Giáo Trình Khởi Sự Kinh Doanh Dành Cho Sinh Viên Ngành Quản Lý Và Bán Hàng Siêu Thị

Giáo trình về khởi sự kinh doanh, biên soạn theo chương trình đào tạo chuẩn, hệ thống hóa kiến thức từ cơ bản đến nâng cao., phục vụ nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

• Tác giả: Nhóm Tác Giả
• Trường học: Trường Cao Đẳng Thương Mại Và Du Lịch
• Chuyên ngành: Quản Lý Và Bán Hàng Siêu Thị
• Đề tài: Giáo Trình Khởi Sự Kinh Doanh
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ CỦA KHỞI SỰ KINH DOANH
• 1.1. Một số khái niệm về kinh doanh, doanh nghiệp và khởi tạo doanh nghiệp
• 1.2. Các đặc trưng, tố chất và kỹ năng cần thiết của người kinh doanh
• 1.2.1. Đặc trưng của người kinh doanh
• 1.2.2. Tố chất cần có của người kinh doanh
• 1.2.3. Kỹ năng cần thiết của người kinh doanh
• 1.2.4. Văn hóa và đạo đức trong kinh doanh
• 1.3. Những yêu cầu và điều kiện để khởi nghiệp kinh doanh
• 1.3.1. Yêu cầu đối với khởi nghiệp kinh doanh
• 1.3.2. Điều kiện để khởi nghiệp kinh doanh (tài chính, pháp lý, tổ chức và các điều kiện khác)
• 1.4. Ảnh hưởng của môi trường kinh doanh đến sự phát triển doanh nghiệp
• 2. CHƯƠNG 2: LẬP KẾ HOẠCH KHỞI NGHIỆP KINH DOANH
• 2.1. Ý tưởng kinh doanh và ra quyết định khởi nghiệp kinh doanh
• 2.2. Xem xét nhu cầu và thị trường
• 2.3. Hình thành ý tưởng kinh doanh. Các vấn đề pháp lý và xác định, lựa chọn cơ hội kinh doanh. Ra quyết định khởi nghiệp kinh doanh
• 2.4. Nội dung chính của kế hoạch khởi nghiệp kinh doanh. Cấu trúc, nội dung và hình thức của bản kế hoạch khởi nghiệp kinh doanh
• 2.5. Kế hoạch về sản xuất, kinh doanh. Kế hoạch về nhân sự, tổ chức
• 2.6. Kế hoạch về tài chính, cơ sở vật chất. Đánh giá hiệu quả và tính khả thi của kế hoạch khởi nghiệp kinh doanh
• 2.7. Kế hoạch marketing
• 3. CHƯƠNG 3: TỔ CHỨC THỰC HIỆN KẾ HOẠCH KHỞI NGHIỆP KINH DOANH
• 3.1. Tổ chức các hoạt động kinh doanh
• 3.2. Tổ chức bộ máy điều hành kinh doanh
• 3.3. Tạo lập và sử dụng các nguồn lực kinh doanh. Tổ chức mạng lưới thông tin trong kinh doanh
• 3.4. Kiểm soát quá trình thực hiện kinh doanh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giáo Trình Khởi Sự Kinh Doanh Cho Sinh Viên

Giáo trình khởi sự kinh doanh là tài liệu quan trọng giúp sinh viên ngành quản lý và bán hàng siêu thị nắm vững kiến thức cơ bản về khởi nghiệp. Tài liệu này không chỉ cung cấp lý thuyết mà còn hướng dẫn thực hành, giúp sinh viên áp dụng vào thực tế. Việc hiểu rõ nội dung giáo trình sẽ giúp sinh viên tự tin hơn trong việc khởi nghiệp và phát triển sự nghiệp cá nhân.

1.1. Khái Niệm Về Khởi Sự Kinh Doanh

Khởi sự kinh doanh là quá trình bắt đầu một hoạt động kinh doanh mới. Điều này bao gồm việc xác định ý tưởng, lập kế hoạch và thực hiện các bước cần thiết để đưa sản phẩm hoặc dịch vụ ra thị trường.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Giáo Trình Trong Đào Tạo

Giáo trình khởi sự kinh doanh cung cấp cho sinh viên những kiến thức cần thiết để hiểu rõ về quy trình khởi nghiệp, từ việc lập kế hoạch đến tổ chức thực hiện, giúp họ tự tin hơn khi bước vào thị trường.

II. Những Thách Thức Trong Khởi Sự Kinh Doanh Hiện Nay

Khởi sự kinh doanh không phải là một hành trình dễ dàng. Sinh viên thường phải đối mặt với nhiều thách thức như thiếu vốn, thiếu kinh nghiệm và sự cạnh tranh khốc liệt. Những thách thức này đòi hỏi sinh viên phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và chiến lược rõ ràng để vượt qua.

2.1. Thiếu Vốn Đầu Tư

Một trong những thách thức lớn nhất khi khởi nghiệp là thiếu vốn. Sinh viên cần tìm hiểu các nguồn tài trợ và cách lập kế hoạch tài chính hợp lý để thu hút nhà đầu tư.

