Giáo Trình Hệ Điều Hành Linux Cho Nghề Quản Trị Mạng Trung Cấp

Giáo trình kinh tế về hệ điều hành linux nghề quản trị mạng trung cấp, biên soạn theo chương trình đào tạo chuẩn, hệ thống hóa kiến thức từ cơ bản đến nâng cao.

• Tác giả: ThS. Nguyễn Bá Quân
• Trường học: Trường Cao Đẳng Cơ Điện Xây Dựng Việt Xô
• Chuyên ngành: Quản Trị Mạng
• Đề tài: Giáo Trình Hệ Điều Hành Linux Dành Cho Nghề Quản Trị Mạng Trung Cấp
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Ninh Bình

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. MÔ ĐUN: HỆ ĐIỀU HÀNH LINUX
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ UBUNTU
• 1.1.1. Giới thiệu về Linux
• 1.1.2. Linux có gì hấp dẫn?
• 1.1.3. Giấy phép Công cộng GNU
• 1.1.4. Hệ điều hành Ubuntu
• 1.1.5. Nguồn gốc của Ubuntu
• 1.2. CẤU TRÚC HỆ THỐNG UBUNTU VÀ MÔI TRƯỜNG ĐỒ HỌA
• 1.2.1. Cấu trúc thư mục của Ubuntu
• 1.2.2. Người dùng và quyền hạn
• 1.2.3. Cửa sổ dòng lệnh (Terminal)
• 1.2.4. Giao diện đồ họa và sử dụng Ubuntu với Unity
• 1.2.4.1. Giao diện Gnome
• 1.2.4.2. Bắt đầu sử dụng Ubuntu với Unity
• 1.3. QUẢN LÝ VÀ TÌM KIẾM TẬP TIN, THƯ MỤC
• 1.3.1. Các thao tác trên tập tin thư mục
• 1.3.2. Thêm và gỡ bỏ an toàn một thiết bị di động. Cài đặt và gỡ bỏ các chương trình
• 1.3.3. Cài đặt các phần mềm hỗ trợ
• 1.3.4. Phần mềm diệt virus ClamAV
• 1.3.5. Chạy các phần mềm Windows trên Ubuntu
• 1.4. THIẾT LẬP, TÙY BIẾN NGƯỜI DÙNG VÀ HỆ THỐNG
• 1.4.1. Làm cho con trỏ bàn phím nhấp nháy
• 1.4.2. Tắt tính năng lặp lại khi nhấn phím
• 1.4.3. Bố trí sử dụng bàn phím thay thế
• 1.4.4. Điều chỉnh tốc độ của chuột và touchpad
• 1.4.5. Tăng tốc độ Double Click chuột
• 1.4.6. Điều chỉnh ngưỡng kéo chuột
• 1.4.7. Xác định nhanh vị trí con trỏ chuột
• 1.4.8. Ngày giờ, ngôn ngữ, vùng
• 1.4.8.1. Thay đổi ngày giờ hệ thống
• 1.4.8.2. Ngôn ngữ & Vùng địa phương
• 1.4.9. User accounts, share
• 1.4.9.1. Các thao tác cơ bản trên accounts
• 1.4.9.2. Chia sẻ dữ liệu máy tính
• 1.5. QUẢN LÝ PHẦN CỨNG VÀ ĐIỀU KHIỂN THIẾT BỊ
• 1.5.1. Đĩa cứng và các vấn đề lưu trữ
• 1.5.1.1. Kiểm tra không gian đĩa trống
• 1.5.1.2. Kiểm tra các vấn đề về đĩa cứng, quản lý phân vùng hiệu năng và format một ổ đĩa di động
• 1.5.2. Cài đặt máy in
• 1.5.3. Các vấn đề về máy in
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giáo Trình Hệ Điều Hành Linux Dành Cho Nghề Quản Trị Mạng

Giáo trình "Hệ điều hành Linux" được biên soạn nhằm cung cấp kiến thức nền tảng cho sinh viên ngành Quản trị mạng. Nội dung giáo trình không chỉ bao gồm lý thuyết mà còn tích hợp thực hành, giúp sinh viên nắm vững các khái niệm và kỹ năng cần thiết. Hệ điều hành Linux, với tính năng mã nguồn mở, đã trở thành lựa chọn hàng đầu cho các chuyên gia trong lĩnh vực công nghệ thông tin.

1.1. Giới thiệu Về Hệ Điều Hành Linux

Hệ điều hành Linux là một phần mềm mã nguồn mở, cho phép người dùng tự do sử dụng, sửa đổi và phân phối. Điều này giúp tăng cường tính linh hoạt và khả năng tùy biến cho người dùng.

