TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 1 LỜI GIỚI THIỆU Trong những năm qua, dạy nghề đã có những bước tiến vượt bậc cả về số lượng và chất lượng, nhằm thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật trực tiếp đáp ứng nhu cầu xã hội. Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ trên thế giới, lĩnh vực cơ khí chế tạo nói chung và ngành Hàn ở Việt Nam nói riêng đã có những bước phát triển đáng kể.
Chương trình khung quốc gia nghề hàn đã được xây dựng trên cơ sở phân tích nghề, phần kỹ thuật nghề được kết cấu theo các môđun. Để tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở dạy nghề trong quá trình thực hiện, việc biên soạn giáo trình kỹ thuật nghề theo theo các môđun đào tạo nghề là cấp thiết hiện nay. Mô đun 17: Chế tạo kết cấu hàn là mô đun đào tạo nghề được biên soạn theo hình thức tích hợp lý thuyết và thực hành. Trong quá trình thực hiện, nhóm biên soạn đã tham khảo nhiều tài liệu công nghệ hàn trong và ngoài nước, kết hợp với kinh nghiệm trong thực tế sản xuất.
Mặc dầu có rất nhiều cố gắng, nhưng không tránh khỏi những khiếm khuyết, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của độc giả để giáo trình được hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn! Cần thơ, ngày. Nguyễn Nhật Minh 2. Hồ Anh Sĩ 2 MỤC LỤC Trang TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN.
1 LỜI GIỚI THIỆU. 3 CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN. CHẾ TẠO PHÔI HÀN BẰNG MỎ CẮT KHÍ CẦM TAY. Phôi hàn, vật liệu chế tạo phôi hàn.
Cấu tạo và nguyên lý làm việc của các thiết bị an toàn. Cấu tạo và nguyên lý làm việc của mỏ cắt cầm tay. Lắp ráp thiết bị và tạo ngọn lửa cắt. Khai triển, vạch dấu phôi.
Kỹ thuật chế tạo phôi hàn từ thép tấm, thép ống bằng mỏ cắt cầm tay. Sai hỏng thường gặp. Những quy định an toàn và các biện pháp phòng chống cháy nổ khi cắt khí. Hướng dẫn thực hành bài 1.
CHẾ TẠO PHÔI HÀN TỪ VẬT LIỆU THÉP TẤM BẰNG MÁY CẮT KHÍ CON RÙA .Cấu tạo, nguyên lý làm việc của máy cắt khí bán tự động. Vận hành máy cắt khí bán tự động. Khai triển, vạch dấu phôi.Khắc phục một số sai hỏng…………………………………………………………. An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp.
Hướng dẫn thực hành bài 2. CHẾ TẠO PHÔI HÀN TỪ VẬT LIỆU THÉP TẤM BẰNG .Cấu tạo, nguyên lý làm việc của máy cắt CNC. Lập trình máy cắt CNC. Vận hành máy cắt.
Khắc phục một số sai hỏng. Công tác an toàn và vệ sinh công nghiệp. Hướng dẫn thực hành. CHẾ TẠO PHÔI HÀN TỪ VẬT LIỆU THÉP TẤM BẰNG.
Đặc điểm công dụng của phương pháp cắt Plasma. Cấu tạo, nguyên lý làm việc của thiết bị cắt Plasma. Kỹ thuật cắt plasma bằng tay. Chế độ cắt Plasma.
Khắc phục một số sai hỏng. An toàn khi cắt kim loại bằng tia plasma và vệ sinh phân xưởng. Hướng dẫn thực hành. MÀI MÉP HÀN, MÉP CÙN BẰNG MÁY MÀI CẦM TAY.
Cấu tạo và nguyên lý làm việc của máy mài cầm tay. Dụng cụ mài. Vận hành, sử dụng máy mài cầm tay. Công tác an toàn khi mài và vệ sinh phân xưởng.
Hướng dẫn thực hành. 82 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 84 4 CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: CHẾ TẠO KÊT CẤU HÀN Mã số môđun: MĐ 17 Vị trí, ý nghĩa, vai trò của mô đun. Môđun Chế tạo kết cấu hàn là mô đun chuyên môn nghề, được bố trí sau khi học xong các môn học kỹ thuật cơ sở và trước khi học các mô đun chuyên môn nghề.
