Giáo trình Mô-đun Lát Ốp - Nghề Kỹ thuật Xây dựng (Trường CĐ GTVT Trung ương I)

Giáo trình lát ốp nghề kỹ thuật xây dựng trình độ trung cấp phần 1 cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho sinh viên ngành xây dựng.

• Trường học: Cao đẳng giao thông vận tải trung ương i
• Chuyên ngành: Kỹ thuật xây dựng
• Đề tài: Giáo trình lát ốp nghề kỹ thuật xây dựng trình độ trung cấp phần 1
• Loại tài liệu: Giáo trình

Mục lục chi tiết

• TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. Bài 1: Kiểm tra xử lý nền, sàn để lát
• 1.1. Kiểm tra mặt nền, sàn trước khi xử lý
• 1.2. Xác định cao độ (cốt) mặt lát
• 1.3. Xử lý mặt nền
• 2. Bài 2: Lát gạch dày (gạch chỉ, gạch bê tông)
• 2.1. Cấu tạo và phạm vi sử dụng
• 2.2. Yêu cầu kỹ thuật
• 2.2.1. Yêu cầu về mặt lát
• 2.2.2. Yêu cầu về mạch lát
• 2.3. Công việc chuẩn bị
• 2.3.1. Lát gạch chỉ
• 2.3.2. Lát gạch bê tông
• 2.4. Trình tự và phương pháp lát
• 2.4.1. Lát nền gạch chỉ cải mạch chữ công
• 2.4.2. Lát nền gạch chỉ mạch chéo hình lá dừa
• 2.4.3. Lát gạch bê tông
• 2.5. Các lỗi và cách khắc phục
• 2.5.1. Mặt lát bị lún, sụt cục bộ
• 2.5.2. Viên lát bị bong
• 2.6. Bài tập thực hành của học viên
• 2.6.1. Bài 1: Lát nền gạch chỉ cải mạch chữ công có kích thước như hình vẽ
• 2.6.2. Bài 2: Lát nền gạch chỉ cải mạch lá dừa có kích thước như hình vẽ
• 3. Bài 3: Lát gạch tráng men
• 3.1. Cấu tạo, phạm vi sử dụng
• 3.2. Yêu cầu kỹ thuật mặt lát
• 3.3. Công việc chuẩn bị
• 3.3.1. Xác định cốt mặt lát
• 3.3.2. Vệ sinh, tạo ẩm bề mặt nền lát
• 3.3.3. Kiểm tra vuông góc của phòng
• 3.3.4. Lát nền gạch gốm tráng men kích thước < 300 mm
• 3.3.5. Lát nền gạch gốm tráng men kích thước > 300 mm
• 3.3.6. Lát nền có cải hình trang trí
• 3.4. Trình tự và phương pháp lát
• 3.4.1. Lát nền gạch gốm tráng men kích thước < 300 mm
• 3.4.2. Lát nền gạch gốm tráng men kích thước > 300 mm
• 3.4.3. Lát nền gạch men có cải hình màu trang trí (hình màu đối xứng)
• 3.5. Những lỗi và cách khắc phục
• 3.5.1. Viên lát bị bong bộp
• 3.5.2. Viên lát bị nứt vỡ
• 3.5.3. Mặt lát không phẳng, mạch lát bị lệch
• 3.5.4. Mặt lát bị sai hoa văn
• 3.6. An toàn lao động
• 3.6.1. An toàn lao động vệ sinh xưởng
• 3.6.2. An toàn lao động khi sử dụng máy cắt gạch
• 3.6.3. An toàn lao động khi sử dụng thiết bị điện
• 3.7. Bài tập thực hành của học viên
• 3.7.1. Bài 1: Lát nền gạch gốm tráng men kích thước < 300x300
• 3.7.2. Bài 2: Lát nền gạch gốm tráng men kích thước > 300x300
• 3.7.3. Bài 3: Lát nền gạch gốm tráng men kích thước > 300x300 cải hình trang trí
• 4. Bài 4: Lát gạch lá nem
• 4.1. Cấu tạo và phạm vi sử dụng
• 4.2. Yêu cầu kỹ thuật
• 4.3. Công việc chuẩn bị
• 4.3.1. Chuẩn bị vật liệu, dụng cụ
• 4.3.2. Kiểm tra mặt mái
• 4.4. Trình tự và phương pháp lát
• 4.4.1. Lát lớp gạch thứ nhất
• 4.4.2. Lát lớp gạch thứ hai
• 4.5. Xử lý các vị trí dễ thấm nước
• 4.6. Những lỗi và cách khắc phục
• 4.7. An toàn lao động
• 5. Bài 5: Lát gạch rỗng chống nóng
• 5.1. Cấu tạo, phạm vi sử dụng
• 5.2. Yêu cầu kỹ thuật
• 5.3. Công việc chuẩn bị
• 5.3.1. Chuẩn bị vật liệu dụng cụ
• 5.3.2. Kiểm tra mặt mái
• 5.3.3. Xác định vị trí đỉnh mái
• 5.4. Trình tự và phương pháp lát
• 5.4.1. Xếp ướm gạch
• 5.4.2. Lát 2 hàng cầu
• 5.4.3. Lát các hàng gạch nối giữa hai hàng cầu
• 5.5. Những lỗi và cách khắc phục
• 5.6. An toàn lao động
• 6. Bài 6: Lát đá tấm (đá nhân tạo, đá tự nhiên)
• 6.1. Cấu tạo, phạm vi sử dụng
• 6.2. Yêu cầu kỹ thuật
• 6.3. Công việc chuẩn bị
• 6.3.1. Lát đá tấm nền, sàn
• 6.3.2. Lát đá tấm bậc tam cấp, bậc cầu thang
• 6.4. Trình tự và phương pháp lát
• 6.4.1. Lát đá tấm nền, sàn
• 6.4.2. Lát đá tấm bậc tam cấp, bậc cầu thang
• 6.5. Các lỗi và cách khắc phục
• 6.6. An toàn lao động
• 6.6.1. An toàn lao động vệ sinh xưởng
• 6.6.2. An toàn lao động khi sử dụng máy cắt gạch
• 6.6.3. An toàn lao động khi sử dụng thiết bị điện
• 6.7. Bài tập thực hành của học viên
• 6.7.1. Bài 1: Lát đá tấm (đá tự nhiên, đá nhân tạo) cho công trình có mặt bằng như hình vẽ
• 6.7.2. Bài 2: Lát đá tấm bậc tam cấp có kích thước như hình vẽ
• 7. Bài 7: Ốp gạch tráng men
• 7.1. Cấu tạo, phạm vi sử dụng
• 7.2. Yêu cầu kỹ thuật
• 7.3. Công việc chuẩn bị
• 7.3.1. Ốp tường gạch tráng men kích thước > 300 x 300mm
• 7.3.2. Ốp tường gạch tráng men kích thước < 300 x 300mm
• 7.3.3. Ốp trụ tiết diện vuông, chữ nhật
• 7.3.4. Ốp tường có cải hình hoa văn trang trí
• 7.4. Trình tự và phương pháp ốp
• 7.4.1. Ốp tường gạch men kích thước > 300x300 mm
• 7.4.2. Ốp tường gạch men kích thước < 300x300 mm
• 7.4.3. Ốp trụ tiết diện vuông, chữ nhật
• 7.4.4. Ốp tường gạch men cải hình hoa văn trang trí
• 7.5. Các lỗi và cách khắc phục
• 7.6. An toàn lao động
• 7.6.1. An toàn lao động khi thực hiện công việc ở trên cao
• 7.6.2. An toàn lao động khi sử dụng máy cắt gạch
• 7.7. Bài tập thực hành của học viên
• 7.7.1. Bài 1: Ốp tường phẳng gạch tráng men kích thước 400x400x8
• 7.7.2. Bài 2: Ốp tường phẳng gạch tráng men kích thước 200x250 như hình vẽ
• 7.7.3. Bài 3: Ốp cột tiết diện vuông gạch tráng men 400x400 có kích thước như hình vẽ
• 7.7.4. Bài 4: Ốp tường phẳng gạch men 250x200, cải hình hoa trang trí có kích thước như hình vẽ
• 8. Bài 8: Ốp gạch trang trí
• 8.1. Cấu tạo, phạm vi sử dụng
• 8.2. Yêu cầu kỹ thuật
• 8.2.1. Yêu cầu kỹ thuật về mặt ốp
• 8.2.2. Yêu cầu về mạch ốp
• 8.3. Công việc chuẩn bị
• 8.3.1. Ốp tường gạch thẻ trang trí cải chữ công
• 8.3.2. Ốp gạch thẻ trang trí cột tiết diện vuông, chữ nhật
• 8.4. Trình tự và phương pháp ốp
• 8.4.1. Ốp tường gạch thẻ trang trí cải chữ công
• 8.4.2. Ốp cột tiết diện vuông chữ nhật gạch thẻ trang trí cải chữ công
• 8.5. Các lỗi và cách khắc phục
• 8.6. An toàn lao động
• 8.6.1. An toàn lao động khi thực hiện công việc ở trên cao
• 8.6.2. An toàn lao động khi sử dụng máy cắt gạch
• 8.7. Bài tập thực hành của học sinh
• 8.7.1. Bài 1: Ốp tường phẳng gạch thẻ kích thước 400x400x8 như hình vẽ
• 8.7.2. Bài 2: Ốp cột tiết diện vuông gạch thẻ trang trí có kích thước như hình vẽ
• 9. Bài 9: Ốp đá tấm (đá nhân tạo, đá tự nhiên)
• 9.1. Cấu tạo và phạm vi sử dụng
• 9.2. Công tác chuẩn bị
• 9.3. Kỹ thuật ốp đá (đá Granít tự nhiên và nhân tạo)
• 9.4. Những sai phạm và biện pháp khắc phục
• 9.5. An toàn lao động
• 9.5.1. An toàn lao động khi thực hiện công việc ở trên cao
• 9.5.2. An toàn lao động khi sử dụng máy cắt đá
• 9.6. Bài tập thực hành của học viên
• 9.6.1. Bài 1: Ốp tường phẳng đá tấm (đá tự nhiên, đá nhân tạo) có kích thước như hình vẽ
• 9.6.2. Bài 2: Ốp đá tấm (nhân tạo) vào tường có chốt bằng inox có kích thước như hình vẽ
• 10. Bài 10: Tính khối lượng vật liệu, nhân công
• 10.1. Đọc bản vẽ
• 10.1.1. Đọc bản vẽ mặt bằng
• 10.1.2. Đọc bản vẽ mặt cắt
• 10.2. Định mức vật liệu, nhân công (định mức dự toán XD cơ bản)
• 10.2.1. Nội dung định mức dự toán xây dựng cơ bản
• 10.2.2. Các bảng mẫu tính toán
• 10.2.3. Bảng tính khối lượng
• 10.2.4. Bảng phân tích vật liệu nhân công
• 10.3. Trình tự tính toán
• 10.4. Tính khối lượng: tính toán cụ thể khối lượng của từng loại công việc trong công trình

