Giáo trình Nguyên lý Động cơ Đốt trong - Trường Cao đẳng Kỹ thuật Lý Tự Trọng

Giáo trình nghiên cứu nguyên lý động cơ đốt trong, trình bày lý thuyết rõ ràng, minh họa ví dụ thực tế, phù hợp sinh viên ., phục vụ nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

• Trường học: Trường Cao Đẳng Kỹ Thuật Lý Tự Trọng
• Đề tài: Giáo Trình Nguyên Lý Động Cơ Đốt Trong
• Loại tài liệu: Tài Liệu Lưu Hành Nội Bộ
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. GIỚI THIỆU
• 1.1.1. Động cơ nhiệt
• 1.1.2. Động cơ đốt trong
• 1.1.3. PHÂN LOẠI ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG
• 1.1.3.1. Dựa vào cách thực hiện chu trình công tác
• 1.1.3.2. Dựa vào nhiên liệu dùng cho động cơ
• 1.1.3.3. Dựa vào phương pháp hình thành khí hỗn hợp
• 1.1.3.4. Dựa vào phương pháp đốt cháy nhiên liệu trong buồng đốt
• 1.1.3.5. Theo số xy-lanh
• 1.1.3.6. Dựa theo cách bố trí xy-lanh
• 1.1.3.7. Theo tốc độ của piston
• 1.1.3.8. Dựa vào công dụng của động cơ
• 1.1.3.9. Theo điều kiện nạp
• 1.2. CÁC THUẬT NGỮ THƯỜNG DÙNG
• 1.2.1. Thì (kỳ)
• 1.2.2. Điểm chết
• 1.2.3. Khoảng chạy (hành trình)
• 1.2.4. Đường kính xy-lanh
• 1.2.5. Thể tích buồng đốt (Vc)
• 1.2.6. Thể tích làm việc (Vh)
• 1.2.7. Thể tích toàn phần (Va)
• 1.2.8. Tỉ số nén (ε)
• 1.2.9. Chu trình công tác (chu kỳ)
• 1.3. NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC CỦA ĐỘNG CƠ ĐÓT TRONG (KIỂU PISTON)
• 1.3.1. Nguyên lý làm việc của động cơ xăng 4 kỳ
• 1.3.1.1. Thì hút
• 1.3.1.2. Thì nén
• 1.3.1.3. Thì cháy và giãn nở (sinh công)
• 1.3.1.4. Thì xả
• 1.3.2. Nguyên lý làm việc của động cơ Diesel (dầu) 4 kỳ
• 1.3.2.1. Cấu tạo
• 1.3.2.2. Nguyên lý làm việc
• 1.3.3. So sánh động cơ xăng và động cơ Diesel
• 1.3.3.1. Về cấu tạo
• 1.3.3.2. Về quá trình làm việc
• 1.3.4. Ưu khuyết điểm của động cơ Diesel so với động cơ xăng
• 1.3.5. Bảng thứ tự thì nổ trên động cơ 4 kỳ, 4 xy-lanh, có TTTN là 1-3-4-2
• 1.4. CÂU HỎI ÔN TẬP
• 1.5. PHẦN TỰ HỌC Ở NHÀ
• 2. CHƯƠNG 2: HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU ĐỘNG CƠ XĂNG DÙNG CHẾ HÒA KHÍ
• 2.1. PHẦN A: HỆ THỐNG CUNG CẤP NHIÊN LIỆU ĐỘNG CƠ XĂNG
• 2.1.1. CÔNG DỤNG - CẤU TẠO - HOẠT ĐỘNG
• 2.1.1.1. Công dụng
• 2.1.1.2. Cấu tạo
• 2.1.1.3. Hoạt động
• 2.1.2. BỘ PHẬN CUNG CẤP XĂNG
• 2.1.2.1. Thùng xăng
• 2.1.2.2. Lọc xăng
• 2.1.2.3. Bơm xăng
• 2.1.3. BỘ PHẬN CUNG CẤP GIÓ
• 2.1.3.1. Lọc gió loại khô
• 2.1.3.2. Lọc gió thấm dầu
• 2.1.3.3. Lọc gió chứa dầu
• 2.2. PHẦN B: BỘ CHẾ HÒA KHÍ
• 2.2.1. CÔNG DỤNG
• 2.2.2. CÁC LOẠI HỌNG KHUẾCH TÁN
• 2.2.2.1. Họng khuếch tán cố định
• 2.2.2.2. Họng khuếch tán thay đổi
• 2.2.2.3. Họng khuếch tán cánh bướm gió

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình nguyên lý động cơ đốt trong

Giáo trình nguyên lý động cơ đốt trong giữ vai trò nền tảng trong chương trình đào tạo kỹ thuật ô tô. Tài liệu hệ thống hóa toàn bộ kiến thức về chu trình nhiệt động học. Quá trình đốt cháy nhiên liệu giải phóng nhiệt lượng trực tiếp bên trong xy-lanh. Áp suất khí cháy tăng cao và đẩy piston di chuyển tịnh tiến. Cơ cấu trục khuỷu thanh truyền tiếp nhận lực tác động và chuyển hóa thành chuyển động quay. Cơ năng này truyền đến hệ thống truyền lực để vận hành bánh xe. Nội dung giáo trình phân tích chi tiết động cơ bốn kỳ và hai kỳ. Các chu trình lý thuyết gồm chu trình Otto, chu trình Diesel và chu trình hỗn hợp Sabathe. Sinh viên nắm vững các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật cơ bản. Các thông số quan trọng bao gồm công suất chỉ thị, công suất có ích, hiệu suất nhiệt và suất tiêu hao nhiên liệu. Tài liệu còn làm rõ vai trò thiết yếu của động cơ nhiệt trong vận tải đường bộ, đường thủy và công nghiệp nặng. Động cơ đốt trong tiếp tục là nguồn động lực chủ đạo nhờ mật độ năng lượng cao. Việc làm chủ kiến thức nguyên lý tạo nền tảng vững chắc cho hoạt động thiết kế, bảo dưỡng và sửa chữa phương tiện hiện đại.

