SỞ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI ĐỒNG THÁP TRƯỜNG TRUNG CẤP THÁP MƯỜI GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: PHAY, BÀO, MÀI MẶT PHẲNG NGHỀ: CẮT GỌT KIM LOẠI TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP NGHỀ Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-… ngày……. 2 LỜI GIỚI THIỆU Phay, bào là một trong những môn học quan trọng của học viên nghề cắt gọt kim loại. Nhằm đáp ứng nhu cầu học tập và tham khảo của học viên cũng như giáo viên chúng tôi biên soạn cuốn giáo trình này. Trong quá trình biên soạn, dù rất cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi những sai sót, rất mong đón nhận những ý kiến đóng góp chân thành của quý thầy cô, các em học sinh để giáo trình này ngày càng hoàn thiện hơn.
Năm…… Tham gia biên soạn 1. 3 MỤC LỤC Đề mục Tran g Bài 1: Thực hiện công tác an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp. Thực hiện công tác an toàn lao động. Thực hiện công tác vệ sinh công nghiệp.20 Bài 2: vận hành bảo dưỡng máy phay, bào, mài.
Vận hành bảo dưỡng máy phay. Vận hành bảo dưỡng máy bào. Vận hành bảo dưỡng máy mài.43 Bài 3: mài dao bào, dao phay mặt phẳng, đá mài. Mài dao bào.
Lắp và cân bằng đá mài.70 Bài 4: phay, bào, mài mặt phẳng ngang. Yêu cầu kỹ thuật của mặt phẳng ngang. Phay mặt phẳng ngang. Bào mặt phẳng ngang.
Dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp khắc phục. Mài mặt phẳng.106 Bài 5: Phay, bào mặt phẳng ngang, song song, vuông góc. Yêu cầu kỹ thuật khi gia công mặt phẳng song song, vuông góc. Phay mặt phẳng song song, vuông góc.
Bào mặt phẳng song song, vuông góc. Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp khắc phục.127 Bài 6: Phay, bào mặt phẳng nghiêng. Yêu cầu kỹ thuật khi phay mặt phẳng nghiêng. Phay mặt phẳng nghiêng.
Bào mặt phẳng nghiêng.141 4 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Phay, bào, mài mặt phẳng Mã mô đun: MĐ 17 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: - Vị trí: +Được bố trí vào học kì 2 của khóa học. + Trước khi học mô đun này học sinh phải hoàn thành MĐ13. - Tính chất: + Là mô đun chuyên môn nghề. - Ý nghĩa và vai trò của mô đun: + Là mô đun cung cấp các kiến thức và kỹ năng giúp học sinh có thể vận hành thành thạo các loại máy phay, bào, mài để gia công mặt phẳng.
Mục tiêu của mô đun: - Kiến thức: + Trình bày được nội qui và những qui định khi thực tập tại xưởng máy công cụ. + Trình bày được quy trình vận hành và bảo dưỡng máy phay, bào, mài. + Trình bày được các các thông số hình học của dao phay, bào. + Trình bày được cấu tạo của đá mài, phương pháp chọn vật liệu đá mài phù hợp với vật liệu gia công.
+ Trình bày được quy trình gia công các dạng mặt phẳng ngang, song song, vuông góc, nghiêng. + Giải thích được các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục. - Kỹ năng: + Vận hành và bảo dưỡng máy phay, bào, mài đúng theo quy trình. + Lắp được đá mài lên máy đúng quy trình, đạt yêu cầu kỹ thuật.
+ Nhận dạng được các bề mặt, lưỡi cắt, thông số hình học của dao phay, bào. + Mài được dao bào mặt phẳng đúng yêu cầu kỹ thuật, đúng thời gian qui định, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người và máy. 5 + Gia công được các mặt phẳng ngang, song song, vuông góc, nghiêng đứng yêu cầu kỹ thuật và thời gian quy đinh. - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Rèn luyện được tính kỷ luật, nghiêm túc, có tinh thần trách nhiệm cao trong học tập.
+ Chủ động, tích cực thực hiện nhiệm vụ trong quá trình học. + Thực hiện đúng quy trình an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp. Nội dung của môđun: 6 BÀI 1 THỰC HIỆN CÔNG TÁC AN TOÀN LAO ĐỘNG VÀ VỆ SINH CÔNG NGHIỆP Giới thiệu: Sẽ không bao giờ thừa khi thường xuyên khẳng định “An toàn lao động là việc làm của mỗi người”. Để trở thành công nhân lành nghề, điều rất quan trọng là bạn phải có thói quen làm việc một cách an toàn, an toàn không chỉ cho bạn mà còn an toàn cho mọi người xung quanh bạn.
Mọi người có thể bất cẩn ở mọi lúc, mọi nơi, chúng ta có thể thấy người này hoặc người kia không mặc đủ quần áo và trang bị bảo hộ lao động, làm nhiều việc bất cẩn hoặc thiếu an toàn. Mọi người thường nghỉ tai nạn chỉ xảy ra với người khác nhưng rất ít khi xảy đến với bản thân mình. Tuy nhiên chỉ với một khoảnh khắc bất cẩn là có thể xảy ra tai nạn với hậu quả rất nghiêm trọng. Do đó “An toàn, an toàn và an toàn” phải là ý thức thường xuyên của mọi người.
Mục tiêu: - Trình bày được phương pháp bảo đảm an toàn và vệ sinh công nghiệp trước, trong và sau khi gia công phay, bào, mài. - Thực hiện được các biện pháp bảo đảm an toàn và vệ sinh công nghiệp trước, trong và sau khi phay, bào, mài. - Rèn luyện được tính kỷ luật, nghiêm túc, có tinh thần trách nhiệm cao trong học tập. - Chủ động, tích cực thực hiện nhiệm vụ trong quá trình học.
