ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH AN GIANG TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ AN GIANG GIÁO TRÌNH Môn học: ĐIỆN-ĐIỆN TỬ CƠ BẢN NGHỀ: THIẾT KẾ ĐỒ HỌA TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP (Ban hành theo QĐ số /QĐ-CĐN, ngày tháng năm 20 của Hiệu trưởng trường Cao đẳng nghề An Giang) An Giang, Năm ban hành: 2021 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Ngày nay, sự phát triển của Khoa học chuyên nghành kỹ thuật đã ảnh hưởng rất lớn tới ngành Công nghệ thông tin. Khoa học đã mở ra nhiều cơ hội tốt cho các nhà nghiên cứu, phát triển ứng dụng kỹ thuật.
Tuy nhiên việc áp dụng khoa học trong kỹ thuật chuyên môn mới chính là vấn đề chính trong các ứng dụng trên, Điện-điện tử cơ bản là khâu cơ bản, nền tản phát triển các thiết bị điện tử. Mạch điện tử phát triển trên cơ sở các linh kiện điện tử theo nguyên tắc vật lý cơ bản. Các mạch ứng dụng ngày một hoàn thiện hơn từ tính năng , công suất,. một công nghệ đang rất thịnh hành trên thị trường.
Tài liệu này được thiết kế theo từng mô đun/ môn học thuộc hệ thống mô đun/môn học của một chương trình, để đào tạo hoàn chỉnh nghề Thiết kế Đồ họa ở cấp trình độ Trung Cấp và được dùng làm giáo trình cho học viên trong các khóa đào tạo, cũng có thể được sử dụng cho đào tạo ngắn hạn hoặc cho các công nhân kỹ thuật. Trong quá trình biên soạn, mặc dù đã cố gắng tham khảo nhiều tài liệu và giáo trình khác nhưng tác giả không khỏi tránh được những thiếu sót và hạn chế. Tác giả chân thành mong đợi những nhận xét, đánh giá và góp ý để giáo trình hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn.
Nội dung chính của mô đun: Bài 1: Nguồn điện – Quy trình an toàn điện Bài 2: Giới thiệu dụng cụ đồ nghề và các trang thiết bị điện – điện tử dân dụng. Bài 3: Nối và hàn dây điện Bài 4: Sử dụng đồng hồ VOM, AMPE - KẾ KẸP Bài 5: Các mạch chiếu sáng cơ bản Bài 6: Điện tử ứng dụng thi công lắp đặt An Giang, ngày tháng năm 20 Tham gia biên soạn Lê Hữu Tính 1 MỤC LỤC ĐỀ MỤC TRANG GIỚI THIỆU TÀI LIỆU. 3 BÀI 1: NGUỒN ĐIỆN, QUY TRÌNH AN TOÀN ĐIỆN. Dòng điện xoay chiều :.
Dòng điện một chiều:. Dòng điện và điện áp một chiều .Quy trình an toàn điện .Các biện pháp đảm bảo an toàn điện .Nguyên nhân gây tai nạn điện .Các biện pháp đề phòng tai nạn điện. Biển chỉ dẫn. Đặt biển báo an toàn điện .Quy trình an toàn điện.
Khi có mưa bảo, giông sét hay ngập nước. Khi lắp đặt sửa chữa điện trong nhà. Lưu ý khi lắp đặt cầu chì, cầu dao, ổ cắm.Nên và không nên khi lắp các thiết bị điện .Thường xuyên kiểm tra các vấn đề sau.Khi chưa cắt nguồn điện cần phải lưu ý.Hướng dẫn cấp cứu người bị điện giật. 17 Câu hỏi ôn tập bài 1.
18 BÀI 2: GIỚI THIỆU DỤNG CỤ ĐỒ NGHỀ VÀ CÁC TTB. Các dụng cụ cầm tay. Các ký hiệu cơ bản trên bản vẽ thiết kế điện. Đọc bảng ghi chú ký hiệu.
Đọc cách bố trí các thiết bị điện. Đọc phương pháp đi dây. Một số quy cách về dây dẫn. Phân loại dây dẫn.