1.2. Lợi Ích Của Việc Sử Dụng Linux Trong Quản Trị Mạng

Linux cung cấp độ bảo mật cao, khả năng ổn định và chi phí thấp, là những yếu tố quan trọng trong quản trị mạng. Hệ điều hành này cũng hỗ trợ nhiều ứng dụng mạng mạnh mẽ.

II. Những Thách Thức Khi Học Hệ Điều Hành Linux Cho Nghề Quản Trị Mạng

Mặc dù Linux mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc học và làm quen với hệ điều hành này cũng gặp không ít thách thức. Người học cần phải nắm vững các lệnh dòng lệnh và cấu hình hệ thống, điều này có thể gây khó khăn cho những người mới bắt đầu.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Sử Dụng Dòng Lệnh

Nhiều thao tác trong Linux yêu cầu sử dụng dòng lệnh, điều này có thể làm cho người dùng cảm thấy khó khăn và thiếu tự tin khi mới bắt đầu.

2.2. Thiếu Tài Nguyên Hỗ Trợ

Số lượng tài liệu và hướng dẫn cho Linux còn hạn chế so với Windows, điều này có thể làm cho việc tự học trở nên khó khăn hơn.

III. Phương Pháp Học Hiệu Quả Hệ Điều Hành Linux Dành Cho Quản Trị Mạng

Để học hiệu quả hệ điều hành Linux, người học cần áp dụng các phương pháp học tập phù hợp. Việc thực hành thường xuyên và tham gia vào các cộng đồng trực tuyến sẽ giúp nâng cao kỹ năng nhanh chóng.

3.1. Thực Hành Thường Xuyên

Thực hành là cách tốt nhất để nắm vững các khái niệm và lệnh trong Linux. Người học nên tạo môi trường ảo để thử nghiệm và thực hành.

3.2. Tham Gia Cộng Đồng Linux

Tham gia vào các diễn đàn và nhóm trực tuyến sẽ giúp người học có thêm kiến thức và kinh nghiệm từ những người đi trước.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Hệ Điều Hành Linux Trong Quản Trị Mạng

Hệ điều hành Linux được ứng dụng rộng rãi trong quản trị mạng nhờ vào tính bảo mật và khả năng tùy biến cao. Nhiều tổ chức lớn đã chọn Linux làm nền tảng cho hệ thống của họ.

4.1. Sử Dụng Linux Trong Máy Chủ

Linux là lựa chọn hàng đầu cho các máy chủ nhờ vào khả năng xử lý ổn định và bảo mật cao, giúp bảo vệ dữ liệu quan trọng.

4.2. Quản Lý Mạng Với Linux

Các công cụ quản lý mạng trên Linux như iptables và netstat giúp quản trị viên dễ dàng theo dõi và quản lý lưu lượng mạng.

V. Kết Luận Về Giáo Trình Hệ Điều Hành Linux Dành Cho Nghề Quản Trị Mạng

Giáo trình "Hệ điều hành Linux" không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn trang bị cho sinh viên những kỹ năng thực hành cần thiết. Việc nắm vững hệ điều hành này sẽ mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp trong lĩnh vực công nghệ thông tin.

5.1. Tương Lai Của Hệ Điều Hành Linux

Với sự phát triển không ngừng của công nghệ, Linux sẽ tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong quản trị mạng và các lĩnh vực khác.

5.2. Khuyến Khích Học Tập Liên Tục

Người học cần duy trì thói quen học tập và cập nhật kiến thức mới để không bị lạc hậu trong lĩnh vực công nghệ thông tin.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình "Hệ điều hành Linux" (Mã mô đun: MĐ22) do ThS. Nguyễn Bá Quân chủ biên, được phát hành năm 2018 bởi Khoa Công nghệ Thông tin và Ngoại ngữ thuộc Trường Cao đẳng Cơ điện Xây dựng Việt Xô (Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn). Giáo trình được biên soạn theo Chương trình khung quốc gia nghề Quản trị mạng máy tính, bố trí giảng dạy sau các môn học chung và song song với các mô đun chuyên môn nghề nhằm chuẩn hóa kiến thức nền tảng cho sinh viên trình độ Trung cấp và Cao đẳng nghề.

Về mục tiêu đào tạo, tài liệu trang bị cho người học kiến thức về nguyên lý hoạt động của hệ điều hành Linux, bản chất pháp lý của giấy phép mã nguồn mở GNU General Public License (GPL), cấu trúc nhân Linux và bản phân phối Ubuntu. Về kỹ năng thực hành, người học được đào tạo năng lực lựa chọn phần cứng tương thích, cài đặt hệ điều hành, vận hành giao diện đồ họa Unity/GNOME, quản lý cây thư mục phân cấp, phân quyền tài khoản người dùng, cấu hình mạng (Ethernet, Wi-Fi, VPN, Ad-hoc), kiểm soát tường lửa ufw, quản lý gói phần mềm qua APT, PPA, Synaptic và quản lý thiết bị lưu trữ, máy in.

