Giáo trình Động cơ đốt trong nghề Điện dân dụng trình độ Trung cấp

Giáo trình nghiên cứu động cơ đốt trong nghề điện dân dụng trình độ trung cấp, trình bày lý thuyết rõ ràng, minh họa ví dụ thực tế, phù hợp sinh viên kỹ thuật.

• Trường học: Trường Cao Đẳng Nghề Điện Dân Dụng
• Chuyên ngành: Động Cơ Đốt Trong
• Đề tài: Giáo Trình Động Cơ Đốt Trong Nghề Điện Dân Dụng Trình Độ Trung Cấp
• Loại tài liệu: Giáo Trình

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• MÔ ĐUN: ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG
• 1. BÀI 1: ĐẶC ĐIỂM, CẤU TẠO VÀ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG
• 1.1. Đặc điểm
• 1.1.1. Giới thiệu về động cơ đốt trong
• 1.1.2. Ưu nhược điểm
• 1.2. Cấu tạo động cơ đốt trong
• 1.2.1. Cấu tạo chi tiết tĩnh
• 1.2.2. Cấu tạo chi tiết động
• 1.2.3. Các hệ thống phục vụ
• 1.3. Nguyên lý hoạt động
• 1.3.1. Nguyên lý hoạt động
• 1.3.2. So sánh động cơ xăng và động cơ diesel
• 1.4. Quan sát nhận dạng các chi tiết
• 1.4.1. Nhận dạng các chi tiết tĩnh
• 1.4.2. Nhận dạng các chi tiết động
• 1.5. Thực hành nhận dạng cấu tạo động cơ
• 1.5.1. Công tác chuẩn bị
• 1.5.2. Thực hành nhận dạng các chi tiết
• 1.5.3. Vệ sinh công nghiệp
• 2. BÀI 2: VẬN HÀNH ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG
• 2.1. Đặc điểm cấu tạo động cơ đốt trong
• 2.2. Quy trình vận hành
• 2.3. Nhận dạng, phân biệt được các hệ thống
• 2.4. Vận hành động cơ
• 2.5. Thực hành vận hành động cơ
• 3. BÀI 3: BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU CỦA ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG
• 3.1. Nhiệm vụ, yêu cầu của hệ thống nhiên liệu
• 3.2. Quy trình bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu của động cơ đốt trong
• 3.3. Bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu của động cơ đốt trong
• 3.3.1. Bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu động cơ diesel
• 3.3.1.1. Rửa nắp thùng nhiên liệu và lưới lọc ở miệng rót
• 3.3.1.2. Xả cặn lắng thùng nhiên liệu
• 3.3.1.3. Rửa thùng nhiên liệu
• 3.3.1.4. Xả không khí ra khỏi hệ thống
• 3.3.1.5. Bảo dưỡng vòi phun
• 3.3.2. Bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu động cơ xăng
• 3.4. Thực hành bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu
• 4. BÀI 4: BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG BÔI TRƠN CỦA ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG
• 4.1. Nhiệm vụ, yêu cầu của hệ thống bôi trơn
• 4.2. Quy trình bảo dưỡng hệ thống bôi trơn của động cơ đốt trong
• 4.3. Bảo dưỡng hệ thống bôi trơn của động cơ đốt trong
• 4.4. Thực hành bảo dưỡng hệ thống bôi trơn
• 5. BÀI 5: BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG LÀM MÁT CỦA ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG
• 5.1. Quy trình bảo dưỡng hệ thống làm mát của động cơ đốt trong
• 5.2. Bảo dưỡng hệ thống làm mát của động cơ đốt trong
• 5.3. Thực hành bảo dưỡng hệ thống làm mát
• 6. BÀI 6: BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ĐIỆN CỦA ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG
• 6.1. Nhiệm vụ, yêu cầu của hệ thống điện
• 6.2. Sơ đồ mạch điện của động cơ đốt trong
• 6.3. Quy trình bảo dưỡng hệ thống điện của động cơ đốt trong
• 6.4. Bảo dưỡng hệ thống đánh lửa của động cơ đốt trong
• 6.5. Thực hành bảo dưỡng hệ thống điện

