Giáo trình kỹ năng giao tiếp nghề vận hành máy thi công mặt đường trình độ trung cấp cđ gtvt trung ương i

Giáo trình về kỹ năng giao tiếp nghề vận hành máy thi công mặt đường trình độ trung cấp cđ gtvt trung ương i, biên soạn theo chương trình đào tạo chuẩn, hệ thống hóa kiến thức từ

• Trường học: Trường Cao Đẳng Giao Thông Vận Tải Trung Ương I
• Chuyên ngành: Kỹ Năng Giao Tiếp
• Đề tài: Kỹ Năng Giao Tiếp Vận Hành Máy Mặt Đường
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Khái Niệm Cơ Bản Về Kỹ Năng Giao Tiếp Vận Hành Máy Mặt Đường

Kỹ năng giao tiếp là một trong những môn học bắt buộc trong chương trình đào tạo nghề vận hành máy thi công mặt đường trình độ trung cấp. Giao tiếp là quá trình trao đổi thông tin giữa các chủ thể thông qua các phương tiện ngôn ngữ và phi ngôn ngữ nhằm đạt được mục đích nhất định. Trong lĩnh vực xây dựng và thi công mặt đường, kỹ năng giao tiếp hiệu quả giúp các công nhân vận hành máy móc an toàn, phối hợp tốt với đồng nghiệp và nâng cao chất lượng công việc. Đây là một môn học cơ sở rất quan trọng giúp người học nắm vững kiến thức chuyên ngành và phát triển kỹ năng nghề nghiệp một cách toàn diện.

1.1. Định Nghĩa Giao Tiếp Trong Ngành Vận Hành Máy

Giao tiếp là quá trình trao đôi thông tin hai chiều giữa người gửi và người nhận. Trong lĩnh vực vận hành máy mặt đường, giao tiếp không chỉ là truyền đạt thông tin mà còn là công cụ để điều phối công việc, đảm bảo an toàn lao động. Kỹ năng giao tiếp tốt giúp tránh các sự cố, hiểu rõ yêu cầu công việc và xây dựng mối quan hệ tốt trong tập thể.

1.2. Vai Trò Của Phương Tiện Ngôn Ngữ Và Phi Ngôn Ngữ

Ngôn ngữ gồm lời nói và chữ viết, còn phi ngôn ngữ bao gồm cử chỉ, hành động, thái độ, nét mặt và ánh mắt. Trong giao tiếp vận hành máy, việc sử dụng hiệu quả cả hai yếu tố này đặc biệt quan trọng để đảm bảo hiểu nhất và thực hiện công việc chính xác, an toàn.

II. Quy Trình Giao Tiếp Hiệu Quả Cho Người Vận Hành Máy

Quy trình giao tiếp hiệu quả bao gồm nhiều yếu tố liên kết với nhau. Trước tiên, người gửi cần mã hóa thông điệp rõ ràng, sử dụng ngôn ngữ dễ hiểu phù hợp với đối tượng. Thứ hai, lựa chọn kênh truyền tải thông tin phù hợp như lời nói trực tiếp, tín hiệu, hoặc các phương tiện khác. Thứ ba, người nhận cần tiếp nhận và giải mã thông điệp một cách chính xác. Cuối cùng là phản hồi từ người nhận để xác nhận đã hiểu đúng ý định. Trong ngành vận hành máy thi công mặt đường, quy trình này đảm bảo an toàn, hiệu suất cao và giảm thiểu sai sót.

2.1. Mã Hóa Và Truyền Thông Điệp

Mã hóa là quá trình biểu đạt ý tưởng thành lời nói, chữ viết hoặc các tín hiệu. Đối với công nhân vận hành máy, việc mã hóa phải rõ ràng, chính xác để tránh nhầm lẫn. Lựa chọn kênh truyền tải phù hợp với điều kiện công trường, chẳng hạn sử dụng loa, tín hiệu tay hoặc điện thoại bộ đàm.

2.2. Giải Mã Và Phản Hồi Thông Tin

Giải mã là quá trình hiểu và xử lý thông điệp nhận được. Phản hồi là bước xác nhận người nhận đã hiểu đúng. Trong giao tiếp vận hành máy, phản hồi kịp thời rất quan trọng để đảm bảo công việc được thực hiện đúng ý định và an toàn cho tất cả mọi người.