2.2. Cạnh Tranh Khốc Liệt

Thị trường hiện nay rất cạnh tranh. Sinh viên cần phải nghiên cứu kỹ lưỡng về đối thủ và tìm ra điểm khác biệt để thu hút khách hàng.

III. Phương Pháp Lập Kế Hoạch Khởi Nghiệp Hiệu Quả

Lập kế hoạch khởi nghiệp là bước quan trọng giúp sinh viên xác định rõ mục tiêu và chiến lược kinh doanh. Một kế hoạch tốt sẽ giúp sinh viên có cái nhìn tổng quan về thị trường và các bước cần thực hiện để đạt được thành công.

3.1. Xác Định Ý Tưởng Kinh Doanh

Ý tưởng kinh doanh là nền tảng cho mọi kế hoạch. Sinh viên cần tìm hiểu nhu cầu thị trường và phát triển ý tưởng phù hợp với xu hướng hiện tại.

3.2. Cấu Trúc Kế Hoạch Kinh Doanh

Kế hoạch kinh doanh cần có cấu trúc rõ ràng, bao gồm phần giới thiệu, phân tích thị trường, kế hoạch marketing và dự báo tài chính. Điều này giúp sinh viên dễ dàng trình bày và thu hút sự chú ý của nhà đầu tư.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Giáo Trình Khởi Sự Kinh Doanh

Giáo trình khởi sự kinh doanh không chỉ là lý thuyết mà còn là công cụ hữu ích trong thực tiễn. Sinh viên có thể áp dụng những kiến thức đã học vào các dự án thực tế, từ đó nâng cao kỹ năng và kinh nghiệm.

4.1. Thực Hành Qua Dự Án Nhỏ

Sinh viên có thể thực hiện các dự án nhỏ để áp dụng kiến thức đã học. Điều này giúp họ hiểu rõ hơn về quy trình khởi nghiệp và phát triển kỹ năng thực tiễn.

4.2. Kết Nối Với Doanh Nghiệp

Việc kết nối với các doanh nghiệp sẽ giúp sinh viên có cơ hội thực tập và học hỏi từ những người có kinh nghiệm. Đây là cách hiệu quả để nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường lao động.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Khởi Sự Kinh Doanh

Khởi sự kinh doanh là một lĩnh vực đầy tiềm năng và cơ hội. Với sự phát triển của công nghệ và thị trường, sinh viên cần nắm bắt xu hướng và không ngừng học hỏi để thành công trong tương lai.

5.1. Xu Hướng Khởi Nghiệp Trong Tương Lai

Xu hướng khởi nghiệp đang ngày càng phát triển, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ. Sinh viên cần theo dõi các xu hướng này để có thể điều chỉnh kế hoạch kinh doanh của mình.

5.2. Tầm Quan Trọng Của Đổi Mới Sáng Tạo

Đổi mới sáng tạo là yếu tố quyết định thành công trong khởi nghiệp. Sinh viên cần phát triển tư duy sáng tạo và không ngừng cải tiến sản phẩm, dịch vụ của mình.

Nội dung chính

Giáo trình Khởi sự kinh doanh: Cấu trúc chương trình và hệ thống kiến thức học thuật

Tổng quan về giáo trình (250-300 từ)

Giáo trình môn học Khởi sự kinh doanh (Mã số: MH27) được ban hành kèm theo Quyết định số 404/QĐ-CĐTMDL ngày 05 tháng 07 năm 2022 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch (Bộ Công Thương), lưu hành nội bộ tại Thái Nguyên. Trong cấu trúc chương trình khung, đây là môn học tự chọn với thời lượng 2 tín chỉ (tổng cộng 30 giờ, bao gồm 28 giờ lý thuyết và 2 giờ kiểm tra), được thiết kế cho trình độ Trung cấp ngành Quản lý và bán hàng siêu thị, đồng thời sử dụng làm tài liệu giảng dạy cho trình độ Cao đẳng ngành Quản trị kinh doanh.

Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định trên ba phương diện chuẩn đầu ra:

• Về kiến thức: Cung cấp hệ thống lý thuyết về quy trình hình thành ý tưởng, phương pháp lập kế hoạch khởi nghiệp kinh doanh và tổ chức thực hiện kế hoạch khởi sự doanh nghiệp.
• Về kỹ năng: Trang bị năng lực xây dựng, trình bày hoàn chỉnh 01 bản kế hoạch khởi nghiệp cụ thể từ ý tưởng cá nhân và vận hành kỹ năng điều hành, tổ chức hoạt động kinh doanh.
• Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Rèn luyện khả năng chủ động tự nghiên cứu, tư duy độc lập và tác phong làm việc công nghiệp.