Tóm tắt

I. Hướng dẫn tổng quan giáo trình động cơ đốt trong nghề điện

Giáo trình động cơ đốt trong là một cấu phần nền tảng trong chương trình khung nghề điện dân dụng trình độ trung cấp. Mô-đun này trang bị những kiến thức cơ sở và kỹ năng thực hành thiết yếu, làm tiền đề cho các học phần chuyên sâu. Nội dung của giáo trình không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn tập trung vào khả năng vận hành, bảo dưỡng các loại động cơ phổ biến, đặc biệt là các loại máy phát điện. Theo tài liệu gốc của Trường Cao đẳng GTVT Trung ương I, mô-đun Động cơ đốt trong (Mã số MĐ 17) được xác định là "mô đun cơ sở nghề", bố trí sau các mô đun chung và trước các mô đun đào tạo chuyên ngành. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nắm vững các khái niệm cơ bản về cấu tạo, nguyên lý hoạt động và các hệ thống phụ trợ của động cơ. Hoàn thành mô-un này giúp người học có đủ năng lực để tiếp cận các thiết bị phức tạp hơn trong hệ thống điện dân dụng, từ đó xây dựng một nền tảng kỹ thuật vững chắc cho con đường sự nghiệp sau này, bao gồm cả việc liên thông lên cao đẳng nghề điện.

1.1. Vai trò của mô đun trong chương trình khung nghề điện dân dụng

Mô-đun Động cơ đốt trong giữ vai trò là môn học cơ sở, cung cấp các khái niệm, nguyên lý ban đầu về máy móc và thiết bị nhiệt. Kiến thức này là nền tảng không thể thiếu để học viên ngành điện dân dụng hiểu rõ về nguồn động lực của các máy phát điện gia đình và các thiết bị tương tự. Giáo trình nhấn mạnh: "Có thể nói Động cơ đốt trong là một trong những mô đun cơ sở nền tảng cho các mô đun về máy". Do đó, việc nắm vững các chức năng, nhiệm vụ, và cấu tạo của các hệ thống phục vụ động cơ là yêu cầu bắt buộc để học viên có thể vận dụng vào thực tế vận hành và sửa chữa sau này.

1.2. Mục tiêu đào tạo kiến thức và kỹ năng cho hệ trung cấp điện

Mục tiêu của giáo trình được xác định rõ ràng, bao gồm ba khía cạnh. Về kiến thức, học viên phải trình bày được cấu tạo động cơ đốt trong, nguyên lý làm việc động cơ đốt trong, cũng như chức năng của các chi tiết và hệ thống. Về kỹ năng, mục tiêu là học viên có thể "Vận hành, bảo dưỡng được động cơ đốt trong có công suất < 20 HP đúng qui trình, đúng phương pháp". Về thái độ, giáo trình yêu cầu học viên phải tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp an toàn lao động điện khi làm việc với động cơ. Những mục tiêu này đảm bảo học viên sau khi tốt nghiệp có đủ năng lực làm việc hiệu quả và an toàn.

1.3. Cấu trúc 6 bài học cốt lõi trong tài liệu động cơ đốt trong

Toàn bộ giáo trình kỹ thuật điện về động cơ đốt trong được cấu trúc thành 6 bài học chính, đi từ tổng quan đến chi tiết. Bài 1 giới thiệu đặc điểm, cấu tạo và nguyên lý hoạt động. Bài 2 tập trung vào kỹ năng vận hành. Các bài từ 3 đến 6 đi sâu vào quy trình bảo dưỡng từng hệ thống cụ thể, bao gồm hệ thống nhiên liệu, hệ thống bôi trơn và làm mát, và hệ thống điện của động cơ. Cấu trúc này giúp người học tiếp thu kiến thức một cách hệ thống và logic, từ lý thuyết cơ bản đến kỹ năng thực hành chuyên sâu.

II. Thách thức khi học động cơ đốt trong không có tài liệu chuẩn

Việc tiếp cận kiến thức về động cơ đốt trong đối với học viên hệ trung cấp điện gặp không ít thách thức, đặc biệt khi thiếu một tài liệu động cơ đốt trong chuẩn hóa và bài bản. Động cơ là một cỗ máy phức tạp với nhiều chi tiết cơ khí chính xác và các hệ thống phụ trợ hoạt động đồng bộ. Nếu không có giáo trình hướng dẫn, người học dễ bị rối trong việc nhận dạng chi tiết, hiểu sai nguyên lý làm việc động cơ đốt trong, và không nắm được quy trình vận hành an toàn. Các hư hỏng thường gặp trong động cơ xăng hay động cơ diesel đòi hỏi kiến thức nền tảng vững chắc để chẩn đoán và khắc phục. Thiếu tài liệu chuẩn dẫn đến việc học tập mang tính chắp vá, chủ yếu dựa trên kinh nghiệm truyền miệng, tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn và hiệu quả công việc. Đặc biệt, việc sửa chữa máy phát điện sai quy cách có thể gây ra những sự cố nghiêm trọng cho cả người và thiết bị, ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thống điện dân dụng.