III. Các Kỹ Năng Giao Tiếp Cần Thiết Trong Ngành Xây Dựng

Để thực hiện công việc vận hành máy thi công mặt đường hiệu quả, người lao động cần nắm vững nhiều kỹ năng giao tiếp khác nhau. Đầu tiên là kỹ năng lắng nghe - tiếp nhận và hiểu đúng yêu cầu từ cấp trên hoặc đồng nghiệp. Thứ hai là kỹ năng truyền đạt - diễn tả ý tưởng, vấn đề một cách rõ ràng và dễ hiểu. Thứ ba là kỹ năng giao tiếp phi ngôn ngữ - sử dụng cử chỉ, tín hiệu tay hiệu quả, đặc biệt trong môi trường ồn ào. Thứ tư là kỹ năng giải quyết xung đột - xử lý các bất đồng một cách chuyên nghiệp. Những kỹ năng giao tiếp này giúp nâng cao chất lượng công việc và an toàn lao động.

3.1. Kỹ Năng Lắng Nghe Và Tiếp Nhận Thông Tin

Lắng nghe tích cực là việc chú ý toàn bộ ý kiến của người nói, không phiên bản hay gián đoạn. Trong công trường xây dựng, kỹ năng lắng nghe giúp người lao động hiểu rõ yêu cầu công việc, những chú ý về an toàn, điều chỉnh để hoàn thành nhiệm vụ đúng tiêu chuẩn.

3.2. Kỹ Năng Truyền Đạt Và Biểu Đạt Ý Tưởng

Truyền đạt thông tin hiệu quả yêu cầu sử dụng ngôn ngữ đơn giản, rõ ràng và phù hợp với đối tượng. Người vận hành máy cần biết cách báo cáo sự cố, đề xuất cải tiến, phối hợp với đồng nghiệp thông qua lời nói chính xác và thái độ chuyên nghiệp.

IV. Ứng Dụng Kỹ Năng Giao Tiếp Trong Tìm Kiếm Việc Làm Và Nơi Làm Việc

Kỹ năng giao tiếp không chỉ quan trọng trong công việc hàng ngày mà còn đóng vai trò quyết định khi tìm kiếm việc làm. Trong buổi phỏng vấn, ứng viên cần thể hiện khả năng giao tiếp tốt, thái độ chuyên nghiệp, nói rõ lợi thế của mình. Tại nơi làm việc, giao tiếp hiệu quả giúp xây dựng mối quan hệ tốt với sếp, đồng nghiệp, khách hàng và những đối tác. Kỹ năng giao tiếp còn hỗ trợ phát triển sự nghiệp, tạo cơ hội thăng tiến và xây dựng uy tín chuyên môn. Người lao động có giao tiếp tốt sẽ được đánh giá cao, tin tưởng và giao những công việc quan trọng.

4.1. Giao Tiếp Trong Quá Trình Phỏng Vấn Xin Việc

Buổi phỏng vấn là cơ hội để ứng viên thể hiện kỹ năng giao tiếp và năng lực chuyên môn. Cần nói rõ ràng, tự tin, lắng nghe kỹ câu hỏi và trả lời đủ ý. Thái độ lịch sự, chuẩn mực mặc dù và sự tôn trọng người phỏng vấn là yếu tố quan trọng để tạo ấn tượng tốt và đạt được cơ hội việc làm.

4.2. Giao Tiếp Hiệu Quả Tại Công Trường Làm Việc

Tại công trường xây dựng, giao tiếp tốt với cấp quản lý, đồng nghiệp và khách hàng giúp xây dựng đội ngũ mạnh mẽ. Người vận hành máy cần tích cực báo cáo tiến độ, thảo luận kỹ thuật, đề xuất cải tiến và xử lý các vấn đề một cách chuyên nghiệp để phát triển sự nghiệp.

Nội dung chính

GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: KỸ NĂNG GIAO TIẾP – NGHỀ VẬN HÀNH MÁY THI CÔNG MẶT ĐƯỜNG (TRÌNH ĐỘ TRUNG CẤP)

Tổng quan về giáo trình (250-300 từ)

Giáo trình Kỹ năng giao tiếp do Trường Cao đẳng Giao thông Vận tải Trung ương I biên soạn và ban hành theo Quyết định ngày 22/12/2017 của Hiệu trưởng, phục vụ đào tạo trình độ Trung cấp cho nghề Vận hành máy thi công mặt đường. Trong chương trình đào tạo nghề, đây là môn học cơ sở bắt buộc, có vị trí tiên quyết được bố trí giảng dạy trước các môn học và mô-đun chuyên môn nhằm trang bị nền tảng bổ trợ cho năng lực nghề nghiệp của người học.

Mục tiêu học tập của giáo trình tập trung vào việc cung cấp hệ thống tri thức khoa học về hoạt động giao tiếp xã hội, nâng cao kỹ năng mềm và định hình thái độ làm việc chuyên nghiệp. Hoàn thành môn học, người học có khả năng phân tích các thành tố trong quá trình truyền thông, làm chủ các phương tiện ngôn ngữ và phi ngôn ngữ, giải quyết xung đột, đồng thời vận dụng vào quy trình ứng tuyển và tương tác tại nơi làm việc.