Giáo trình được cấu trúc theo tiến trình tuyến tính gồm 3 chương logic: đi từ nghiên cứu cơ sở lý luận, tố chất nhân lực và môi trường kinh doanh (Chương 1), chuyển sang phương pháp luận lập kế hoạch chi tiết (Chương 2), và hoàn thiện bằng mô hình tổ chức triển khai, kiểm soát thực thi (Chương 3). Điểm đặc thù của tài liệu là việc kết hợp chuẩn khung lý thuyết với các dữ liệu pháp lý hiện hành tại Việt Nam cùng các tình huống nghiên cứu thực tế.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi (500-600 từ)

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giáo trình được phân bổ chi tiết qua 3 chương học phần:

• Chương 1: Cơ sở của khởi sự kinh doanh (10 giờ): Trình bày hệ thống khái niệm về kinh doanh, định nghĩa doanh nghiệp theo Khoản 10 Điều 4 Luật Doanh nghiệp 2020, doanh nghiệp nhà nước (Điều 88) và doanh nghiệp Việt Nam. Phân tích khởi sự kinh doanh dưới hai góc độ lựa chọn nghề nghiệp (tự làm chủ hoặc tự tạo việc làm). Xác định các tố chất cốt lõi (hoài bão, kiên trì, làm việc độc lập, tư duy tích cực, năng lực thuyết phục) và 5 kỹ năng của người kinh doanh (nghiên cứu - chuẩn bị, chẩn đoán, kiếm tiền, cộng tác, giao tiếp). Khái quát yêu cầu về đạo đức, văn hóa kinh doanh, điều kiện khởi nghiệp (vốn, thị trường, hoạch định chiến lược, ủy quyền) và phân tích các yếu tố môi trường vĩ mô (kinh tế, công nghệ, tự nhiên, văn hóa xã hội), vi mô (khách hàng, đối thủ cạnh tranh, nhà cung ứng) cùng môi trường nội bộ doanh nghiệp.

• Chương 2: Lập kế hoạch khởi nghiệp kinh doanh (12 giờ): Phân tích 3 cấp độ nhu cầu thị trường: Cần (Need), Mong muốn (Want) và Nhu cầu (Demand). Thiết lập thang đo định lượng đánh giá ý tưởng kinh doanh từ 0 đến 6 điểm qua 5 tiêu chí: hiểu biết ngành, kinh nghiệm thực tế, kỹ năng đặc thù, khả năng thâm nhập thị trường và tính độc đáo. Nhận diện 5 vấn đề pháp lý cơ bản của người điều hành. Xây dựng cấu trúc bản kế hoạch kinh doanh gồm: Kế hoạch sản xuất kinh doanh (qua 3 bước: phân tích mô tả, phân tích ứng dụng, phân tích lợi ích); Kế hoạch nhân sự - tổ chức; Kế hoạch tài chính - cơ sở vật chất; và Kế hoạch Marketing. Đánh giá tính khả thi qua việc định vị giá trị, phân tích đối thủ và kiểm tra tính bền vững, khả năng mở rộng của mô hình kinh doanh.

• Chương 3: Tổ chức thực hiện kế hoạch khởi nghiệp kinh doanh (8 giờ): Hệ thống hóa cơ sở pháp lý và đặc điểm vận hành của 4 loại hình tổ chức kinh tế: Công ty cổ phần, Doanh nghiệp tư nhân, Công ty trách nhiệm hữu hạn và Công ty hợp danh. Phân tích ưu - nhược điểm của 4 mô hình cơ cấu tổ chức bộ máy: mô hình đơn giản, mô hình theo chức năng, mô hình theo bộ phận độc lập tương đối và mô hình ma trận. Quản trị 5 nguồn lực doanh nghiệp (nhân lực, trang thiết bị, thị trường tiềm năng, kỹ năng quản trị - tầm nhìn chiến lược, vốn) và phân loại 5 nguồn lực phát triển kinh tế (nội lực, ngoại lực, nhân lực, nguồn lực xã hội, nguồn lực cá nhân). Hướng dẫn thiết lập mạng lưới thông tin kinh doanh (networking) và quy trình kiểm soát thực hiện thông qua việc đo lường kết quả, so sánh tiêu chuẩn và điều chỉnh sai lệch.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                        TIẾN TRÌNH NỘI DUNG GIÁO TRÌNH                             |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|  CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHỞI SỰ KINH DOANH (10 giờ)                                      |
|  - Khái niệm: Kinh doanh, Doanh nghiệp (Luật DN 2020), Khởi sự kinh doanh          |
|  - Tố chất, kỹ năng người kinh doanh & Văn hóa - đạo đức                          |
|  - Điều kiện khởi sự & Phân tích môi trường (Vĩ mô, Vi mô, Nội bộ)                |
+-----------------------------------------+-----------------------------------------+
                                          |
                                          v
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|  CHƯƠNG 2: LẬP KẾ HOẠCH KHỞI NGHIỆP KINH DOANH (12 giờ)                           |
|  - Nhu cầu (Need - Want - Demand) & Thang điểm đánh giá ý tưởng (0-6 điểm)        |
|  - 5 vấn đề pháp lý của chủ doanh nghiệp                                          |
|  - Cấu trúc bản kế hoạch: Sản xuất, Nhân sự, Tài chính, Marketing                 |
|  - Thẩm định tính khả thi và mô hình kinh doanh                                   |
+-----------------------------------------+-----------------------------------------+
                                          |
                                          v
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|  CHƯƠNG 3: TỔ CHỨC THỰC HIỆN KẾ HOẠCH (8 giờ)                                     |
|  - 4 loại hình tổ chức: Cổ phần, Doanh nghiệp tư nhân, TNHH, Hợp danh             |
|  - 4 mô hình bộ máy: Đơn giản, Chức năng, Đơn vị độc lập, Ma trận                 |
|  - Quản trị nguồn lực doanh nghiệp, Mạng lưới thông tin & Kiểm soát điều chỉnh     |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình cung cấp cho người học các khung lý luận và nguyên lý quản trị:

• Nguyên lý phân loại thể chế kinh tế: Xác lập bản chất trách nhiệm tài sản (trách nhiệm vô hạn trong doanh nghiệp tư nhân, trách nhiệm liên đới của thành viên hợp danh, trách nhiệm hữu hạn trong công ty TNHH và công ty cổ phần) dựa trên Luật Doanh nghiệp 2020.
• Khung phân tích môi trường kinh doanh toàn diện: Hệ thống hóa các tương tác giữa môi trường vĩ mô (chính trị, kinh tế, công nghệ, tự nhiên, văn hóa), môi trường tác nghiệp vi mô (mô hình quan hệ nhà cung cấp - khách hàng - đối thủ cạnh tranh) và năng lực nội tại.
• Lý thuyết hành vi thị trường: Khung phân loại 3 cấp độ nhu cầu khách hàng và bộ ba phân tích sản phẩm (Mô tả kỹ thuật - Ứng dụng thực tế - Lợi ích kinh tế).

Kỹ năng phát triển

Người học được rèn luyện ba nhóm kỹ năng quản trị:

• Kỹ năng chuyên môn (Technical skills): Phương pháp lượng hóa ý tưởng kinh doanh bằng ma trận tiêu chí thang điểm 6; kỹ thuật lập bảng dự toán chi phí, cơ cấu nhân sự và soạn thảo các nội dung của bản kế hoạch kinh doanh từ 3-5 năm.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Khả năng chẩn đoán nhu cầu khách hàng thông qua tình huống thực tế; đánh giá tính khả thi của mô hình kinh doanh; phân tích ưu - nhược điểm của các cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý.
• Kỹ năng thực hành nghề nghiệp (Practical competencies): Kỹ năng ủy quyền và phân bổ nguồn lực lao động; thiết lập mạng lưới quan hệ kinh doanh (networking); thực hiện quy trình kiểm soát đo lường và khắc phục sai lệch mục tiêu.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập (300-350 từ)

Phương pháp tiếp cận sư phạm của môn học dựa trên nguyên tắc dạy học tích cực, kết hợp giữa diễn giảng ngắn, nêu vấn đề, hướng dẫn nghiên cứu tài liệu và tổ chức làm việc nhóm:

• Bài tập tình huống (Case studies): Giáo trình lồng ghép các tình huống thực tiễn có dữ liệu cụ thể để người học phân tích:
  • Tình huống Bill Gates: Phân tích bài học về việc rời trường đại học Harvard để thành lập tập đoàn phần mềm Microsoft và nhận bằng danh dự sau 30 năm.
  • Tình huống Anita Roddick: Phân tích mô hình khởi sự chuỗi 1.980 cửa hàng The Body Shop tại hơn 40 quốc gia (tính đến năm 2004) dựa trên năng lực tự học và triết lý kinh doanh vì môi trường.
  • Tình huống Geoffrey M. Tudisco và Peter Breen tại tập đoàn Shareholder Communication (SCC): Phân tích quá trình nhận diện khoảng trống thị trường và xây dựng cổng giao dịch trực tuyến ByAndHold.com cho các chương trình tái đầu tư cổ tức (DRIP).

+-----------------------------------------------------------------------------+
|               CƠ CẤU ĐÁNH GIÁ MÔN HỌC (THÔNG TƯ 04/2022/TT-BLĐTBXH)         |
+-----------------------------------------------------------------------------+
|  1. ĐIỂM QUÁ TRÌNH (Trọng số: 40%)                                          |
|     - Điểm kiểm tra thường xuyên (Hệ số 1): Sau 10 giờ học (Hỏi miệng)      |
|     - Điểm kiểm tra định kỳ (Hệ số 2): Sau 14 giờ học (Tự luận/Trắc nghiệm) |
+-----------------------------------------------------------------------------+
|  2. ĐIỂM THI KẾT THÚC MÔN HỌC (Trọng số: 60%)                              |
|     - Thời điểm: Sau 29 giờ học                                             |
|     - Hình thức: Viết kết hợp tự luận và trắc nghiệm                        |
|     - Thang điểm: Chấm thang điểm 10, quy đổi sang thang điểm 4 và điểm chữ |
+-----------------------------------------------------------------------------+