Cấu tạo dây dẫn điện được bọc cách điện. Sử dụng dây dẫn điện. Sử dụng cáp điện. Vật liệu cách điện.
Ký hiệu quy cách dây trên bản vẽ:. 25 Câu hỏi ôn tập bài 2. 26 BÀI 3: NỐI VÀ HÀN DÂY ĐIỆN .Vật liệu và thiết bị .Các loại mối nối dây dẫn điện .Yêu cầu mối nối .Quy trình chung nối dây dẫn điện. Hàn dây si chì.
32 Câu hỏi ôn tập bài 3 .36 BÀI 4: SỬ DỤNG ĐỒNG HỒ VOM, AMPE KẾ KẸP. Sử dụng đồng hồ VOM.Đo dòng điện DC .Sử dụng đồng hồ ampe kế kẹp .Kiến thức cơ bản .Phương pháp đo .Cách sử dụng ampe kềm đo điện áp. 43 Câu hỏi ôn tập bài 4. 44 BÀI 5: CÁC MẠCH CHIẾU SÁNG CƠ BẢN.Tìm hiểu chức năng của bảng điện .Vẽ sơ đồ mạch điện .Mạch đèn huỳnh quang .Vật liệu và thiết bị .Vẽ sơ đồ lắp đặt .Mạch điều khiển 2 nơi.
51 Câu hỏi ôn tập bài 5. 54 BÀI 6: ĐIỆN TỬ ỨNG DỤNG THI CÔNG LẮP ĐẶT .Các linh kiện công suất và cách đo kiểm tra các linh kiện thông dụng .Giới thiệu về mosfet .Cấu tạo và ký hiệu mosfet .Mạch nguồn xung phổ biến .Mạch điều khiển có nạp trình với các dạng IC thông dụng .Các mạch xuất nhập từ các port vi điều khiển .Một số linh kiện .Mạch công suất thông dụng .Mạch khuếch đại ở chế độ A .Mạch khuếch đại ở chế độ B.Mạch khuếch đại công suất kết hợp cả hai chế độ A B .Mạch khuếch đại chế độ C. 62 Thuật ngữ chuyên môn. 64 Tài liệu tham khảo.
65 4 CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: ĐIỆN - ĐIỆN TỬ CƠ BẢN Mã số Mô Đun: MĐ 08 Thời gian thực hiện mô đun: 60 giờ (Lý thuyết: 20 giờ, thực hành 36 giờ, kiểm tra: 4 giờ). VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN 1. Vị trí: Là môn học nằm trong các môn chung trong nội dung chương trình đào tạo và là mô đun hỗ trợ cho thiết kế Led quảng cáo 2. Tính chất: Là mô đun đóng vai trò quan trọng quyết định đến giá trị của sản phẩm.
Ý nghĩa và vai trò của môn học/mô đun: Thiết kế mạch điện dân dụng, mạch điện tử ứng dụng cơ bản trong thiết kế quảng cáo Led. Kiến thức: Trình bày các khái niệm an toàn, các nguyên lý làm việc của dụng cụ thiết bị, nguyên lý mạch điện dân dụng, mạch điện tử ứng dụng và cách khắc phục những hư hỏng trên hệ thống điện của bảng led. Kỹ năng: - Lắp đặt và kiểm tra lỗi trên hệ thống đúng yêu cầu kỹ thuật 3. Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Nghiêm túc tuân thủ các quy tắc an toàn cho người và thiết bị.