Cấu trúc giáo trình gồm 3 chương chính:

• Chương 1: Lý luận chung về kỹ năng giao tiếp (trang 1 – 24)
• Chương 2: Một số kỹ năng giao tiếp (trang 25 – 79)
• Chương 3: Vận dụng kỹ năng giao tiếp trong tìm kiếm việc làm và tại nơi làm việc (trang 80 trở đi)

Điểm đặc sắc của giáo trình là sự kết hợp giữa hệ thống lý luận tâm lý - xã hội học hành vi với thực tiễn lao động của ngành kỹ thuật cơ giới đường bộ. Tài liệu được biên soạn nội bộ bởi tập thể giảng viên có trình độ Cử nhân, Thạc sĩ và giáo viên tay nghề cao của trường, xây dựng nội dung bám sát từng bước phát triển của học viên từ môi trường đào tạo đến công trường thi công.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi (500-600 từ)

Các chương/chủ đề chính

Cấu trúc nội dung giáo trình được triển khai theo tiến trình logic từ nhận thức lý thuyết nền tảng, rèn luyện kỹ năng chuyên biệt đến thực hành ứng dụng môi trường:

• Chương 1 (Lý luận chung về kỹ năng giao tiếp): Trình bày bản chất giao tiếp là quá trình trao đổi thông tin hai chiều giữa các chủ thể nhằm đạt mục đích nhất định. Sơ đồ hóa mô hình truyền thông gồm: Người gửi, Mã hóa, Thông điệp, Kênh truyền tải (chữ viết, lời nói, hình ảnh), Người nhận, Giải mã, Phản hồi và Yếu tố nhiễu. Phân tích vai trò của giao tiếp đối với sự tồn tại của con người (dẫn chứng trường hợp hai bé gái Kamala và Amala tại Ấn Độ) và sự hoàn thiện nhân cách. Phân loại giao tiếp theo phương thức (trực tiếp, gián tiếp), hình thức tổ chức (chính thức, không chính thức), phạm vi (cá nhân - cá nhân, cá nhân - nhóm, nhóm - nhóm) và phương tiện. Hệ thống hóa các nguyên tắc giao tiếp: tôn trọng ngôn ngữ nói/viết, tôn trọng đối tác, kiên nhẫn, cởi mở (mô hình Cửa sổ Johari của Joseph Luft và Harry Ingham) và thấu cảm. Xác định 4 mục tiêu giao tiếp và quy trình chuẩn bị nội dung trao đổi.
• Chương 2 (Một số kỹ năng giao tiếp): Phân tích cấu trúc năng lực theo tỷ lệ 85% kỹ năng mềm và 15% kỹ năng cứng; trích dẫn 13 kỹ năng làm việc từ Hiệp hội Đào tạo và Phát triển Mỹ (ASTD). Trình bày kỹ thuật tạo ấn tượng ban đầu (trang phục, trang điểm, ánh mắt, nét mặt, tư thế đứng/ngồi, phong cách, giọng nói, ghi nhớ tên). Đi sâu vào kỹ năng lắng nghe: phân biệt "nghe" và "lắng nghe"; trích dẫn số liệu của Paul Tory Rankin (1930) về thời lượng nghe chiếm 42,1% trong giao tiếp ngôn ngữ và Torrington về việc 75% thông báo miệng bị lãng quên hoặc hiểu sai. Phân tích các yếu tố cản trở (chủ quan, khách quan), các kiểu nghe và nguyên tắc giải quyết xung đột bằng phương pháp hợp tác.
• Chương 3 (Vận dụng kỹ năng giao tiếp trong tìm kiếm việc làm và tại nơi làm việc): Hướng dẫn quy trình xác định cơ hội việc làm, phân tích mô tả công việc, tự đánh giá năng lực cá nhân (so sánh môi trường tập đoàn lớn và doanh nghiệp nhỏ). Quy chuẩn hóa cấu trúc hồ sơ xin việc (đơn xin việc 3 đoạn, sơ yếu lý lịch, văn bằng công chứng, giấy tờ kèm theo). Rèn luyện kỹ năng phỏng vấn (trang phục, ngôn ngữ cơ thể, tiếp xúc mắt, cách xử lý câu hỏi chưa biết, đặt câu hỏi ngược). Thiết lập nguyên tắc giao tiếp với cấp trên (bình đẳng hợp tác, không phán xét, chia sẻ để góp ý, hiểu rõ ranh giới quyền hạn, hướng tới tương lai) và với đồng nghiệp (giữ chừng mực, không khoe khoang, kiểm soát việc chia sẻ riêng tư, giữ chữ tín, khéo léo và nhẫn nại).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Lý thuyết truyền thông hai chiều: Cơ chế vận hành của quy trình mã hóa - giải mã, vòng lặp phản hồi và các dạng thức nhiễu môi trường, nhiễu tâm lý.
• Tâm lý học hành vi và tương tác: Mô hình Cửa sổ Johari (4 vùng: Vùng mở, Vùng mù, Vùng che giấu, Vùng không biết) và định nghĩa cởi mở của Sidney; bản chất của sự thấu cảm trong đối thoại.
• Khung năng lực nghề nghiệp: Khung đánh giá năng lực của Ngân hàng Thế giới (Kiến thức - Kỹ năng - Thái độ) và chuẩn 13 kỹ năng của ASTD.
• Tác động của phương tiện phi ngôn ngữ: Nghiên cứu của Allan Pease và Albert Mehrabian về tỷ lệ thành phần thông điệp (55% phi ngôn ngữ, 38% giọng nói, 7% ngôn ngữ).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật: Kỹ thuật soạn thảo hồ sơ xin việc đúng thể thức; kỹ thuật điều chỉnh kênh truyền đạt thông tin; kỹ thuật phân tích cấu trúc ngôn ngữ hiển ngôn và hàm ngôn.
• Kỹ năng phân tích: Nhận diện và kiểm soát các yếu tố cản trở lắng nghe; phân tích yêu cầu tuyển dụng và đánh giá điểm mạnh, điểm yếu cá nhân.
• Kỹ năng thực hành: Kỹ năng tạo ấn tượng ban đầu qua diện mạo và cử chỉ; kỹ năng lắng nghe thấu cảm; kỹ năng trả lời và đặt câu hỏi trong phỏng vấn tuyển dụng; kỹ năng ứng xử thứ bậc và phối hợp làm việc tại doanh nghiệp.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập (300-350 từ)