1.1. Khái niệm và phân loại động cơ nhiệt

Động cơ nhiệt là thiết bị biến đổi hóa năng thành nhiệt năng rồi sinh cơ năng hữu ích. Quá trình đốt cháy nhiên liệu tạo ra môi chất công tác ở nhiệt độ và áp suất cao. Môi chất giãn nở sinh công đẩy cơ cấu máy hoạt động liên tục. Căn cứ vào vị trí đốt nhiên liệu, động cơ nhiệt chia thành hai nhóm chính. Động cơ đốt ngoài thực hiện quá trình cháy bên ngoài buồng sinh công như máy hơi nước. Ngược lại, động cơ đốt trong đốt cháy nhiên liệu ngay trong buồng công tác của xy-lanh. Nhóm động cơ đốt trong bao gồm động cơ piston, động cơ tuabin khí và động cơ phản lực. Động cơ piston sử dụng nhiên liệu xăng, dầu diesel hoặc khí nén. Loại động cơ này phổ biến rộng rãi nhờ kết cấu cơ học gọn gàng, độ tin cậy vận hành cao và khả năng cơ động linh hoạt.

1.2. Mục tiêu môn học và chuẩn đầu ra kỹ thuật

Học phần trang bị kiến thức chuyên sâu về chu trình làm việc của động cơ đốt trong. Sinh viên nắm vững quy trình nạp, nén, nổ và xả của động cơ bốn kỳ. Môn học phân biệt cơ chế đánh lửa cưỡng bức ở động cơ xăng và tự cháy ở động cơ diesel. Người học tính toán chính xác thể tích công tác, tỷ số nén và áp suất khí cháy. Giáo trình hướng dẫn phương pháp thiết lập thứ tự thì nổ trên động cơ nhiều xy-lanh. Kỹ năng này đảm bảo động cơ vận hành cân bằng và triệt tiêu rung động cơ học. Chuẩn đầu ra yêu cầu phân tích đồ thị công P-V và xác định tổn thất nhiệt. Kỹ sư tương lai chủ động đánh giá mức tiêu hao nhiên liệu cùng nồng độ phát thải độc hại ra môi trường.

II. Phân tích nguyên lý động cơ đốt trong và thách thức kỹ thuật

Nguyên lý động cơ đốt trong đòi hỏi sự phối hợp cơ khí cực kỳ chuẩn xác giữa các hệ thống. Quá trình nạp hòa khí hoặc không khí sạch vào buồng đốt phụ thuộc chặt chẽ vào độ chân không đường ống nạp. Khi động cơ vận hành ở chế độ cầm chừng, bướm ga gần như đóng kín hoàn toàn. Vận tốc dòng khí qua họng khuếch tán sụt giảm mạnh khiến mạch xăng chính ngừng hoạt động. Hệ thống buộc phải chuyển sang cấp nhiên liệu qua mạch xăng cầm chừng để duy trì vòng tua máy ổn định. Bên cạnh đó, sự biến thiên liên tục của phụ tải động cơ tạo ra nhiều thách thức cơ học và nhiệt học nghiêm trọng. Nhiệt độ buồng đốt vượt ngưỡng một nghìn độ Celsius gây ứng suất nhiệt lớn lên đỉnh piston và xupap xả. Hiện tượng cháy kích nổ hoặc kích nổ sớm có thể phá hủy cấu trúc bạc séc-măng và bề mặt xy-lanh trong thời gian ngắn. Tỷ số nén cao giúp tăng hiệu suất nhiệt nhưng đồng thời sản sinh lượng lớn khí oxit nitơ độc hại. Quá trình hòa trộn nhiên liệu thiếu oxy sinh ra muội than carbon và hydrocacbon chưa cháy hết. Các kỹ sư phải giải quyết mâu thuẫn giữa tối ưu công suất và giảm thiểu phát thải ô nhiễm.

2.1. Hạn chế của bộ chế hòa khí truyền thống

Bộ chế hòa khí truyền thống sử dụng độ chân không tại họng khuếch tán để hút xăng vào dòng khí nạp. Thiết bị hoạt động hoàn toàn theo nguyên lý cơ học và thủy lực đơn giản. Cánh bướm gió đóng mở tự động thông qua thanh lưỡng kim nhiệt hoặc cuộn sấy điện. Tuy nhiên, hệ thống cơ khí thuần túy này không thể phản ứng tức thời trước các biến đổi phụ tải đột ngột. Lượng hòa khí cung cấp vào xy-lanh thường quá đậm khi tăng tốc hoặc quá nhạt khi chạy trớn. Sai lệch tỷ lệ không khí và nhiên liệu làm tăng đột biến nồng độ khí xả độc hại như CO và HC. Khả năng phân phối nhiên liệu giữa các xy-lanh không đồng đều dẫn đến hiện tượng rung giật động cơ và tiêu hao thừa năng lượng.

2.2. Sự cố tụt áp trong hệ thống cung cấp nhiên liệu

Hệ thống cung cấp nhiên liệu yêu cầu áp suất phun luôn được duy trì ổn định. Bộ ổn định áp suất đảm bảo độ chênh lệch áp suất giữa ống phân phối và đường ống nạp đạt mức chuẩn từ 2,5 đến 2,9 kgf/cm2. Khi có dị vật hoặc cặn bẩn kẹt trong van hồi dầu, van đóng không kín làm rò rỉ nhiên liệu về bình chứa. Sự cố này gây hiện tượng tụt áp suất trên toàn bộ đường ống dẫn chính. Áp suất phun thấp khiến kim phun không thể tơi nhuyễn tia xăng, làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng hòa khí. Động cơ gặp triệu chứng khó khởi động vào buổi sáng, nổ rung giật khi chạy không tải và hụt ga khi tăng tốc. Kỹ thuật viên không thể can thiệp hiệu chỉnh cơ cấu bộ điều áp mà bắt buộc phải thay mới cụm linh kiện.

III. Giải pháp tối ưu hóa nguyên lý động cơ đốt trong hiện đại

Sự ra đời của hệ thống điều khiển điện tử mang lại bước đột phá lớn cho động cơ đốt trong. Hộp điều khiển động cơ tiếp nhận dữ liệu liên tục từ mạng lưới cảm biến vị trí, lưu lượng khí nạp và nhiệt độ nước làm mát. Bộ vi xử lý tính toán thời điểm đánh lửa tối ưu và định lượng thời gian mở kim phun điện tử chính xác đến từng mili giây. Quá trình tạo hòa khí diễn ra đồng nhất ngay trước xupap nạp hoặc phun trực tiếp vào buồng cháy. Lượng nhiên liệu phun biến thiên theo từng chu kỳ vận hành giúp hòa khí luôn đạt tỷ lệ lý tưởng mười bốn phẩy bảy trên một. Ngoài ra, van điều áp kết hợp màng lò xo và đường chân không ống nạp tự động bù trừ sai lệch áp suất. Cơ cấu này giữ cho lượng xăng phun ra hoàn toàn phụ thuộc vào chu kỳ xung điều khiển. Nhờ đó, động cơ triệt tiêu hiện tượng thất thoát áp lực và duy trì áp suất dư khi tắt máy. Van một chiều bên trong bơm xăng ngăn ngừa dòng chảy ngược giúp hệ thống sẵn sàng cho lần khởi động tiếp theo. Các giải pháp kỹ thuật số giúp tối đa hóa công suất kéo, giảm tổn hao cơ khí và đáp ứng các tiêu chuẩn khí thải khắt khe.