Cấu trúc giáo trình có tổng thời lượng 60 giờ đào tạo, gồm 21 giờ lý thuyết, 37 giờ thực hành/thảo luận/bài tập và 2 giờ kiểm tra định kỳ. Giáo trình kết cấu theo hình thức tích hợp lý thuyết với thực hành trực tiếp trên bản phân phối Ubuntu Desktop. Điểm đặc thù của tài liệu là phương pháp tiếp cận trực quan trên giao diện đồ họa Unity kết hợp thao tác dòng lệnh Terminal, giải quyết bài toán bản quyền phần mềm và nâng cao tính tự chủ kỹ thuật trong đào tạo nghề.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giáo trình MĐ22 được phân bổ thành 5 bài học với tiến trình logic từ tổng quan lý thuyết đến thao tác ứng dụng và quản trị thiết bị:

• Bài 1: Tổng quan về Ubuntu (20 giờ: 4 LT, 15 TH, 1 KT): Giới thiệu lịch sử phát triển nhân Linux từ năm 1991 bởi Linus Torvalds tại Đại học Helsinki, phân biệt Linux với Unix, nội dung giấy phép công cộng GNU GPL. Phân tích nguồn gốc bản phân phối Ubuntu do Canonical Ltd tài trợ (sáng lập bởi Mark Shuttleworth) trên nền Debian, chu kỳ phát hành 6 tháng và chính sách hỗ trợ dài hạn (LTS). Hướng dẫn quy trình cài đặt hệ điều hành Ubuntu Desktop.
• Bài 2: Cấu trúc hệ thống Ubuntu và môi trường đồ họa (10 giờ: 4 LT, 6 TH): Trình bày cấu trúc cây thư mục đơn bắt đầu từ thư mục gốc / (/bin, /boot, /dev, /etc, /home, /lib, /lost+found, /media, /sbin, /tmp, /usr, /var, /usr/src, /usr/man). Phân định quyền hạn giữa người dùng thông thường và tài khoản quản trị tối cao (root). Hướng dẫn thao tác trên cửa sổ dòng lệnh Terminal (sudo, sudo -i, ls, ps, cd, man) và vận hành giao diện đồ họa Unity (Launcher, Dash, Workspace, phím tắt Alt+Space, Alt+F4, lệnh cấu hình gconftool-2).
• Bài 3: Quản lý và tìm kiếm tập tin, thư mục (14 giờ: 4 LT, 9 TH, 1 KT): Hướng dẫn các thao tác tệp tin trên Trình quản lý tập tin (sao chép, di chuyển, đổi tên F2, xóa vĩnh viễn Shift+Delete, tệp ẩn bắt đầu bằng dấu .). Hướng dẫn duyệt tài nguyên chia sẻ từ máy chủ Windows. Cấu hình ứng dụng mạng: trình duyệt web, plugin Flash, Java IcedTea6, Silverlight/Moonlight, email, ứng dụng tin nhắn Empathy, Ekiga, Skype. Thiết lập địa chỉ IP tĩnh, DHCP, mạng Ad-hoc, cổng mạng dịch vụ (cổng 53, 631, 5353, 5900, 3689), quản lý tường lửa ufw/gufw. Hướng dẫn cài đặt/gỡ bỏ phần mềm qua Ubuntu Software Center, PPA, kho đối tác Canonical, trình quản lý gói Synaptic, trình giả lập Wine và phần mềm ClamAV.
• Bài 4: Thiết lập, tùy biến người dùng và hệ thống (10 giờ: 5 LT, 4 TH, 1 KT): Cấu hình thiết bị nhập liệu (chuột, touchpad, bàn phím), quản lý nguồn điện (Power & Battery), tùy biến ngày giờ, cài đặt ngôn ngữ tiếng Việt và vùng địa phương, quản lý tài khoản người dùng (User Accounts) và chia sẻ dữ liệu.
• Bài 5: Quản lý phần cứng và trình điều khiển thiết bị (6 giờ: 3 LT, 3 TH): Quản lý lưu trữ đĩa cứng, kiểm tra không gian đĩa trống, quản lý phân vùng, định dạng ổ đĩa di động, quy trình cài đặt và xử lý sự cố máy in qua mạng.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Nguyên lý hệ điều hành Unix-like: Cấu trúc phân cấp cây thư mục đơn khối (Single Directory Tree) không phân chia ký tự ổ đĩa vật lý như DOS/Windows; nguyên lý quản lý thiết bị phần cứng dưới dạng tệp tin trong thư mục /dev (như hda, hda2, fd0).
• Cơ chế phân quyền và bảo mật đa người dùng: Cơ chế phân quyền ba cấp (Owner, Group, Others), bảo vệ thư mục riêng biệt /home/username, chuyển đổi quyền quản trị thông qua cơ chế lệnh sudo nhằm đảm bảo tính toàn vẹn hệ thống.
• Mô hình cấp phép phần mềm nguồn mở: Cấu trúc pháp lý của giấy phép GNU GPL về quyền tự do sử dụng, chỉnh sửa và phân phối mã nguồn; chu kỳ cập nhật hệ thống và dịch vụ hỗ trợ của Canonical.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Cài đặt hệ điều hành, vận hành dòng lệnh hệ thống, cấu hình địa chỉ IPv4, kiểm soát cổng tường lửa qua lệnh CLI (sudo ufw allow/deny) hoặc GUI (gufw), cài đặt gói phần mềm qua Synaptic và PPA.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Chẩn đoán kết nối mạng thông qua thông số MAC, DNS, Gateway; nhận diện xung đột gói phụ thuộc khi gỡ bỏ phần mềm; xử lý tiến trình khóa thiết bị lưu trữ ("Khối tin đang bận").
• Kỹ năng thực hành nghề nghiệp (Practical competencies): Vận hành môi trường đồ họa Unity/GNOME, thiết lập chia sẻ tệp và máy in trong mạng nội bộ đa nền tảng Linux - Windows, cài đặt tiện ích bổ trợ văn phòng (bộ gõ tiếng Việt, ClamAV, Wine).

