨC KHỎE VÀ MÔI TRƯỜNG TRONG KỸ THUẬT ĐIỆN 1. Quy định an toàn lao động và phòng ngừa tai nạn trong khu vực đào tạo15 1.2 Các quy định về an toàn vệ sinh lao động trong khu vực đào tạo…… 16 1.3 Kiến thức cơ bản về bảo vệ môi trường trong khu vực đào tạo….4 Sử dụng hiệu quả năng lượng và tài nguyên trong khu vực đào tạo… 23 1.5 Xử lý trong trường hợp xảy ra tai nạn……………………………….6 Phòng cháy………………………………………………………. 23 BÀI 2: HOẠT ĐỘNG VÀ KỸ THUẬT TRUYỀN THÔNG VÀ TỔ CHỨC CÔNG VIỆC TRONG KỸ THUẬT ĐIỆN 2.1 Giao tiếp công ty…………………………………………………… 36 2.2 Hành vi và phương pháp giải quyết vấn đề………………………… 40 2.3 Quản lý và bảo mật dữ liệu………………………………………… 52 2.4 Cơ bản về kỹ thuật trình bày……………………………………….5 Thu thập và đánh giá thông tin…………………………………….6 Vẽ kỹ thuật - tập trung vào điện tử………………………………… 63 2.7 Lập kế hoạch và kiểm soát quá trình làm việc………………….8 Bố trí vị trí làm việc BÀI 3: KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ CÔNG NGHỆ TRUYỀN ĐỘNG VỚI MÁY ĐIỆN 3.1 Cơ sở vật lý-kỹ thuật của kỹ thuật truyền động……………………….2 Bảo vệ bộ truyền động điện khỏi quá tải và ngắn mạch……………….3 Bộ truyền động DC và AC………………………………………… 83 3.4 Bộ truyền động xoay chiều một pha……………………………….5 Quá trình khởi động và đảo chiều quay…………………….6 Hệ truyền động servo……………………………………………… 93 BÀI 4: CƠ BẢN VỀ CẢM BIẾN 4.1 Khái niệm cơ bản và giới thiệu…………………………………….2 Phân loại cảm biến, phương thức hoạt động và xử lý tín hiệu 4.3 Cảm biến nhị phân:………………………………………………….4 Các tham số kết nối, thông số, tiêu chí lựa chọn…………………… 109 BÀI 5: KỸ THUẬT XỬ LÝ DỮ LIỆU TRONG CÁC HỆ THỐNG CƠ ĐIỆN TỬ 5.1 Xây dựng và vận hành hệ thống PC………………….2 Các loại và cấu trúc của hệ thống máy tính 4 5.3 Hệ điều hành của máy tính………………………………………….5 Nâng cấp hệ thống………………………………………………….6 Gói văn phòng và các ứng dụng phần mềm bổ sung……………….7 Thiết lập một hệ thống PC…………………………….8 Lập kế hoạch dự án của một hệ thống xử lý dữ liệu……….9 Bảo vệ dữ liệu và an toàn dữ liệu…………………………………. 151 BÀI 6: QUY HOẠCH VÀ XÂY DỰNG NHÀ MÁY SẢN XUẤT TỰ ĐỘNG 6.1 Phân biệt cấu trúc và khả năng của hệ thống tự động…………….2 Tạo các tài liệu cần thiết bằng các phần mềm kỹ thuật số………… 169 6.3 Lắp ráp và đấu nối các phần tử kỹ thuật tự động hóa….4 Phân biệt giữa công nghệ sản xuất cơ khí với quá trình và quy trình kỹ thuật……………………………………………………………………….5 Đánh giá, bổ sung và thay thế các phần tử và hệ thống tự động hóa của khách hàng liên quan đến các yêu cầu pháp lý ………………………………… 196 6.6 Lựa chọn, kết nối và kiểm tra các thành phần phần cứng và phần mềm.7 Xác định các yêu cầu cho hệ thống tự động hóa, lập kế hoạch và triển khai cácphần mở rộng cho hệ thống khách hàng hiện có ……………… 211 6.8 Lập kế hoạch hệ thống tự động hóa và giới thiệu chúng với khách hàng 6.9 Lập tài liệu và giới thiệu về dịch vụ hiện tại BÀI 7: QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG, KIỂM SOÁT VÀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ CÔNG VIỆC 7.1 Kiểm soát, đánh giá và hồ sơ về kết quả công việc……….2 Mô tả và khắc phục các nguyên nhân gây ra lỗi và khiếm khuyết về chất lượng………………………………………………………….3 Chiến lược phòng ngừa lỗi, yêu cầu chất lượng…………………… 239 7.4 Tài liệu hỗ trợ, báo cáo đo lường, báo cáo thử nghiệm 7.5 Danh sách kiểm tra CNTT, danh mục kiểm tra, sao lưu dữ liệu….6 Kiểm tra, đánh giá và lập biên bản về kết quả công việc………….7 Tìm, xử lý và ghi chép lại các nguyên nhân gây ra lỗi và khiếm khuyết về chất lượng………………… …………………………….8 Đánh giá và lập tài liệu về những sai lệch từ thông số kỹ thuật ….9 Quản lý thời gian làm việc theo tiêu chuẩn sửa chữa 7.10 Gửi đề xuất để kéo dài tuổi thọ của các thiết bị, hệ thống và bàn giao chúng dướidạng tài liệu 7.11 Kiểm tra chức năng tổng thể và an toàn kết thúc 7.12 Bàn giao hệ thống cho khách hàng kèm theo thư mục tàliệu, hướng dẫn bảo trì và hướng dẫn vận hành…………………………….