Giáo trình định hướng phương pháp tiếp cận sư phạm tích hợp giữa giảng giải lý luận xã hội học và phân tích hành vi thực tiễn. Nội dung kiến thức được phân rã thành các cấu phần định lượng (số liệu thống kê tỷ lệ thời gian, bảng đối chiếu tiêu chí, sơ đồ quy trình truyền thông), hỗ trợ người học tiếp cận môn học một cách có hệ thống và khoa học.

Phương pháp đào tạo sử dụng các điển cứu (case studies) và tình huống cụ thể làm phương tiện dẫn nhập:

• Nghiên cứu trường hợp hai bé gái Kamala và Amala tại Ấn Độ được dùng để chứng minh vai trò mang tính sống còn của môi trường giao tiếp xã hội đối với sự tồn tại của con người.
• Tình huống hội thoại hiển ngôn và hàm ngôn (ví dụ câu nói: "Thưa cô mười một rưỡi rồi ạ!") dùng để phân tích bối cảnh và ý nghĩa thực tế của lời nói.
• Các tình huống giao tiếp nơi công sở (cách phản hồi cấp trên, ứng xử với việc giữ bí mật thông tin cá nhân tại nơi làm việc).

Phần thực hành tập trung vào việc rèn luyện các thao tác tương tác cụ thể:

• Thực hành nhận diện bản thân và mức độ cởi mở thông qua 4 ô của mô hình Cửa sổ Johari.
• Luyện tập điều chỉnh ngôn ngữ cơ thể (tư thế đứng nghiêng/thẳng, tư thế ngồi, tiếp xúc ánh mắt, nụ cười).
• Thực hành soạn thảo lá đơn xin việc theo bố cục 3 phần (mở đầu 2-3 câu, đoạn giữa gồm 3 đoạn nhỏ nêu bật kinh nghiệm và phần kết đề nghị phỏng vấn) và lắp ghép túi hồ sơ dự tuyển theo đúng danh mục quy định.

Phương pháp đánh giá kết quả học tập được thiết kế đa diện, kết hợp giữa kiểm tra khả năng ghi nhớ lý thuyết (khái niệm, nguyên tắc, bảng phân loại) với đánh giá mức độ thuần thục kỹ năng thực hành (tác phong phỏng vấn, thái độ lắng nghe, quy tắc ứng xử nơi làm việc). Hướng dẫn tự học nhấn mạnh việc người học tự quan sát, loại bỏ các thói quen xấu khi nghe, chuẩn bị kỹ nội dung trước các cuộc hội thoại và thường xuyên rèn luyện tính kiên nhẫn.