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình "Hệ điều hành Linux" được thiết kế theo phương pháp đào tạo nghề tích hợp (Integrated Vocational Training), gắn liền bài giảng lý thuyết với phiên thực hành trực tiếp tại phòng máy. Thời lượng thực hành, thí nghiệm, thảo luận và bài tập chiếm 37/60 giờ (tương đương 61,7% tổng thời lượng mô đun), bảo đảm người học rèn luyện trực tiếp các kỹ năng cấu hình hệ thống trên máy tính.

Hệ thống bài tập và thực hành trong giáo trình được phân bổ theo các nhiệm vụ kỹ thuật cụ thể:

• Thực hành dòng lệnh và môi trường làm việc: Thực hiện các lệnh điều hướng, quản lý tiến trình (ps), chuyển quyền (sudo), sử dụng tổ hợp phím tắt (Ctrl-C, Ctrl-D, Ctrl+Shift+C, Ctrl+Shift+V), điều chỉnh số lượng vùng làm việc thông qua lệnh cấu hình gconftool-2.
• Thực hành quản trị tệp tin và thiết bị lưu trữ: Tạo lập cấu trúc thư mục, gán quyền truy cập, thiết lập bộ lọc tìm kiếm trên Dash và File Manager, thực hiện thao tác tháo gắn kết an toàn ổ đĩa flash USB và đĩa quang.
• Thực hành mạng và an toàn thông tin: Cấu hình mạng ngang hàng không dây Ad-hoc có mã hóa WEP/WPA/WPA2, thiết lập địa chỉ IP tĩnh, đóng/mở cổng tường lửa cho dịch vụ in ấn (cổng 631) và truy cập máy tính từ xa (cổng 5900).
• Thực hành quản lý gói phần mềm: Cài đặt ứng dụng qua Ubuntu Software Center, bổ sung địa chỉ APT cho kho PPA của bên thứ ba, kích hoạt kho phần mềm đối tác Canonical Partner để cài đặt phần mềm độc quyền.

Về phương pháp kiểm tra đánh giá, giáo trình bố trí 2 giờ kiểm tra chính thức (1 giờ tại Bài 1 về cài đặt/tổng quan và 1 giờ tại Bài 3 về quản lý tệp/mạng/phần mềm), kết hợp đánh giá thường xuyên qua sản phẩm thực hành trên máy tính và ý thức tuân thủ an toàn thiết bị.