Tóm tắt

I. Tổng quan giáo trình lát ốp kỹ thuật xây dựng trung cấp

Giáo trình lát ốp nghề kỹ thuật xây dựng trình độ trung cấp của Trường Cao đẳng Giao thông Vận tải Trung ương I, ban hành theo Quyết định số 1955/QĐ-CĐGTVTTWI-ĐT, là một tài liệu cốt lõi trong chương trình đào tạo. Tài liệu này được biên soạn nhằm trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết cho công nhân kỹ thuật, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của ngành xây dựng hiện đại. Nội dung giáo trình không chỉ tập trung vào lý thuyết mà còn chú trọng rèn luyện tay nghề thực tế, giúp người học nắm vững các công việc từ đơn giản đến phức tạp trong lĩnh vực ốp lát. Đây được xem là một học liệu cao đẳng gtvt trung ương 1 tiêu chuẩn, góp phần xây dựng đội ngũ lao động chất lượng cao, có khả năng đảm nhiệm các công việc đòi hỏi kỹ thuật và mỹ thuật. Giáo trình được xây dựng dựa trên sự góp ý từ các cơ sở đào tạo, công ty và doanh nghiệp xây dựng, đảm bảo tính thực tiễn và phù hợp với nhu cầu thị trường. Việc nắm vững giáo trình lát ốp nghề kỹ thuật xây dựng này là nền tảng vững chắc để người học tự tin bước vào nghề, góp phần nâng cao chất lượng và tuổi thọ cho các công trình. Tài liệu này đóng vai trò như một cẩm nang hướng dẫn chi tiết, từ khâu chuẩn bị vật liệu, dụng cụ đến việc thực thi và xử lý các sự cố thường gặp.

1.1. Giới thiệu học liệu Cao đẳng GTVT Trung ương 1

Đây là tài liệu thuộc loại sách giáo trình, được biên soạn chính thức cho nghề Kỹ thuật Xây dựng trình độ trung cấp. Với mã mô đun MĐ 16, module đào tạo nghề ốp lát này là học phần bắt buộc, được giảng dạy sau khi học viên hoàn thành các mô đun cơ sở MĐ12 đến MĐ15. Tính chất của mô đun là cung cấp kiến thức và kỹ năng chuyên ngành, đáp ứng sự thay đổi công nghệ và đặc thù lao động. Ý nghĩa của việc ốp, lát không chỉ là bảo vệ công trình khỏi tác động của thời tiết mà còn góp phần quan trọng vào việc làm đẹp, tăng tính thẩm mỹ và tuổi thọ công trình. Tài liệu này được coi là một ebook kỹ thuật xây dựng hệ trung cấp quan trọng, giúp người học hình thành kỹ năng chuyên môn vững chắc.

1.2. Vai trò của module đào tạo nghề ốp lát chuyên nghiệp

Module "Lát, ốp" đóng vai trò trung tâm trong việc hình thành kỹ năng tay nghề cho người học. Mục tiêu của mô đun rất rõ ràng: Về kiến thức, người học phải trình bày được các yêu cầu kỹ thuật, mô tả đặc điểm vật liệu ốp lát, và phân tích được khối lượng công việc. Về kỹ năng, học viên phải lát, ốp được các loại vật liệu đạt yêu cầu, sử dụng thành thạo máy cắt gạch và tính toán được chi phí. Về thái độ, mô đun rèn luyện sự tỉ mỉ, cẩn thận, tuân thủ quy định về an toàn lao động trong xây dựng và có đạo đức nghề nghiệp. Đây là nền tảng để xây dựng tác phong công nghiệp cho người thợ tương lai, đảm bảo chất lượng thi công tại mọi công trình.

1.3. Mục tiêu chương trình đào tạo nghề xây dựng trình độ trung cấp

Mục tiêu tổng thể của chương trình đào tạo nghề xây dựng là tạo ra một lực lượng lao động có tay nghề cao, đáp ứng Nghị quyết số 20/NQ-TW về việc xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Giáo trình này cụ thể hóa mục tiêu đó trong lĩnh vực ốp lát. Người học sau khi hoàn thành khóa học có khả năng đọc bản vẽ kỹ thuật xây dựng, chuẩn bị và thi công theo đúng quy trình. Chương trình không chỉ cung cấp kiến thức mà còn tạo cơ hội để học viên thực hành qua các bài tập cụ thể, từ đó đánh giá và hoàn thiện kỹ năng của bản thân trước khi tham gia vào thị trường lao động xây dựng đầy cạnh tranh.

II. Thách thức thường gặp trong kỹ thuật thi công ốp lát gạch

Trong thực tế, kỹ thuật thi công ốp lát đòi hỏi sự chính xác và tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn, tuy nhiên người thợ vẫn thường đối mặt với nhiều thách thức và sai sót. Các lỗi phổ biến như mặt lát bị lún sụt, bong bộp, nứt vỡ hay sai lệch hoa văn không chỉ làm giảm chất lượng thẩm mỹ mà còn ảnh hưởng đến độ bền của công trình. Nguyên nhân của những vấn đề này thường xuất phát từ việc chuẩn bị bề mặt nền không kỹ lưỡng, trộn vữa sai tỷ lệ, hoặc kỹ thuật đặt gạch chưa chuẩn. Việc hiểu rõ những thách thức này là bước đầu tiên để tìm ra giải pháp phòng ngừa và khắc phục hiệu quả. Giáo trình lát ốp nghề kỹ thuật xây dựng của CĐ GTVT Trung ương I đã chỉ ra rất chi tiết các sai phạm này, đồng thời cung cấp các biện pháp xử lý khoa học. Việc tuân thủ các quy định về an toàn lao động trong xây dựng cũng là một thách thức, đặc biệt khi làm việc với máy cắt và thi công trên cao, đòi hỏi người thợ phải luôn cẩn trọng để bảo vệ bản thân và những người xung quanh.