• Tổ chức thảo luận và tự học: Lớp học được chia thành các nhóm học tập quy mô từ 8-10 người. Mỗi nhóm được giao chủ đề thảo luận trước giờ học lý thuyết. Các thành viên phân công trách nhiệm, thảo luận, ghi chép và nộp báo cáo chuyên đề theo quy định của giảng viên.
• Quy chế đánh giá: Áp dụng Thông tư số 04/2022/TT-LĐTBXH ngày 30/3/2022 của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội. Điểm đánh giá quá trình chiếm trọng số 40% (bao gồm kiểm tra thường xuyên sau 10 giờ và kiểm tra định kỳ sau 14 giờ; hình thức vấn đáp hoặc tự luận/trắc nghiệm). Điểm thi kết thúc môn học chiếm trọng số 60% (tổ chức sau 29 giờ dưới hình thức viết tự luận kết hợp trắc nghiệm).
• Yêu cầu đối với người học: Sinh viên phải tham dự tối thiểu 80% thời lượng các buổi học lý thuyết (vắng quá 20% phải học lại); hoàn thành việc đọc trước giáo trình, chuẩn bị tài liệu và chủ động khảo sát thực tế công tác phòng ngừa rủi ro tại doanh nghiệp.

---

Điểm nổi bật và cập nhật (250-300 từ)

Nội dung giáo trình Khởi sự kinh doanh (2022) phản ánh các chuẩn mực quy định và bối cảnh quản trị thực tế thông qua các cập nhật cụ thể:

• Tích hợp văn bản quy phạm pháp luật hiện hành: Nội dung phân định pháp lý doanh nghiệp được trích xuất trực tiếp từ các điều khoản của Luật Doanh nghiệp 2020. Trong đó, định nghĩa doanh nghiệp áp dụng theo Khoản 10 Điều 4; quy định tỷ lệ nắm giữ vốn điều lệ trên 50% hoặc tổng số cổ phần biểu quyết của doanh nghiệp nhà nước áp dụng theo Điều 88. Quy chế đào tạo và chuẩn kiểm tra đánh giá căn cứ theo Thông tư số 04/2022/TT-LĐTBXH.
• Phương pháp sàng lọc ý tưởng bằng công cụ định lượng: Giáo trình đưa ra quy trình chấm điểm cụ thể cho từng ý tưởng khởi nghiệp trên thang điểm 6 với ngưỡng loại bỏ rõ ràng: loại các ý tưởng có tổng điểm dưới 20/30 điểm, loại ý tưởng không đạt điểm 4 ở từng tiêu chí, và chỉ giữ lại các ý tưởng đạt điểm 6 ở ít nhất một tiêu chí chuyên biệt.
• Cập nhật các thành tố nguồn lực phát triển: Tài liệu phân tách chi tiết hệ thống 5 nguồn lực bên trong của tổ chức (nhân lực, trang thiết bị, thị trường, kỹ năng quản trị, vốn) với 5 nguồn lực phát triển kinh tế vĩ mô (nội lực, ngoại lực, nhân lực, nguồn lực xã hội và nguồn lực cá nhân).
• Tính thực tế trong các tình huống khởi nghiệp công nghệ: Giáo trình phản ánh quá trình thương mại hóa dịch vụ tài chính qua mạng Internet thông qua các nghiên cứu tình huống về việc tích hợp dịch vụ giao dịch cổ phiếu DRIP trên nền tảng số của ByAndHold.com và Netstockdirect.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình (200-250 từ)

Giáo trình được biên soạn phục vụ các nhóm đối tượng cụ thể trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp và quản trị:

• Học sinh trình độ Trung cấp: Là tài liệu học tập chính thức cho học sinh theo học ngành Quản lý và bán hàng siêu thị khi đăng ký môn học tự chọn MH27 (chọn 1 trong 2 giữa Thương mại điện tử MH26 và Khởi sự kinh doanh MH27).
• Sinh viên trình độ Cao đẳng: Sử dụng làm tài liệu giảng dạy cho sinh viên chuyên ngành Quản trị kinh doanh tại Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành khối kiến thức chung và các môn học cơ sở trong chương trình khung đào tạo gồm: Pháp luật (MH02), Quản trị học (MH08), Luật kinh tế (MH09), Marketing căn bản (MH11), Nguyên lý kế toán (MH10), và Tâm lý khách hàng và kỹ năng giao tiếp (MH12).
• Giảng viên chuyên ngành: Cung cấp khung đề cương chi tiết 30 giờ, hệ thống câu hỏi ôn tập cuối chương, chủ đề thảo luận nhóm và tiêu chí đánh giá phục vụ công tác thiết kế bài giảng, ra đề thi.
• Người tự học và tham khảo: Phù hợp cho các cá nhân cần nắm vững trình tự xây dựng kế hoạch kinh doanh, phân bổ vốn và lựa chọn hình thức pháp lý khi thành lập cơ sở kinh doanh mới.

---

Câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng người học nào?