Về phương pháp tự học, sinh viên được hướng dẫn cài đặt Ubuntu song song với Windows hoặc chạy máy ảo, tra cứu cú pháp câu lệnh qua hệ thống hướng dẫn tích hợp man <tên_lệnh>, và tham khảo tài liệu kỹ thuật bổ trợ như tài liệu "Hướng Dẫn Ubuntu Desktop 11.10 - VN" của tác giả Phan Trí Bình.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Giáo trình MĐ22 chuẩn hóa nội dung dựa trên bản phân phối Ubuntu Desktop 11.10, phản ánh giai đoạn áp dụng giao diện người dùng Unity với các thành phần điều hướng gồm Launcher (Thanh khởi động) và Dash (Thanh tìm kiếm toàn cục). Tài liệu tích hợp hướng dẫn kỹ thuật quản trị đa không gian làm việc (Workspaces) thông qua hệ thống Compiz và lệnh gconftool-2.

Tài liệu tập trung vào các giải pháp ứng dụng thực tế trong quản trị hệ thống:

• Tương thích môi trường đa nền tảng: Cung cấp quy trình kết nối và duyệt tài nguyên chia sẻ từ máy chủ Windows, thiết lập dịch vụ in ấn qua mạng theo giao thức CUPS (cổng 631/tcp, 631/udp), và sử dụng môi trường giả lập Wine để thực thi các ứng dụng Windows trên nền tảng Linux.
• Kiểm soát an toàn thông tin mạng: Giáo trình hướng dẫn vận hành công cụ tường lửa Uncomplicated Firewall (ufw) và giao diện gufw, cung cấp bảng đối chiếu các cổng dịch vụ mạng phổ biến (mDNS cổng 5353, Remote Desktop cổng 5900, Presence cổng 5298, Music sharing DAAP cổng 3689). Đồng thời, tài liệu hướng dẫn thiết lập phần mềm ClamAV để phát hiện và ngăn chặn mã độc của hệ điều hành Windows phát tán qua máy tính Linux.
• Tuân thủ bản quyền phần mềm và bản địa hóa: Tài liệu phân tích tính kinh tế của việc áp dụng phần mềm mã nguồn mở theo giấy phép GNU GPL trong bối cảnh thương mại quốc tế, đồng thời hướng dẫn thiết lập gói giao diện tiếng Việt và cài đặt phần mềm hỗ trợ gõ tiếng Việt trên Ubuntu.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình được thiết kế phục vụ các nhóm đối tượng cụ thể trong hệ thống đào tạo kỹ thuật:

• Sinh viên và học sinh: Dành cho học sinh trình độ Trung cấp và sinh viên trình độ Cao đẳng nghề chuyên ngành Quản trị mạng máy tính, Công nghệ thông tin. Tài liệu cung cấp kiến thức nền tảng trước khi người học tiếp cận các mô đun chuyên sâu về dịch vụ mạng và an ninh máy chủ.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành các môn học chung về tin học cơ sở, có kiến thức cơ bản về phần cứng máy tính (cấu trúc vi xử lý, bộ nhớ RAM, phân vùng ổ đĩa) và nắm vững các khái niệm cơ bản về mạng máy tính (địa chỉ IP, địa chỉ MAC, cổng dịch vụ, gateway, DNS).
• Giảng viên và cán bộ đào tạo: Tài liệu đóng vai trò là khung chương trình chuẩn để giảng viên biên soạn đề cương chi tiết, thiết kế bài giảng tích hợp lý thuyết - thực hành theo chuẩn 60 giờ đào tạo và xây dựng các bài tập thực hành phòng Lab.
• Kỹ thuật viên và người tự học: Tài liệu cung cấp quy trình kỹ thuật cho kỹ thuật viên bảo trì máy tính, quản trị viên mạng sơ cấp cần chuyển đổi môi trường làm việc sang hệ điều hành mã nguồn mở, hoặc tự nghiên cứu cấu hình dịch vụ mạng cục bộ trên hệ điều hành Ubuntu.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?
Giáo trình được biên soạn chuyên biệt cho sinh viên hệ Trung cấp và Cao đẳng nghề chuyên ngành Quản trị mạng máy tính, đồng thời phục vụ kỹ thuật viên CNTT cần nắm bắt các thao tác quản trị cơ bản trên Linux/Ubuntu.

2. Cần kiến thức nền nào để học?
Người học cần có kiến thức cơ bản về tin học đại cương, hiểu biết về cấu trúc phần cứng máy tính cá nhân và các khái niệm cơ bản về mạng máy tính (địa chỉ IPv4, địa chỉ MAC, kết nối có dây Ethernet và không dây Wi-Fi).

3. Điểm khác biệt với giáo trình khác?
Giáo trình xây dựng theo chuẩn mô đun nghề tích hợp MĐ22 (60 giờ), kết hợp đồng thời giữa nền tảng lý thuyết (nhân Linux, GNU GPL, cây thư mục) và kỹ năng thực hành trực tiếp trên Ubuntu Desktop (giao diện Unity, dòng lệnh Terminal, quản lý gói APT/PPA/Synaptic).