2.1. Khó khăn trong việc hiểu nguyên lý làm việc động cơ đốt trong

Nguyên lý hoạt động của động cơ nổ 4 kỳ (Nạp - Nén - Nổ - Xả) hay 2 kỳ đòi hỏi sự hiểu biết về nhiệt động lực học và cơ học. Người học cần phân biệt rõ ràng sự khác biệt trong quá trình tạo hỗn hợp và đốt cháy nhiên liệu giữa động cơ xăng (đốt cháy cưỡng bức bằng tia lửa điện) và động cơ diesel (tự bốc cháy do áp suất và nhiệt độ cao). Nếu không có sơ đồ, hình ảnh minh họa và giải thích chi tiết từ giáo trình, việc hình dung các quá trình diễn ra bên trong xi-lanh sẽ rất khó khăn, dẫn đến việc không thể chẩn đoán đúng nguyên nhân hư hỏng.

2.2. Rủi ro về an toàn lao động điện khi vận hành và sửa chữa

Vận hành và bảo dưỡng động cơ tiềm ẩn nhiều rủi ro. Các bộ phận chuyển động với tốc độ cao, nhiệt độ bề mặt lớn, và hệ thống nhiên liệu dễ cháy nổ là những mối nguy hiểm thường trực. Giáo trình cung cấp các quy tắc về an toàn lao động điện, từ việc kiểm tra thiết bị trước khi khởi động, quy trình vận hành an toàn, đến các bước giảm tải trước khi tắt máy. Tài liệu gốc nêu rõ: "Những người không có trách nhiệm tuyệt đối không được vận hành và đứng gần máy". Việc thiếu kiến thức chuẩn về an toàn có thể dẫn đến tai nạn nghiêm trọng, đặc biệt khi làm việc với tổ máy phát điện diesel công suất lớn.

III. Phương pháp nắm vững cấu tạo và nguyên lý động cơ đốt trong

Để làm chủ kiến thức về động cơ đốt trong, phương pháp tiếp cận hiệu quả nhất là đi từ tổng thể đến chi tiết, kết hợp lý thuyết với thực hành nhận dạng. Giáo trình động cơ đốt trong được biên soạn theo định hướng này, giúp học viên xây dựng một hệ thống kiến thức vững chắc. Phần đầu tiên của chương trình học tập trung vào việc phân tích cấu tạo động cơ đốt trong, chia thành hai nhóm chính là chi tiết tĩnh (thân máy, nắp xi-lanh, cacte) và chi tiết động (piston, thanh truyền, trục khuỷu). Việc hiểu rõ chức năng và điều kiện làm việc của từng bộ phận là chìa khóa để chẩn đoán hư hỏng. Tiếp theo, giáo trình đi sâu vào nguyên lý làm việc động cơ đốt trong, so sánh ưu nhược điểm giữa động cơ xăng và động cơ diesel, cũng như giữa động cơ 2 kỳ và 4 kỳ. Nhờ đó, người học có thể lựa chọn, vận hành và bảo dưỡng động cơ phù hợp với từng ứng dụng cụ thể trong thực tế.

3.1. Phân tích chi tiết cấu tạo động cơ đốt trong tĩnh và động

Cấu tạo của một động cơ nổ bao gồm các chi tiết tĩnh làm khung sườn và các chi tiết động thực hiện chu trình công tác. Nhóm chi tiết tĩnh gồm khối xi-lanh, nắp xi-lanh và cacte, có nhiệm vụ tạo thành không gian làm việc và là nơi lắp đặt các bộ phận khác. Nhóm chi tiết động, bao gồm piston, thanh truyền và trục khuỷu, chịu trách nhiệm biến nhiệt năng từ quá trình đốt cháy nhiên liệu thành cơ năng. Giáo trình mô tả chi tiết vật liệu, phương pháp chế tạo và điều kiện làm việc khắc nghiệt của từng bộ phận, ví dụ piston phải chịu "tải trọng cơ do lực khí cháy và lực quán tính gây ra, chịu tải trọng và nhiệt cao".

3.2. So sánh động cơ xăng và động cơ diesel trong ứng dụng dân dụng

Giáo trình dành một phần quan trọng để so sánh hai loại động cơ phổ biến nhất. Động cơ diesel có ưu điểm là hiệu suất cao hơn, nhiên liệu rẻ hơn và mô-men xoắn lớn hơn, phù hợp cho các tổ máy phát điện diesel. Tuy nhiên, nhược điểm là khối lượng nặng, chi phí chế tạo cao và yêu cầu bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu phức tạp. Ngược lại, động cơ xăng có tốc độ cao hơn, vận hành êm hơn và cấu tạo đơn giản hơn, thường được dùng trong các máy phát điện gia đình công suất nhỏ. Việc hiểu rõ những khác biệt này giúp kỹ thuật viên đưa ra lựa chọn và tư vấn phù hợp.