NỘI DUNG MÔ ĐUN 1. Nội dung tổng quát và phân bố thời gian : Thời gian (giờ) Thực Tên các bài trong hành, thí TT Tổng Lý Kiểm mô đun nghiệm, số thuyết tra thảo luận, bài tập 1 Bài 1: Nguồn điện – Quy trình an toàn 4 4 0 điện 2 Bài 2: Giới thiệu dụng cụ đồ nghề và 4 2 2 các trang thiết bị điện – điện tử dân dụng. 3 Bài 3 : Nối và hàn dây điện 4 0.5 4 Bài 4: Sử dụng đồng hồ VOM, AMPE 6 2 2 2 - KẾ KẸP 5 Bài 5: Các mạch chiếu sáng cơ bản 8 1.5 Bài 6: Điện tử ứng dụng thi công lắp 32 10 20 2 đặt 6 Ôn tập 2 2 Cộng: 60 20 36 4 5 BÀI 1: NGUỒN ĐIỆN-QUY TRÌNH AN TOÀN ĐIỆN GIỚI THIỆU: Bài nguồn điện-quy trình an toàn điện gồm tổng cộng 4 giờ học, trong đó có 4 giờ lý thuyết nhằm cung cấp các kiến thức cơ bản cho người học về các linh kiện cơ bản, giúp cho người học có thể có kiến thức cơ bản về điện tử. Trước khi học bài này, người học cần phải có kiến thức cơ bản về đặc tính điện áp AC, dạng sóng điện áp AC, cách đo giá trị điện áp.
MỤC TIÊU: -Trình bày được nguyên lý nguồn điện AC; -Trình bày và thực hiện được các quy tắc an toàn điện. Dòng điện xoay chiều: 1.1 Khái niệm về dòng điện xoay chiều: Dòng điện xoay chiều là dòng điện có chiều và giá trị biến đổi theo thời gian, những thay đổi này thường tuần hoàn theo một chu kỳ nhất định. Ở trên là các dòng điện xoay chiều hình sin, xung vuông và xung nhọn.2 Chu kỳ và tần số của dòng điện xoay chiều: Chu kỳ của dòng điện xoay chiều ký hiệu là T là khoảng thời gian mà điện xoay chiều lặp lại vị trí cũ , chu kỳ được tính bằng giây (s) Tần số điện xoay chiều : là số lần lặp lại trang thái cũ của dòng điện xoay chiều trong một giây ký hiệu là F đơn vị là Hz F=1/T Pha của dòng điện xoay chiều : Là sự so sánh giữa 2 dòng điện xoay chiều có cùng tần số. *Hai dòng điện xoay chiều cùng pha là hai dòng điện có các thời điểm điện áp cùng tăng và cùng giảm như nhau: Hai dòng điện xoay chiều cùng pha * Hai dòng điện xoay chiều lệch pha : là hai dòng điện có các thời điểm điện áp tăng giảm lệch nhau.
Hai dòng điện xoay chiều lệch pha 6 * Hai dòng điện xoay chiều ngược pha : là hai dòng điện lệch pha 180 độ, khi dòng điện này tăng thì dòng điện kia giảm và ngược lại. Hai dòng điện xoay chiều ngược pha.Biên độ của dòng điện xoay chiều: Biên độ của dòng xoay chiều là giá trị điện áp đỉnh của dòng điện.xoay chiều, biên độ này thường cao hơn điện áp mà ta đo được từ các đồng hồ.Giá trị hiệu dụng của dòng điện xoay chiều : Thường là giá trị đo được từ các đồng hồ và cũng là giá trị điện áp được ghi trên zắc cắm nguồn của các thiết bị điện tử., Ví dụ nguồn 220V AC mà ta đang sử dụng chính là chỉ giá trị hiệu dụng, thực tế biên độ đỉnh của điện áp 220V AC khoảng 220V x 1,4 lần = khoảng 300V.Công suất của dòng điện xoay chiều: Công suất dòng điện xoay chiều phụ thuộc vào cường độ, điện áp và độ lệch pha giữa hai đại lượng trên , công xuất được tính bởi công thức : P = U.cosα Trong đó U : là điện áp I là dòng điện α là góc lệch pha giữa U và I => Nếu dòng xoay chiều đi qua điện trở thì độ lệch pha gữa U và I là α = 0 khi đó cosα = 1 và P = U.I => Nếu dòng xoay chiều đi qua cuộn dây hoặc tụ điện thì độ lệch pha giữa U và I là +90 độ hoặc -90độ, khi đó cosα = 0 và P = 0 ( công xuất của dòng điện xoay chiều khi đi qua tụ điện hoặc cuộn dây là = 0 ). Dòng điện xoay chiều đi qua R, C, L: 1.