2.1. Các lỗi phổ biến khi lát gạch dày và gạch tráng men

Các lỗi thường gặp bao gồm: mặt lát bị lún, sụt cục bộ do nền đầm không kỹ; viên lát bị bong bộp do vữa không bám dính tốt hoặc gạch quá khô; viên lát bị nứt vỡ do dàn vữa không đều hoặc dùng lực gõ quá mạnh. Đối với gạch tráng men, lỗi sai hoa văn cũng rất phổ biến, nguyên nhân là do khi xếp ướm không chú ý đến chiều hoa văn hoặc lắp ghép sai. Giáo trình nhấn mạnh: "Khi xếp ướm đúng chiều hoa văn viên gạch, khi lát nền có hình hoa văn đối xứng phải xếp ướm từ đường trung tâm triển khai ra các phía" để tránh sai sót. Mỗi lỗi đều có nguyên nhân và cách khắc phục cụ thể được trình bày trong giáo án môn ốp lát.

2.2. Tầm quan trọng của việc kiểm tra và xử lý mặt nền

Chất lượng của lớp nền quyết định trực tiếp đến độ bền và độ phẳng của bề mặt ốp lát. Trước khi thi công, phải kiểm tra mặt nền đảm bảo phẳng, đúng cao độ, ổn định và không bị lún sụt. Đối với nền đất hoặc cát, phải được đầm chặt với hệ số K≥0.95. Nếu nền bê tông có chỗ cao hoặc thấp hơn cốt quy định, cần phải có biện pháp xử lý như đục bỏ hoặc láng thêm một lớp vữa xi măng cát. Bỏ qua bước này là nguyên nhân chính dẫn đến các sự cố lún, nứt về sau. Đây là một trong những tiêu chuẩn kỹ thuật ốp lát gạch cơ bản nhất mà mọi người thợ phải nắm vững.

2.3. Yêu cầu về an toàn lao động trong xây dựng khi thi công

An toàn lao động là yêu cầu bắt buộc. Khi sử dụng máy cắt gạch, người thợ phải được trang bị đầy đủ đồ bảo hộ như kính, găng tay, mũ. Máy móc phải có đủ bộ phận che chắn an toàn. Đặc biệt, giáo trình lưu ý: "Khi cắt gạch phải có vòi nước tuyệt đối không cắt khô vì làm ô nhiễm phân xưởng". Đối với các công việc ốp tường trên cao, phải đảm bảo giàn giáo chắc chắn. Hệ thống điện cung cấp cho thiết bị phải được lắp đặt đúng quy phạm. Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn lao động trong xây dựng không chỉ bảo vệ người lao động mà còn thể hiện tính chuyên nghiệp của đơn vị thi công.

III. Hướng dẫn quy trình lát nền nhà theo giáo trình chuẩn

Một quy trình lát nền nhà chuẩn mực là yếu tố quyết định đến chất lượng cuối cùng của công trình. Giáo trình lát ốp nghề kỹ thuật xây dựng này cung cấp một quy trình chi tiết, bắt đầu từ công tác chuẩn bị cho đến khi hoàn thiện và bảo dưỡng. Quy trình này áp dụng cho nhiều loại vật liệu khác nhau, từ gạch chỉ, gạch bê tông cho đến các loại gạch tráng men cao cấp. Công tác chuẩn bị bao gồm việc đọc bản vẽ, lựa chọn vật liệu ốp lát phù hợp, chuẩn bị dụng cụ thi công ốp lát đầy đủ, và quan trọng nhất là xử lý bề mặt nền đạt yêu cầu kỹ thuật. Trình tự thi công được mô tả từng bước: xác định cốt, căng dây, lát các viên mốc, lát hàng cầu và sau đó lát các hàng bên trong. Phương pháp này đảm bảo mặt lát luôn phẳng, thẳng hàng và đúng với thiết kế. Việc tuân thủ đúng trình tự và phương pháp được hướng dẫn trong tài liệu nghề ốp lát gạch sẽ giúp giảm thiểu sai sót, tiết kiệm thời gian và vật liệu, đồng thời nâng cao tính thẩm mỹ cho không gian sống.

3.1. Kỹ thuật lát gạch dày gạch chỉ và gạch bê tông

Đối với gạch chỉ và gạch bê tông, loại gạch thô và chịu va đập tốt, quy trình lát đòi hỏi sự cẩn thận trong việc tạo nền và chèn mạch. Sau khi xếp ướm gạch, thợ thi công tiến hành lát 4 viên mốc ở các góc, đảm bảo đúng cao độ và độ dốc. Tiếp theo, căng dây để lát các hàng cầu làm chuẩn. Khi lát các hàng bên trong, vữa lót được rải dày khoảng 2cm. Giáo trình mô tả: "Đặt gạch, dùng vồ gỗ gõ nhẹ để điều chỉnh mép ngoài viên gạch thẳng theo dây". Sau khi lát được 3-5 hàng, cần dùng thước tầm và nivô để kiểm tra độ phẳng. Mạch vữa phải được chèn chặt bằng vữa xi măng cát vàng mác ≥ 75 sau khi mặt lát khô.

3.2. Phương pháp lát gạch tráng men cho các kích thước khác nhau

Kỹ thuật lát gạch tráng men có sự khác biệt tùy thuộc vào kích thước. Với gạch kích thước < 300x300mm, phương pháp truyền thống dùng vữa xi măng vẫn phổ biến. Tuy nhiên, với gạch kích thước lớn > 300x300mm, giáo trình khuyến nghị sử dụng keo dán gạch để đảm bảo độ bám dính tốt nhất. Quy trình bao gồm: láng một lớp vữa tạo phẳng, sau đó dùng bàn xoa răng cưa để trét một lớp keo mỏng (3-5mm) lên nền. Thao tác này giúp keo được phân bố đều, tăng diện tích tiếp xúc và ngăn ngừa tình trạng bong bộp. Đây là một cải tiến quan trọng trong kỹ thuật thi công ốp lát hiện đại.

3.3. Chuẩn bị vật liệu ốp lát và dụng cụ thi công cần thiết

Công tác chuẩn bị là khâu không thể xem nhẹ. Về vật liệu ốp lát, gạch cần được chọn lựa kỹ, loại bỏ những viên cong vênh, rạn nứt và nên ngâm nước trước khi sử dụng để đảm bảo độ ẩm. Vữa hoặc keo phải được trộn đúng tỷ lệ, đảm bảo độ dẻo. Về dụng cụ thi công ốp lát, cần có đủ bay, thước tầm, nivô, búa cao su, dây căng, máy cắt gạch và các dụng cụ bảo hộ. Việc chuẩn bị đầy đủ và kiểm tra chất lượng vật liệu, dụng cụ trước khi bắt đầu sẽ giúp quá trình thi công diễn ra suôn sẻ, hiệu quả và an toàn.

IV. Bí quyết ốp gạch tường và trang trí từ tài liệu nghề ốp lát

Ốp tường không chỉ là một kỹ thuật bảo vệ bề mặt mà còn là một nghệ thuật trang trí, đòi hỏi tay nghề và sự tỉ mỉ cao. Tài liệu nghề ốp lát gạch của CĐ GTVT Trung ương I cung cấp những bí quyết và phương pháp ốp gạch tường hiệu quả, từ việc ốp tường phẳng, trụ cột cho đến việc tạo các mảng hoa văn trang trí phức tạp. Nền tảng của kỹ thuật này là khả năng đọc và hiểu bản vẽ kỹ thuật xây dựng, từ đó xác định chính xác vị trí, cách phối màu và sắp xếp gạch. Quy trình ốp cũng tuân thủ các bước cơ bản như lát nền: chuẩn bị bề mặt, xác định đường chuẩn, ốp hàng chân và phát triển lên trên. Tuy nhiên, kỹ thuật ốp tường đòi hỏi phải kiểm soát độ thẳng đứng và độ bám dính của vật liệu một cách nghiêm ngặt hơn. Nắm vững những kiến thức trong giáo trình lát ốp nghề kỹ thuật xây dựng sẽ giúp người thợ tự tin thực hiện những hạng mục ốp tường đạt yêu cầu cả về kỹ thuật và mỹ thuật.