- Thực hiện đúng quy trình an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp. Nội dung chính: 1. Thực hiện công tác an toàn lao động 1. Khái niệm chung về công tác an toàn lao động 1.
Điều kiện lao động Trong hoạt động sản xuất, người lao động phải làm việc trong một điệu kiện nhất định, gọi chung là điều kiện lao động. Điều kiện lao động là tổng thể các yếu tố về tự nhiên, xã hội, kinh tế được biểu hiện thông qua các công cụ và phương tiện lao động, đối tượng lao động, quá trình công nghệ, môi trường lao động và sự sắp xếp, bố trí chúng trong 7 không gian và thời gian, sự tác động qua lại của chúng trong mối quan hệ với người lao động tại chỗ làm việc, tạo nên một điều kiện nhất định cho con người trong quá trình lao động. Tình trạng tâm sinh lý của người lao độngtrong khi lao động tại chỗ làm việc cũng được coi như một yếu tố gắn liền với điều kiện lao động. Việc đánh giá, phân tích điều kiện lao động cần phải tiến hành đồng thời trong mối quan hệ tác động qua lại của các yếu tố nói trên và sự ảnh hưởng, tác động của chúng đến người lao động như thế nào? Từ đó mới có thể có được những kết luận chính về điều kiện lao động ở cơ sở đó và có các biện pháp phù hợp nhằm cải thiện điều kiện lao động, bảo vệ sức khoẻ người lao động.
Tai nạn lao động Là tai nạn xảy ra trong quá trình lao động do kết quả của sự tác động đột ngột từ bên ngoài của các yếu tố nguy hiểm có thể gây chết người hoặc làm tổn thương hoặc làm phá huỷ chức năng hoạt động bình thường của một bộ phận nào đó trên cơ thể. Khi người lao động bị nhiễm độc đột ngột một lượng lớn chất độc gây chết người hoặc huỷ hoại chức năng hoạt động của một bộ phận cơ thể (nhiễm độc cấp tính) cũng được coi là tai nạn lao động. Tai nạn lao động được chia làm 3 loại : Tai nạn lao động chết người, Tai nạn lao động nặng, Tai nạn lao động nhẹ. Bệnh nghề nghiệp Bệnh nghề nghiệp là bệnh phát sinh do ảnh hưởng và tác động thường xuyên, kéo dài của các yếu tố có hại phát sinh trong sản xuất lên cơ thể người lao động.
Đây là hiện trạng bệnh lý mang tính chất đặc trưng nghề nghiệp hoặc liên quan đến nghề nghiệp. Mục đích, ý nghĩa của công tác bảo hộ lao động 1. Mục đích công tác bảo hộ lao động Trong quá trình lao động sử dụng công cụ thông thường hay máy móc hiện đại, áp dụng cộng nghệ đơn giản hay phức tạp, tiên tiến đều có thể tiềm ẩn và phát sinh các yếu tố nguy hiểm, có hại gây ra tai nạn hoặc bệnh nghề nghiệp cho người lao động. Một quá trình lao động sản xuất có thể tồn tại một hoặc nhiều yếu tố nguy hiểm, có hại.
Nếu không được phòng ngừa cẩn thận có thể tác động vào con người gây chấn thương, bệnh nghề nghiệp, làm giảm sút hoặc mất khả năng lao động hoặc tử vong. Cho nên việc chăm lo và cải thiện điều kiện lao động, nơi làm việc an toàn, vệ sinh là những nhiệm vụ trọng yếu để phát triển sản 8 xuất và cao năng suất lao động. Vì vậy Đảng và Nhà nước ta luôn coi trọng công tác bảo hộ lao động là lĩnh vực công tác lớn nhằm mục đích: - Đảm bảo an toàn thân thể người lao động, hạn chế tới mức thấp nhất hoặc không để xảy ra tai nạn làm chấn thương gây tàn phế hay tử vong. - Đảm bảo người lao động khoẻ mạnh, không bị mắc các bệnh nghề nghiệp và các bệnh tật khác do điều kiện lao động xấu gây ra.
- Bồi dưỡng kịp thời và duy trì sức khoẻ, khả năng lao động cho ngư- ời lao động. - Công tác bảo hộ lao động chiếm một vị trí quan trọng trong những yêu cầu khách quan của các doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh. Ý nghĩa của công tác bảo hộ lao động 1. Ý nghĩa về chính trị Bảo hộ lao độngthể hiện quan điểm coi con người vừa là động lực, vừa là mục tiêu của sự phát triển.
Một đất nước có tỷ lệ tai nạn lao động thấp, người lao động khỏe mạnh, không mắc bệnh nghề nghiệp là một xã hội luôn luôn coi con người là vốn quý nhất, sức lao động, lực lượng lao động luôn được bảo vệ và phát triển. Công tác bảo hộ lao độnglàm tốt là góp phần tích cực chăm lo bảo vệ sức khỏe, tính mạng và đời sống người lao động, biểu hiện quan điểm quần chúng, quan điểm quý trọng con người của đảng và nhà nước, vai trò của con người trong xã hội được tôn trọng. Ngược lại, nếu công tác bảo hộ lao động không tốt, điều kiện lao động không được cải thiện, để xảy ra nhiều tai nạn lao động nghiêm trọng thì uy tín của chế độ, uy tín của doanh nghiệp sẽ bị giảm sút. Ý nghĩa về xã hội Bảo hộ lao độnglà chăm lo đời sống, hạnh phúc của người lao động.
Bảo hộ lao độnglà yêu cầu thiết thực của các hoạt động sản xuất kinh doanh, đồng thời là yêu cầu, là nguyện vọng chính đáng của người lao động.