3.3. Giải mã nguyên lý hoạt động của động cơ 2 kỳ và 4 kỳ

Nguyên lý hoạt động là cốt lõi của tài liệu động cơ đốt trong. Động cơ 4 kỳ hoàn thành một chu trình làm việc sau hai vòng quay của trục khuỷu, thực hiện đủ bốn hành trình: Nạp, Nén, Nổ, Xả. Điều này giúp quá trình trao đổi khí diễn ra triệt để hơn, hiệu suất cao hơn. Trong khi đó, động cơ 2 kỳ hoàn thành chu trình chỉ trong một vòng quay trục khuỷu, cho công suất trên một đơn vị dung tích lớn hơn và cấu tạo đơn giản hơn nhưng hiệu quả quét khí thải và nạp khí mới kém hơn. Giáo trình cung cấp sơ đồ và mô tả chi tiết từng kỳ, giúp học viên dễ dàng hình dung và phân biệt.

IV. Bí quyết bảo dưỡng các hệ thống quan trọng của động cơ nổ

Một động cơ nổ chỉ có thể hoạt động ổn định và bền bỉ khi các hệ thống phục vụ được bảo dưỡng đúng cách. Bảo dưỡng động cơ không chỉ là thay dầu nhớt mà là một quy trình kiểm tra toàn diện, đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về từng hệ thống. Giáo trình cung cấp các quy trình bảo dưỡng chi tiết cho bốn hệ thống cốt lõi: hệ thống nhiên liệu, hệ thống bôi trơn và làm mát, hệ thống phân phối khí, và hệ thống điện. Mỗi hệ thống có những yêu cầu và các hạng mục kiểm tra riêng. Ví dụ, đối với động cơ diesel, việc xả không khí ra khỏi hệ thống nhiên liệu là một bước cực kỳ quan trọng để tránh tình trạng động cơ khó khởi động hoặc làm việc ngắt quãng. Tương tự, việc duy trì nhiệt độ làm việc ổn định thông qua hệ thống làm mát sẽ giúp kéo dài tuổi thọ của các chi tiết máy, đặc biệt là piston và xi-lanh. Nắm vững các bí quyết này là chìa khóa để trở thành một kỹ thuật viên chuyên nghiệp.

4.1. Quy trình bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu cho động cơ xăng và diesel

Bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu là công việc đòi hỏi sự cẩn thận và chính xác cao. Đối với động cơ diesel, các công việc chính bao gồm: rửa nắp và lưới lọc thùng nhiên liệu, xả cặn định kỳ, xả không khí ra khỏi hệ thống, và bảo dưỡng vòi phun. Giáo trình nhấn mạnh: "Để đảm bảo chất lượng, việc bảo dưỡng vòi phun, phải tiến hành ở xưởng có trang bị và dụng cụ chuyên dùng". Với động cơ xăng, công việc tập trung vào việc làm sạch bộ chế hòa khí, kiểm tra bơm xăng và thay thế lõi lọc. Việc bảo dưỡng đúng quy trình giúp đảm bảo cung cấp nhiên liệu sạch, đúng thời điểm và đủ liều lượng, tối ưu hóa công suất và tiết kiệm nhiên liệu.

4.2. Bảo trì hệ thống bôi trơn và làm mát để tăng tuổi thọ máy

Hệ thống bôi trơn và làm mát có vai trò sống còn đối với động cơ. Hệ thống bôi trơn cung cấp dầu đến các bề mặt ma sát để giảm mài mòn, làm mát, làm sạch và chống gỉ. Công việc bảo dưỡng bao gồm kiểm tra mức dầu, thay dầu và lọc dầu đúng định kỳ. Hệ thống làm mát có chức năng giải nhiệt cho các chi tiết nóng, duy trì nhiệt độ làm việc tối ưu. Quy trình bảo dưỡng hệ thống này bao gồm kiểm tra mức nước làm mát, kiểm tra rò rỉ, và súc rửa két nước định kỳ. Bỏ qua việc bảo trì hai hệ thống này là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các hư hỏng nghiêm trọng.

4.3. Kiểm tra hệ thống đánh lửa và hệ thống điện phụ trợ động cơ

Trong nghề điện dân dụng, việc am hiểu hệ thống điện của động cơ là một lợi thế lớn. Đối với động cơ xăng, hệ thống đánh lửa quyết định thời điểm đốt cháy hỗn hợp khí. Bảo dưỡng hệ thống này bao gồm làm sạch, kiểm tra và điều chỉnh khe hở bugi, kiểm tra các dây cao áp. Đối với cả hai loại động cơ, hệ thống khởi động (đề) và hệ thống nạp (máy phát điện của động cơ) cũng cần được kiểm tra thường xuyên. Một hệ thống điện hoạt động tốt sẽ đảm bảo động cơ khởi động dễ dàng và cung cấp đủ năng lượng cho các thiết bị phụ trợ.