---

Điểm nổi bật và cập nhật (250-300 từ)

Giáo trình tích hợp nhiều công trình nghiên cứu và số liệu khảo sát định lượng từ các tổ chức và học giả quốc tế, tạo cơ sở khoa học xác thực cho các luận điểm:

• Thống kê phân bổ thời gian giao tiếp ngôn ngữ của Paul Tory Rankin (1930): Nghe (42,1%), Nói (31,9%), Đọc (15%), Viết (11%).
• Kết quả nghiên cứu của Allan Pease và Albert Mehrabian về tỷ lệ tác động của các phương tiện giao tiếp: Phi ngôn ngữ (55%), Giọng nói (38%), Ngôn ngữ (7%).
• Nghiên cứu của Hiệp hội Đào tạo và Phát triển Mỹ (ASTD) về 13 kỹ năng làm việc cơ bản.
• Khảo sát của Torrington chỉ ra 75% thông báo miệng không được chú ý hoặc bị hiểu sai, và khảo sát tâm lý học về tỷ lệ chỉ 1% người giữ được bí mật tại nơi làm việc.

Tài liệu chuẩn hóa các công cụ phân tích tâm lý và phân loại hành vi một cách rõ ràng. Điển hình là việc thiết lập Bảng 01: Phân biệt nghe và lắng nghe theo 4 tiêu chí cụ thể: Sự hình thành/mục đích, Công cụ sử dụng, Bản chất và Tính chất tiến trình; cùng việc ứng dụng mô hình Cửa sổ Johari (Joseph Luft và Harry Ingham) để giải thích tiến trình tự bộc lộ và tiếp nhận phản hồi.

Nội dung giáo trình được thiết kế bám sát thực tế thị trường lao động kỹ thuật. Toàn bộ phần vận dụng ở Chương 3 chuyển giao các chỉ dẫn cụ thể cho học viên nghề Vận hành máy thi công mặt đường, từ việc chuẩn bị từng loại giấy tờ trong túi hồ sơ, cách trả lời phỏng vấn thông minh (tránh nói "Tôi không biết" mà thay bằng "Tôi chưa tìm hiểu kỹ"), đến cách ứng xử chuẩn mực với cấp trên và đồng nghiệp tại đơn vị thi công. Đồng thời, giáo trình kết hợp chặt chẽ tri thức hiện đại với các giá trị văn hóa ứng xử truyền thống thông qua các câu tục ngữ định hướng ("Tiên học lễ, hậu học văn", "Nói là gieo, nghe là gặt", "Học ăn, học nói, học gói, học mở").

---

Đối tượng sử dụng giáo trình (200-250 từ)

Giáo trình được biên soạn phục vụ các nhóm đối tượng cụ thể trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp và môi trường lao động:

• Học sinh, sinh viên: Đối tượng phục vụ trực tiếp là người học trình độ Trung cấp nghề Vận hành máy thi công mặt đường tại Trường Cao đẳng Giao thông Vận tải Trung ương I. Tài liệu cũng phù hợp cho sinh viên các ngành kỹ thuật, cơ giới công trình, xây dựng hạ tầng giao thông có nhu cầu trang bị kỹ năng giao tiếp và kỹ năng tìm việc.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học không bắt buộc phải hoàn thành trước các môn học kỹ thuật chuyên môn. Môn học yêu cầu khả năng đọc hiểu ngôn ngữ tiếng Việt cơ bản và tinh thần tiếp thu các quy tắc ứng xử văn hóa, đạo đức nghề nghiệp.
• Giảng viên và cán bộ đào tạo: Sử dụng làm giáo trình giảng dạy chính thức cho môn học Kỹ năng giao tiếp; làm căn cứ xây dựng đề cương bài giảng, thiết kế bài tập tình huống và thang đo đánh giá kỹ năng mềm của học viên.
• Người học tự nghiên cứu và người lao động: Công nhân kỹ thuật, thợ vận hành máy thi công cần tài liệu tham khảo để hoàn thiện hồ sơ dự tuyển, rèn luyện kỹ năng phỏng vấn và nâng cao hiệu quả tương tác tại môi trường công trường, cơ quan doanh nghiệp.

---

Câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình được thiết kế chuẩn hóa cho học sinh, sinh viên theo học trình độ Trung cấp nghề Vận hành máy thi công mặt đường, đồng thời là tài liệu tham khảo cho người học khối ngành kỹ thuật giao thông và người lao động cần hoàn thiện kỹ năng mềm.

2. Cần kiến thức nền nào để học?

Môn học không yêu cầu kiến thức kỹ thuật chuyên sâu về máy thi công hay mặt đường. Người học chỉ cần các kỹ năng đọc hiểu văn bản cơ bản và có ý thức rèn luyện tác phong nghề nghiệp. Môn học được bố trí học trước các mô-đun chuyên môn.

3. Điểm khác biệt với giáo trình khác?

Khác với các tài liệu kỹ năng chung chung, giáo trình gắn kết hệ thống số liệu nghiên cứu định lượng quốc tế (Rankin, Mehrabian, ASTD, Johari Window) với thực tiễn tìm việc và văn hóa ứng xử công sở của ngành kỹ thuật cơ giới đường bộ.