4.1. Kỹ thuật ốp gạch tráng men cho tường phẳng và trụ cột

Khi ốp tường phẳng, việc xác định đường thẳng chuẩn bằng nivô hoặc máy laser là cực kỳ quan trọng để đảm bảo các hàng gạch không bị xiên lệch. Quá trình ốp thường bắt đầu từ hàng gạch thứ hai tính từ dưới lên, chừa lại hàng chân tường để ốp sau cùng sau khi đã hoàn thiện lát nền. Đối với ốp trụ cột tiết diện vuông hoặc chữ nhật, người thợ phải tính toán để các mạch gạch ở các góc được xử lý đẹp mắt, thường là cắt mòi 45 độ. Kỹ thuật này đòi hỏi sự chính xác cao khi sử dụng máy cắt. Phương pháp ốp gạch tường này yêu cầu sự kiên nhẫn và tay nghề vững.

4.2. Hướng dẫn ốp gạch thẻ trang trí cải chữ công hiệu quả

Gạch thẻ trang trí thường được ốp theo kiểu mạch chữ công để tạo hiệu ứng thẩm mỹ độc đáo. Tương tự như ốp gạch thông thường, công tác chuẩn bị bề mặt và căng dây làm chuẩn là bước đầu tiên. Khi ốp, các viên gạch ở hàng trên sẽ được đặt sao cho mạch dọc của nó nằm ở giữa viên gạch của hàng dưới. Việc giữ cho khoảng cách mạch đều nhau và các hàng gạch thẳng là yếu tố quyết định vẻ đẹp của bức tường. Kỹ thuật này được mô tả chi tiết trong giáo án môn ốp lát, giúp học viên thực hành và nắm vững phương pháp một cách bài bản.

4.3. Đọc bản vẽ kỹ thuật xây dựng để ốp hoa văn trang trí

Đối với các hạng mục ốp tường có cải hình hoa văn trang trí, kỹ năng đọc bản vẽ kỹ thuật xây dựng là không thể thiếu. Bản vẽ sẽ chỉ rõ vị trí, kích thước, màu sắc và cách sắp xếp của từng viên gạch để tạo thành một tổng thể hài hòa. Người thợ cần phải xác định điểm trung tâm của mảng trang trí, từ đó triển khai ra xung quanh theo đúng thiết kế. Việc cắt gạch để tạo hình cũng đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối. Đây là một trong những kỹ năng nâng cao, thể hiện trình độ tay nghề của người thợ xây dựng chuyên nghiệp.

V. Ứng dụng thực tiễn từ giáo án môn ốp lát CĐ GTVT TW I

Lý thuyết phải luôn đi đôi với thực hành, và giáo án môn ốp lát của Trường CĐ GTVT Trung ương I đã thể hiện rất rõ tinh thần này. Giáo trình không chỉ dừng lại ở việc trình bày các quy trình, phương pháp mà còn cung cấp một hệ thống bài tập thực hành chi tiết. Các bài tập này mô phỏng các tình huống thi công thực tế, từ việc lát nền gạch chỉ, gạch bê tông, đến lát gạch men có cải hình trang trí. Mỗi bài tập đều có mô tả kỹ thuật rõ ràng, yêu cầu về vật liệu, dụng cụ và các tiêu chí đánh giá chất lượng sản phẩm. Thông qua việc thực hành, học viên có cơ hội áp dụng kiến thức đã học, rèn luyện kỹ năng tay nghề và học cách tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật ốp lát gạch. Đây là cách hiệu quả nhất để biến kiến thức trong sách vở thành năng lực thực tiễn, giúp người học sẵn sàng đối mặt với công việc ngay sau khi ra trường. Việc phân tích và khắc phục các lỗi sai trong quá trình thực hành cũng là một phần quan trọng của chương trình đào tạo.

5.1. Bài tập thực hành Lát nền gạch chỉ và gạch bê tông

Giáo trình cung cấp các bài tập cụ thể như "Lát nền gạch chỉ cải mạch chữ công" và "Lát nền gạch bê tông". Mỗi bài đều đi kèm bản vẽ kỹ thuật xây dựng chi tiết về cấu tạo các lớp và mặt bằng. Học viên được yêu cầu chuẩn bị vật liệu ốp lát (gạch, vữa) và dụng cụ thi công ốp lát theo danh mục cho sẵn. Quá trình thực hiện được đánh giá dựa trên các tiêu chí nghiêm ngặt như: kích thước, độ vuông góc, độ ngang bằng và độ phẳng mặt. Ví dụ, Parem tra điểm cho thấy sai lệch kích thước dưới 2mm mới đạt điểm tối đa. Các bài tập này giúp học viên làm quen với áp lực và yêu cầu chất lượng của công việc thực tế.

5.2. Hướng dẫn khắc phục lỗi mặt lát bị lún bong bộp

Phần "Các lỗi và cách khắc phục" trong mỗi bài học là một phần ứng dụng thực tiễn vô cùng giá trị. Giáo trình chỉ rõ nguyên nhân và cách xử lý cho từng vấn đề. Ví dụ, với lỗi mặt lát bị lún sụt, nguyên nhân là "do mặt nền đầm không kỹ", và cách khắc phục là "phải kiểm tra kỹ thuật mặt nền, nếu phát hiện những chỗ nền yếu thì phải gia cố thêm và đầm lại". Đối với lỗi viên lát bị bong, nguyên nhân có thể do gạch khô hoặc vữa không được chèn chặt, cách khắc phục là "phải cậy lên, vét sạch vữa cũ, rải vữa mới và lát lại, ngâm gạch trước khi lát". Những hướng dẫn này là kinh nghiệm quý báu cho người thợ.

5.3. Tiêu chuẩn kỹ thuật ốp lát gạch cần tuân thủ nghiêm ngặt

Mọi sản phẩm thực hành đều phải tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật ốp lát gạch đã được đề ra. Về mặt lát, yêu cầu phải phẳng, kết dính tốt với nền, không bong bộp. Về mạch lát, yêu cầu phải thẳng, đều, đặc chắc, chiều rộng mạch không lớn quá 1cm đối với gạch dày và 2mm đối với gạch men. Vữa lót phải đạt mác tối thiểu theo thiết kế, ví dụ "vữa lót mác ≥ mác 25". Việc áp dụng và kiểm tra các tiêu chuẩn này trong suốt quá trình thực hành giúp hình thành thói quen làm việc chuyên nghiệp và có trách nhiệm cho học viên.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Mô đun "Ốp, lát" (Mã số: MĐ 16) là tài liệu đào tạo chuyên môn bắt buộc thuộc chương trình đào tạo nghề Kỹ thuật Xây dựng ở trình độ Trung cấp. Giáo trình được ban hành theo Quyết định số 1955/QĐ-CĐGTVTTWI-ĐT ngày 21/12/2017 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Giao thông Vận tải Trung ương 1. Trong tiến trình đào tạo, mô đun MĐ 16 được bố trí giảng dạy sau khi người học đã hoàn thành các mô đun cơ sở và chuyên môn gồm MĐ 12, MĐ 13, MĐ 14 và MĐ 15.

Mục tiêu đào tạo của giáo trình được thiết lập trên ba phương diện cụ thể:

• Kiến thức: Trình bày chuẩn xác các yêu cầu kỹ thuật của công tác lát và ốp; phân tích đặc tính cấu tạo, phạm vi sử dụng của các chủng loại vật liệu (gạch đất sét nung, gạch bê tông, gạch gốm tráng men, ceramic, đá tự nhiên, đá nhân tạo); diễn giải phương pháp xác định định mức vật liệu và nhân công xây dựng cơ bản.
• Kỹ năng: Định vị cốt cao độ, xử lý nền sàn, thao tác lát và ốp các bề mặt phẳng, bề mặt nghiêng, kết cấu cột vuông, chữ nhật, bậc tam cấp đúng quy trình kỹ thuật; vận hành an toàn máy cắt gạch cầm tay một pha; bóc tách khối lượng và lập bảng tính định mức tiêu hao vật tư.
• Thái độ: Rèn luyện tính tỉ mỉ, cẩn thận, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp trong xưởng thực hành.