3.1. Cơ chế phun xăng điện tử điều khiển bằng ECU

Kim phun điện tử hoạt động như một van solenoid chính xác cao dưới sự quản lý của ECU. Khi nhận tín hiệu dòng điện điều khiển, cuộn dây điện từ tạo lực hút kéo kim phun mở ra. Nhiên liệu có áp suất cao lập tức phun qua các lỗ cực nhỏ tạo thành chùm hạt sương mịn. Kích thước hạt nhiên liệu siêu nhỏ giúp quá trình bay hơi và hòa trộn với không khí diễn ra tức thì. ECU tính toán thời gian mở kim phun dựa trên tín hiệu của cảm biến ôxy và cảm biến bướm ga. Chu kỳ cấp điện được hiệu chỉnh liên tục theo từng mili giây theo các chế độ gia tốc, tải nặng hoặc không tải. Phương pháp điều khiển kín này đảm bảo hỗn hợp cháy hoàn toàn, giải phóng nhiệt năng tối đa và giảm khí độc.

3.2. Cân bằng áp suất nhiên liệu bằng bộ điều áp màng

Bộ ổn định áp suất duy trì chênh áp cố định giữa dàn ống phân phối và đường ống nạp. Cấu tạo cơ cấu bao gồm màng ngăn kim loại, lò xo nén định lượng và van tiết lưu. Nhiên liệu có áp suất cao từ ống phân phối tác động trực tiếp vào mặt dưới màng van. Buồng phía trên của lò xo màng kết nối kín với đường ống nạp động cơ. Khi độ chân không đường ống nạp tăng cao ở bướm ga đóng, sức căng lò xo giảm đi đáng kể. Van mở rộng hơn để hồi bớt nhiên liệu thừa về bình chứa, giữ áp suất phun không đổi. Ngược lại, khi mở ga lớn, độ chân không giảm làm tăng lực ép lò xo và nâng cao áp suất phun. Cơ cấu tự động này giúp động cơ vận hành mượt mà.

IV. Ứng dụng thực tiễn của nguyên lý động cơ đốt trong ngày nay

Động cơ đốt trong tiếp tục giữ vai trò xương sống của nền kinh tế toàn cầu. Các phương tiện vận tải đường bộ, máy kéo nông nghiệp, tàu thủy và máy bay chở hàng vẫn phụ thuộc mật thiết vào nguồn năng lượng này. Khả năng tích trữ năng lượng cao và thời gian nạp nhiên liệu nhanh là lợi thế vượt trội so với các loại pin hóa học hiện thời. Trong công nghiệp khai khoáng và xây dựng, động cơ diesel chứng minh tính tin cậy tuyệt đối tại các điều kiện làm việc khắc nghiệt nhất. Mặt khác, các nhà sản xuất ô tô liên tục cải tiến nguyên lý nhiệt động để tích hợp vào các dòng xe hybrid lai điện. Động cơ đốt trong hoạt động tại điểm tối ưu hiệu suất để dẫn động máy phát điện hoặc trợ lực kéo tức thời. Xu hướng nghiên cứu tập trung ứng dụng các loại nhiên liệu sinh học, khí hydro và e-fuel không phát thải ròng. Giáo trình cung cấp kiến thức nền tảng giúp kỹ sư nắm bắt quy luật biến đổi năng lượng và công nghệ chẩn đoán lỗi. Việc làm chủ nguyên lý nhiệt cơ là chìa khóa then chốt để phát triển các thế hệ động cơ sạch, hiệu quả và bền vững trong tương lai.

4.1. Vai trò trong ngành công nghiệp giao thông vận tải

Động cơ đốt trong là trái tim của mạng lưới giao thông vận tải hiện đại. Phương tiện xe tải hạng nặng, tàu hỏa diesel và tàu vận tải biển vận chuyển hàng triệu tấn hàng hóa mỗi ngày. Khả năng vận hành bền bỉ trên các hành trình dài mà không đòi hỏi trạm sạc điện phức tạp là điểm mạnh cốt lõi. Trong lĩnh vực nông nghiệp, máy cày và máy gặt đập liên hợp sử dụng động cơ diesel giải phóng sức lao động thủ công và gia tăng năng suất mùa vụ. Ngành xây dựng và khai khoáng dựa vào động cơ công suất lớn để vận hành máy đào và máy ủi đất. Ngay cả trong xu hướng điện hóa, động cơ đốt trong cỡ nhỏ vẫn giữ vai trò máy phát điện mở rộng phạm vi hoạt động trên xe.

4.2. Quy trình chẩn đoán và bảo trì kỹ thuật chuẩn

Hiểu rõ nguyên lý nhiệt cơ là điều kiện tiên quyết để thực hiện chẩn đoán hư hỏng chính xác. Quy trình bảo trì chuẩn bắt đầu bằng việc quét mã lỗi qua cổng giao tiếp OBD-II. Kỹ thuật viên kiểm tra áp suất nén xy-lanh để đánh giá độ mòn của séc-măng và bề mặt xupap. Thiết bị đo áp suất chuyên dụng được lắp vào giàn phun nhằm phát hiện sớm hiện tượng tụt áp do bộ điều áp hư hỏng. Việc kiểm tra và vệ sinh định kỳ kim phun điện tử giúp bảo đảm góc phun và độ tơi của nhiên liệu. Hệ thống đánh lửa, xích cam và lọc gió cần bảo dưỡng theo đúng số km quy định của nhà sản xuất. Thực hiện đúng quy trình kỹ thuật giúp kéo dài tuổi thọ động cơ, tiết kiệm chi phí vận hành.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Nguyên lý Động cơ Đốt trong do Trường Cao đẳng Kỹ thuật Lý Tự Trọng Thành phố Hồ Chí Minh biên soạn và phát hành dưới dạng tài liệu lưu hành nội bộ, phục vụ trực tiếp cho chương trình đào tạo chuyên ngành Công nghệ Kỹ thuật Ô tô và Cơ khí Động lực ở bậc cao đẳng và đại học. Trong cấu trúc chương trình đào tạo khối ngành kỹ thuật giao thông và động lực, học phần này giữ vai trò là môn học cơ sở ngành bắt buộc, làm cầu nối trực tiếp giữa các môn khoa học cơ bản (như Vật lý đại cương, Nhiệt kỹ thuật, Cơ học ứng dụng) với các môn học chuyên môn sâu về bảo dưỡng, chẩn đoán và sửa chữa ô tô.

Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định rõ ràng ở từng phần: trang bị cho người học khả năng phân loại và gọi tên chính xác các thuật ngữ kỹ thuật hình học của động cơ đốt trong; phân tích và so sánh được nguyên lý làm việc của động cơ xăng 4 kỳ và động cơ Diesel 4 kỳ; tính toán được các thông số kết cấu cơ bản (thể tích làm việc, thể tích toàn phần, tỉ số nén, góc lệch khuỷu và thứ tự nổ); đồng thời mô tả tường tận nguyên lý hoạt động của các hệ thống cung cấp nhiên liệu truyền thống (bộ chế hòa khí) và hệ thống phun xăng điện tử (EFI).

Giáo trình tiếp cận kiến thức theo trình tự logic kỹ thuật từ tổng quát đến chi tiết: bắt đầu từ các khái niệm nhiệt cơ bản và chu trình công tác của động cơ nhiệt, tiến tới phân tích sâu cấu tạo và hoạt động của từng cụm cơ cấu phụ trợ. Điểm đặc sắc của tài liệu là phương pháp diễn giải đi thẳng vào bản chất cơ - lý - hóa của dòng môi chất và hòa khí, gắn liền các sơ đồ nguyên lý mặt cắt với các thông số làm việc định lượng cụ thể trong thực tế kỹ thuật.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Căn cứ vào nội dung văn bản lưu hành, giáo trình tập trung phân tích sâu ba phần kiến thức trọng tâm với chuỗi phát triển logic từ nguyên lý cơ bản đến hệ thống điều khiển:

• Chương 1: Mở đầu: Giới thiệu khái niệm động cơ nhiệt và phân loại động cơ đốt trong (động cơ piston, động cơ phản lực, piston tự do, tuabin khí). Thiết lập hệ thống thuật ngữ kỹ thuật và thông số hình học cơ bản bao gồm: điểm chết trên (TDC), điểm chết dưới (BDC), hành trình piston ($S$), đường kính xy-lanh ($D$), thể tích buồng đốt ($V_c$), thể tích làm việc ($V_h$), thể tích toàn phần ($V_a$), và tỉ số nén ($\varepsilon$). Phân tích chi tiết chu trình 4 kỳ (hút, nén, nổ/giãn nở sinh công, xả) của động cơ xăng và động cơ Diesel; so sánh các chỉ tiêu áp suất, nhiệt độ, hiệu suất và tỉ số nén giữa hai loại động cơ. Cuối chương xác lập công thức tính góc lệch khuỷu $\delta = \frac{180 \times \tau}{i}$ và lập bảng thứ tự làm việc của động cơ 4 kỳ 4 xy-lanh (thứ tự nổ 1-3-4-2).
• Chương 2: Hệ thống nhiên liệu động cơ xăng dùng chế hòa khí: Khảo sát hệ thống cung cấp xăng (thùng xăng dung tích 40–70 lít, hệ thống 4 cấp lọc xăng, bơm xăng màng cơ khí dẫn động bằng vấu cam lệch tâm và bơm xăng điện từ) và bộ phận lọc gió (loại khô, loại thấm dầu, loại chứa dầu). Phân tích tỉ lệ hòa khí không khí/nhiên liệu thực nghiệm từ $1/8$ đến $1/18$ theo từng chế độ làm việc (khởi động lạnh $8/1$, cầm chừng $11/1$, tải nhỏ $12\text{--}13/1$, tải trung bình $15\text{--}18/1$, tăng tốc $8/1$, toàn tải $12\text{--}13/1$). Khảo sát nguyên lý họng khuếch tán venturi và cấu tạo bộ chế hòa khí đơn giản cùng 5 mạch xăng tự động: mạch khởi động (điều khiển cơ khí, lò xo nhiệt bằng khí xả thermostatic spring hoặc dây điện trở sấy bimetal element), mạch cầm chừng (lỗ idle port, vít chỉnh hòa khí idle mixture adjusting screw, lỗ chuyển tiếp slow port, van điện từ solenoid valve), mạch tăng tốc (kiểu piston cơ khí hoặc màng chân không), mạch tiết kiệm/toàn tải (power valve mở khi bướm ga $\ge 3/4$), và mạch xăng chính kèm lỗ cấp khí bổ sung (air bleeder).
• Chương 3: Hệ thống nhiên liệu động cơ phun xăng điện tử (EFI): Trình bày khái quát hệ thống phun xăng điều khiển bằng máy tính (Air Flow Controlled System) gồm 3 phân hệ: hệ thống nạp khí, hệ thống nhiên liệu, và hệ thống điều khiển điện tử (ECU, các cảm biến và cơ cấu chấp hành). Phân tích cấu trúc phun đơn điểm (TBI/CI) và phun đa điểm (MPI); điều khiển theo cảm biến đo gió trực tiếp hoặc cảm biến áp suất tuyệt đối đường nạp (MAP); các thế hệ điều khiển từ tương tự (Analog) đến kỹ thuật số (Digital CPU: Motronic, TCCS, ECCS). Khảo sát nguyên lý điều khiển lượng phun cơ bản dựa trên lưu lượng khí nạp và tín hiệu đánh lửa (tốc độ vòng tua máy, chu kỳ phun chia đôi cho mỗi vòng quay trục khuỷu) kết hợp điều khiển hiệu chỉnh qua cảm biến nhiệt độ nước, nhiệt độ khí nạp, vị trí bướm ga; cùng các cơ cấu phụ như kim phun khởi động lạnh và van khí phụ kiểm soát chế độ chạy ấm máy (fast idle). Khảo sát chi tiết cụm bơm xăng tuabin đặt trong thùng, van một chiều, van an toàn (ngưỡng mở 3,5–6 $\text{kgf/cm}^2$), bộ giảm dao động áp suất màng, bộ ổn định áp suất (áp suất chênh lệch 2,5 hoặc 2,9 $\text{kgf/cm}^2$), mạch điện rờ-le mở mạch (circuit opening relay), và kim phun nhiên liệu điện từ.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình hình thành nền tảng lý thuyết kỹ thuật vững chắc qua các trụ cột:

1. Nguyên lý nhiệt động lực học ứng dụng: Cơ chế chuyển đổi hóa năng từ việc đốt cháy hỗn hợp nhiên liệu thành nhiệt năng (áp suất và nhiệt độ môi chất tăng cao) và biến nhiệt năng thành cơ năng thông qua sự giãn nở đẩy piston sinh công.
2. Cơ học và hình học động cơ: Mối quan hệ toán học xác định các thông số hình học xy-lanh: $$V_h = \frac{\pi \cdot D^2}{4} \cdot S$$ $$V_a = V_h + V_c$$ $$\varepsilon = \frac{V_a}{V_c} = \frac{V_h + V_c}{V_c}$$ và quy luật cân bằng động lực học của trục khuỷu nhiều xy-lanh theo góc lệch $\delta$.
3. Thủy khí động lực học trong hệ thống nhiên liệu: Định luật Bernoulli ứng dụng tại họng thắt khuếch tán venturi nhằm tạo độ chân không hút nhiên liệu; động học hòa trộn dòng khí - nhiên liệu; sự suy giảm áp suất và nguyên lý duy trì áp suất dư chống hiện tượng khóa hơi (vapor lock).
4. Nguyên lý điều khiển vòng kín và cơ điện tử: Mô hình chuyển đổi tín hiệu vật lý (lưu lượng khí, nhiệt độ, góc quay) sang điện áp gửi về bộ vi xử lý để tính toán độ rộng xung mở van kim điện từ.

Kỹ năng phát triển

Thông qua các nội dung trên, giáo trình rèn luyện cho người học các kỹ năng chuyên ngành:

• Kỹ năng tính toán kỹ thuật: Tính toán dung tích công tác của động cơ, tỷ số nén, xác định thời điểm phối khí và lập bảng chu trình làm việc của động cơ nhiều xy-lanh theo thứ tự nổ quy chuẩn.
• Kỹ năng đọc và giải đoán sơ đồ hệ thống: Đọc hiểu sơ đồ thủy lực của mạch nhiên liệu, nhận diện đường đi của hòa khí qua các mạch xăng chế hòa khí, phân tích sơ đồ đấu dây mạch điện điều khiển rờ-le bơm xăng (L-EFI).
• Kỹ năng tư duy kỹ thuật và phân tích chẩn đoán: Phân tích tương quan giữa tỷ lệ hòa khí và chế độ vận hành; giải thích cơ chế bù nhiệt độ khi khởi động lạnh; ứng dụng các thao tác kiểm tra thực nghiệm như kích hoạt mạch bơm xăng qua giắc kiểm tra (chân Fp) hoặc tác động lên tấm gạt cảm biến lưu lượng gió (chân Fc nối E1).

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng phương pháp sư phạm định hướng thực hành kỹ thuật, kết hợp chặt chẽ giữa thuyết minh lý thuyết và hệ thống trực quan hóa. Mỗi chương đều mở đầu bằng mục tiêu học tập cụ thể theo thang đo nhận thức (nhận biết, trình bày, mô tả, lập bảng), giúp người học định hình rõ yêu cầu chuẩn đầu ra trước khi tiếp cận nội dung chi tiết.

Phương pháp trực quan được phát huy tối đa thông qua hàng loạt sơ đồ cấu tạo mặt cắt (như sơ đồ thùng xăng, bơm xăng màng cơ khí, bơm điện, các kiểu họng khuếch tán, các mạch xăng của bộ chế hòa khí, cụm bơm tuabin và bộ ổn định áp suất). Các sơ đồ này mô tả chi tiết đường đi của dòng nhiên liệu, chiều chuyển động của môi chất và tương tác cơ học giữa các chi tiết, hỗ trợ người học chuyển đổi kiến thức lý thuyết sang hình ảnh cấu kiện thực tế trong xưởng.

Cuối mỗi chương, tài liệu bố trí phần "CÂU HÓI ÔN TẬP" nhằm củng cố các nội dung cốt lõi: yêu cầu sinh viên trình bày thuật ngữ cơ bản, giải thích chu trình 4 kỳ của động cơ xăng và Diesel, phân tích nguyên lý làm việc của các mạch xăng cầm chừng, tăng tốc, toàn tải và nguyên lý vận hành của hệ thống EFI.

Đặc biệt, tài liệu thiết kế riêng mục "PHẦN TỰ HỌC Ở NHÀ", hướng dẫn sinh viên tra cứu và đối chiếu có hệ thống các nội dung liên quan trong các giáo trình đồng ngành tiêu chuẩn:

• Giáo trình Động cơ Đốt trong (Khoa Động lực, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Lý Tự Trọng TP. Hồ Chí Minh, năm 2012).
• Giáo trình Động cơ Đốt trong 1 của tác giả Nguyễn Văn Trạng (Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh, năm 2009).

Phương pháp này tạo lập thói quen nghiên cứu tài liệu kỹ thuật độc lập, khuyến khích đối sánh sơ đồ lý thuyết với các mô hình động cơ thực nghiệm. Đánh giá kết quả học tập tập trung vào khả năng phân tích nguyên lý hoạt động của hệ thống, tính toán các thông số nhiệt - động học và kỹ năng giải đoán sơ đồ mạch điện - nhiên liệu.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Điểm nổi bật xuyên suốt của giáo trình là tính kế thừa và so sánh công nghệ trực quan giữa hai thế hệ hệ thống nhiên liệu: cơ khí truyền thống (bộ chế hòa khí) và điện tử kỹ thuật số (EFI). Tài liệu không chỉ trình bày cách thức vận hành mà còn chỉ rõ nhược điểm cố hữu của bộ chế hòa khí (thiếu xăng ở tốc độ thấp, dư xăng ở tốc độ cao, độ trễ nhiên liệu do khác biệt khối lượng riêng giữa xăng và không khí) để làm tiền đề giải thích sự ra đời và ưu thế vượt trội của hệ thống EFI.

Tài liệu cung cấp đầy đủ các giá trị đo lường và thông số kỹ thuật định lượng, giúp người học nắm bắt chính xác ngưỡng làm việc của từng hệ thống:

• Áp suất và nhiệt độ cuối kỳ nén của động cơ xăng ($P = 10\text{--}15\text{ kg/cm}^2$, $t = 300\text{--}400^\circ\text{C}$); của động cơ Diesel ($P = 25\text{--}35\text{ kg/cm}^2$, $t = 500\text{--}600^\circ\text{C}$).
• Tốc độ lan truyền màng lửa trong buồng đốt động cơ xăng (khoảng $20\text{ m/s}$).
• Tỉ số nén động cơ Diesel ($17\text{--}24:1$).
• Áp suất nhiên liệu kim phun EFI cao hơn đường ống nạp ($2\text{--}3\text{ kG/cm}^2$, tương đương $28,7\text{ psi}$ hay $96,1\text{--}294,2\text{ kPa}$).
• Ngưỡng mở của van an toàn bơm xăng tuabin ($3,5\text{--}6\text{ kgf/cm}^2$).
• Áp suất chênh lệch định mức duy trì bởi bộ ổn định áp suất ($2,5$ hoặc $2,9\text{ kgf/cm}^2$).
• Định kỳ bảo dưỡng chi tiết: xịt rửa lọc gió khô sau $6.000\text{ km}$, thay mới lọc gió sau $48.000\text{ km}$; vệ sinh lọc gió tẩm dầu sau $10.000\text{ km}$; thay mới lọc xăng giấy sau $20.000\text{ km}$ và lọc xăng vỏ kim loại trên xe EFI sau $40.000\text{ km}$.