4. Làm sao để tự học hiệu quả?

Người học cần đối chiếu các bảng phân loại (như Bảng phân biệt nghe - lắng nghe), vận dụng mô hình Cửa sổ Johari để tự đánh giá mức độ cởi mở, thực hành soạn đơn xin việc 3 đoạn và rèn luyện các quy tắc kiểm soát ngôn ngữ cơ thể, kiểm soát yếu tố cản trở giao tiếp.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo?

Giáo trình tích hợp sẵn sơ đồ tiến trình truyền thông hai chiều, Bảng 01 đối chiếu chi tiết giữa nghe và lắng nghe, mô hình phân tích Cửa sổ Johari 4 vùng, danh mục thành phần hồ sơ xin việc và hệ thống các tình huống phỏng vấn, giao tiếp công sở cụ thể.

---

Kết luận (150 từ)

Giáo trình Kỹ năng giao tiếp của Trường Cao đẳng Giao thông Vận tải Trung ương I là tài liệu học thuật cơ sở, cung cấp hệ thống tri thức hoàn chỉnh từ nguyên lý truyền thông đại cương đến các kỹ năng tương tác hành vi chuyên biệt trong môi trường lao động nghề nghiệp.

Lộ trình tiếp cận được tổ chức chặt chẽ theo 3 giai đoạn:

1. Tiếp thu lý luận chung và các nguyên tắc giao tiếp nền tảng (Chương 1).
2. Hoàn thiện các kỹ năng tạo ấn tượng ban đầu và lắng nghe tích cực (Chương 2).
3. Vận dụng trực tiếp vào quy trình tìm kiếm việc làm, tham gia phỏng vấn và thiết lập quan hệ công tác tại nơi làm việc (Chương 3).

Hệ thống bảng biểu phân loại, số liệu thực nghiệm khoa học cùng các chỉ dẫn thực hành hồ sơ dự tuyển trong giáo trình là nguồn dữ liệu chuẩn mực hỗ trợ người học phát triển toàn diện năng lực nghề nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KỸ NĂNG GIAO TIẾP CHUONG 2: MOT SO KY NANG GIAO TIEP 25 CHƯƠNG 3: VẬN DỤNG KỸ NĂNG GIAO TIẾP TRONG 80 TÌMKIẾM VIỆC LÀM VÀ TẠI NƠI LÀM VIỆC CHUONG 1: LY LUAN CHUNG VE KY NANG GIAO TIEP 1. Khái quát chung về giao tiếp 1. Giao tiếp là gì? Mỗi con người được sinh ra và lớn lên trong một xã hội nhất định. Trong quá trình sống và hoạt động, con người có rất nhiều mối quan hệ khác nhau (quan hệ gia đình, quan hệ công việc, quan hệ bạn bè) và những nhu cầu khác nhau (nhu cầu trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm, nhu cầu chia sẻ tình cảm,.

Tất cả những mỗi quan hệ và những nhu cầu đó được thực hiện thông qua hoạt động giao tiếp. Giao tiếp là một quá trình trao đôi thông tin giữa các chủ thể tham gia thông qua các phương tiện ngôn ngữ và phi ngôn ngữ nhằm đạt được mục đích nhất định. Giao tiếp là một quá trình trao đổi thông tin vì hoạt động giao tiếp luôn diễn ra hai chiều: truyền thông tin - nhận thông tin - phản hồi. Chẳng hạn người A gửi cho người B một thông điệp.

Người B nhận được sẽ phản hồi cho người A một thông điệp. Đến đây, người B lại đóng vai trò người gửi, người A lại đóng vai trò người nhận. Nhơi vậy vai trò của người nhận và người gửi luôn hoán đổi cho nhau. Để giao tiếp được với nhau, các chủ thể giao tiếp phải sử dụng các phương tiện ngôn ngữ và phi ngôn ngữ.

Ngôn ngữ gồm lời nói, chữ viết; phi ngôn ngữ gồm có cử chỉ, hành động, thái độ, nét mặt, ánh mắt, nụ CG|ỜI,. Trong giao tiếp, việc sử dụng các yêu tố phi ngôn ngữ đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Phi ngôn ngữ không những làm tăng thêm giá trị chất lơiợng của ngôn ngữ mà còn chứa đựng những thông tin rất lớn. Thậm chí các yếu tố phi ngôn ngữ còn có khả năng truyền tải những thông tin mà ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết không thể biểu đạt hết.