Là môđun có vai trò rất quan trọng, người học được trang bị những kiến thức, kỹ năng chuẩn bị, chế tạo phôi liệu trước khi hàn. Mục tiêu của môđun. - Xác định được phương pháp chế tạo phôi hàn đảm bảo tính kinh tế và kỹ thuật với từng loại kết cấu. - Nêu được thực chất, đặc điểm và phạm vi ứng dụng của một số loại máy cắt thông dụng.
- Nêu được các phương pháp khai triển hình học đơn giản - Tính toán khai triển phôi chính xác, đúng kích thước bản vẽ. - Vận hành sử dụng thành thạo các loại dụng cụ, thiết bị chế tạo phôi hàn. - Cắt, vát mép, làm sạch phôi hàn đúng yêu cầu kỹ thuật - Thực hiện tốt công tác an toàn và vệ sinh công nghiệp. Nội dung môđun.
Thời gian S Thực ố hành, Kiể Tên các bài trong mô đun Tổng Lý T bài tập m số thuyết thảo T tra* luận Bài 1: Chế tạo phôi hàn bằng mỏ cắt khí 1 20 12 7 1 cầm tay 1.Phôi hàn, vật liệu chế tạo phôi hàn.Cấu tạo và nguyên lý làm việc của các thiết 3 bị an toàn 3. Cấu tạo và nguyên lý làm việc của các 1 thiết bị an toàn và mỏ cắt cầm tay. Lắp ráp thiết bị và tạo ngọn lửa cắt. Khai triển, vạch dấu phôi 6.
Kỹ thuật chế tạo phôi hàn từ thép tấm, 0.5 thép ống bằng mỏ cắt cầm tay. Khắc phục một số sai hỏng. Những quy định an toàn và các biện pháp phòng chống cháy nổ khi cắt khí 9. Hướng dẫn thực hành.
7 Bài 2: Chế tạo phôi hàn từ vật liệu thép 2 12 5 6 1 tấm bằng máy cắt khí con rùa 1. Cấu tạo, nguyên lý làm việc của máy cắt 1 khí con rùa. Vận hành máy cắt khí con rùa. Khai triển vạch dấu phôi.
Khắc phục một số sai hỏng 0,5 5 Thời gian S Thực ố hành, Kiể Tên các bài trong mô đun Tổng Lý T bài tập m số thuyết thảo T tra* luận 5. Công tác an toàn lao động và vệ sinh. Hướng dẫn thực hành. Bài 3: Chế tạo phôi hàn từ vật liệu thép 3 20 16 3 1 tấm bằng máy cắt CNC 1.Cấu tạo, nguyên lý làm việc của máy cắt 4 1 CNC.
Lập trình cắt. Vận hành máy cắt. Khắc phục một số sai hỏng 2 5. Công tác an toàn lao động và vệ sinh.
Hướng dẫn thực hành. 3 Bài 4: Chế tạo phôi hàn từ vật liệu thép 4 12 8 4 tấm bằng máy cắt plasma 1. Đặc điểm công dụng của phương pháp cắt 1 Plasma. Cấu tạo, nguyên lý làm việc của thiết bị 1 cắt Plasma.
Kỹ thuật cắt plasma bằng tay. Chế độ cắt plasma. Khắc phục một số sai hỏng. An toàn khi cắt kim loại bằng tia plasma 0,5 và vệ sinh phân xưởng.
Hướng dẫn thực hành. 4 Bài 5:Mài mép hàn, mép cùn bằng máy 5 11 4 6 1 mài cầm tay 1. Cấu tạo và nguyên lý làm việc của máy 1 1 mài cầm tay. Dụng cụ mài.
Vận hành, sử dụng máy mài cầm tay. Công tác an toàn khi mài và vệ sinh phân 1 xưởng. Hướng dẫn thực hành. 6 Kiểm tra kết thúc Mô đun Cộng 75 45 26 4 6 BÀI 1.