Bên cạnh đó, giáo trình cập nhật các phương thức điều khiển kỹ thuật số tiên tiến giai đoạn sau năm 1989 như hệ thống Motronic của Bosch, TCCS của Toyota, và ECCS của Nissan, tích hợp điều khiển đồng thời cả phun xăng và góc đánh lửa, đáp ứng các tiêu chuẩn giảm phát thải khí độc hại (HC, CO) trong công nghiệp ô tô.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình Nguyên lý Động cơ Đốt trong được thiết kế làm tài liệu học tập chính quy cho sinh viên năm thứ hai hoặc năm thứ ba theo học các hệ Cao đẳng Kỹ thuật và Đại học thuộc các nhóm ngành:

• Công nghệ Kỹ thuật Ô tô.
• Kỹ thuật Cơ khí Động lực.
• Kỹ thuật Máy tàu thủy, Máy công trình và Thiết bị khai thác cơ giới.

Để tiếp thu hiệu quả nội dung giáo trình, người học cần hoàn thành các môn học tiên quyết bao gồm: Vật lý đại cương (trọng tâm là phần Cơ học chất lưu và Nhiệt học), Nhiệt động lực học kỹ thuật cơ bản, Vẽ kỹ thuật cơ khí, và Kỹ thuật điện - điện tử cơ sở (để đọc hiểu các mạch transistor, điện trở, tụ điện và rờ-le trong hệ thống EFI).

Đối với giảng viên chuyên ngành và giáo viên thực hành xưởng động lực, tài liệu cung cấp cấu trúc bài giảng hệ thống, là cơ sở biên soạn giáo án lý thuyết và đề cương hướng dẫn thực tập mô hình động cơ xăng, động cơ Diesel và sa bàn hệ thống phun xăng điện tử. Đồng thời, các kỹ thuật viên sửa chữa ô tô và người tự học có thể sử dụng giáo trình như tài liệu tra cứu các thông số kỹ thuật tiêu chuẩn, sơ đồ cấu tạo bộ chế hòa khí và sơ đồ mạch kiểm tra bơm nhiên liệu trong quá trình chẩn đoán hư hỏng thực tế.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình phù hợp với sinh viên các trường cao đẳng, đại học kỹ thuật chuyên ngành Công nghệ Ô tô, Cơ khí Động lực; giảng viên cần tài liệu tham khảo giảng dạy; và kỹ thuật viên sửa chữa ô tô muốn củng cố kiến thức nền tảng về nguyên lý động cơ và hệ thống nhiên liệu.

2. Cần kiến thức nền nào để học?

Người học cần có kiến thức nền tảng về Vật lý nhiệt, Cơ học cơ bản, nguyên lý mạch điện một chiều và kỹ năng đọc bản vẽ kỹ thuật cơ khí để có thể hiểu rõ các thông số hình học, chu trình nhiệt động và sơ đồ nguyên lý mạch điện.

3. Điểm khác biệt với giáo trình khác?

Tài liệu của Trường Cao đẳng Kỹ thuật Lý Tự Trọng tập trung mạnh vào tính thực tiễn kỹ thuật xưởng: trình bày chi tiết cấu tạo các mạch xăng cơ khí, đưa ra các trị số áp suất và nhiệt độ định lượng rõ ràng, đồng thời hướng dẫn cụ thể các thao tác chẩn đoán mạch điện (như cách đấu tắt rờ-le bơm xăng tại giắc kiểm tra).

4. Làm sao để tự học hiệu quả?

Người học nên bám sát mục tiêu đầu mỗi chương, kết hợp đọc lý thuyết với việc phân tích các sơ đồ mặt cắt nguyên lý. Sau khi học xong, cần trả lời toàn bộ câu hỏi ôn tập và tra cứu đối chiếu các nội dung tương ứng trong các giáo trình tham khảo được tác giả chỉ định ở cuối chương.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo?

Tài liệu chỉ dẫn người học tham khảo mở rộng tại hai nguồn tài liệu đồng ngành: Giáo trình Động cơ Đốt trong (Khoa Động lực, Trường CĐ Kỹ thuật Lý Tự Trọng TP.HCM, 2012) và Giáo trình Động cơ Đốt trong 1 của tác giả Nguyễn Văn Trạng (Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM, 2009).

---

Kết luận

Giáo trình Nguyên lý Động cơ Đốt trong của Trường Cao đẳng Kỹ thuật Lý Tự Trọng TP. Hồ Chí Minh là tài liệu học thuật cơ sở có cấu trúc chặt chẽ, kết hợp hài hòa giữa nguyên lý nhiệt động lực học và kết cấu thực tế của động cơ ô tô. Giá trị cốt lõi của giáo trình thể hiện qua việc hệ thống hóa rõ ràng các thuật ngữ hình học, chu trình làm việc 4 kỳ của động cơ xăng và Diesel, cùng sự phân tích chuyên sâu về hệ thống nhiên liệu từ bộ chế hòa khí cơ khí đến phun xăng điện tử EFI.

Lộ trình học tập khuyến nghị dành cho người học là: nắm vững các thông số hình học và chu trình công tác ở Chương 1; phân tích cặn kẽ 5 mạch xăng của bộ chế hòa khí ở Chương 2 để hiểu rõ nguyên tắc tạo hòa khí cơ học; từ đó tiến tới tiếp thu nguyên lý điều khiển vòng kín bằng vi xử lý của hệ thống EFI ở Chương 3. Việc kết hợp đọc giáo trình với việc tham khảo các tài liệu chuyên ngành của Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM và thực hành đo kiểm trên sa bàn động cơ sẽ giúp người học làm chủ hoàn toàn khối kiến thức nền tảng quan trọng này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu CÂU HÓI ÔN TẬP Các thuậtngữ thường dùng trong động cơ đốt trong Nguyên lý làm việc của động cơ xăng 4 kỳ Nguyên lý làm việc của động cơ Diesel (dầu) 4 kỳ >1?” Ð So sánh động cơ xăng và động cơ Diesel PHAN TU HOC Ở NHÀ Nguyên lý làm việc của động cơ đốt trong các giáo trình sau: 1. Chương l, tài liệu Giáo trình ĐỘNG CƠ ĐÓT TRONG, Khoa Động lực Trường Cao đăng Kỹ thuật Lý Tự Trọng TP Hồ Chí Minh, năm 2012. Chương l1, tài liệu Giáo trinh DONG CO DOT TRONG 1, Nguyễn Văn Trạng, Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật TP Hồ Chí Minh, năm 2009. So sánh động cơ xăng và động cơ Diesel `.