V. Ứng dụng kiến thức vào sửa chữa máy phát điện gia đình

Đối với kỹ thuật viên ngành điện dân dụng, kiến thức từ giáo trình động cơ đốt trong có ứng dụng thực tiễn cao nhất trong việc lắp đặt, vận hành và sửa chữa máy phát điện. Các máy phát điện gia đình và thương mại hiện nay chủ yếu sử dụng động cơ đốt trong làm nguồn động lực chính. Việc nắm vững nguyên lý hoạt động, cấu tạo và quy trình bảo dưỡng động cơ cho phép kỹ thuật viên chẩn đoán nhanh chóng các sự cố thường gặp như máy khó nổ, hoạt động không ổn định, ra khói bất thường hoặc tiêu hao nhiên liệu quá mức. Hơn nữa, hiểu biết về tổ máy phát điện diesel và bộ chuyển nguồn tự động ATS (Automatic Transfer Switch) là kỹ năng quan trọng để lắp đặt các hệ thống điện dự phòng cho nhà ở, văn phòng hay nhà xưởng, đảm bảo nguồn điện không bị gián đoạn. Đây chính là cầu nối trực tiếp giữa kiến thức cơ khí từ giáo trình và công việc chuyên môn của hệ thống điện dân dụng.

5.1. Kỹ năng vận hành tổ máy phát điện diesel và bộ chuyển nguồn ATS

Vận hành một tổ máy phát điện diesel đòi hỏi tuân thủ một quy trình nghiêm ngặt. Trước khi khởi động, cần kiểm tra mức nhiên liệu, dầu bôi trơn và nước làm mát. Trong quá trình hoạt động, phải theo dõi các thông số trên bảng điều khiển như điện áp, tần số, nhiệt độ. Đặc biệt, kỹ năng đấu nối và cài đặt bộ chuyển nguồn tự động ATS là rất cần thiết. Thiết bị này tự động khởi động máy phát và chuyển nguồn điện sang nguồn dự phòng khi phát hiện mất điện lưới, và tự động chuyển lại khi có điện lưới trở lại, đảm bảo tính liên tục và an toàn cho hệ thống điện dân dụng.

5.2. Các bước bảo dưỡng động cơ định kỳ cho máy phát điện dân dụng

Để máy phát điện gia đình luôn ở trạng thái sẵn sàng hoạt động, công tác bảo dưỡng động cơ định kỳ là bắt buộc. Các công việc cần thực hiện bao gồm: thay dầu nhớt và lọc dầu theo số giờ hoạt động khuyến nghị của nhà sản xuất, làm sạch hoặc thay thế lọc gió, kiểm tra và siết lại các đầu nối điện, kiểm tra hệ thống nhiên liệu để tránh rò rỉ. Ngoài ra, cần khởi động máy định kỳ (ví dụ: hàng tuần) và cho chạy có tải trong khoảng 15-20 phút để nạp lại ắc quy và đảm bảo các bộ phận cơ khí được bôi trơn đầy đủ, tránh tình trạng kẹt máy do lâu ngày không sử dụng.

VI. Tương lai và định hướng phát triển giáo trình kỹ thuật điện

Thế giới công nghệ không ngừng thay đổi, và lĩnh vực kỹ thuật điện cũng không ngoại lệ. Giáo trình động cơ đốt trong là một học phần cơ bản, nhưng nội dung của nó cần được cập nhật thường xuyên để phản ánh những tiến bộ mới. Định hướng phát triển trong tương lai là tích hợp các kiến thức về hệ thống điều khiển điện tử trên động cơ (ECU), các công nghệ phun nhiên liệu điện tử, và các giải pháp tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải. Việc cập nhật chương trình khung nghề điện dân dụng không chỉ giúp học viên bắt kịp xu thế mà còn trang bị cho họ những kỹ năng cần thiết để làm việc với các thiết bị hiện đại. Hoàn thành chương trình hệ trung cấp điện với một nền tảng vững chắc sẽ mở ra nhiều cơ hội, bao gồm cả việc học liên thông lên trình độ cao đẳng nghề điện và xa hơn nữa, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực kỹ thuật cho xã hội.

6.1. Nền tảng kiến thức cho liên thông lên cao đẳng nghề điện

Việc nắm vững kiến thức từ giáo trình kỹ thuật điện ở bậc trung cấp, đặc biệt là các mô-đun cơ sở như động cơ đốt trong, tạo ra một lợi thế cạnh tranh lớn cho học viên muốn học liên thông. Khi lên trình độ cao đẳng nghề điện, chương trình sẽ đi sâu vào các hệ thống phức tạp hơn như điều khiển tự động, điện tử công suất. Những học viên đã có nền tảng tốt về cơ khí, nguyên lý máy sẽ dễ dàng tiếp thu các kiến thức nâng cao này, rút ngắn thời gian học tập và nâng cao hiệu quả đào tạo. Đây là bước đệm quan trọng để trở thành một kỹ sư thực hành giỏi trong tương lai.

