Giáo Trình Mô Đun Thực Hành Kế Toán Trong Doanh Nghiệp Sản Xuất

Giáo trình mô đun thực hành kế toán trong doanh nghiệp sản xuất cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho sinh viên và người làm nghề.

• Tác giả: Đinh An Linh
• Trường học: Trường Cao Đẳng Nghề Hà Nam
• Chuyên ngành: Kế Toán Doanh Nghiệp
• Đề tài: Thực Hành Kế Toán Trong Doanh Nghiệp Sản Xuất
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nam

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. Bài 1: Lập chứng từ kế toán
• 1.1. Hướng dẫn ban đầu
• 1.2. Thực tập kế toán viên
• 2. Bài 2: Ghi sổ kế toán chi tiết
• 2.1. Hướng dẫn ban đầu
• 2.2. Thực tập kế toán viên
• 3. Bài 3: Ghi sổ kế toán tổng hợp
• 3.1. Hướng dẫn ban đầu
• 3.2. Thực tập kế toán viên
• 4. Bài 4: Lập báo cáo tài chính trong doanh nghiệp
• 4.1. Hướng dẫn ban đầu
• 4.2. Thực tập kế toán viên
• 5. Bài 5: Ứng dụng kế toán doanh nghiệp trên phần mềm kế toán
• 5.1. Hướng dẫn ban đầu
• 5.2. Thực tập kế toán viên
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình mô đun thực hành kế toán doanh nghiệp sản xuất

Giáo trình mô đun thực hành kế toán trong doanh nghiệp sản xuất được biên soạn nhằm cung cấp cho sinh viên những kiến thức và kỹ năng cần thiết để thực hiện công việc kế toán trong môi trường doanh nghiệp. Nội dung giáo trình bao gồm các bài thực hành cụ thể, giúp sinh viên nắm vững quy trình lập và ghi sổ kế toán, cũng như cách lập báo cáo tài chính. Mô đun này không chỉ giúp sinh viên hiểu rõ về lý thuyết mà còn thực hành trực tiếp trên phần mềm kế toán hiện đại.

1.1. Mục tiêu và ý nghĩa của giáo trình thực hành kế toán

Mục tiêu của giáo trình là giúp sinh viên vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn, từ đó nâng cao khả năng làm việc trong lĩnh vực kế toán doanh nghiệp. Giáo trình cũng giúp sinh viên làm quen với các nghiệp vụ kế toán thực tế, từ lập chứng từ đến lập báo cáo tài chính.

1.2. Cấu trúc nội dung giáo trình thực hành kế toán

Nội dung giáo trình được chia thành 5 bài thực hành, bao gồm lập chứng từ kế toán, ghi sổ kế toán chi tiết và tổng hợp, lập báo cáo tài chính, và ứng dụng phần mềm kế toán. Mỗi bài thực hành đều có hướng dẫn chi tiết và yêu cầu cụ thể để sinh viên có thể thực hiện.

II. Những thách thức trong thực hành kế toán doanh nghiệp sản xuất

Trong quá trình thực hành kế toán tại doanh nghiệp sản xuất, sinh viên thường gặp phải nhiều thách thức. Những thách thức này không chỉ đến từ việc nắm bắt lý thuyết mà còn từ việc áp dụng vào thực tế. Việc thiếu kinh nghiệm thực tế có thể dẫn đến sai sót trong việc lập chứng từ và ghi sổ kế toán.

2.1. Khó khăn trong việc lập chứng từ kế toán

Lập chứng từ kế toán là bước đầu tiên trong quy trình kế toán. Sinh viên có thể gặp khó khăn trong việc xác định nội dung và hình thức của chứng từ, dẫn đến việc lập chứng từ không chính xác.

2.2. Thách thức trong việc ghi sổ kế toán

Ghi sổ kế toán yêu cầu sự chính xác và tỉ mỉ. Sinh viên có thể gặp khó khăn trong việc phân loại và định khoản các nghiệp vụ kinh tế phát sinh, ảnh hưởng đến tính chính xác của báo cáo tài chính.

III. Phương pháp lập chứng từ kế toán hiệu quả trong doanh nghiệp

Để lập chứng từ kế toán hiệu quả, sinh viên cần nắm vững các quy định và mẫu chứng từ hiện hành. Việc áp dụng đúng phương pháp lập chứng từ sẽ giúp đảm bảo tính hợp pháp và hợp lệ của các nghiệp vụ kinh tế phát sinh.

3.1. Các loại chứng từ kế toán cần biết

Có nhiều loại chứng từ kế toán như phiếu thu, phiếu chi, giấy đề nghị tạm ứng, và biên lai thu tiền. Mỗi loại chứng từ có quy định và mẫu riêng, sinh viên cần nắm rõ để thực hiện đúng.

3.2. Quy trình lập chứng từ kế toán

Quy trình lập chứng từ bao gồm việc xác định nội dung nghiệp vụ, điền thông tin vào mẫu chứng từ, và ký duyệt. Việc tuân thủ quy trình này sẽ giúp đảm bảo tính chính xác và hợp pháp của chứng từ.