Bảng thứ tự thì nỗ trên động cơ 4 kỳ, 4 xy-lanh, có TTTN là 1-3-4-2 iY Giáo trình: Nguyên lý động cơ đốt trong 10 Chương 2 HỆ THÓNG NHIÊN LIỆU ĐỘNG CƠ XĂNG DÙNG CHÉ HÒA KHÍ MỤC TIÊU - Sinh viên trình bày được nguyên lý làm việc của hệ thống được các kiến thức về công dụng, cấu tạo, hoạt động của hệ thống nhiên liệu dùng chế hòa khí. - Sinh viên mô tá được nguyên tắc phan tán nhiên liệu. - Sinh viên trình bày được nguyên lý làm việc của hệ thống được nguyên lý vận hành của hệ thống cung cấp nhiên liệu động cơ dùng chế hòa khí, PHAN A HE THONG CUNG CAP NHIEN LIEU DONG CO XANG 2. CÔNG DỤNG - CẤU TẠO - HOẠT ĐỘNG 2.1 Công dụng: hệ thống cung cấp nhiên liệu (HTCCNL) có nhiệm vụ tạo 1 hỗn hợp giữa xăng và không khí có thành phần thích hợp, tùy theo chế độ làm việc, để đưa ˆ vào xy-lanh rồi đốt cháy, dãn nở và sinh công.2 Cấu tạo: hệ thống này gồm có: - _ Bộ phận cung cấp xăng: thùng xăng, lọc xăng, bơm xăng, ống dẫn xăng.

ˆ - Bé phan loc gid. - B@ phan ché hoa khi (BCHK). a AIEEE IO ICS CEPTS EATS I HT EOE Giáo trình: Nguyên lý động cơ đốt trong oo, 11 g cơ xăng dùng chế hòa khí _ Tuổi fdte: ` Fuel ine ~ Fuel ernission kre - Tưpt sat Đan Funt puree Hình 2.1 Sơ đồ cấu tạo hệ thống cung cấp nhiên liệu Fuel filter.ccec sec sec CarburetOr-.cccccccccveerccee Fuel pump. Fuel return line.3 Hoạt động: khi động cơ hoạt động, bơm xăng hút xăng từ thùng ống chứa qua ống dẫn xăng, lọc xăng, đưa đến BCHK.

Đồng thời lúc này không khí được hút vào qua lọc gió ngang qua BCHK hút xăng từ BCHK hòa trộn với không khí thành hòa khí, qua ống hút đưa vào lòng xulanh. Muốn động cơ chạy nhanh, ta mở lớn bướm ga cho hòa khí vào nhiều, muốn chạy chậm mở bướm ga nhỏ hòa khí vào Ít, muốn dừng động cơ ta tắt công tắc máy. BỘ PHẬN CUNG CÁP XĂNG 2.1 Thùng xăng: dùng để chứa xăng, khoảng 40-70 lít. Trong thùng có nhiều tắm ngăn giữ cho xăng không bị dao động nhiều, phía trên có miệng để đổ xăng và nắp thùng xăng có lỗ thông hơi.

Ở miệng đổ thường có lưới lọc xăng, đáy thùng có ốc xả xăng và cặn bản lẫn trong xăng. Giáo trình: Nguyên lý động cơ đốt trong 12 Air breather hase Fuel Main ị mm return SG ị on line fuel fine Ta enaréoal SẼ) ⁄ canister en tin VÌ của To x ok carburetor a } Ì Euet inlet Fuel inlet hose ff tube HC gas Sub-tank Gasoline V2) tlìquid] “ee } Separators / Sưamer Fuel gauge sender unit FUEL TANK OP 2 Drain plug Hình 2.2 Cấu tạo thùng xăng Air breather hose.‹---- To charcoal canisfer. From carburetor or fuel pump. Euel return lỉne.«---‹- Euel inlet hose.--- Fuel inlet tube’.

eee HC gas. coi Drain pÏug. se Hàn KH TH TK Hà S©DATA{OTS. nh re Fuel gauge sender unit.

Hee veces Strainer kh vx.2 Lọc xăng: có nhiệm vụ lọc nước và tạp chất lẫn trong xăng trước khi đưa tới _ BCHK. Bộ phận này gồm có bình long cặn và các lưới lọc. Một HTCCNL thường có 4 lọc xăng. Một ở thùng chứa, một ở bình lóng cặn trước bơm tiếp vận, một ở trong bình tiếp vận, và một ở chế hòa khí.

Bình lóng cặn thường làm bằng thiy tinh dé dé trông thấy xăng. Bình lóng cặn được đặt giữa thùng xăng và bơm xăng, đôi khi nó đặt ngay tại bơm xăng. Khi thấy nước hay cặn bẵn.ở bình, ta tháo lấy bình lóng cặn ra rửa. Đối với lọc xăng bằng giấy, không súc rửa mà thay mới sau 20.

Đối với lọc sắt {sử dụng ở động cơ phun xăng) thì thay mới sau 40. Giáo trình: Nguyên lý động cơ đốt trong 13 Hình 2.3 Cấn tạo lọc xăng đc đu” t2 6) lời | To fuel pump. ; Sa ae From fiel tank.3 Bơm xăng: có công dụng hút xăng từ thùng chứa đưa tới BCHK. Có 2 loại bơm xăng: + Bơm màng điều khiển bằng cơ khí + Bơm điện 2.1 Bơm xăng màng điều khiến bằng cơ khí: Bơm thường được gắn vào bên hông động cơ và được điều khiển bằng bánh sai tâm ở cốt cam.

Ngoài ra bơm còn có thêm cần bơm tay để bơm xăng khi động cơ chưa hoạt động. Return pipe Điaphraptri j Gutlet chambhoi check < valve /⁄⁄ Oritice inlet y check valve To fuel ấn fank Ệ m ¬ From fuel filter Rocker am Hình 2.4 Cấu tạo bơm xăng cơ khí Return pipe S11 HH HT ưệt 89:. To fuel tank.ccccccccce- To carburefOr. co Diaphragm chamber.