6.2. Cập nhật chương trình khung nghề điện dân dụng theo công nghệ mới

Để đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động, chương trình khung nghề điện dân dụng cần có sự linh hoạt và cập nhật liên tục. Bên cạnh động cơ đốt trong truyền thống, chương trình có thể mở rộng sang các nguồn năng lượng mới như hệ thống điện mặt trời, bộ lưu điện (UPS) và các hệ thống hybrid. Việc tích hợp kiến thức về an toàn lao động điện trong bối cảnh mới, với các thiết bị có điện áp và dòng điện cao hơn, cũng là một yêu cầu cấp thiết. Sự đổi mới trong chương trình đào tạo sẽ đảm bảo rằng học viên ra trường không chỉ có tay nghề vững vàng mà còn có tư duy hiện đại, sẵn sàng thích ứng với mọi sự thay đổi của công nghệ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BQ GIAO THONG VAN TAI TRUONG CAO DANG GIAO THONG VAN TAI TRUNG UONG I GIAO TRINH DONG CO DOT TRONG NGHE: DIEN DAN DUNG TRINH DO TRUNG CAP Ban hành theo Quyết định số 1955/QĐ-CĐGTVTTWI-ĐT ngày 21/12/201 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng GTVT Trung wong I *% Hà Nội, năm 2017 » LOI GIGI THIEU Trong quá trình đảo tạo cho các học sinh nghề Điện đân dụng, những khái niệm cơ bản ban đầu về các hiện tượng, các quá trình xảy ra trong các trang thiết bị mà sau này các em sẽ học là vô cùng cần thiết. Mô đun Động cơ đốt trong sẽ trang bị cho các học sinh ngành máy nói riêng kỹ thuật nói chung các khái niệm, nguyên lý về động cơ đốt trong, kiến thức về máy, chỉ tiết máy. Giúp cho các em hiểu biết về động cơ đốt trong đang được thịnh hành, vận hành được. cơ bản động cơ đốt trong an toàn hiệu quả trên cơ sở của nguyên lý đã học.

Có thể nói Động cơ đốt trong là một trong những mô đun cơ sở nền tảng cho các mô đun về máy. nên đòi hỏi các em phải nắm vững những khái niệm, nguyên lý hoạt động và các chức năng, nhiệm vụ, cấu tao,các hệ thông phục vụ. Các em phải biết vận dụng các kiến thức đã học vào việc vận hành cũng như sửa chữa một số hư hỏng cơ bản trong quá trình vận hành. Để quá trình dạy học mô đun Động cơ đốt trong thuận tiện và hiệu qua hơn, giáo trình mô đun Động cơ đốt trong được biên soạn.

Những kiến thức mà giáo trình động cơ đốt trong cung cấp giúp cho người học học là cơ sở về động cơ xăng, động cơ diesel:. trong chương trình đào tạo nghề Điện dân dụng. Cấu trúc cơ bản của giáo trình bao gồm 6 bài: Bài I: Đặc điểm cấu tạo và nguyên lý hoat động của động cơ đốt trong, Bài 2 : Vận hành động cơ đốt tron, Bài 3 : Bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu của động cơ đốt trong, Bài 4: Bảo dưỡng hệ thống bôi trơn của động cơ đốt trong, B Bảo dưỡng hệ thống làm mát của động cơ đốt trong, ài 6: Báo dưỡng hệ thống điện của động cơ đốt trong. MO DUN: DONG CO DOT TRONG Ma sé mé dun: MD 17 ~_ Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: + Vị trí mô đun: Mô đun được bố trí sau khi học sinh học xong các mô đun chung, trước các mô đun đào tạo nghề.

+ Tính chất của mô đun: Là mô đun cơ sở nghề. + Ý nghĩa và vai trò của mô đun: Nội dung mô đun này nhằm trang bị cho học viên những kiến thức cơ bản và những kỹ năng cần thiết về cầu tạo, nguyên lý làm việc, và vận hành động cơ ốt trong, nắm được các hư hỏng và cách sữa chữa một số chỉ tiết cơ bản của động cơ đốt trong. ~ Mục tiêu của mô đun: * Về kiến thức: Trình bày được cấu tạo, nguyên lý hoạt động và chức năng nhiệm vụ các chỉ tiết và các hệ thống của động cơ đốt trong. # Về kỹ năng: Vận hành, bảo dưỡng được động cơ đốt trong có công suất < 20 HP đúng qui trình, đúng phương pháp.