IV. Ứng dụng phần mềm kế toán trong doanh nghiệp sản xuất

Phần mềm kế toán đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý và xử lý thông tin kế toán. Việc sử dụng phần mềm giúp tiết kiệm thời gian và nâng cao độ chính xác trong công tác kế toán.

4.1. Lợi ích của việc sử dụng phần mềm kế toán

Sử dụng phần mềm kế toán giúp tự động hóa nhiều quy trình, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian cho kế toán viên. Điều này cũng giúp doanh nghiệp dễ dàng theo dõi và quản lý tài chính.

4.2. Các phần mềm kế toán phổ biến hiện nay

Có nhiều phần mềm kế toán được sử dụng rộng rãi như Misa, Fast, và Bravo. Mỗi phần mềm có những tính năng riêng, sinh viên cần tìm hiểu để lựa chọn phần mềm phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của giáo trình thực hành kế toán

Giáo trình mô đun thực hành kế toán trong doanh nghiệp sản xuất không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn giúp sinh viên thực hành và áp dụng vào thực tế. Tương lai, giáo trình cần được cập nhật thường xuyên để đáp ứng nhu cầu thay đổi của ngành kế toán.

5.1. Tầm quan trọng của việc cập nhật giáo trình

Ngành kế toán luôn thay đổi với các quy định và công nghệ mới. Việc cập nhật giáo trình sẽ giúp sinh viên nắm bắt kịp thời các xu hướng mới trong lĩnh vực kế toán.

5.2. Hướng phát triển giáo trình trong tương lai

Giáo trình cần được phát triển theo hướng tích hợp công nghệ thông tin và thực hành thực tế nhiều hơn. Điều này sẽ giúp sinh viên có được những kỹ năng cần thiết để làm việc hiệu quả trong môi trường doanh nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình mô đun Thực hành kế toán trong doanh nghiệp sản xuất (Mã số mô đun: MĐ 22) là tài liệu đào tạo chuyên môn thuộc ngành Kế toán doanh nghiệp, trình độ Cao đẳng. Tài liệu được ban hành kèm theo Quyết định số 285/QĐ-CĐN ngày 21 tháng 7 năm 2017 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Nghề Hà Nam, do tác giả Đinh An Linh biên soạn với dung lượng 302 trang.

Trong chương trình đào tạo nghề Kế toán doanh nghiệp, MĐ 22 là mô đun thực hành chuyên môn bắt buộc, được bố trí giảng dạy sau khi người học đã hoàn thành các mô đun tiên quyết là Kế toán doanh nghiệp 01 và Kế toán doanh nghiệp 02. Vị trí của mô đun này đảm nhận vai trò tổng hợp toàn bộ quy trình nghiệp vụ để tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh cuối cùng của công tác kế toán trong một đơn vị sản xuất.

Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định trên ba phương diện:

• Kiến thức: Trang bị khả năng vận dụng kiến thức lý thuyết đã học vào việc thực hiện trọn vẹn nghiệp vụ kế toán tổng hợp trong toàn bộ chu trình hoạt động của doanh nghiệp sản xuất; đồng thời nắm vững nguyên lý vận hành phần mềm kế toán.
• Kỹ năng: Người học thực hiện thành thạo các thao tác: lập, kiểm tra, phân loại, xử lý chứng từ kế toán; sử dụng chứng từ để ghi sổ kế toán chi tiết và sổ kế toán tổng hợp; lập hệ thống Báo cáo tài chính theo quy định hiện hành; vận hành thành thạo phần mềm kế toán trên máy tính.
• Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt chế độ kế toán hiện hành; rèn luyện khả năng làm việc độc lập hoặc phối hợp nhóm để xử lý các nghiệp vụ phức tạp; có năng lực hướng dẫn, giám sát, chịu trách nhiệm cá nhân và đánh giá chất lượng sản phẩm kế toán sau khi hoàn thành.

Giáo trình tiếp cận theo mô hình thực hành chu trình khép kín với cấu trúc gồm 5 bài học tuần tự: từ khâu khởi tạo dữ liệu ban đầu trên chứng từ, chuyển giao vào hệ thống sổ sách kế toán (sổ chi tiết và sổ tổng hợp), kết xuất Báo cáo tài chính, cho đến tin học hóa quy trình bằng phần mềm kế toán doanh nghiệp. Điểm đặc thù của tài liệu là cung cấp hệ thống mẫu biểu chuẩn hóa kèm theo quy trình luân chuyển chứng từ và trách nhiệm ký duyệt cụ thể giữa các bộ phận trong doanh nghiệp.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình gồm 5 bài thực hành chính, xây dựng theo tiến trình nghiệp vụ kế toán thực tế:

[Bài 1: Lập và xử lý chứng từ] 
[Bài 2: Ghi sổ kế toán chi tiết] 
[Bài 3: Ghi sổ kế toán tổng hợp] 
[Bài 4: Lập Báo cáo tài chính] 
[Bài 5: Ứng dụng trên phần mềm kế toán]