Giáo trình có tổng thời lượng 135 giờ, bao gồm 20 giờ lý thuyết, 109 giờ thực hành và 6 giờ kiểm tra. Nội dung được kết cấu thành 10 bài học theo phương pháp phân tích mô đun nghề. Điểm đặc thù của tài liệu là tích hợp trực tiếp bảng tính dự toán vật tư và hệ thống tiêu chí đánh giá kết quả thực hành định lượng dựa trên sai số milimet và biểu đồ thang điểm 10.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung chuyên môn của mô đun MĐ 16 được cấu trúc qua 10 bài học có tính logic liên hoàn từ khâu xử lý nền móng, kỹ thuật lát, kỹ thuật ốp đến bóc tách khối lượng:

• Bài 1: Kiểm tra xử lý nền, sàn để lát (1 giờ lý thuyết): Hướng dẫn kỹ thuật dẫn cốt cao độ chuẩn (+0,300m), xác định cốt hoàn thiện và cốt mặt nền; phương pháp xử lý nền cát đầm chặt, nền bê tông gạch vỡ thấp hoặc cao hơn cốt quy định bằng vữa xi măng cát mác 50 hoặc bê tông đá 0,5x1 mác 100.
• Bài 2: Lát gạch dày (gạch chỉ, gạch bê tông) (12 giờ: 1 LT, 11 TH): Cung cấp kỹ thuật lát gạch chỉ đất sét nung (kích thước 220x105x60mm, trọng lượng 2,5–2,7kg) và gạch bê tông (300x300x40mm hoặc 300x300x35mm, trọng lượng 5–7kg) theo các kiểu mạch chữ công, mạch chéo lá dừa và mạch vuông; quy định chiều dày lớp vữa lót xi măng cát mác 50 dày 2cm hoặc vữa vôi mác 2:4, mạch chèn vữa xi măng cát vàng mác 75/100 có độ rộng không quá 1cm.
• Bài 3: Lát gạch tráng men (26 giờ: 2 LT, 21 TH, 3 KT): Trình bày quy trình lát gạch gốm tráng men mỏng kích thước 300x300x8mm, 400x400x8mm, 500x500x10mm trên lớp vữa gắn kết mác >75 hoặc keo dán gạch dày 3–5mm; phương pháp bố trí hàng lẻ sát góc trong, kỹ thuật lát cải hình hoa văn đối xứng từ tâm phòng; yêu cầu mạch ghép phẳng đều ≤2mm miết bằng hồ xi măng trắng.
• Bài 4: Lát gạch lá nem (1 giờ lý thuyết): Hướng dẫn cấu tạo các lớp vật liệu chống thấm trên mái, kỹ thuật lát gạch lá nem 2 lớp và xử lý vị trí thoát nước, tiếp giáp mép tường.
• Bài 5: Lát gạch rỗng chống nóng (1 giờ lý thuyết): Cấu tạo hệ mái cách nhiệt, phương pháp định vị đỉnh mái, xếp ướm và lát 2 hàng cầu dẫn hướng cho hệ gạch rỗng tạo buồng đệm không khí.
• Bài 6: Lát đá tấm (Đá nhân tạo, đá tự nhiên) (16 giờ: 2 LT, 14 TH): Quy trình chuẩn bị nền cứng, kỹ thuật đặt và căn chỉnh đá granite lát nền sàn phẳng, lát mặt bậc và cổ bậc tam cấp, bậc cầu thang.
• Bài 7: Ốp gạch tráng men (33 giờ: 2 LT, 28 TH, 3 KT): Phương pháp ốp tường phẳng gạch tráng men kích thước 200x250mm, 400x400x8mm; kỹ thuật ốp trụ cột tiết diện vuông, chữ nhật và ốp mảng tường có hoa văn trang trí.
• Bài 8: Ốp gạch trang trí (16 giờ: 2 LT, 14 TH): Kỹ thuật ốp gạch thẻ mạch chữ công trên diện tường phẳng và cột góc vuông, yêu cầu kiểm soát đường chỉ mạch đứng và mạch ngang.
• Bài 9: Ốp đá tấm (Đá nhân tạo, đá tự nhiên) (24 giờ: 3 LT, 21 TH): Quy trình ốp đá tấm trên tường phẳng, kỹ thuật định vị liên kết cơ học vào tường bằng chốt chịu lực bằng inox kết hợp vữa/keo liên kết.
• Bài 10: Tính khối lượng, vật liệu, nhân công (5 giờ thực hành): Kỹ thuật đọc bản vẽ mặt bằng và mặt cắt hoàn thiện; tra cứu định mức dự toán xây dựng cơ bản để phân tích tiêu hao vật liệu (xi măng PC30, cát vàng, vôi cục) và tính toán số công lao động hoàn thiện.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình thiết lập hệ thống nguyên lý và quy chuẩn kỹ thuật xây dựng cơ bản gồm:

• Cấu tạo tầng lớp kết cấu: Phân tích chi tiết thứ tự các lớp từ nền đất tự nhiên đầm chặt, lớp đệm bê tông gạch vỡ, lớp vữa láng tạo phẳng mác 50 dày 20–25mm, lớp vữa gắn kết mác 75 dày 10–15mm đến lớp vật liệu hoàn thiện bề mặt.
• Tiêu chuẩn mạch vữa liên kết: Quy định mác vữa lót tối thiểu (mác 25, mác 50), mác vữa chèn mạch (xi măng cát vàng mác 75, mác 100), độ rộng mạch vữa chuẩn (≤10mm đối với gạch chỉ/bê tông; ≤2mm đối với gạch men).
• Hệ thống mốc trắc đạc nội bộ: Thiết lập đường cao độ chuẩn, cốt trung gian đo xuống mặt nền để kiểm soát cao độ hoàn thiện $\pm 0,000$.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật thi công: Đọc bản vẽ kiến trúc kết cấu hoàn thiện; căng dây lấy góc vuông phòng; rải và dàn phẳng vữa bằng bay lưỡi vuông; sử dụng bàn xoa răng cưa kích thước 125x300mm cán keo dán gạch dày 3–5mm; đặt gạch và gõ chỉnh phẳng bằng búa cao su hoặc vồ gỗ; cắt gạch chính xác bằng dao cắt bàn hoặc máy cắt cầm tay một pha; miết mạch bằng bay lá muống, bàn xoa cao su và vệ sinh mặt lát.
• Kỹ năng kiểm tra đánh giá chất lượng: Kiểm soát độ phẳng mặt lát bằng thước tầm nhôm hộp 2m kết hợp thước nêm; kiểm tra độ ngang bằng bằng ni-vô và ni-vô ống nước phi 10mm; kiểm tra góc vuông bằng thước thép góc 300x600mm; gõ kiểm tra độ đặc chắc của liên kết bám dính tránh hiện tượng bong bộp.
• Kỹ năng tính toán định mức: Lập bảng tính diện tích ốp lát, áp dụng định mức hao hụt vật liệu để tính toán khối lượng gạch, khối lượng vữa, khối lượng xi măng PC30, vôi cục và nhân công định mức theo quy chuẩn dự toán.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng mô hình đào tạo tích hợp giữa lý thuyết công nghệ và rèn luyện kỹ năng thực hành, trong đó thời lượng thực hành xưởng chiếm 80,7% (109/135 giờ). Phương pháp giảng dạy tập trung vào việc hình thành kỹ năng nghề chuẩn hóa thông qua các bài tập tình huống thực tế tại xưởng thực tập.

Quy trình tổ chức dạy học và thực hành được thiết kế cụ thể:

• Tổ chức luyện tập theo nhóm: Học viên được phân công làm việc theo nhóm 4 người. Mỗi bài tập thực hành đều quy định rõ định mức thời gian, diện tích và khối lượng công việc cụ thể cho từng học viên. Ví dụ: Bài tập lát nền gạch chỉ cải mạch chữ công quy định thời gian 2,8 giờ với định mức $1,25\text{ m}^2/\text{học viên}$; bài tập lát gạch chỉ mạch lá dừa quy định 3,9 giờ với $1,5\text{ m}^2/\text{học viên}$; bài tập lát gạch tráng men kích thước $300\times 300\text{ mm}$ thực hiện trong 7,4 giờ cho 2 lần luyện tập với định mức $0,91\text{ m}^2/\text{học viên}$.
• Phương pháp đánh giá định lượng: Kết quả học tập được đánh giá dựa trên bảng pa-rem thang điểm 10 phân bổ cho các tiêu chí kỹ thuật độc lập:
  • Tiêu chí A (Sai lệch kích thước): Đo bằng thước mét tại các trục biên A1, A2, lấy giá trị sai số lớn nhất quy đổi sang thang điểm 10.
  • Tiêu chí B (Độ vuông góc): Kiểm tra bằng thước góc thép 300x600mm kết hợp thước nêm tại 4 góc B1, B2, B3, B4.
  • Tiêu chí C (Độ ngang bằng): Đo bằng thước tầm và ni-vô tại các cạnh C1, C2, C3, C4.
  • Tiêu chí D (Độ phẳng bề mặt): Kiểm tra bằng thước tầm nhôm hộp 2m và thước nêm theo các đường chéo D1, D2, D3, D4.
  • Tiêu chí E, G, H: Đánh giá kích thước mạch lát, cao độ và độ đặc chắc (không bong bộp) của sản phẩm.