* Về thái độ: Tuân thủ các biện pháp an toàn lao động khi lắp đặt, vận hành, sửa chữa và bảo dưỡng động cơ đốt trong. Nội dung của mô đun: Số TT Tên các bài trong mô đun Tổng sổ | 1 2 'Tên bài 1: Đặc điểm cấu tạo và nguyên |_ 4 3 1 lý hoat động của động cơ đốt trong. 3 Tên bài 2: Vận hành động cơ đốt trong | 4 1 § 4 ‘Tén bai 3: Bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu của động cơ đốt trong 8 3 4 1 5 Tén bai 4: Bảo dưỡng hệ thống bôi trơn của động cơ đốt trong, 4 3 1 6 Tén bai 5: Bao dưỡng hệ thống làm mát của động cơ đốt trong. 4 2 2 7 Tên bài 6: Bảo dưỡng hệ thống điện của động cơ đốt trong 6 3 3 1 Cong 30 | 15 13 2 MỤC LỤC MO BUN: DONG CO DOT TRONG BAL L:DAC DIEM, CAU TAO VA NGUYEN LÝ HOẠT ĐỘNG CUA DONG CO DOT TRONG 1, Đặc điểm J 2.

Câu tạo động cơ đốt trong.1 Cau tao chỉ tiết tĩnh. Cấu tạo chỉ tiết độ 2. Các hệ thống phục vụ. Nguyên lý hoạt động.1 Nguyên lý hoạt động.

So sánh động cơ xăng. Quan sát nhận dạng các chỉ tiết 4.1 Nhận dạng các chỉ tiết tĩnh 4.2 Nhận dạng các chỉ tiết động 5. Thực hành nhận dạng cấu tạo động cơ 5. Công tác chuẩn bị.2 Thực hành nhận dạng các chỉ tiết 5.

Vệ sinh công nghiệp BAI2:VAN HANH DONG CO DOT TRONG 1. Đặc điểm cấu tạo động cơ đốt trong 2. Qui trình vận hành 3. Nhân dạng, phân biệt được các hệ thông 4.

Vận hành động cơ 5. Thực hành vận hành động cơ, BAI 3:BAO DUONG HE THONG NHIEN LIEU CUA. Nhiệm vụ, yêu cầu của hệ thống nhiên liệu. Quy trình bảo dưỡng HT nhiên liệu của động cơ trong 3, Bảo dưỡng hệ thông nhiên liệu của động cơ đốt trong.

Bảo dưỡng hệ thông nhiên liệu động cơ diesel: Một số công việc bảo dưỡng kỹ thuật HTNL Diesel bao gồm những nội dung sau: 1. Rita nắp thùng nhiên liệu và lưới lọt ở miệng rót: Nắp và lưới lọc được rửa sạch trong dầu lửa hoặc Mi thùng nhiên liệu: Trước khi cho máy làm việc cần phải xả cặn lắng qua khóa xả thùng nhiên liệu. Rửa thủng nhiên liệu: Khi rửa thùng phải tháo ra khỏi máy, xã hết nhiên liệu trong thing. Sau đó đổ một ít dau lửa hoặc dầu Diesel súc thing và xã ra ngoài cho đến khi nhiên liệu chây ra được trong sạch.

không khí ra khỏi hệ thô Can chúý khi xả gi trong đường i bằu lọc và bơm. Khi xả gió ở đường ống cao ap thi néi long các đầu nối của ống cao áp. Một số động cơ không có bơm tay, khi xã gió phải đề tay ga vị trí lớn nhất và cho động cơ quay bằng máy khởi động. Xã gió phải tiền hành một cách cần thận để tránh khởi động động cơ khỏ khăn và động cơ làm việc bị ngất quãng.

Bảo dưỡng vòi phun:. Để đảm bảo chất lượng, việc bảo dưỡng vòi phun, phải tiến hành ở xưởng có trang bị và dụng cụ chuyên dùng. Bảo dưỡng vòi phun bao gồm làm sạch, rửa, kiêm tra và. Bảo dưỡng nhiên liệu động cơ xăng 1.

Thye hành bảo dưỡng hệ thông nhiên liệu BÀI 4:BẢO DƯỠNG HỆ THONG BOI TRON CUA ĐỒNG CO OT TRONG 1. Nhiệm vụ, yêu câu của hệ thống bôi trơn 2. Quy trình bảo dưỡng hệ thống bôi trơn của động cơ đốt trong. Bảo dưỡng hệ thống bôi trơn của động cơ đốt trong 4.

Thue hành bảo dưỡng hệ thống bôi trơn. BAI 5:BAO DUGNG HE THONG LAM MAT CUA DONG CƠ ‘DOT TRONG 2. Quy trình bảo dưỡng hệ thống làm mát của động cơ đốt trong. Bảo dưỡng hệ thông làm mát của động cơ đốt trong.