4. Làm sao để tự học hiệu quả?
Người học nên thiết lập môi trường thực hành trực tiếp trên máy tính cá nhân thông qua máy ảo hoặc cài song song với Windows, thực hiện tuần tự các bài tập từ Bài 1 đến Bài 5, và sử dụng lệnh man để tra cứu cú pháp tham số dòng lệnh.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo?
Tài liệu dẫn nguồn tham khảo từ sách "Hướng Dẫn Ubuntu Desktop 11.10 - VN" của tác giả Phan Trí Bình, cùng hệ thống tài liệu kỹ thuật chính thức từ Canonical Ltd và cộng đồng Debian/Ubuntu.

---

Kết luận

Giáo trình "Hệ điều hành Linux" (MĐ22) do Trường Cao đẳng Cơ điện Xây dựng Việt Xô ban hành cung cấp hệ thống kiến thức toàn diện về hệ điều hành mã nguồn mở, chuẩn hóa năng lực vận hành bản phân phối Ubuntu cho sinh viên ngành Quản trị mạng.

Lộ trình đào tạo 60 giờ của giáo trình dẫn dắt người học qua 5 bài học tích hợp, bao gồm cài đặt hệ thống, cấu trúc cây thư mục, quản trị tệp tin và mạng, tùy biến hệ thống, đến quản lý phần cứng và máy in. Để mở rộng kiến thức, người học được khuyến nghị kết hợp nội dung giáo trình với tài liệu tham khảo "Hướng Dẫn Ubuntu Desktop 11.10 - VN" của tác giả Phan Trí Bình và các tài liệu kỹ thuật từ tổ chức Canonical Ltd.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN TRƢỜNG CAO ĐẲNG CƠ ĐIỆN XÂY DỰNG VIỆT XÔ KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ NGOẠI NGỮ GIÁO TRÌNH Mô đun: HỆ ĐIỀU HÀNH LINUX NGHỀ : QUẢN TRỊ MẠNG TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN: Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. MÃ TÀI LIỆU : MĐ22 MỤC LỤC Mô đun: HỆ ĐIỀU HÀNH LINUX. 1 LỜI GIỚI THIỆU.

5 MÔ ĐUN: HỆ ĐIỀU HÀNH LINUX. 8 TỔNG QUAN VỀ UBUNTU. Giới thiệu về Linux. Linux có gì hấp dẫn?.

Giấy phép Công cộng GNU. Hệ điều hành Ubuntu. Nguồn gốc của Ubuntu. Giới thiệu về Ubuntu.

15 CẤU TRÚC HỆ THỐNG UBUNTU VÀ MÔI TRƯỜNG ĐỒ HỌA. Cấu trúc thư mục của Ubuntu. Người dùng và quyền hạn. Cửa sổ dòng lệnh (Terminal).

18 4: Giao diện đồ họa và sử dụng Ubuntu với Unity. Giao diện Gnome:. Bắt đầu sử dụng Ubuntu với Unity. 27 QUẢN LÝ VÀ TÌM KIẾM TẬP TIN, THƯ MỤC.

Các thao tác trên tập tin thư mục. Duyệt, sao chép, xóa, đổi tên, tìm kiếm, sắp xếp, mở, thư mục, tệp tin .2 Ứng Dụng Mạng Và Internet. Thêm và gỡ bỏ an toàn một thiết bị di động. Cài đặt và gỡ bỏ các chương trình:.

Cài đặt thêm và gỡ bỏ các chương trình. Thêm một gói ứng dụng cá nhân và phần mềm quản lý. Cài đặt các phần mềm bổ trợ.Phầm mềm hỗ trợ gõ tiếng việt .2 Phầm mềm diệt virus ClamAV .3 Chạy các phầm mềm Windows trên Ubuntu. 54 THIẾT LẬP, TÙY BIẾN NGƯỜI DÙNG VÀ HỆ THỐNG .1 Làm cho con trỏ bàn phím nhấp nháy.2 Tắt tính năng lặp lại khi nhấn phím.3 Bố trí sử dụng bàn phím thay thế.1 Điều chỉnh tốc độ của chuột và touchpad .2 Tăng tốc độ Double Click chuột.3 Điều chỉnh ngưỡng kéo chuột .4 Xác định nhanh vị trí con trỏ chuột.

Ngày giờ, ngôn ngữ, vùng .1 Thay đổi ngày giờ hệ thống.2 Ngôn ngữ & Vùng địa phương. User accounts, share. Các thao tác cơ bản trên accounts. Chia sẻ dữ liệu máy tính.