Giáo trình được thiết kế cho người học trình độ Trung cấp ngành Quản lý và bán hàng siêu thị, sinh viên Cao đẳng ngành Quản trị kinh doanh, cùng các cá nhân có nhu cầu tự trang bị phương pháp lập phương án khởi sự doanh nghiệp.

2. Người học cần tích lũy kiến thức nền tảng nào trước khi tiếp cận môn học?

Người học cần có kiến thức cơ sở về pháp luật đại cương (MH02), nguyên lý quản trị học (MH08), pháp luật kinh tế (MH09), kế toán doanh nghiệp (MH10), nguyên lý marketing (MH11) và kỹ năng giao tiếp (MH12).

3. Điểm khác biệt về mặt cấu trúc của giáo trình so với các tài liệu chung là gì?

Giáo trình tích hợp phương pháp định lượng hóa việc thẩm định ý tưởng kinh doanh theo thang điểm 6, phân tích cụ thể 4 mô hình tổ chức bộ máy và hệ thống hóa chi tiết các quy định về loại hình doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp 2020.

4. Phương pháp tự học giáo trình này được hướng dẫn như thế nào?

Người học cần nghiên cứu trước nội dung từng chương, chuẩn bị báo cáo theo nhóm từ 8-10 người, đảm bảo tham gia tối thiểu 80% số tiết lý thuyết trên lớp và tự tìm hiểu các phương án quản trị rủi ro thực tế tại doanh nghiệp.

5. Giáo trình sử dụng tài liệu tham khảo và căn cứ học thuật nào?

Giáo trình sử dụng tài liệu tham khảo chính là Giáo trình khởi sự doanh nghiệp của TS. Phạm Văn Trung (NXB Giao thông vận tải, 2013), các văn bản pháp luật hiện hành (Luật Doanh nghiệp 2020) và Quy chế đào tạo theo Thông tư 04/2022/TT-LĐTBXH.

---

Kết luận (150 từ)

Giáo trình Khởi sự kinh doanh (MH27) của Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch xác lập hệ thống kiến thức nền tảng về tiến trình hình thành, hoạch định và triển khai dự án kinh doanh mới. Nội dung tài liệu cung cấp cho người học các khung phân tích có tính ứng dụng: từ phương pháp đánh giá ý tưởng, cấu trúc bản kế hoạch sản xuất - nhân sự - tài chính - marketing, đến việc lựa chọn loại hình pháp lý và thiết lập hệ thống kiểm soát sai lệch.

Lộ trình học tập khuyến nghị được thực hiện tuần tự qua 3 giai đoạn: tiếp cận lý luận nền tảng và môi trường (Chương 1), thực hành soạn thảo bản kế hoạch chi tiết (Chương 2), và nghiên cứu mô hình tổ chức bộ máy vận hành (Chương 3). Nguồn tài liệu nghiên cứu mở rộng gắn liền với Giáo trình khởi sự doanh nghiệp (TS. Phạm Văn Trung, 2013) cùng hệ thống quy chuẩn của Luật Doanh nghiệp 2020.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 Câu 1. Trình bày một số khái niệm về kinh doanh, doanh nghiệp và khởi tạo doanh nghiệp Câu 2. Trình bày các đặc trưng, tố chất và kỹ năng cần thiết của người kinh doanh Câu 3. Trình bày những yêu cầu và điều kiện để khởi nghiệp kinh doanh Câu 4.

Trình bày ảnh hưởng của môi trường kinh doanh đến sự phát triển doanh nghiệp 23 BÀI TẬP THẢO LUẬN Phân tích tình huống Bill Gates (William Henry Gates) là “doanh nhân có ảnh hưởng nhất trong cuộc cách mạng máy tính cá nhân” sẽ không chắc giành được danh hiệu này nếu cố gắng học nốt 2 năm ở trường Harvard cho đến khi tốt nghiệp. Và hơn 30 năm sau, ông trở lại chính ngôi trường danh tiếng này để nhận bằng tiến sĩ danh dự ngành luật cho dù chưa qua đại học. Anita Roddick là người sáng lập và điều hành The Body Shop từ một cửa hàng nhỏ kinh doanh mỹ phẩm tự pha chế trở thành một thương hiệu nổi tiếng thế giới với 1980 cửa hàng có mặt tại hơn 40 nước (năm 2004). Bản thân Anita Roddick cũng chưa từng học bất cứ khóa học nào về quản trị kinh doanh hay bán hàng, bà điều hành The Body Shop với bản năng kinh doanh có sẵn cùng với quá trình tự tích lũy không ngừng và một triết lý kinh doanh vì môi trường.

24 CHƯƠNG 2 LẬP KẾ HOẠCH KHỞI NGHIỆP KINH DOANH GIỚI THIỆU CHƯƠNG Chương 2 là chương giới thiệu về ý tưởng kinh doanh và ra quyết định khởi nghiệp kinh doanh, nội dung chính của kế hoạch khởi nghiệp kinh doanh để người học có được kiến thức nền tảng và dễ dàng tiếp cận nội dung môn học ở những chương tiếp theo. Về kiến thức: - Ý tưởng kinh doanh và ra quyết định khởi nghiệp kinh doanh - Nội dung chính của kế hoạch khởi nghiệp kinh doanh 2. Về kỹ năng: - Vận dụng được các kiến thức về lập kế hoạch khởi nghiệp kinh doanh vào thực tế công việc; 3. Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Ý thức được tầm quan trọng và ý nghĩa thực tiễn của việc lập kế hoạch khởi nghiệp kinh doanh trong thực tiễn công việc.