Thực hành bảo dưỡng hệ thống làm mát BÀI 6:BẢO DƯỠNG HE THONG DIEN CUA ĐỘNG CƠ ĐÓT TRONG. Nhiệm vụ, yêu cầu của hệ thống điện. Sơ đồ mạch điện của động cơ đốt trong. Quy trình bảo dưỡng hệ thống điện của động cơ đốt trong.

Bảo dưỡng hệ thống đánh lửa của động cơ đốt trong. Thực hành bảo dưỡng hệ thống điện. = BAI 1:DAC DIEM, CAU TAO VA NGUYEN LY HOAT DONG CUA ĐỘNG CO DOT TRONG Mã bài : MB 17.01 Giới thiệu: Cùng với sự phát triển các ngành công nghiệp động cơ đốt trong đóng một vai trỏ đặc biệt quan trọng trong nền kinh tế chúng đa dạng về chủng loại, và cũng không ngừng được cải tiền và nâng cao cùng với sự phát triển của công. Vì vậy đòi hỏi người vận hành làm việc trong các ngành, nghề và đặc biệt trong các nghề vận tải, công nhiệp.

phải hiểu rõ về các yêu cầu, nắm vững, cơ sở lý thuyết động cơ đốt trong. Biết ứng dụng của từng loại động cơ để sử vận hành hợp lý trong các điều kiện làm việc khác nhau. Với thời lượng 4 giờ bao gồm 3 lí thuyết, 1 giờ thực hành nội dung của bài nhằm cung cấp những kiến thức ban đầu cho học sinh về đặc điểm, cầu tạo các chỉ tiết tĩnh và động, nguyên lý làm việc của động cơ đốt trong. Mục tiêu của bài: ~ Trình bảy được nguyên lý kết cấu và nguyên lý hoạt động của động cơ xăng bốn ky ~ Nhân dạng, phân biệt đúng các chỉ tiết trong cơ cầu truyền động của động cơ xăng bốn kỳ: xy lanh, nắp xỉ lanh, thanh truyền, trục khuỷu, xupáp.

- Rèn luyện tính tư đuy, sáng tạo, tích cực trong học tập. Đặc điểm Mục tiêu ~ Hiểu được đặc điểm câu tạo, wu nhược điểm của động cơ xăng và động co diesel 1.1 Giới thiệu về động cơ đốt trong, Động cơ nhiệt là những động cơ trong đó một phần năng lượng của nhiên liệu bị đốt cháy chuyển hóa thành cơ năng. Các động cơ nhiệt đầu tiên là máy hơi nước, chúng có đặc điểm chung là nhiên liệu (củi, than, dầu.) được đốt cháy ở bên ngoài xilanh của động cơ. ‘Dong cơ nhiệt được sử dụng rộng rãi nhất hii nay, bạo gồm từ những động cơ chạy bằng xăng hoặc dầu ma dút của xe máy, ô tô, máy bay, tàu hỏa, tàu thủy.

đến các động cơ chạy bằng các nhiên liệu đặc biệt của tên lửa, tàu vũ trụ, động` cơ chạy bằng năng lượng nguyên tử của tau ngam, tau phá băng. Động cơ nhiệt bao gồm động cơ đốt trong và động cơ đốt ngoài. Động cơ đốt ngoài: Là loại động cơ nhiệt có quá trình đốt cháy nhiên liệu được tiễn hành ở bên ngoài động cơ. (Vi du: Máy hơi nước kiểu piston, tua bin liệu, hợp khí đốt do việc chảy nhiên liệu), sang cơ năng được tiến hành ngay trong, bản thân động cơ.

(VD: động cơ Diesel, động cơ cacbua ratơ, động cơ xăng. Ưu nhược điểm Hiệu suất có ích cao: Đối với động cơ đốt trong hiện đại hiệu suất có ích có thé dat 40 + 54 % trong khi đó hiệu suất của thiết bị động lực tua bin hoi chỉ 22 + 28%, của thiết bị máy hơi nước không quá 16%, của thiết bị tua bin khí khoáng 30%. ~ Nếu hai động cơđốt trong va dot ngoài cùng công suất thì động cơ đốt. trong gọn và nhẹ hơn nhiều (vì không cẳn cá thiết bị phụ khác như động cơ đốt ngoài, như nỗi hơi, buông cháy, máy nén, thiết bị ngưng hoi .) ~ Tính cơ động cao: Khởi động nhanh và luôn luôn ở trạng thái sẵn sàng khởi động.

Có thé điều chỉnh kip thời công suất theo phụ tải. tự động hoá và điều khiển từ xa.