Chương 1 : Một số khái niệm về bảo hộ lao động Chương 2 : Vệ sinh lao động Chương 3 : Kỹ thuật an toàn Chương 4 : Kỹ thuật phòng cháy chữa cháy Chương 5 : Cấp cứu nạn nhân bị tai nạn lao động Chương 6 : Một số biển báo trong thi công xây lắp Tuy đã rất cố gắng và cẩn thận trong quá trình biên soạn nhưng chắc không thể tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong nhận được các ý kiến đóng góp quý báu của đồng nghiệp và bạn đọc. 5 Ch-¬ng 1: mét sè kh¸I niÖm vÒ b¶o hé lao ®éng 1. Môc ®Ých ý nghÜa cña c«ng t¸c b¶o hé lao ®éng 1.
Môc ®Ých Môc tiªu cña c«ng t¸c b¶o hé lao ®éng lµ th«ng qua c¸c biÖn ph¸p vÒ khoa häc kü thuËt, tæ chøc, kinh tÕ, x· héi ®Ó lo¹i trõ c¸c yÕu tè nguy hiÓm vµ cã h¹i ®- îc ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, t¹o nªn mét ®iÒu kiÖn lao ®éng thuËn lîi, vµ ngµy cµng ®- îc c¶ thiÖn tèt h¬n ®Ó ng¨n ngõa tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp, h¹n chÕ èm ®au lµm gi¶m søc kháe còng nh- nh÷ng thiÖt h¹i kh¸c ®èi víi ng- êi lao ®éng, nh»m b¶o vÖ søc kháe, ®¶m b¶o an toµn vÒ tÝnh m¹ng ng- êi lao ®éng vµ c¬ së vËt chÊt, trùc tiÕp gãp phÇn b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn lùc l- îng s¶n xu©t, t¨ng n¨ng su©t lao ®éng 1. ý nghÜa B¶o hé lao ®éng tr- íc hÕt lµ ph¹m trï cña lao ®éng s¶n xuÊt, do yªu cÇu s¶n xuÊt vµ g¾n liÒn víi qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. B¶o hé lao ®éng mang l¹i niÒm vui, h¹nh phóc cho mäi ng- êi nªn nã mang ý nghÜa nh©n ®¹o s©u s¾c. MÆt kh¸c, nhê ch¨m lo søc kháe cña ng- êi lao ®éng mµ c«ng t¸c b¶o hé lao ®éng mang l¹i hiÖu qu¶ x· héi vµ nhËn ®¹o rÊt cao.
B¶o hé lao ®éng lµ mét chÝnh s¸ch lín cña §¶ng vµ Nhµ n- íc, lµ nhiÖm vô quan träng kh«ng thÓ thiÕu ®- îc trong c¸c dù ¸n, thiÕt kÕ, ®iÒu hµnh vµ triÓn khai s¶n xuÊt, b¶o hé lao ®éng mang l¹i nh÷ng lîi Ých vÒ kinh tÕ, chÝnh trÞ x· héi. Lao ®éng t¹o ra cña c¶i vËt chÊt, lµm cho x· héi tån t¹i vµ ph¸t triÓn. BÊt cø d- íi chÕ ®é nµo lao ®éng cña con ng- êi còng lµ yÕu tè quyÕt ®Þnh nhÊt. X©y dùng quèc gia giµu cã, tù do, d©n chñ còng nhê ng- êi lao ®éng.
TrÝ thøc më mang còng nhê lao ®éng (lao ®éng trÝ ãc) v× vËy lao ®éng lµ lùc l- îng chÝnh cña sù tiÕn bé loµi ng- êi. C«ng t¸c b¶o hé lao ®éng 2. TÝnh chÊt cña c«ng t¸c b¶o hé lao ®éng B¶o hé lao ®éng cã 3 tÝnh chÊt chñ yÕu lµ : tÝnh ph¸p luËt, tÝnh khoa häc kü thuËt, vµ tÝnh quÇn chóng. Chóng cã liªn quan mËt thiÕt vµ hç trî lÉn nhau 6 2.
TÝnh ph¸p luËt Nh÷ng quy ®Þnh vµ néi dung vÒ b¶o hé lao ®éng ®- îc thÓ chÕ hãa thµnh nh÷ng luËt cô thÓ, chÕ ®é chÝnh s¸ch, tiªu chuÈn vµ ®- îc h- íng dÉn cho mäi cÊp mäi ngµnh mäi tæ chøc vµ c¸c cá nh©n nghiªm chØnh thùc hiÖn. Nh÷ng chÝnh s¸ch, chÕ ®é, quy ph¹m, tiªu chuÈn, ®- îc ban hµnh trong c«ng t¸c b¶o hé lao ®éng lµ ph¸p luËt cña nhµ n- íc. XuÊt ph¸t tõ quan ®iÓm : Con ng- êi lµ vèn quý nhÊt, nªn luËt ph¸p vÒ b¶o hé lao ®éng ®- îc nghiªn cøu, x©y dùng nh»m b¶o vÖ con ng- êi trong s¶n xuÊt, mäi c¬ së kinh tÕ vµ mäi ng- êi tham gia lao ®éng ph¶i cã tr¸ch nhiÖm tham gia nghiªn cøu vµ thùc hiÖn. §ã lµ tÝnh ph¸p luËt cña c«ng t¸c b¶o hé lao ®éng.