- Thái độ học tập nghiêm túc, tích cực trong thảo luận các nội dung giảng viên nêu ra. PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP CHƯƠNG 2 - Đối với người dạy: sử dụng phương pháp giảng giảng dạy tích cực (diễn giảng, vấn đáp, dạy học theo vấn đề); yêu cầu người học thực hiện câu hỏi thảo luận 1 (cá nhân hoặc nhóm). - Đối với người học: chủ động đọc trước giáo trình (chương 2) trước buổi học; hoàn thành đầy đủ câu hỏi thảo luận chương 2 theo cá nhân hoặc nhóm và nộp lại cho người dạy đúng thời gian quy định. ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN CHƯƠNG 2 - Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: Không - Trang thiết bị máy móc: Máy chiếu và các thiết bị dạy học khác - Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Chương trình môn học, giáo trình, tài liệu tham khảo, giáo án, phim ảnh, và các tài liệu liên quan.

- Các điều kiện khác: Không có KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ CHƯƠNG 2 - Nội dung: 25 + Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức + Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng. + Năng lực tự chủ và trách nhiệm: • Trong quá trình học tập, người học cần: • Nghiên cứu bài trước khi đến lớp • Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập. • Tham gia đầy đủ thời lượng môn học. • Nghiêm túc trong quá trình học tập.

- Phương pháp: + Điểm kiểm tra thường xuyên: 1 điểm kiểm tra (hình thức: hỏi miệng) + Kiểm tra định kỳ lý thuyết: 1 điểm kiểm tra (hình thức: tự luận) 26 NỘI DUNG 1. Ý tưởng kinh doanh và ra quyết định khởi nghiệp kinh doanh 1. Xem xét nhu cầu và thị trường Nhu cầu thị trường (Market Demand) được hiểu là những nhu cầu, mong muốn của khách hàng đối với một dịch vụ hay sản phẩm nào đó trên thị trường. Theo các chuyên gia phân tích, nhu cầu thị trường nằm ở 3 cấp độ: Cần (Need), Mong muốn (Want) và Nhu cầu (Demand), trong đó: Cần (Need): Đây là những nhu cầu thuộc về phần tự nhiên của con người, là những nhu cầu có sẵn mà không phải do ai đó tạo ra.

Đây là những cảm giác thiếu thốn, mong muốn sử dụng dịch vụ hay sản phẩm để nhằm đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Mong muốn (Want): Khác với cấp độ Cần, mong muốn ở đây chính là cách để cụ thể hóa nhu cầu tự nhiên của con người bằng một sản phẩm hay dịch vụ nào đó. Cấp độ này bị tác động mạnh bởi yếu tố văn hóa, môi trường và tính cách cá nhân. Nhu cầu (Demand): Đây là những mong muốn của khách hàng đối với một sản phẩm/dịch vụ nào đó trên thị trường và có khả năng chi trả để sở hữu nó.

Nhu cầu này thường bị chi phối bởi kinh tế. Hình thành ý tưởng kinh doanh Ý tưởng của bạn có thể là tuyệt vời thực sự nhưng vẫn có việc cần làm thêm nữa. Đâu đó giữa ý tưởng bạn vội vàng viết trên tờ nháp với việc bạn khởi nghiệp kinh doanh thực sự có một quy trình bạn cần thực hiện để quyết định xem doanh nghiệp của mình về cơ bản sẽ thành công hay thất bại. Nhiều doanh nhân khởi nghiệp quá tự tin và hứng thú với các ý tưởng mới của mình mà quên mất việc cần phải tìm hiểu xem liệu ý tưởng của mình có thực tế không.

Một ý tưởng thú vị nhưng không thể triển khai trên thực tế thì cũng không được đánh giá là một ý tưởng kinh doanh hay. Về nguyên tắc, bạn có thể đánh giá một ý tưởng kinh doanh có hay hay không bằng phương pháp cho điểm. Bạn có thể cho điểm từ 0 đến 6 vơi các tiêu thức cụ thể như sau: Hiểu biết về ngành nghề kinh doanh: Bạn biết gì về ngành này? Bạn có cần phải bỏ thêm thời gian và tiền bạc để học hỏi về ngành này không? Bạn có phải thu nhận thêm đối tác vì bạn không đủ hiểu biết về ngành này không? Thang điểm đánh giá: Điểm 0 nếu bạn không hiểu gì về ngành kinh doanh này, điểm 2 nếu bạn có một chút hiểu biết, điểm 4 nếu bạn hiểu một cách hạn chế, điểm 6 nếu bạn hiểu ở mức có thể tự tiến hành công việc. Kinh nghiệm trong lĩnh vực kinh doanh: Bạn đã từng bao giờ đứng ra làm chủ doanh nghiệp hoặc làm việc trong lĩnh vực kinh doanh chưa? Kinh nghiệm làm việc thực tế quan trọng đến mức nào trong ngành này? 27 Thang điểm đánh giá: Điểm 0 nếu bạn không có chút kinh nghiệm gì, điểm 2 nếu bạn chỉ có chút ít kinh nghiệm, điểm 4 nếu bạn có kinh nghiệm nhưng chưa đủ, điểm 6 nếu bạn thông thạo lĩnh vực này.