• Bài 1: Lập và xử lý chứng từ kế toán (Trang 6 – 53): Hướng dẫn quy định pháp lý, 7 yếu tố bắt buộc trên chứng từ và kỹ thuật lập, xử lý hệ thống chứng từ theo từng phần hành:
  • Vốn bằng tiền: Phiếu thu (Mẫu 01-TT), Phiếu chi (Mẫu 02-TT), Giấy đề nghị tạm ứng (Mẫu 03-TT), Giấy thanh toán tiền tạm ứng (Mẫu 04-TT), Giấy đề nghị thanh toán (Mẫu 05-TT), Biên lai thu tiền (Mẫu 06-TT), Bảng kiểm kê quỹ tiền mặt (Mẫu 08a-TT), Bảng kiểm kê quỹ ngoại tệ/vàng bạc (Mẫu 08b-TT), Bảng kê chi tiền (Mẫu 09-TT).
  • Các khoản phải thu, phải trả và bán hàng: Hóa đơn GTGT (Mẫu 01 GTKT-3LL), Hóa đơn bán hàng (Mẫu 02GTTT-3LL), Giấy báo Nợ, Giấy báo Có ngân hàng.
  • Vật liệu, dụng cụ, hàng hóa: Phiếu nhập kho (Mẫu 01-VT), Phiếu xuất kho (Mẫu 02-VT), Biên bản kiểm nghiệm (Mẫu 03-VT), Phiếu báo vật tư còn lại cuối kỳ (Mẫu 04-VT), Biên bản kiểm kê vật tư (Mẫu 05-VT), Bảng kê mua hàng (Mẫu 06-VT), Bảng phân bổ nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ (Mẫu 07-VT).
  • Tài sản cố định (TSCĐ): Biên bản giao nhận TSCĐ (Mẫu 01-TSCĐ), Biên bản thanh lý TSCĐ (Mẫu 02-TSCĐ), Biên bản bàn giao TSCĐ sửa chữa lớn hoàn thành (Mẫu 03-TSCĐ), Biên bản đánh giá lại TSCĐ (Mẫu 04-TSCĐ), Biên bản kiểm kê TSCĐ (Mẫu 05-TSCĐ), Bảng tính và phân bổ khấu hao TSCĐ (Mẫu 06-TSCĐ).
  • Lao động tiền lương: Bảng chấm công (Mẫu 01a-LĐTL) với hệ thống ký hiệu quy chuẩn (SP, +, Ô, Cô, TS, T, P, H, NB, KL, N, LĐ), Bảng chấm công làm thêm giờ (Mẫu 01b-LĐTL), Bảng thanh toán tiền lương (Mẫu 02-LĐTL), Bảng thanh toán tiền thưởng (Mẫu 03-LĐTL), Phiếu xác nhận sản phẩm hoặc công việc hoàn thành (Mẫu 05-LĐTL), Bảng thanh toán tiền thuê ngoài (Mẫu 07-LĐTL), Hợp đồng giao khoán (Mẫu 08-LĐTL), Biên bản thanh lý hợp đồng giao khoán (Mẫu 09-LĐTL), Bảng kê trích nộp các khoản theo lương (Mẫu 10-LĐTL), Bảng phân bổ tiền lương và BHXH (Mẫu 11-LĐTL).
• Bài 2: Ghi sổ kế toán chi tiết (Trang 54 – 104): Hướng dẫn mở, ghi chép và khóa các sổ kế toán chi tiết tài sản, vật tư, thành phẩm, thanh toán với người mua/người bán, chi phí sản xuất kinh doanh theo đối tượng.
• Bài 3: Ghi sổ kế toán tổng hợp (Trang 105 – 159): Quy trình chuyển dữ liệu từ chứng từ và sổ chi tiết vào các hình thức sổ kế toán tổng hợp (như Nhật ký chung, Chứng từ ghi sổ, hoặc Nhật ký - Chứng từ), tổng hợp số phát sinh và số dư các tài khoản kế toán.
• Bài 4: Lập Báo cáo tài chính trong doanh nghiệp (Trang 160 – 194): Phương pháp lập, đối chiếu và kiểm tra các biểu mẫu thuộc hệ thống Báo cáo tài chính doanh nghiệp sản xuất dựa trên số liệu tổng hợp cuối kỳ.
• Bài 5: Ứng dụng kế toán doanh nghiệp trên phần mềm kế toán (Trang 195 – 272): Khởi tạo dữ liệu ban đầu, nhập liệu chứng từ theo phân hệ, xử lý dữ liệu tự động, in sổ và xuất báo cáo tài chính trên phần mềm kế toán máy.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình thiết lập hệ thống lý thuyết và nguyên tắc thực hành dựa trên chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC của Bộ Tài chính:

1. Khái niệm và tính pháp lý của chứng từ kế toán: Chứng từ kế toán được định nghĩa là những giấy tờ và vật mang tin phản ánh nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh và đã hoàn thành, làm căn cứ ghi sổ kế toán. Giáo trình quy định 7 nội dung bắt buộc phải có trên chứng từ:
   • Tên gọi và số hiệu của chứng từ.
   • Ngày, tháng, năm lập chứng từ.
   • Tên, địa chỉ của đơn vị hoặc cá nhân lập chứng từ.
   • Tên, địa chỉ của đơn vị hoặc cá nhân nhận chứng từ.
   • Nội dung nghiệp vụ phát sinh.
   • Số lượng, đơn giá và số tiền ghi bằng số; tổng số tiền dùng để thu, chi ghi bằng số và bằng chữ.
   • Chữ ký, họ và tên của người lập, người duyệt và các cá nhân liên quan.
2. Nguyên tắc phân bổ và tập hợp chi phí:
   • Phân bổ nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ qua Bảng phân bổ Mẫu 07-VT: Ghi Có TK 152, TK 153 và ghi Nợ các tài khoản liên quan như TK 621 (Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp), TK 142, TK 242 (Chi phí trả trước).
   • Phân bổ khấu hao TSCĐ qua Bảng Mẫu 06-TSCĐ: Căn cứ khấu hao tháng trước, số tăng/giảm trong tháng để ghi Có TK 214 và phân bổ vào Nợ các tài khoản chi phí: TK 627 (Chi phí sản xuất chung - chi tiết theo phân xưởng), TK 623, TK 641, TK 642, TK 241, TK 142, TK 242, TK 335.
3. Quy tắc phân loại phẩm chất tài sản kiểm kê: Bảng kiểm kê vật tư (Mẫu 05-VT) quy định phân loại vật tư theo 3 cấp phẩm chất: Tốt 100% (cột 10), Kém phẩm chất (cột 11), Mất phẩm chất (cột 12) làm căn cứ xử lý trách nhiệm vật chất và ghi chép chênh lệch.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Lập chuẩn xác các loại chứng từ vốn bằng tiền, vật tư, TSCĐ, tiền lương; định khoản nghiệp vụ phát sinh trên chứng từ; thiết lập công thức tính nguyên giá TSCĐ ($\text{Nguyên giá} = \text{Giá mua} + \text{Chi phí vận chuyển, lắp đặt} + \text{Chi phí chạy thử}$); tính tỷ giá quy đổi ngoại tệ và kim khí quý tại thời điểm nhập/xuất quỹ.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân tích số liệu chênh lệch giữa số dư sổ sách và thực tế kiểm kê quỹ (Mẫu 08a-TT, 08b-TT), kiểm kê hàng tồn kho (Mẫu 05-VT), kiểm kê TSCĐ (Mẫu 05-TSCĐ); xác định nguyên nhân thừa/thiếu để kiến nghị phương án xử lý tài chính.
• Kỹ năng thực hành nghề nghiệp (Practical competencies): Thực hiện đúng quy trình luân chuyển chứng từ qua các liên (liên lưu bộ phận lập, liên thủ kho/thủ quỹ ghi thẻ kho/sổ quỹ, liên chuyển phòng kế toán ghi sổ, liên giao khách hàng); phối hợp kiểm soát chữ ký giữa Kế toán viên, Kế toán trưởng, Giám đốc và các cá nhân liên quan; thao tác thành thạo trên phần mềm kế toán.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng phương pháp đào tạo tích hợp lý thuyết nghiệp vụ gắn liền với thao tác thực hành, thể hiện qua hai cấu phần cố định trong từng bài học:

Cấu phần	Nội dung và Mục tiêu	Trách nhiệm thực hiện
Hướng dẫn ban đầu	Giảng viên hướng dẫn mục đích, mẫu biểu chứng từ, phương pháp lập, căn cứ ghi chép và trách nhiệm ký duyệt của từng vị trí chức danh.	Giảng viên / Chuyên gia kế toán trưởng hướng dẫn.
Thực tập kế toán viên	Người học trực tiếp đóng vai kế toán viên thực hiện xử lý hệ thống chứng từ, ghi sổ và lập báo cáo từ dữ liệu nghiệp vụ thực tế.	Sinh viên thực hiện độc lập hoặc theo nhóm.