Kết hợp ngôn ngữ và phi ngôn ngữ sẽ làm tăng hiệu quả cao trong giao tiếp. Mỗi cuộc giao tiếp đều có những mục đích nhất định. Mục đích ở đây có thể là trao đổi công việc, chia sẻ tình cảm, hay giải trí. Căn cứ vào khái niệm giao tiếp, chúng ta có thể sơ đồ hoá quá trình giao tiệp nhơ| sau: Ñ ð h Kên h => = Người gửi S tis Người Kênh Phản hồi Giải mã Sơ đồ trên cho thấy, giao tiếp là một quá trình trao đổi thông tin hai chiều, có nghĩa là không có sự phân cực giữa người truyền thông điệp và người nhận thông điệp, mà cả hai đều là chủ thể tích cực, luôn đổi vai cho nhau.

- Người gửi là người khởi động.hoạt động giao tiếp và sau đó là người nhận thông tin phản hồi. - Nội dung thông điệp có thể là những thông báo của một sự việc nào đó, những quan điểm, sở thích, nhu cầu, tâm trạng, tình cảm hoặc những nhận xét, đánh giá. - Mã hóa là quá trình biểu đạt ý nghĩ sang lời nói, chữ viết hay các đấu hiệu, kí hiệu, các phương tiện phi ngôn ngữ khác (ánh mắt, nét mặt, cử chỉ.)- Kết quả của quá trình này là thông điệp được tạo thành (ý nghĩ đã được mã hóa). - Kênh truyền tái thông tin: việc lựa chọn kênh truyền tải thông tin hết sức quan trọng, nó quyết định tới việc thông tin có được truyền tải chính xác hay không.

Kênh thông tin bao gồm: Kênh thông tin thông qua chữ viết (văn bản, tho, tir, báo cáo, thông toỊ, nghị quyết.); Kênh thông tin thông qua lời nói (truyền đạt qua micro, điện thoại, loa đài.); Kênh thông tin qua hình ảnh (TV, internet.) - Khi lựa chọn kênh truyền tải thông tin phải lựa chọn kênh phù hợp sao cho tiện lợi, phù hợp với môi trojờng, phù hợp với hoàn cảnh và phù hợp với đối tojong giao tiếp. - Người nhận là người tiếp nhận thông điệp đồng thời người nhận cũng là người giải mã thông điệp của người gửi và có thề phản hồi lại bằng nhiều cách khác nhau. Để thông tin được truyền và nhận một cách chuẩn xác, cả hai bên cần có những hiểu biết nhất định với nhau để quá trình truyền tin đạt hiệu quả. - Một khâu quan trọng trong quá trình truyền thông là sự phản hồi, tức là người nhận phát tín hiệu trả lời người đã gửi đi bản thông điệp.

Sự phán hồi từ người nhận sẽ báo cho người phát biết thông điệp đã được tiếp nhận và dơjợc hiểu nhơi thế nào.Trên cơ sở đó, người phát có thể điều chỉnh và truyền tiếp những thông điệp cần thiết khác. - Quá trình truyền tải thông tin có thể bị ảnh huởng bởi các yếu tố được gọi là “nhiễu”. Ka Đó ià những tác động từ môi trojờng (tiếng ồn quá lớn, thời tiết quá nóng.) hoặc chính bản thân người phát, nhận thông tin (Sự không tập trung, những định kiến, tâm trạng không tốt.) hay do quá trình mã hóa thông tin bị lỗi (người nói sử dụng từ ngữ không chính xác, dùng từ địa phương). Các yếu tố này có thê tạo thuận lợi hoặc gây cản trở đến quá trình giao tiếp.

Cho nên, trong giao tiếp, chúng ta cần chú ý đến các yếu tố nhiễu và tìm cách loại bỏ hoặc hạn chế tối đa các ảnh hưởng của chúng. Vai trò của giao tiếp 1. Giao tiếp là điều kiện cho sự tồn tại và phát triển của con người Con người hay bắt cứ loài động vật nào cũng không thẻ tồn tại được nếu tách biệt với đồng loại. Câu chuyện về hai bé gái Kamala và Amala ở Ấn Độ là một mỉnh chứng.

Kamala và Amala bị lạc vào trong rừng khi còn rất nhỏ. Sau nhiều năm sống trong rừng, Kamala và Amaia đã được các nhà thám hiểm tìm thấy và đoỊa trở về xã hội loài người. Nhơing khi trở về với xã hội loài người, Kamala và Amala đã không thích nghỉ được, sau một thời gian ngắn thì cả hai đều chết. Xã hội loài người không thể phát triển được nếu thiếu hoạt động giao tiếp.

Thông qua hoạt động giao tiếp, con người chia sẻ cho nhau những kinh nghiệm sống, kinh nghiệm sản xuất. giúp cho sự hiểu biết của con người ngày càng phong phú. Nhọi vậy, giao tiếp là điều kiện cho sự tồn tại và phát triển của con người. Vai trò của giao tiếp đối với cá nhân.