254 Tài liệu tham khảo 5 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: NHẬN DIỆN CÁC HỆ THỐNG ĐIỆN, ĐIỆN TỬ VÀ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN Mã số mô đun: MĐ 04 Vị trí và tính chất của mô đun: Vị trí: Là mô đun cơ bản, thực hiện sau MĐ 02; MĐ 03 Tính chất: Trong mô-đun này, học viên có được kiến thức cơ bản về công nghệ truyền động, cảm biến và công nghệ xử lý dữ liệu. Họ sẽ học cách lắp ráp các bộ phận, mô đun và các phần thiết bị của hệ thống thiết bị tự động hóa tuân thủ các quy định an toàn và tương thích điện từ. Họ đấu dây và phân tích các mạch, thiết lập các kết hợp khác nhau và đưachúng vào hoạt động. Một chủ đề khác của mô-đun này là xử lý các vật liệu, hóa chất và chất thải thân thiện với môi trường cũng như sử dụng năng lượng và vật liệu một cách kinh tế.
Họ thực hiện phân tích và xử lý lỗi một cách hệ thống và bàn giao thiết bịcho khách hàng cuối. Mục tiêu mô đun: Sau khi hoàn thành mô đun, học viên có thể làm việc độc lập và theo nhóm với các côngviệc: Kiến thức cơ bản: - Cài đặt cảm biến, cơ cấu chấp hành, bộ chuyển đổi và thiết bị điều khiển - Cài đặt hoặc thay thế các thành phần dành riêng cho CNTT - Kiểm tra chức năng của hệ thống và linh kiện - Đánh giá và lắp ráp các phần tử, chi tiết và mạch điện bằng các kỹ thuật và phươngpháp đo lường - Đánh giá và giải thích các bảng dữ liệu, hướng dẫn sử dụng, hồ sơ và tài liệu kỹthuật, cả bằng tiếng Anh - Lắp đặt công nghệ cảnh báo và giám sát - Tích hợp các thiết bị đo lường và điều khiển - Lắp ráp và lắp đặt các bộ giắc cắm, vỏ và cụm thiết bị đóng cắt - Thực hiện tìm và xử lý lỗi một cách hệ thống - Chọn, lắp ráp, kết nối và vận hành máy điện - Lập kế hoạch và thực hiện các biện pháp bảo trì và sửa chữa - Sử dụng hệ thống chẩn đoán và áp dụng các chương trình thử nghiệm - Lập tài liệu về quá trình đo lường và kiểm tra, kiểm định, các biện pháp bảo trì vàsửa chữa cũng như xử lý lỗi Kỹ năng: - Thực hiện công việc, lập kế hoạch và thực hiện đơn hàng và cuối cùng có t hể vận hành thử hệ thống - Thu thập thông tin cần thiết về công việc của họ một cách độc lập, cũng với sự trợgiúp của các nhà cung cấp dữ liệu số. - Chuẩn bị nơi làm việc của họ, lựa chọn và sẵn sàng các vật liệu, dụng cụ và thiết bịcần thiết. 6 - Chọn và cài đặt bộ truyền động theo ứng dụng - Chọn cảm biến và cơ cấu chấp hành theo tình huống và lắp ráp chúng - Chọn quy trình, thiết bị đo và phương pháp đo phù hợp và áp dụng chúng mộtcách chính xác.
- Cài đặt, tham số hóa, cấu hình và kiểm tra các hệ thống đo lường và điều khiển, vận hành và bảo trì chúng. - Lắp ráp các bộ phận, mô đun và các phần thiết bị của hệ thống tự động hóa tuân thủ các quy định an toàn và tương thích điện từ. - Ghi lại kết quả hoạt động của họ và kiểm tra chất lượng công việc dựa trên thông sốkỹ thuật. - Bàn giao các hệ thống điều khiển đơn giản cho khách hàng và hướng dẫn họ các biệnpháp an toàn và vận hành phù hợp.