• Bài tập và tình huống thực hành (Case studies): Các bài thực hành sử dụng bộ số liệu mô phỏng từ hoạt động thực tế của doanh nghiệp sản xuất, bao gồm các tình huống:
  • Lập Phiếu thu, Phiếu chi khi có phát sinh ngoại tệ với yêu cầu ghi nhận tỷ giá và số tiền quy đổi tại thời điểm thực hiện giao dịch.
  • Lập Bảng kê mua hàng (Mẫu 06-VT) khi thu mua vật tư, hàng hóa nhỏ lẻ trên thị trường tự do từ người bán không thuộc diện xuất hóa đơn, làm căn cứ nhập kho và hạch toán chi phí (không khấu trừ thuế GTGT).
  • Quy trình thanh lý TSCĐ (Mẫu 02-TSCĐ) và bàn giao TSCĐ sửa chữa lớn hoàn thành (Mẫu 03-TSCĐ) với việc đối chiếu giữa giá trị dự toán và chi phí thực tế phát sinh.
• Phương pháp đánh giá (Assessment methods):
  • Đánh giá tính hợp lệ, hợp pháp của chứng từ dựa trên 7 nội dung bắt buộc và quy chuẩn chữ ký/đóng dấu.
  • Kiểm tra tính chính xác của việc tính toán số liệu trên các bảng phân bổ (nguyên vật liệu, khấu hao, lương và bảo hiểm xã hội).
  • Đánh giá khả năng đối chiếu, khóa sổ kế toán chi tiết, sổ kế toán tổng hợp và mức độ chuẩn xác của các chỉ tiêu trên Báo cáo tài chính.
  • Đánh giá kỹ năng thao tác và kết xuất dữ liệu trên phần mềm kế toán máy.
• Hướng dẫn tự học: Người học nghiên cứu mục đích và quy cách từng mẫu biểu trong phần Hướng dẫn ban đầu, sau đó tự điền số liệu vào các biểu mẫu mẫu, thực hiện kiểm tra chéo số liệu giữa các liên chứng từ trước khi chuyển sang bước ghi sổ chi tiết và sổ tổng hợp.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Tính quy chuẩn của hệ thống biểu mẫu: Toàn bộ chứng từ, sổ sách trong giáo trình được xây dựng theo hệ thống mẫu biểu ban hành kèm theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC của Bộ trưởng Bộ Tài chính, bao gồm đầy đủ các phân hệ: Thu - Chi tiền tệ (TT), Vật tư (VT), Tài sản cố định (TSCĐ), Lao động tiền lương (LĐTL), Hóa đơn GTGT (01 GTKT-3LL) và Hóa đơn bán hàng trực tiếp (02GTTT-3LL).
• Quy định rõ ràng về quy trình luân chuyển và số liên chứng từ:
  • Phiếu thu, Phiếu chi: Lập thành 3 liên (Liên 1 lưu nơi lập, Liên 2 giao người nộp/nhận tiền, Liên 3 thủ quỹ giữ ghi sổ quỹ rồi chuyển kế toán ghi sổ).
  • Phiếu nhập kho: Lập 2 liên đối với vật tư mua ngoài, lập 3 liên đối với vật tư tự sản xuất.
  • Phiếu xuất kho: Lập 3 liên (Liên 1 lưu bộ phận lập, Liên 2 thủ kho ghi thẻ kho rồi chuyển kế toán tính giá ghi sổ, Liên 3 giao người nhận theo dõi tại bộ phận sử dụng).
  • Bảng kê mua hàng, Biên bản kiểm nghiệm: Lập 2 bản để phân định trách nhiệm giữa phòng cung tiêu, phòng kế toán và thủ kho.
• Mô phỏng đầy đủ quy trình kiểm kê và quản lý tài sản: Giáo trình hướng dẫn chi tiết quy trình thành lập Hội đồng kiểm kê (gồm Kế toán trưởng, Thủ quỹ, Đại diện kỹ thuật, Trưởng ban kiểm kê), kỹ thuật lập Biên bản kiểm kê quỹ tiền mặt (08a-TT), kiểm kê quỹ ngoại tệ/kim khí quý (08b-TT), kiểm kê vật tư (05-VT), kiểm kê TSCĐ (05-TSCĐ) và quy định ghi nhận ý kiến xử lý chênh lệch của Giám đốc doanh nghiệp.
• Chuyển giao từ kế toán thủ công sang kế toán máy: Nội dung giáo trình tạo sự liên kết trực tiếp giữa phương pháp ghi chép thủ công trên chứng từ, sổ sách ở Bài 1, 2, 3, 4 với việc ứng dụng công nghệ thông tin trên phần mềm kế toán tại Bài 5.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên chuyên ngành: Sinh viên theo học hệ Cao đẳng nghề ngành Kế toán doanh nghiệp tại Trường Cao đẳng Nghề Hà Nam và các cơ sở đào tạo nghề có chương trình tương đương. Giáo trình được sử dụng làm tài liệu học tập chính thức cho mô đun MĐ 22.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành khối lượng kiến thức của các mô đun Kế toán doanh nghiệp 01 và Kế toán doanh nghiệp 02, nắm vững nguyên lý hạch toán kế toán, hệ thống tài khoản kế toán doanh nghiệp và các nghiệp vụ kinh tế cơ bản.
• Giảng viên và cán bộ hướng dẫn: Làm tài liệu giảng dạy, hướng dẫn thực hành chuyên môn; cung cấp cấu trúc bài giảng để tổ chức các buổi thực tập đóng vai theo mô hình phòng kế toán mô phỏng trong doanh nghiệp sản xuất.
• Tự học và tham khảo: Dùng làm tài liệu tham khảo cho sinh viên, kế toán viên mới bắt đầu công việc tại các doanh nghiệp sản xuất nhằm tra cứu phương pháp lập, luân chuyển biểu mẫu chứng từ, phương pháp phân bổ chi phí và kiểm kê tài sản theo chế độ kế toán.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Tài liệu được thiết kế cho sinh viên trình độ Cao đẳng nghề ngành Kế toán doanh nghiệp, giảng viên giảng dạy mô đun thực hành nghề MĐ 22, và nhân sự kế toán cần tra cứu kỹ thuật lập chứng từ, sổ sách trong doanh nghiệp sản xuất.