70 QUẢN LÝ PHẦN CỨNG VÀ ĐIỀU KHIỂN THIẾT BỊ. Đĩa cứng & các vấn đề lưu trữ.1 Kiểm tra không gian đĩa trống. Kiểm tra các vấn đề về đĩa cứng, quản lý phân vùng hiệu năng và format một ổ đĩa di động .1 Cài đặt máy in.2 Các vần đề về máy in. 77 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

80\ LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình “Hệ điều hành linux” được biên soạn theo Chương trình khung Quản trị mạng máy tính đã được ban hành. Trong những năm qua, dạy nghề đã có những bước tiến vượt bậc cả về số lượng và chất lượng, nhằm thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật trực tiếp đáp ứng nhu cầu xã hội. Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ trên thế giới, lĩnh vực Công nghệ thông tin nói chung và ngành Quản trị mạng ở Việt Nam nói riêng đã có những bước phát triển đáng kể. Chương trình khung quốc gia nghề Quản trị mạng đã được xây dựng trên cơ sở phân tích nghề, phần kỹ thuật nghề được kết cấu theo các môđun.

Để tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở dạy nghề trong quá trình thực hiện, việc biên soạn giáo trình kỹ thuật nghề theo theo các môđun đào tạo nghề là cấp thiết hiện nay. Mô đun 36: Hệ điều hành linux là mô đun đào tạo nghề được biên soạn theo hình thức tích hợp lý thuyết và thực hành. Trong quá trình thực hiện, nhóm biên soạn đã tham khảo nhiều tài liệu Quản trị mạng trong và ngoài nước, kết hợp với kinh nghiệm trong thực tế. Mặc dầu có rất nhiều cố gắng, nhưng không tránh khỏi những khiếm khuyết, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của độc giả để giáo trình được hoàn thiện hơn.

Xin chân thành cảm ơn! Ninh bình, ngày. tháng …năm 2018 Tham gia biên soạn 1. Chủ biên ThS. Nguyễn Bá Quân MÔ ĐUN: HỆ ĐIỀU HÀNH LINUX Tên mô đun: Hệ điều hành Linux Mã mô đun: MĐ22 Vị trí tính chất mô đun, ý nghĩa và vai trò của mô đun: - Vị trí: Môn đun được bố trí sau khi học xong các môn chung và bố trí song song với mô đun đào tạo chuyên môn nghề - Tính chất: Là mô đun chuyên môn nghề.

- Ý nghĩa và vai trò của Mô đun: Hệ điều hành LINUX là mô đun chuyên ngành quan trọng của tin học, nhằm chuẩn hóa kiến thức nền tảng về tin học cho sinh viên các hệ cao đẳng nghề chuyên ngành Quản trị mạng máy tính Mục tiêu mô đun: - Về kiến thức: Trình bày được nguyên lý hệ điều hành Linux, các yếu tố hợp thành hệ điều hành Linux. Biết chọn được phần cứng thích hợp để cài được hệ điều hành Linux, cài được HĐH Linux. - Về kỹ năng: + Cài đặt các phần mềm và các ứng dụng trên hệ Linux, sử dụng được một số ứng dụng cơ bản trên hệ Linux, biết cơ bản về quản lý hệ thống Linux, các tập tin, thư mục, tài khoản, phân chia quyền hạn… + Có ý thức về vấn đề bản quyền phần mềm. - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Bố trí làm việc khoa học đảm bảo an toàn cho người và phương tiện học tập.

+ Cần cù, chủ động trong học tập, đảm bảo an toàn trong học tập. Nội dung mô đun: 1. Nội dung tổng quát và phân phối thời gian: Thời gian Số Thực hành, Tên các bài trong mô đun Tổng Lý thí nghiệm, Kiểm tra TT số thuyết thảo luận, Bài tập Bài 1. Tổng Quan Về Ubuntu 20 4 15 1 1.

Giới thiệu về Linux 1 1 1 2. Giấy phép Công cộng GNU 1 1 3. Hệ điều hành Ubuntu 2 1 1 4. Cài đặt Hệ điều hành Ubuntu 16 1 14 1 Bài 2: Cấu Trúc Hệ Thống 10 4 6 Ubuntu và môi trƣờng đồ họa 2 1.

Cấu trúc thư mục của Ubuntu 1 1 2. Người dùng và quyền hạn 2 1 1 3. Cửa sổ dòng lệnh (Terminal) 2 1 1 4. Giao diện đồ họa và sử dụng 5 1 4 Ubuntu với Unity Bài 3: Quản Lý Và Tìm Kiếm 14 4 9 1 Tập Tin, Thƣ Mục 1.