Mã tiêu chí	Nội dung tiêu chí kiểm tra	Dụng cụ kiểm tra sử dụng	Điểm quy định
Tiêu chí A	Sai lệch kích thước biên dạng	Thước thép cuộn (vị trí A1, A2)	10 điểm
Tiêu chí B	Độ vuông góc các cạnh phòng	Thước vuông thép $300\times 600\text{ mm}$, thước nêm	10 điểm
Tiêu chí C	Độ ngang bằng mặt lát/ốp	Thước tầm nhôm, ni-vô bọt thủy, ni-vô ống nước	10 điểm
Tiêu chí D	Độ phẳng bề mặt hoàn thiện	Thước tầm hộp nhôm dài 2m, thước nêm (D1–D4)	10 điểm
Tiêu chí E	Kích thước và độ thẳng mạch	Dây rọi, thước lá thép	10 điểm
Tiêu chí G	Cao độ mặt hoàn thiện	Thước mét đo từ vạch cốt trung gian	10 điểm
Tiêu chí H	Độ đặc chắc (không bong bộp)	Búa gõ kiểm tra âm thanh bề mặt	10 điểm

• Hướng dẫn tự học và an toàn xưởng: Người học phải tuân thủ trình tự thời gian đông kết của vật liệu: chỉ tiến hành chèn mạch sau khi lát 36–48 giờ; tưới nước bảo dưỡng mạch vữa sau 24 giờ. Về an toàn lao động, học viên bắt buộc trang bị quần áo bảo hộ, kính bảo hộ, khẩu trang TCVN; sử dụng máy cắt gạch phải có nắp chắn bảo vệ, cấp nước làm mát để chống bụi mịn và ngắt nguồn điện ngay sau khi hoàn thành thao tác cắt.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Giáo trình tích hợp các nội dung kỹ thuật gắn liền với thực tế sản xuất và chuyển giao công nghệ vật liệu trong ngành xây dựng:

• Cập nhật công nghệ dán gạch bằng keo chuyên dụng: Bên cạnh phương pháp truyền thống dùng vữa vôi hoặc vữa xi măng cát, giáo trình đưa vào quy trình lát gạch kích thước lớn ($>300\times 300\text{ mm}$, $500\times 500\text{ mm}$) bằng keo dán gạch, bàn xoa răng cưa kích thước 125x300mm và máy trộn keo cầm tay. Đối với các tấm gạch khổ lớn trên 500mm, giáo trình quy định kỹ thuật phết keo 2 mặt: lớp nền dày 3–5mm và lớp lưng gạch dày 2–3mm để đảm bảo độ liên kết bám dính.
• Kỹ thuật định vị đối xứng và xử lý hoa văn: Cung cấp quy trình xác định tâm phòng bằng trục ngang và trục dọc để chia mặt sàn thành 4 phần bằng nhau, triển khai xếp ướm và lát từ trung tâm ra các góc nhằm đảm bảo tính đối xứng cho các mảng nền trang trí phức tạp.
• Tích hợp kỹ thuật ốp đá tấm neo chốt cơ học: Bổ sung phương pháp thi công ốp đá granite tự nhiên và nhân tạo trên mặt tường đứng bằng hệ chốt giữ bằng inox, giải quyết yêu cầu kỹ thuật chịu lực cho các tấm vật liệu nặng.
• Gắn kết thi công với định mức dự toán xây dựng: Bài 10 kết nối trực tiếp thao tác thực hành với tập Định mức dự toán xây dựng cơ bản, hướng dẫn chi tiết phương pháp lập bảng phân tích hao phí vật tư (xi măng PC30, vôi cục, cát vàng) và ngày công cho từng hạng mục công trình hoàn thiện.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình được thiết kế cho các nhóm đối tượng cụ thể trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp và hoạt động xây dựng:

• Học sinh, sinh viên trình độ Trung cấp và Cao đẳng: Sử dụng làm tài liệu học tập chính thức cho mô đun MĐ 16 nghề Kỹ thuật Xây dựng. Tài liệu cung cấp đầy đủ lý thuyết cấu tạo, các bước thao tác, lỗi kỹ thuật thường gặp (bong bộp, nứt vỡ, nhai mạch, sai hoa văn, lún sụt cục bộ) và các bài tập mẫu rèn luyện kỹ năng thực hành.
• Điều kiện tiên quyết đối với người học: Học viên bắt buộc phải hoàn thành các mô đun chuyên môn MĐ 12, MĐ 13, MĐ 14 và MĐ 15; có năng lực đọc bản vẽ thiết kế xây dựng cơ bản, sử dụng thành thạo thước đo, kiểm tra đường gióng thẳng đứng, đường nằm ngang và góc vuông.
• Giảng viên và giáo viên dạy nghề: Sử dụng làm căn cứ lập kế hoạch bài giảng, phân bổ thời lượng (20 giờ lý thuyết, 109 giờ thực hành, 6 giờ kiểm tra), chuẩn bị danh mục vật tư thiết bị cho nhóm học viên (máy cắt gạch cầm tay Makita, xô tôn 5 lít, hộc tôn đựng vữa, xe rùa, thước nhôm hộp, ni-vô ống nước $\varnothing 10\text{ mm}$) và áp dụng barem chấm điểm định lượng.
• Kỹ thuật viên, thợ thi công và người tự học: Sử dụng làm tài liệu tra cứu các thông số kỹ thuật (độ dày lớp vữa lót, mác vữa láng mác 50, mác vữa gắn kết mác 75, độ rộng mạch vữa) và biện pháp phòng ngừa sai hỏng trong thi công ốp lát dân dụng và công nghiệp.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này được biên soạn cho cấp độ đào tạo nào?

Giáo trình Mô đun Ốp, lát (Mã số: MĐ 16) được thiết kế cho trình độ Trung cấp nghề Kỹ thuật Xây dựng, theo chương trình đào tạo ban hành kèm Quyết định số 1955/QĐ-CĐGTVTTWI-ĐT của Trường Cao đẳng GTVT Trung ương 1.

2. Người học cần đáp ứng những điều kiện tiên quyết nào trước khi học mô đun MĐ 16?

Người học cần hoàn thành các mô đun tiên quyết gồm MĐ 12, MĐ 13, MĐ 14 và MĐ 15; nắm vững kỹ năng đọc bản vẽ mặt bằng, mặt cắt, sử dụng thước cuộn, thước lá, thước vuông thép và thao tác kiểm tra phương vị hình học.

3. Giáo trình có điểm khác biệt gì so với các tài liệu lý thuyết xây dựng chung?

Giáo trình tập trung vào việc chuẩn hóa thao tác tay nghề tại xưởng với hơn 80% thời lượng thực hành, cung cấp định mức tiêu hao vật tư cụ thể cho từng bài tập nhóm 4 người và sử dụng bảng pa-rem chấm điểm theo sai số đo lường thực tế (mm).

4. Quy trình tự học và thực hành một bài lát nền theo giáo trình gồm những bước nào?

Trình tự gồm 5 bước tiêu chuẩn: (1) Đọc bản vẽ, kiểm tra vệ sinh và xử lý cốt nền; (2) Xếp ướm gạch và định vị các viên mốc góc; (3) Lát các hàng cầu dẫn hướng và lát các hàng gạch bên trong; (4) Đo cắt các hàng gạch lẻ sát chân tường và kiểm tra độ phẳng bằng thước tầm 2m; (5) Lau chèn mạch sau 36–48 giờ và tưới nước bảo dưỡng sau 24 giờ.

5. Giáo trình có kèm theo các biểu mẫu và bài tập kiểm tra đánh giá không?

Có. Giáo trình cung cấp hệ thống bài tập thực hành chi tiết từ Bài 1 đến Bài 10 (kèm bản vẽ thiết kế, cấu tạo các lớp vật liệu), đề thi kết thúc mô đun 180 phút (Mã số M16-03), các bảng mẫu tính khối lượng và phân tích định mức vật liệu nhân công.