2. Cần kiến thức nền nào để học?

Người học bắt buộc phải hoàn thành các mô đun Kế toán doanh nghiệp 01 và Kế toán doanh nghiệp 02, nắm vững hệ thống tài khoản, định khoản kế toán các phần hành tài sản, nguồn vốn, doanh thu và chi phí sản xuất.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu lý thuyết thông thường?

Giáo trình tập trung vào thực hành thao tác nghề nghiệp thông qua hệ thống 5 bài học tuần tự từ khâu lập chứng từ gốc, ghi sổ chi tiết, sổ tổng hợp đến lập Báo cáo tài chính và thực hành trên phần mềm máy tính; đồng thời quy định cụ thể số lượng liên lập, quy trình luân chuyển và trách nhiệm ký duyệt của từng chức danh.

4. Làm sao để tự học hiệu quả với tài liệu này?

Người học cần nghiên cứu kỹ phần Hướng dẫn ban đầu để nắm vững 7 nội dung bắt buộc của chứng từ và nguyên tắc ghi chép từng cột mục; sau đó tiến hành thực tập điền biểu mẫu, tự thực hiện các bảng phân bổ (nguyên vật liệu Mẫu 07-VT, khấu hao Mẫu 06-TSCĐ, tiền lương Mẫu 11-LĐTL) và đối chiếu kết quả theo chu trình kế toán.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo giáo trình?

Tài liệu tham khảo chính của giáo trình bao gồm hệ thống văn bản chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC của Bộ Tài chính, các tài liệu hướng dẫn phần mềm kế toán doanh nghiệp và hệ thống số liệu thực tế tại Bài 5 (mục Tài liệu tham khảo, trang 302).

---

Kết luận

Giáo trình Thực hành kế toán trong doanh nghiệp sản xuất (Mã số: MĐ 22) của Trường Cao đẳng Nghề Hà Nam cung cấp hệ thống kiến thức và kỹ năng thực hành nghề kế toán theo quy trình khép kín. Giáo trình chuẩn hóa toàn bộ thao tác nghiệp vụ từ khâu thiết lập chứng từ ban đầu, phân bổ chi phí, ghi sổ chi tiết và tổng hợp, cho đến lập Báo cáo tài chính và ứng dụng phần mềm kế toán máy.

Lộ trình học tập được thiết kế tuần tự qua 5 bài thực hành, giúp người học chuyển tiếp từ kiến thức lý thuyết nền tảng sang năng lực xử lý công việc kế toán thực tế. Người học nên kết hợp nghiên cứu giáo trình cùng hệ thống biểu mẫu chế độ kế toán theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC và tài liệu hướng dẫn phần mềm chuyên ngành được liệt kê tại trang 302 của tài liệu để đạt chuẩn đầu ra theo yêu cầu đào tạo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

SỞ LAO ĐỘNG TB&XH TỈNH HÀ NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ HÀ NAM GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: THỰC HÀNH KẾ TOÁN TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT NGÀNH/NGHỀ: KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số: 285/QĐ-CĐN ngày 21 tháng 7 năm 2017 của Hiệu trưởng trường Cao đẳng Nghề Hà Nam Hà Nam, năm 2017 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Để đáp ứng nhu cầu học tập và nghiên cứu cho giảng viên và sinh viên nghề Kế toán doanh nghiệp trường Cao đẳng nghề Hà Nam, chúng tôi đã thực hiện biên soạn cuốn giáo trình Thực hành kế toán trong doanh nghiệp sản xuất. Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Để cung cấp cho sinh viên những hiểu biết cơ bản về nhiệm vụ và công việc của một nhân viên kế toán trong doanh nghiệp, đồng thời cung cấp cho sinh viên những kiến thức thực tế về đọc, phân tích phương pháp lập, ghi sổ kế toán trong doanh nghiệp trong phần mềm kế toán, cùng với các kiến thức liên quan đến việc lập, kiểm tra Báo cáo tài chính thông qua số liệu thực tế của các doanh nghiệp đang hoạt động.

Sinh viên sẽ được thực hành kế toán doanh nghiệp dưới sự chỉ dẫn của giảng viên có trình độ chuyên môn và các kế toán trưởng doanh nghiệp có kinh nghiệm lâu năm để nâng cao kiến thức làm việc trong môi trường thực tế. Để sinh viên nắm rõ các nhu cầu thực sự muốn làm kế toán và tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp cả về mặt thủ công và kế toán máy; giúp các em học sinh/sinh viên có tài liệu tham khảo, nghiên cứu và thực hành kế toán doanh nghiệp, Trường Cao Đẳng Nghề Hà Nam biên soạn giáo trình Thực hành kế toán trong doanh nghiệp sản xuất. Nội dung của giáo trình bao gồm 5 bài thực hành Bài 1: Lập và xử lý chứng từ kế toán Bài 2: Ghi sổ kế toán chi tiết Bài 3: Ghi sổ kế toán tổng hợp Bài 4: Lập báo cáo tài chính Bài 5: Ứng dụng kế toán doanh nghiệp trên phần mềm kế toán Trong quá trình biên soạn giáo trình không tránh được những sai sót rất mong được sự góp ý của người đọc để giáo trình ngày càng hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn! Hà Nam, ngày….