CHẾ TẠO PHÔI HÀN BẰNG MỎ CẮT KHÍ CẦM TAY Mã bài: MĐ 17 - 01 Giới thiệu. Khi chế tạo kết cấu, vật liệu ban đầu ở dạng tấm, dạng ống, dạng định hình theo tiêu chuẩn. Để tạo thành kết cấu người thợ phải khai triển hình dạng và tách chúng thành các chi tiết có kích thước và hình dáng theo yêu cầu. Công việc quan trong ở đây là quá trình cắt, hiện nay có nhiều phương pháp khác nhau từ hiện đại tới đơn giản; cắt phôi bằng mỏ cắt khí cầm tay là phương pháp cắt mang lại hiệu quả kinh tế cao vì thiết bị đơn giản, dễ thực hiện, nguồn khí có nhiều trong tự nhiên và dễ điều chế.
Theo nguồn thống kê của tổ chức kỹ thuật lao động và viện bảo hộ lao động, hiện nay chế tạo phôi bằng mỏ cắt khí cầm tay chiếm 57,8% tổng số công việc chế tạo phôi hàn. - Liệt kê được đầy đủ các loại dụng cụ, thiết bị cắt khí bằng mỏ cắt cầm tay. - Trình bày được cấu tạo và nguyên lý làm việc của mỏ cắt, van giảm áp, chai chứa khí, máy sinh khí a-xê-ty-len, bình dập lửa tạt lại, ống dẫn khí. - Lắp ráp thiết bị, dụng cụ cắt khí đảm bảo an toàn, đúng tiêu chuẩn kỹ thuật.
- Vận hành và sử dụng thành thạo mỏ cắt khí cầm tay - Khai triển, tính toán phôi đúng hình dáng và kích thước của chi tiết. - Chọn chế độ cắt(chiều cao cắt, công suất ngọn lửa, tốc độ cắt, góc nghiêng mỏ cắt) hợp lý. - Gá kẹp phôi chắc chắn, đảm bảo thoát xỉ tốt. - Cắt được đường cắt thẳng, tròn đúng kích thước và đường cắt ít ba via.
- Chỉnh sửa phôi đạt hình dáng, kích thước theo yêu cầu kỹ thuật. - Thực hiện tốt công tác an toàn, phòng chống cháy nổ và vệ sinh công nghiệp. Phôi hàn, vật liệu chế tạo phôi hàn.Khai triển phôi. - Khai triển phôi là “trải qua” chi tiết từ dạng hình không gian ra hình phẳng, sau đó tính toán, xác định các yếu tố công nghệ như: lượng dư gia công cơ, dung sai, độ biến dạng của kim loại v.
rồi cắt ra các kích thước và hình dạng cần thiết để từ đó đem tạo hình thành các chi tiết yêu cầu. Trong thực tế có thể triển khai phôi theo ba phương pháp: phương pháp diện tích, phương pháp thể tích, phương pháp khối lượng, trong đó phương pháp diện tích thường được dùng hơn cả. Theo phương pháp này có thể triển khai phôi theo kích thước trong hay ngoài các chi tiết khi chi tiết đó có chiều dày S ≤ 0,5 mm; còn đối với các chi tiết có chiều dày S > 0,5 mm thì phải triển khai theo đường trung bình. Sau đó khai triển song chú ý bố trí phôi trên tấm thép để cắt hợp lý, tức là phải bố trí thế nào đó để đảm bảo hệ số sử dụng vật liệu lớn nhất mà không ảnh hưởng đến chất lượng phôi cắt ra.
Điều này có ý nghĩa về kinh tế rất lớn trong sản xuất, đặc biệt là đối với dạng sản xuất loạt lớn hay hàng khối, bởi vì trong tổng giá thành của một chi tiết nào đó thì giá thành vật liệu có thể chiếm tới 60 ÷ 70%, đối với các vật liệu qúy có thể lớn hơn. - Trong sản xuất cũng như trong kỹ thuật, người ta thường dùng hệ số để đánh giá mức độ sử dụng vật liệu. Hệ số này có thể tính theo công thức sau: F0 n. - F0: Tổng diện tích các phôi bố trí trên mặt cắt.
- F: Diện tích tấm cắt - f: Diện tích của mỗi chi tiết (phôi) bố trí trên tấm cắt.