TH HH kiệt Rocker arm. From fuel filter Giáo trình: Nguyên lý động cơ đốt trong 14 e Hoạt động Khi động cơ hoạt động, bánh sai tâm đội cần điều khiển đưa cốt bơm và màng bơm về phía đưới tạo ra phía trên 1 áp thấp hút xăng từ thùng chứa vào bơm ngang qua van hút (lúc này van thoát đóng). Khi bánh sai tâm không đội cần điều khiển nữa lò xo lớn đây màng bơm lên phía trên, ép xăng chui qua van thoát (lúc này van hút đóng) đưa xăng đến BCHK khi nào pointu ở bình giữ mực mở. Khi bình giữ mực đẩy, pointu đóng lại, xăng chứa đầy ở phía trên mang bom, do đó màng bơm và cốt bơm không thể đi lên được, bơm không hoạt động nữa.

Khi động cơ dừng, muốn cho xăng tới BCHK ta str dung cần bom tay 2.2 Bơm xăng chạy bằng điện: bơm được vận hành bằng nguồn điện ắcquy, ưu điểm của loại này là cho lưu lượng tối đa ở bat cứ tốc độ nào của động cơ và bơm có thé dat bat kỳ chỗ nào. Điện accu tới Van hút % Van thoát Hình 2.5 Cấu tạo bơm xăng điện e Hoạt động _ Khi bơm không hoạt động, lò xo R đây màng bơm về phía dưới làm công tắc V đóng khi muốn bơm hoạt động ta mở công tắc máy, điện chạy qua tiếp điểm O qua cuộn dây B về mát biến cuộn đây thành nam châm điện. Nam châm điện sẽ hút miếng sắt S và màng M lên tạo ra ở phía dưới 1 áp thấp xăng được hút từ thùng chứa qua van hút vào bơm. Khi miếng sắt S bị hút, tiếp điểm O đi lên, công tắc V mở ra, dòng điện bị cất _ - Giáo trình: Nguyên lý động cơ đốt trong 15.

giữ tt na n8 đứt, cuộn đây mắt từ trường (không còn là nam châm điện nữa), miếng sắt § bị lò xo R đây xuống, màng bơm xuống theo, ép xăng mở van thoát đây xăng đến BCHK, Khi xăng đã đầy BCHK, pointu đóng lại, xăng đầy phía đưới màng, ép lò xo R, công tắc V mở dòng điện bị ngắt, bơm không hoạt động mặc dù công tắc máy vẫn mở. BO PHAN CUNG CAP GIO Trong không khí có nhiều bụi, bụi đó nếu hút vào xy-lanh sẽ hòa với đầu nhớt tạo thành 1 thứ cát xoáy làm cho xy-lanh, xét măng mau mòn. Vì'vậy người ta gắn 1 lọc gió trước BCHK để cản những hạt bụi ấy. Có 3 loại lọc gió: + Lọc gió loại khô; + Lọc gió loại thắm đầu (ướt); + Lọc gió loại có chứa dầu.1 Lạc gió loại khô: với loại này, lõi lọc thường làm bằng giấy hoặc lưới sắt có bọc vải mịn.

Khi động cơ hoạt động khoáng 6.000 Km phải dùng gió nén thổi từ trong ra ngoài để làm sạch bụi và thay mới khi được chạy khoảng 48.2 Lọc gió thấm dầu: bầu lọc gió thường làm bằng cước sắt có thấm dầu nhớt. Khi động cơ chạy được 10.000 Km phải lấy lõi lọc rửa trong dầu cặn cho sạch bụi. Trước khi lắp vào phải nhúng vào nhớt sạch; để cho ráo. Gió chửi lọc Bọc cước sất Siế đã lọc sạch bụi Gió đã lọc sạch bụi Bầu lọc gió thấm dầu : Bau lọc gió chứa đầu Hình 2.6 Các loại lọc gió Giáo trình: Nguyên lý động cơ đốt trong 16 2.3 Lọc gió chứa dầu: bầư lọc làm bằng cước sắt có thể lấy ra dễ đàng, phía dưới là chỗ chứa dầu, sau cùng là phòng trống dùng để làm êm dịu tiếng gió hú.

Không khí hút vào tiếp xúc với dầu để lại nơi đây những bụi lớn, tiếp tục chui qua lọc để lọc những bụi nhỏ. Với loại này, khi động cơ chạy khoảng 10.000 Km, phải thay đổi lọc và dầu. PHÀNB BỘ CHÉ HÒA KHÍ 2. CÔNG DỤNG Bộ chế hòa khí chuyển xăng từ thể lỏng sang thẻ hơi (dễ cháy) để cho phép động cơ chạy ít hao xăng nhất mà sinh ra công suất lớn nhất.

Nó cung cấp nhiên liệu cho tất cả các xy-lanh của động cơ qua hệ thống nạp và nó có ảnh hưởng nhất tới đặc tính của động cơ. Vì vậy, Bộ chế hòa khí được thiết kế theo các đặc tính riêng mà động cơ yêu cầu (cần chạy nhanh hay cần tải lớn. CAC LOAI HONG KHUECH TAN Có 3 loại họng khuếch tán: e Họng khuếch tán cế định: loại này đường kính họng khuếch tán cố định và được sử dụng nhiều nhất. © _ Họng khuếch tán thay doi: loại này đường kính họng khuếch tán thay đổi theo tốc độ gió đi ngang qua.

¢ Hong khuéch tán cánh bướm gió. Bướm giỏ __ Hợng khuếch tán Họng khuếch / j — tán i Si XE G2 KIỂU HỌNG CỐ ĐỊNH KIỂU HỌNG THAY ĐỔI KIỂU BƯỚM GÍO Hình 2.7 Các loại họng khuếch tán ra Giáo trình: Nguyên lý động cơ đốt trong 17 2. HUONG HUT Hiện nay sử dụng phổ biến nhất là Bộ chế hòa khí hút xuống. Các Bộ chế hòa khí hút ngang thường được sử dụng trên những động cơ có công suất lớn.

KIỂU HÚT NGANG KIỂU HÚT XUỐNG Hình 2.8 Các kiểu hút ở Bộ chế hòa khí 2. SO HONG Các Bộ chế hòa khí I hong sử dụng chủ yếu cho các động cơ có công suất nhỏ, trong khi Bộ chế hòa khí 2 họng sử dụng cho các động cơ có công suất lớn. KIỂU HỌNG (HỌNG ĐƠN) KIỂU 2 HỌNG (HỌNG KÉP) Hình 2.