---

Kết luận

Giáo trình Mô đun "Ốp, lát" (MĐ 16) thuộc nghề Kỹ thuật Xây dựng (Trình độ Trung cấp) là tài liệu đào tạo chuyên môn cung cấp hệ thống kỹ năng thực hành hoàn thiện bề mặt công trình từ cơ bản (gạch chỉ, gạch bê tông) đến kỹ thuật cao (gạch tráng men kích thước lớn, gạch chống nóng mái, ốp đá tấm tự nhiên/nhân tạo có chốt neo inox).

Lộ trình tiếp thu kiến thức được xây dựng theo chuỗi logic: $$\text{Kiểm tra xử lý nền (Bài 1)} \rightarrow \text{Kỹ thuật lát nền cơ bản và nâng cao (Bài 2–6)} \rightarrow \text{Kỹ thuật ốp tường và kết cấu cột (Bài 7–9)} \rightarrow \text{Bóc tách khối lượng và phân tích định mức (Bài 10)}$$

Tài liệu là cơ sở học tập cho học viên và tài liệu giảng dạy cho giáo viên dạy nghề xây dựng, gắn kết chặt chẽ với các tiêu chuẩn kỹ thuật thi công (TCVN) và hệ thống định mức dự toán xây dựng cơ bản hiện hành.

Trích đoạn nội dung tài liệu

GIAOWHONG VAN‘TAI TRUONG CAO DANG GIAO: THONG VAN TAI TRUNG WONG I TRINH ĐỘ TRUNG CAP NGHỀ: KỸ THUẬT XÂY DỰNG Ban hành theo Quyết định số 1955/QĐ-CĐGTVTTWI-ĐT ngày 21/12/2017 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng GTVT Trung ương l BO GIAO THONG VAN TAI TRUONG CAO DANG GIAO THONG VAN TAI TRUNG UONG 1 GIAO TRINH MODUN Lat, op NGHE KY THUAT XAY DUNG TRINH DO: TRUNG CAP Hà Nội 2 TUYEN BO BAN QUYEN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cắm LỜI GIỚI THIỆU Một trong những nhân tổ đề thúc day sy phát triển của ngành xây dựng là xây dựng một đội ngũ công nhân kỹ thuật có đủ về số lượng, chất lượng. Nghị quyết số 20/NQ-TW của Ban chấp hành trung ương Đảng Cộng Sản Việt nam khoá X đã chỉ rõ “Tiếp tục Xây dựng giai cấp công nhân Việt nam theo ky day mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước” Vì vậy việc xây dựng giáo trình Mô đun “Óp, lát” cho nghề Kỹ thuật Xây dựng là hết sức cần thiết, nhằm trang bị cho người học, những người lao động tương lai của ngành Xây dựng những kiến thức, kỹ năng nghề thuộc lĩnh vực của ngành Xây dựng để họ có thể đảm nhiệm được các công việc từ đơn giản đến phức tạp những công việc đòi hỏi kỹ mỹ thuật cao của nghề trong lĩnh vực ốp, lát. Giáo trình được biên soạn với sự quan tâm và góp ý của các cơ sở đào tạo nghề, các Công ty, các Doanh nghiệp Xây dựng. Hi vọng Mô đun này sẽ là tài liệu bổ ích giúp cho công tác giảng dạy và học tập cho học sinh trong trường dạy nghề.

Tác giả xin chân thành cam ơn các Bộ, ngành đã đóng góp ý kiến quý báu giúp chúng tôi hoàn thành phần giáo trình này. Giáo trình biên soạn lần đầu không tránh nổi các sai sót. Rất mong các đồng nghiệp và các bạn đọc góp ý 3 MUC LUC 087. 2 Bài 1: Kiểm tra xử lý nền, sàn để lát 1.

Kiểm tra mặt nền, sàn trước khi sử lý. Xác định cao độ (cốt) mặt lát loa con sẽ ẽ. Xử lý mặt nên.221111 cee 12 Bài 2: Lát gạch dày (gạch chỉ, gạch bê tông). Câu tạo và phạm vi sử dụng.Phạm:vỉ Sử (ỤN.ccceenieenniisinasiinAEniEEE0161126101160111161603085606614061011640568 15 5 "Yêu cần ky THUẾ GicouiningiingtttdGadagteasltáibiagisaadiiaxoisaaaass 15 2.

Yêu cầu về mặt lát. Yêu cầu về mạch lát. Công việc chuẩn bị 3. Lát gạch chỉ SDA GACH DS [ÔN «usersnasrsesseasintiiiiiivDAAEaveii646150011614105011160144601901340142944 16 4.Trình tự và phương pháp lát.

Lát nền gach chỉ cải mạch chữ cỗỖnB:. Lát nền gạch chỉ mạch chéo hình lá dừa. Lát gạch bê tông 5. Các lỗi và cách khắc phục.

Mat lat bị lún, sụt cục Độ. Viên lát bị bong.----¿-+- + svsx+x+x+vexerrkrkrkrkrrrrkrkrkrkrrrrrrkrkrkerrrrrrree 19 Bài lập thực hành của Học:viÊn: ‹ececccreenaoneieniniiiEiELEiagiiiEntniasgsroiisreassi Bài 1: Lát nền gach chi cai mach chữ công có kích thước như hình vẽ? Bài 2: Lát nền gạch chỉ cải mạch lá dừa có kích thước như hình vẽ?. Bài 3: Lát gạch tráng men 1. Cấu tạo, phạm ví sử: ỊN-‹‹csccocseeostininnnaniSiEELE000.Phạm:vi:sử đỤn.iasccseeccsrknneinneoindidEEEL0100151051836011614884 0g 03505650808810000Ẹ10 31 Bh WAT AMD GINA.

ccscse ons ecovcse-csnvsecctususnns¥ancdeeqssdeapuspstvsdessnbangsstinesietnbastions 31 2. Yêu cầu kĩ thuật mặt lat.2; Yêu cầu It Thudt MAGN LAE sas escssscsseesccasscapcsesessssameraeanenncosmmmnnnssnes 31 3. COng Vide CHUAN Di. Lat nền gạch gồm tráng men kích thước < 300 mm 3.

Xác định cốt mặt lát. Vệ sinh, tạo 4m bề mặt nền lát (cho những nền đã đạt yêu cầu) đề tăng độ bám dính giữa nền và lớp vữa lát. Kiểm tra vuông góc của phòng 3. Lát nền gạch gốm tráng men kích thước > 300 mm 3.

Lát nền có cải hình trang trí 4. Trình:ty và:phương pháp Hất. Lát nền gạch gốm tráng men kích thước < 300 mm. Lát nền gạch gốm tráng men kích thước > 300 mm.

Lát nền gạch men có cải hình màu trang trí (hình màu đối xứng). Những lỗi và cách khắc phục 5.Vién lat bi bong bộp. 2 ViEn Dat by mint VG ices sencesnsasasoncenco suns veseecinssessesrnocessecsraveasvanswesvasscosve erence 38 5. Mat lat khong phang, Hach lát BỊ Bhái TIẾN: 2 ese5ssdt s2 38 5.

Mat lat bị sai hoa văn. An toàn lao động 6. An toàn lao động vệ sinh xưởng. An toàn lao động khi sử dụng máy cắt gạch.

An toàn lao động khi sử dụng thiết bị điện.--ccsccczccccrecrrkeerrvee 39 Bài tập thực hành của học viÊn.-- - - + +5+++x+st>vzvrrxrxererrrtrtrxerrrrkree 39 Bài 1: Lát nền gạch gạch gồm tráng men kích thước < 300x300. 39 Bài 2: Lat nền gach gạch gốm tráng men kích thước > 300x300. 42 Bài 3: Lát nền gạch gạch gồm tráng men kích thước > 300x300 cải hình trang tri mbur hin V6? oo. Pa rem tra GiGi o.ccscccsssssessssssessossssccessssccsssusccessseccessuscsessuecesssiseessnieecessneecense Bài 4: Lát gạch lá nem 1.

Cấu tạo và phạm vi sử dụng.Phạm:vi Sử ỤNE. Yêu cầu kỹ thuật .----2¿-©22¿2222+2+E222121222111222112221112221112 221 Xe 58 3C6nE;việu Chuân Đ sasscccoogatiogtailiotigtisaiotioSiIGiiiSotltogiaigesasssa 59 3. Chuẩn bị vật liệu, CYNE C1. Kiểm tra mặt mái.

Trình tự và phương pháp lát. Lát lớp gạch thứ nhất. Lắt lổbibsElNtÍỮ Ö cus6ssosssttsbdoxgpsgtiofobSengiideosddatsdepdagual 60 4. Xử lý các vị trí đễ thấm nước.