Giao tiếp là phương tiện đề con người chia sẻ thông tin, tình cảm Con người luôn có nhu cầu được chia sẻ những thông tin mình biết và muốn biết Để thực hiện được điều đó, không có cách nào khác là con người phải nhờ đến phương tiện giao tiếp. Giao tiếp giúp cho con người có thé chia sé bat ctr thong tin nao. Ngoài nhu cầu chia sẻ những thông tin về công việc, con người còn có nhu cầu chia sẻ tình cảm. Mỗi con người đều có nhiều mối quan hệ khác nhau.

Khi mối quan hệ phát triển tốt, con người cảm thấy vui; khi mối quan hệ xấu đi, con người cảm thấy buồn. Con người luôn có nhu cầu được chia sẻ những tâm tơi, tình cảm của mình với người khác. Bởi vì niềm vui được chia sẻ thì niềm vui sẽ tăng lên gấp bội, nỗi buồn được chia sẻ thì nỗi buồn sẽ vơi đi. Giao tiếp là môi trơjờng con người hoàn thiện nhân cách về bản chất, con người là tổng hòa các mối quan hệ xã hội.

Nhờ có giao tiếp mà mỗi con người có thể tham gia vào các mối quan hệ xã hội, gia nhập vào cộng đồng, phản ánh các quan hệ xã hội, kinh nghiệm và chuyền chúng thành tài sản của riêng mình. Trong quá trình tiếp xúc với những người xung quanh, chúng ta nhận thức được các chuẩn mực đạo đức, thâm mỹ, pháp luật tổn tại trong xã hội tức là những nguyên tắc ứng xử; biết được cái gì tốt, cái gì xấu, cái gì đẹp, cái gì không đẹp, cái gì nên làm, cái gì cần làm, cái gi được làm, cái gì không được làm, nhận thức được bản thân mình, từ đó thể hiện thái độ và hành động cho phù hợp, Nho vậy giao tiếp giúp con người hoàn thiện nhân cách. Các hình thức và phương tiện giao tiếp 1. Căn cứ vào phương thức giao tiếp - Giao tiếp trực tiép Giao tiếp troIc tiếp là hình thức giao tiếp trong đó các chủ thé giao tiếp trực tiếp gặp gỡ nhau, sử dụng ngôn ngữ và phi ngôn ngữ đề trao đổi thông tin.

Điển hình của loại hình giao tiếp này là các cuộc phỏng vấn tuyển dụng, các cuộc hội đàm song phương, các buôi hội thảo. Giao tiếp trực tiếp có øịu điểm là thông tin truyền - nhận nhanh chóng, có độ chính xác, tin cậy cao. Bên cạnh đó, giao tiếp trực tiếp cũng có hạn chế là không gian giao tiếp bị giới hạn, các chủ thê giao tiếp dễ bị chỉ phối bởi yếu tố ngoại cảnh. - Giao tiếp gián tiến Giao tiếp gián tiếp là cách giao tiếp trong đó các chủ thể giao tiếp trao đổi thông tin với nhau thông qua người thứ ba hoặc qua các phương tiện nhơi điện thoại, tho, tir.

đu điểm của loại hình giao tiép nay 1a cdc déi tojong giao tiếp có thé giao tiếp với nhau trong một khoảng không gian rộng. Ví dụ người ta có thể trao đối thông tin với nhau ở hai nửa địa cầu nhờ điện thoại, e-mail. và cùng một lúc có thể tiếp xúc được với một số lơiợng lớn đối tơiợng, các thông tin có thể loiu trữ để tham khảo, sử đụng trong toJơng lai (các văn bản). Tuy nhiên loại hình giao tiếp này cũng có hạn chế là chủ thể giao tiếp thơiờng không, thấy được vẻ mặt của người đổi thoại, không biết họ đang làm gì, trong hoàn cảnh nào, cũng không thể sử dụng nhiều phương tiện phi ngôn ngữ khác.

Căn cứ vào hình thức tổ chức giao tiếp - Giao tiếp chính thức Giao tiếp chính thức là giao tiếp mang tính công vụ, tuân theo những quy định cụ thể. Ví dụ: hội họp, mít tinh, đàm phán giữa các tổ chức. Trong giao tiếp chính thức, nội dung giao tiếp thơjờng được ấn định tr0JớC, chuẩn bị trojớc, vì vậy tính chính xác của thông tin khá cao. Giao tiếp chính thức đòi hỏi chủ thể của cuộc giao tiếp phải chuẩn bị công phu nội dung 10 cần trao đổi và phải có kỹ năng nói lơu loát, trôi chảy.

Muốn vậy, cần phải có vốn từ ngữ phong phú và sự hiểu biết sâu rộng về van đề cần trao đồi.