Kỹ năng đặc thù trong ngành kinh doanh này của bạn: Những kỹ năng mà bạn cần đạt trình độ nào? Nếu bạn chưa có những kỹ năng đó, để có được chúng bạn phải cố gắng ở mức độ nào? Thang điểm đánh giá: Điểm 0 nếu bạn không có kỹ năng này, điểm 2 nếu bạn chỉ có một ít kỹ năng, điểm 4 nếu bạn có một số kỹ năng, điểm 6 nếu có đủ kỹ năng cần thiết. Khả năng thâm nhập thị trường: Hãy tính đến những chi phí để tham gia kinh doanh và những rào cản cạnh tranh bạn có thể gặp phải. Thang điểm đánh giá: Điểm 0 nếu lĩnh vực kinh doanh bị cạnh tranh mạnh, điểm 2 nếu bạn đã có sự thâm nhập hạn chế, điểm 4 nếu có cả đối thủ cạnh tranh lớn và nhỏ, điểm 6 nếu hầu như không có hạn chế nào đối với sự thâm nhập. Tính độc đáo của ý tưởng: Không nhất thiết phải mang ý nghĩa không có ai cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ cùng loại, mà nó có ý nghĩa rằng chưa có ai/ít người cung cấp theo cách mà bạn cung cấp hoặc chưa có ai/ít người cung cấp trong khu vực mà bạn định kinh doanh.

Thang điểm đánh giá: Điểm 0 nếu sản phẩm hoặc dịch vụ của bạn có rất nhiều người cung cấp, điểm 2 nếu có một số người khác cùng cung cấp sản phẩm giống bạn, điểm 4 nếu chỉ có một vài nhà cung cấp giống bạn, điểm 6 nếu không có ai cung cấp sản phẩm mà bạn có ý định cung cấp. Sau khi tính được tổng số điểm của các ý tưởng, loại bỏ những ý tưởng có tổng điểm nhỏ hơn 20, những ý tưởng mà không đạt được điểm 4 ở từng tiêu chí, và ý tưởng không đạt được điểm 6 ở ít nhất một tiêu chí. Sau quá trình loại bỏ này, bạn sẽ còn danh mục các ý tưởng kinh doanh hay nhất để có thể triển khai trong thực tế. Bạn có thể cân nhắc chọn một (vài) trong ý tưởng đó hoặc chọn ý tưởng có mức điểm cao nhất.

Nếu sau qua trình này không có ý tưởng nào được chọn thì bạn lại nghiên cứu tìm hiểu và đánh giá lại từ đầu. Các vấn đề pháp lý và xác định, lựa chọn cơ hội kinh doanh Kiến thức pháp lý cơ bản nói riêng và kiến thức pháp luật nói chung là nhiều vô tận, ngay cả những luật sư, chuyên gia pháp luật hàng đầu cũng chưa chắc nắm hết được. Tuy nhiên, đối với một CEO/chủ doanh nghiệp thì có 05 vấn đề pháp lý sau đây theo tôi là cơ bản, quan trọng và cần thiết nhất bao gồm: – Nắm được văn bản/tài liệu pháp lý quan trọng và không thể thiếu trong doanh nghiệp mình; – Nắm vững các quyền và nghĩa vụ của một doanh nghiệp; – Biết quản lý dòng tiền ra và dòng tiền vào của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật; 28 – Nắm được kiến thức pháp lý cơ bản về hợp đồng thương mại liên quan đến ngành nghề, lĩnh vực mà doanh nghiệp mình đang kinh doanh; – Nắm và xác định được quyền hạn của người quản lý doanh nghiệp và lựa chọn mô hình tổ chức doanh nghiệp phù hợp cho doanh nghiệp mình. Ra quyết định khởi nghiệp kinh doanh Ra quyết định khởi sự doanh nghiệp là quá trình một cá nhân hoặc một nhóm cá nhân khai thác cơ hội thương mại bằng ý tưởng sáng tạo như: Đưa sản phẩm, dịch vụ mới ra thị trường, cải tiến quy trình hoặc phương pháp sản xuất hiện có.

Quá trình này thường được thực hiện thông qua một tổ chức mới (thành lập một công ty), nhưng cũng có thể xảy ra trong một doanh nghiệp đã thành lập và đang trải qua sự thay đổi đáng kể về sản phẩm hoặc chiến lược. Nội dung chính của kế hoạch khởi nghiệp kinh doanh 2.