TÝnh khoa häc kü thuËt §- îc thÓ hiÖn ë c¸c gi¶i ph¸p khoa häc kü thuËt ®Ó lo¹i trõ c¸c yÕu tè nguy hiÓm vµ cã h¹i th«ng qua viÖc ®iÒu tra, kh¶o s¸t, ph©n tÝch vµ ®¸nh gi¸ ®iÒu kiÖn lao ®éng, biÖn ph¸p kü thuËt an toµn, phßng ch¸y ch÷a ch¸y, kü thuËt vÖ sinh, xö lý « nhiÔm m«i tr- êng lao ®éng, ph- ¬ng tiÖn b¶o vÖ c¸ nh©n. ViÖc øng dông c¸c tiÕn bé kü thuËt, khoa häc c«ng nghÖ tiªn tiÕn ®Ó phßng ngõa, h¹n chÕ tai n¹n lao ®éng x¶y ra. Nã cßn liªn quan trùc tiÕp ®Õn b¶o vÖ m«i tr- êng sinh th¸i, v× thÕ ho¹t ®éng khoa häc vÒ b¶o hé lao ®éng gãp phÇn quyÕt ®Þnh trong viÖc gi÷ g×n m«i tr- êng trong s¹ch. TÝnh quÇn chóng Nã mang tÝnh quÇn chóng v× ®ã lµ c«ng viÖc cña ®«ng ®¶o nh÷ng ng- êi trùc tiÕp tham gia vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt.
Hä lµ ng- êi cã kh¶ n¨ng ph¸t hiÖn vµ ®Ò xuÊt lo¹i bá c¸c yÕu tè cã h¹i vµ nguy hiÓm ngay chç lµm viÖc. Mäi c¸n bé qu¶n lý, khoa häc kü thuËt. ®Òu cã tr¸ch nhiÖm tham gia vµo viÖc thùc hiÖn c¸c nhiÖm vô cña c«ng t¸c b¶o hé lao ®éng. Ngoµi ra c¸c ho¹t ®éng quÇn chóng nh- phong trµo thi ®ua, tuyªn truyÒn, héi thi, héi thao, giao l- u liªn quan ®Õn an toµn lao ®éng ®Òu gãp phÇn quan träng vµo viÖc c¶i thiÖn kh«ng ngõng ®iÒu kiÖn lµm viÖc, tai n¹n lao ®éng, bÖnh nghÒ nghiÖp.
Néi dung c«ng t¸c b¶o hé lao ®éng 2. LuËt ph¸p b¶o hé lao ®éng 7 LuËt ph¸p b¶o hé lao ®éng: lµ nh÷ng quy ®Þnh vÒ chÕ ®é, thÓ lÖ b¶o hé lao ®éng nh- : - Giê giÊc lµm viÖc vµ nghØ ng¬i. - B¶o vÖ vµ båi d- ìng søc khoÎ cho c«ng nh©n. - ChÕ ®é lao ®éng ®èi víi n÷ c«ng nh©n viªn chøc.
- Tiªu chuÈn quy ph¹m vÒ kü thuËt an toµn vµ vÖ sinh lao ®éng. LuËt lÖ b¶o hé lao ®éng ®- îc x©y dùng trªn c¬ së yªu cÇu thùc tÕ cña quÇn chóng lao ®éng, c¨n c- vµo tr×nh ®é ph¸t triÓn kinh tÕ, tr×nh ®é khoa häc ®- îc söa ®æi, bæ sung dÇn dÇn thÝch hîp víi hoµn c¶nh s¶n xuÊt trong tõng thêi kú kinh tÕ cña ®Êt n- íc. VÖ sinh c«ng nghiÖp VÖ sinh lao ®éng: nhiÖm vô cña vÖ sinh lao ®éng lµ: - Nghiªn cøu ¶nh h- ëng cña m«i tr- êng vµ ®iÒu kiÖn lao ®éng s¶n xuÊt lªn c¬ thÓ con ng- êi. - §Ò ra nh÷ng biÖn ph¸p vÒ y tÕ vÖ sinh nh»m lo¹i trõ vµ h¹n chÕ ¶nh h- ëng cña c¸c nh©n tè ph¸t sinh nh÷ng nguyªn nh©n g©y bÖnh nghÒ nghiÖp trong s¶n xuÊt.