Các thao tác trên tập tin thư mục 3 1 2 2. Thêm và gỡ bỏ an toàn một thiết 3 2 1 1 bị di động. Cài đặt và gỡ bỏ các chương 7 1 5 1 trình 4. Cài đặt các phần mềm hỗ trợ 2 1 1 Bài 4.

Thiết Lập, Tùy Biến 10 5 4 Ngƣời Dùng Và Hệ Thống 1. Mouse, Power & batterry 2 1 1 4. Ngày giờ, ngôn ngữ, vùng 2 1 1 5. User accounts, share 2 1 1 Bài 5: Quản Lý Phần Cứng Và 6 3 3 Trình Điều Khiển Thiết Bị 5 1.

Đĩa cứng và vấn đề lưu trữ 2 1 1 3. Máy in 2 1 1 Cộng 60 21 37 2 BÀI 1 TỔNG QUAN VỀ UBUNTU Mã bài MĐ22-01 Giới thiệu: Ubuntu là phần mềm mã nguồn mở tự do, có nghĩa là người dùng được tự do chạy, sao chép, phân phối, nghiên cứu, thay đổi và cải tiến phần mềm theo điều khoản của giấy phép GNU GPL. Ubuntu được tài trợ bởi Canonical Ltd (chủ sở hữu là một người Nam Phi Mark Shuttleworth). Thay vì bán Ubuntu, Canonical tạo ra doanh thu bằng cách bán hỗ trợ kĩ thuật.

Bằng việc để cho Ubuntu tự do và mở mã nguồn, Canonical có thể tận dụng tài năng của những nhà phát triển ở bên ngoài trong các thành phần cấu tạo của Ubuntu mà không cần phải tự mình phát triển Mục tiêu: - Trình bày được kiến thức chung về sự ra đời, mục đích ra đời của hệ điều hành Linux, ubuntu, các giai đoạn phát triển cũng như các phiên bản của hệ điều hành Linux - Trình bày được sự khác biệt giữa Linux và Unix, và sinh viên sẽ hiểu rõ hơn về tác giả và bản quyền của hệ điều hành Linux trước khi sử dụng chúng. - Nhận thức về bản quyền phần mềm. - Nâng cao tính chia sẻ công đồng. Nội dung chính: 1.

Giới thiệu về Linux Mục tiêu: - Trình bày lịch sử phát triển hệ điều hành linux. - Phân biệt được các hệ điều hành linux. Linux là gì? Linux là tên gọi của một hệ điều hành máy tính tương tự như Unix, là một hệ điều hành cung cấp độ tin cậy và an ninh cao trong các ứng dụng chuyên nghiệp. Nhiều máy chủ trên khắp thế giới mà chúng lưu trữ các dữ liệu cho các website phổ biến (như YouTube và Google) sử dụng biến thể của Unix, Linux cũng là tên hạt nhân của hệ điều hành.

Nó có lẽ là một ví dụ nổi tiếng nhất của phần mềm tự do và của việc phát triển mã nguồn mở. Phiên bản Linux đầu tiên do Linus Torvalds viết vào năm 1991, lúc ông còn là một sinh viên của Đại học Helsinki tại Phần Lan. Ông làm việc một cách hăng say trong vòng 3 năm liên tục và cho ra đời phiên bản Linux 1. Bộ phận chủ yếu này được phát triển và tung ra trên thị trường dưới bản quyền GNU (General Public License).

Do đó mà bất cứ ai cũng có thể tải và xem mã nguồn của Linux. Một cách chính xác, thuật ngữ "Linux" được sử dụng để chỉ Nhân Linux, nhưng tên này được sử dụng một cách rộng rãi để miêu tả tổng thể một hệ điều hành giống Unix (còn được biết đến dưới tên GNU/Linux) được tạo ra bởi việc đóng gói nhân Linux cùng với các thư viện và công cụ GNU, cũng như là các bản phân phối Linux. Thực tế thì đó là tập hợp một số lượng lớn các phần mềm như máy chủ web, các ngôn ngữ lập trình, các hệ quản trị cơ sở dữ liệu, các môi trường làm việc desktop như GNOME và KDE, và các ứng dụng thích hợp cho công việc văn phòng như OpenOffice. Ban đầu, Linux được phát triển và sử dụng bởi những người say mê.

Tuy nhiên, hiện nay Linux đã có được sự hỗ trợ bởi các công ty lớn như IBM và Hewlett-Packard, đồng thời nó cũng bắt kịp được các phiên bản Unix độc quyền và thậm chí là một thách thức đối với sự thống trị của Microsoft Windows trong một số lĩnh vực.