Người biên soạn ĐINH AN LINH 3 MỤC LỤC LỜI GIỚI THIỆU….……………………………………………………………………3 Bài 1: Lập chứng từ kế toán………. Hướng dẫn ban đầu ………………………………………………. Thực tập kế toán viên …………… ………………………….53 Bài 2: Ghi sổ kế toán chi tiết ………………………………………. Hướng dẫn ban đầu ……………………………………………….

Thực tập kế toán viên …………………………………………………………… 104 Bài 3: Ghi sổ kế toán tổng hợp……………………………………. Hướng dẫn ban đầu ……………………………………………. Thực tập kế toán viên ……………………………………………………………. 159 Bài 4: Lập báo cáo tài chính trong doanh nghiệp…………………………………….

Hướng dẫn ban đầu…………………………………………………………………. Thực tập kế toán viên …………………………………………………………… 194 Bài 5: Ứng dụng kế toán doanh nghiệp trên phần mềm kế toán…………. Hướng dẫn ban đầu ……………………………………………………. Thực tập kế toán viên …………………………………………………………….

272 Tài liệu tham khảo … ………………………………………………………….…302 4 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Thực hành kế toán trong doanh nghiệp sản xuất Mã số mô đun: MĐ 22 Vị trí, tính chất, ý nghĩa của mô đun: - Vị trí: Mô đun thực hành kế toán trong doanh nghiệp sản xuất một mô đun thực hành nghề rất quan trọng trong chương trình đào tạo nghề kế tóan, được học sau các môn các mô đun kế toán doanh nghiệp 01,02. Là mô đun nghiệp vụ chuyên môn sau và cho ra sản phẩm cuối cùng của công tác kế toán - Tính chất: Mô đun thực hành kế toán doanh nghiệp sản xuất cung cấp là mô đun thực hành nghề bắt buộc để cho ra sản phẩm cuối cùng của công tác kế toán. - Ý nghĩa: Giúp người học làm quen với công việc kế toán tại doanh nghiệp và vận dụng những kiến thức đã học. Mục tiêu mô đun: - Kiến thức: + Vận dụng được các kiến thức đã học về kế toán doanh nghiệp trong các mô đun kế toán đã học trong việc thực hiện thực hiện nghiệp vụ kế toán tổng hợp toàn doanh nghiệp.

+ Vận dụng được các kiến thức kế toán đã học vào ứng dụng các phần mềm kế toán. - Kỹ năng: + Giải quyết được những vấn đề về chuyên môn kế toán và tổ chức được công tác kế toán – tài chính trong doanh nghiệp; + Lập được chứng từ, kiểm tra, phân loại, xử lý chứng từ kế toán; + Sử dụng được chứng từ kế toán trong ghi sổ kế toán chi tiết và tổng hợp; + Lập được các báo cáo tài chính theo quy định + Sử dụng thành thạo phần mềm kế toán và áp dụng được vào thực tiễn công tác kế toán. + Kiểm tra đánh giá được công tác kế toán tài chính trong doanh nghiệp + Tuân thủ chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Tuân thủ chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành; + Làm việc độc lập hoặc làm việc theo nhóm, giải quyết công việc, vấn đề phức tạp trong điều kiện làm việc thay đổi. 5 + Hướng dẫn tối thiểu, giám sát những người khác thực hiện nhiệm vụ xác định; chịu trách nhiệm cá nhân và trách nhiệm đối với nhóm.

+ Đánh giá chất lượng sản phẩm sau khi hoàn thành và kết quả thực hiện của các thành viên trong nhóm. Nội dung mô đun: 6 BÀI 1: LẬP CHỨNG TỪ KẾ TOÁN Mã bài: 2201 Mục tiêu: - Xác đinh được chứng từ theo từng phần hành kế toán - Lập được các chứng từ theo nội dung nghiệp vụ kinh tế phát sinh - Phân loại và định khoản trên chứng từ kế toán - Tuân thủ chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành Nội dung chính: 1. Hướng dẫn ban đầu. Chứng từ kế toán là những giấy tờ và vật mang tin phản ánh nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh và đã hoàn thành, làm căn cứ ghi sổ kế toán.