Kü thuËt an toµn Kü thuËt an toµn lao ®éng: - Nghiªn cøu ph©n tÝch c¸c nguyªn nh©n chÊn th- ¬ng, sù phßng tr¸nh tai n¹n lao ®éng trong s¶n xuÊt, nh»m b¶o ®¶m an toµn s¶n xuÊt vµ b¶o hé lao ®éng cho c«ng nh©n. - §Ò ra vµ ¸p dông c¸c biÖn ph¸p tæ chøc vµ kü thuËt cÇn thiÕt nh»m t¹o ®iÒu kiÖn lµm viÖc an toµn cho ng- êi lao ®éng ®Ó ®¹t hiÖu qu¶ cao nhÊt. Kü thuËt phßng ch¸y ch÷a ch¸y Kü thuËt phßng ch¸y ch÷a ch¸y: - Nghiªn cøu ph©n tÝch c¸c nguyªn nh©n ch¸y, næ tr«ng qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. - T×m ra biÖn ph¸p phßng ch¸y, ch÷a ch¸y cã hiÖu qu¶ nhÊt.
- H¹n chÕ sù thiÖt h¹i thÊp nhÊt do ho¶ ho¹n g©y ra.C¸c chÕ ®é b¶o hé lao ®éng 2. Thêi gian lµm viÖc vµ nghØ ng¬i a. Thêi gian lµm viÖc. 8 - Thời gian làm việc không quá 8 giờ trong một ngày hoặc 40 giờ trong một tuần.
Người sử dụng lao động có quyền quy định thời giờ làm việc theo ngày hoặc tuần và ngày nghỉ hàng tuần phù hợp với điều kiện sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhưng không được trái với quy định trên và phải thông báo trước cho người lao động biết - Thời giờ làm việc hàng ngày được rút ngắn từ một đến hai giờ đối với những người làm các việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm theo quy định của Bộ Lao Động Thương Binh Và Xã Hội - Người sử dụng lao động và người lao động có thể thỏa thuận làm thêm giờ, nhưng không được quá 4 giờ / ngày và 200 giờ / năm. Đối với công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm người lao động không được làm thêm quá 3 giờ /ngày và 9 giờ /tuần. - Thời gian làm việc ban đêm được quy định như sau: + Từ 22 giờ đến 6 giờ sáng cho khu vực từ Thừa Thiên Huế trở ra phía Bắc + Từ 21 giờ đến 5 giờ sáng cho khu vực từ Đà nẵng trở vào phía Nam b. Thời gian nghỉ ngơi - Người lao động làm việc 8 giờ liên tục thì được nghỉ ít nhất nửa giờ tính vào giờ làm việc.
- Người làm việc ca đêm được nghỉ giữa ca ít nhất 45 phút tính vào giờ làm việc - Mỗi tuần người lao động được nghỉ ít nhất một ngày (24 giờ liên tục) có thể vào ngày chủ nhật hoặc một ngày cố định khác trong tuần. - Người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương những ngày lễ sau: Tết dương lịch 1 ngày, tết âm lịch 4 ngày, ngày chiến thắng (30/4 dương lịch) được nghỉ 1 ngày, ngày Quốc tế lao động( 1/5 dương lịch ) nghỉ 1 ngày, ngày Quốc khánh (2/9) nghỉ 1 ngày. Nếu những ngày nghỉ nói trên trùng vào ngày nghỉ hàng tuần thì người lao động được nghỉ bù vào ngày tiếp theo - Người lao động có 12 tháng làm việc tại một doanh nghiệp hoặc với một người sử dụng lao động thì được nghỉ phép hàng năm, hưởng nguyên lương theo quy định sau: + Được nghỉ 12 ngày nghỉ phép đối với người lao động làm công việc trong điều kiện bình thường + Được nghỉ 14 ngày nghỉ phép đối với người làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc những nơi có điều kiện sống khắc nghiệt và đối với người dưới 18 tuổi 9 + Được nghỉ 16 ngày nghỉ phép đối với người lao động làm việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm. - Người lao động được nghỉ về việc riêng mà vẫn hưởng nguyên lương trong những trường hợp sau: Kết hôn nghỉ 3 ngày, con kết hôn nghỉ 1 ngày, bố mẹ(cả bên vợ và bên chồng ) chết, vợ hoặc chồng chết, con chết nghỉ 3 ngày.
C¸c chÕ ®é b¶o hé lao ®éng ®èi víi ng- êi lao ®éng n÷, lao ®éng ch- a thµnh niªn vµ mét sè lao ®éng kh¸c a. §èi víi lao ®éng n÷: Lao ®éng n÷ cã nh÷ng ®Æc thï so víi lao ®éng nam, ngoµi lao ®éng cßn cã chøc n¨ng sinh ®Î, nu«i con. §iÒu 113 cña Bé luËt Lao ®éng, ®iÒu 11 cña nghÞ ®Þnh 23/CP (18/4/1996), th«ng t- sè 03/TTLB-L§TBXH-BYT (28/11/1994) quy ®Þnh c¸c ®iÒu kiÖn lao ®éng cã h¹i vµ c¸c c«ng viÖc kh«ng ®- îc sö dông lao ®éng n÷.