Những lỗi va cách khắc phục 6. An toàn lao động Bài 5:Lát gạch rỗng chống nóng. Cấu tạo, phạnT VỆ SN ỦTIĐfsossssaseessrtriitiisaresrenaxeiiE/016012035564040160017/4610Ấ 63 Ù_1.CÊ HÃỔ sss ssszssscccssesvessssecsessecesccspasn saa anna sa aan tessa secesnsazal 63 1.Phạm:vỉ sử đỤn ssisssccscvescssossscssvenessrseonavsinssssesnsanevaiscvevesteenssevseaeaaviencncsnesd 63 2. Yêu cầu kỹ thuật 3.

Công việc chuẩn bị. Chuẩn bị vật liệu dung cụ. Kiểm tra mặt mái. Xác định vị trí đỉnh mái.-------222+++222EE222+++t2222EE+verrrrrrrkrrrcree 64 4.

Trình:tự và phương pháp Ất ::. Xếp ướm gạch. Lat 2 hang cau:. Lát các hàng gạch nói giữa hai hàng cầu 5.

Những lỗi và cách khắc phục.----2£222+++22222++++z++trrrvrrccree 66 )Ñ ha cài “"“ÔÔÔÔÔƠốỚỐÔƠÔƠốỐốỐốỐốC CỔ 66 5. Cách khắc phục. An toàn lao động. Cấu tạo, phạm vỉ sử Ung ssscscsiscsscscccuscssenavsessssnssssvessesareuncivasssivssensevasinesasseel 68 1.

Pham Sit QU @ sis cscecevecnncscesnstentesesvesrsauenesasstoneamannasrnaanaencassctenesvenessereesaenl 69 2. Yêu cầu kỹ thuật .----22-©22++22E22+2E222121222112222111221111221112 221 Xe 69 3C6nB;việp chuân ĐÏ sasscccoosatiogtoailiotigtisaiotooSiiotiiSauioagaaiesasaal 69 3. Lát đá tâm nền, sàn. Lát đá tắm bậc tam cấp, bậc cầu thang 4.

Trình tự và phương pháp lát. Lat da tam nên, sản. Lát đá tắm bậc tam cấp, bậc cầu thang.- ---¿¿©22z22x+zczcrxscee 73 3 SCA 161 Va GÁGH, KHÁG PHƯẾ ha coiubinivdicttivodittiseiigiiatisotiaksageaaual 75 6.An toàn lao ỘNG,. An toàn lao động vệ sinh xưởng.

An toàn lao động khi sử dụng máy cắt gạch. An toàn lao động khi sử dụng thiết bị điện. Bài 1: Đề bài: Lát đá tắm (đá tự nhiên, đá nhân tạo) cho công trình có mặt bằng như hình vẽ?. Bài 2: Lát đá tắm bậc tam câp có kích thước như hình vẽ? Bài 7:Óp gạch tráng men.

Cấu tạo, DOA Wi SU QUÍ H86 ööBIDGAIDSGQGNGGHGQIONHGIQGEUQ@ASN088 83 LiL. Phạm vi sử dụng. Yêu cầu kỹ thuật. Công việc chuẩn bị 3.

Ốp tường gạch tráng men kích thước > 300 x 300mm. Óp tường gach tráng men kích thước < 300 x 300mm. Ốp trụ tiết điện vuông, chữ nhật. Ốp tường có cải hình hoa văn trang trí 4.

Trình tự và phương pháp óp. Óp tường gạch men kích thước > 300x300 mm. Ốp tường gạch men kích thước < 300x300 mm. Op tru tiết diện vuông, chữ nhật.

Óp tường gạch men cải hình hoa văn trang trí. Các lỗi và cách khắc phục. An toàn lao động. An toàn lao động khi thực hiện công việc ở trên cao.

An toàn lao động khi sử dụng máy cắt gạch. 2-22 93 Đài (ầp:thưc:hành củaHọGrVIỂNucseaeinernaiiiianselisvedEAA0001560816460161040/11003E 93 Bài 1: Op tường phẳng gạch tráng men kích thước 400x400x8. 93 Bài 2: Óp tường phăng gạch tráng men kích thước 200x250 như hình vẽ?. Bài 3: Óp cột tiết điện vuông gạch tráng men 400x400 có kích thước như hình Má.

99 Bài 4: Óp tường phẳng gạch men 250x200, cải hình hoa trang trí có kích thước như hình VỆ?. -¿- (6+ St 1S 121 151 111211112 1111 1 1111 111111111111 ty 102 Bài 8:Óp gạch trang trí. Cấu tạo, phạm vi su dung. Phat vi St ditt ccc pacman 2.

Yêu cầu kỹ thuật .-2--222+2222++t2EEE++EEE2AEEEEEEEEEEEELEEEEErrrrrrrrrrrrr 2. Yêu cầu kỹ thuật về mặt ốp 2.Yêu cầu về mạch óp. Công việc chuẩn bị. Op tường gạch thẻ trang trí cải chữ công.

Óp gạch thẻ trang trí cột tiết diện vuông, chữ nhật. Trình tự và phương pháp Ốp. Op tường gạch thẻ trang trí cải chữ công 4. Óp cột tiết diện vuông chữ nhật gạch thẻ trang trí cải chữ công.

Các lỗi và cách khắc phục lon 0o an. An toàn lao động khi thực hiện công việc ở trên cao. An toàn lao động khi sử dụng máy cất gạch.------ ¿+ 122 Bài tập thực hành của học sinh Bai 1: Óp tường phẳng gạch thẻ kích thước 400x400x8 như hình vẽ? 123 Bài 2:Óp cột tiết diện vuông gạch thẻ trang trí có kích thước như hình vẽ?.-- 129 Í,uGốntgovàrphnrn vì SẼ TP snssssoniobgoiolstetliti‹bSBl0tl38taaigsad ai 129 1. Công tác chuẩn bị 3.

Kỹ thuật ốp đá (Đá Granít tự nhiên và nhân tạo) s 4.-----z++ 3 Di Ôn đổ ml tran tra dgeboGlQ. Những sai phạm và biện pháp khắc phục. An toàn lao động 6. An toàn lao động khi thực hiện công việc ở trên cao.

An toàn lao động khi sử dụng máy cắt đá Bài tập: thực hành của Học:VIỂT:.cacnoneeieiininsiiAaE160601816416187 8156 Bai 1: Op tường phẳng đá tắm (đá tự nhiên, đá nhân tao) có kích thước như hình vẽ? 136 Bài 2: Óp đá tắm (nhân tạo) vào tường. có chốt bằng INOC có kích thước như Tinh gổ suucnarssskinniiniidiiriDli00.1001161011011110141101450006E616191151910210148806000012011803110420 140 Bài 10:Tính khối lượng vật liệu, nhân công 143, 1. Đọc bản vẽ. Đọc bản vẽ mặt băng .2 Đọc bản vẽ mặt cất.

Định mức vật liệu, nhân công (định mức dự toán XD cơ bản). Nội dung định mức dự toán xây dựng cơ bản. Các bảng mẫu tính toán. Bảng tính khối lượng 149 3.

Bảng phân tích vật liệu nhân công. Trình tự tính toán. - -¿- ¿+5 +2 S2E SE St S#E£vEeE+EEeEeErkerkrrsrsrrkrssrersrrersee 149 4. Tính khối lượng; tính toán cụ thể khối lượng của từng loại công việc trong Công trÌnh.--¿- ¿+ + xxx + xxx E1 TT HT HT TT TH HH rt 149 9 MO DUN LAT, OP Mã mô đun: MĐ 16 Vị trí, tính chất, ý nghĩa, vai trò của mô đun - Vị trí: Mô đun MI16 được giảng dậy sau khi học sinh đã học xong các mô đun M 12, MĐI3, MĐI4, MĐI5.

- Tính chất: Là mô đun nghề có nội dung, kiến thức, kỹ năng đáp ứng yêu cầu của sự thay đổi công nghệ hoặc đặc thù về sử dụng lao động của ngành. - Ý nghĩa: Đề công trình xây dựng được bền đẹp và tránh được những tác hại của khí quyền, người ta Ốp, lát lên bề mặt các bộ phận công trình, một lớp gach, đá ốp, góp phần làm đẹp và tăng tuổi thọ cho công trình. - Vai trò: Đây là mô đun học bắt buộc, giúp cho người học hình thành ky năng lát, Ốp và kỹ năng sử dụng các loại máy cắt gạch.