Một chứng từ kế toán bắt buộc phải có 7 nội dung sau đây: - Tên gọi và số hiệu của chứng từ - Ngày, tháng, năm lập chứng từ - Tên, địa chỉ của đơn vị hoặc cá nhân lập chứng từ kế toán - Tên, địa chỉ của đơn vị hoặc cá nhân nhận chứng từ kế toán - Nội dung nghiệp vụ phát sinh ra chứng từ - Số lượng, đơn giá và số tiền của nghiệp vụ kinh tế, tài chính ghi bằng số; tổng số tiền của chứng từ kế toán dùng để thu, chi tiền ghi bằng số và bằng chữ Chữ ký, họ và tên của người lập, người duyệt và những người có liên quan đến chứng từ. Ngoài 7 nội dung chủ yếu trên, tùy theo từng loại chứng từ mà có thể có thêm một vài nội dung khác. Chứng từ kế toán có ý nghĩa rất quan trọng trong việc tổ chức công tác kế toán, kiểm soát nội bộ bời vì nó chứng minh tính pháp lý của các nghiệ`p vụ và của số liệu ghi chép trên sổ kế toán. Ngoài ra chứng từ kế toán còn có tác dụng sau.` - Việc lập chứng từ kế toán giúp thực hiện kế toán ban đầu.

Nó là khởi điểm của tổ chức công tác kế toán và xây dựng hệ thốn`g kiểm soát nội bộ của đơn vị. Nếu thiếu chứng từ sẽ không thể thực hiện được kế toán ban đầu cũng `như toàn bộ công tác kế toán. - Việc lập chứng từ kế toán là để ghi nhận nghiệp vụ kinh tế tài chính đã phát 7 sinh và đã hoàn thành. Điều này đảm bảo tính hợp` lệ và hợp pháp của nghiệp vụ.

- Việc lập chứng từ kế toán là để tạo ra căn cứ để kế toán ghi sổ nghiệp vụ phát sinh. - Việc lập chứng từ kế toán để ghi nhận đơn vị, cá nhân chịu trách nhiệm trước pháp luật về nghiệp vụ phát sinh ` 1. Chứng từ kế toán` vốn bằng tiền.Mục đích: Chứng từ kế toán vốn bằng tiền dùng để theo dõi tình hình thu, chi, tồn quỹ các loại tiền mặt, ngoại tệ, vàn`g bạc, kim khí quý….và các khoản tạm ứng, thanh toán tiền tạm ứng của đơn vị, nhằm cung cấp những `thông tin cần thiết cho kế toán và người quản lý của đơn vị trong lĩnh vực tiền tệ.Các loại chứng từ kế toán vốn bằng tiền hiện hành bao gồm các biểu mẫu sau: - Phiếu thu : Mẫu số 01 – TT - Phiếu chi : Mẫu số 02 – TT - Giấy đề nghị tạm ứng : Mẫu số 03 – TT - Giấy thanh toán tiền tạm ứng : Mẫu số 04 – TT - Giấy đề nghị thanh toán : Mẫu số 05 – TT - Biên lai thu tiền : Mẫu số 06 – TT - Bảng kiểm kê quỹ : Mẫu số 08a – TT - Bảng kiểm kê quỹ : Mẫu số 08b – TT - Bảng kê chi tiền : Mẫu số 09 - TT 1.3Phương pháp lập chứng từ vốn bằng tiền. Mục đích: Nhằm xác định số tiền mặt, ngoại tệ……thực tế nhập quỹ và làm căn cớ để thủ quỹ thu tiền, ghi sổ quỹ, kế toán ghi sổ các khoản thu có liên quan.

Mẫu chứng từ. Mẫu số 01-TT Địa chỉ:…………………. (Ban hành theo QĐ số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của Bộ trưởng BT PHIẾU THU Quyển số:……. Họ tên người nộp tiền:…………………………………………………………………….

Lý do nộp:………………………………………………………………………………… Số tiền:………………………. Kèm theo:……………………………………………………………………Chứng từ gốc Ngày….năm…… Giám đốc Kế toán trưởng Người nộp tiền Người lập phiếu Thủ quỹ (Ký, họ tên, (Ký, họ tên) (Ký, họ tên) (Ký, họ tên) (Ký, họ tên) Đóng dấu) Đã nhận đủ số tiền( Viết bằng chữ):………………………………………………………. + Tỷ giá ngoại tệ( vàng bạc, đá quý):……………………………………………………… + Số tiền quy đổi:…………………………………………………………………………. ( Liên gửi ra ngoài phải đóng dấu) b Phương pháp và trách nhiệm ghi.

- Góc trên bên trái của phiếu thu phải ghi rõ tên đơn vị và địa chỉ của đơn vị. - Phiêú thu phải đóng thành quyển và ghi số từng quyển dùng trong một năm. Trong mỗi phiếu thu phải ghi rõ số quyển( Số quyển thể hiện tờ phiếu thu thuộc quyển thứ 1 hoặc quyển thứ 2 hoặc quyền thứ…… )và số của từng phiếu thu( thể hiện tờ phiếu thu này là số máy trong một quyển phiếu thu). Số phiếu thu phải đánh liên tục trong một kỳ kế toán.

- Từng tờ phiếu thu phải ghi dõ ngày, tháng, năm lập phiếu, ngày, tháng, năm thu tiền. - Dòng “ Họ tên người nộp tiền, địa chỉ” ghi rõ họ, tên, địa chỉ người nộp tiền. - Dòng “ số tiền” ghi rõ nội dung nộp tiền như: Thu tiền bán hàng hóa….