mở đầu theo cá nhân hoặc nhóm và nộp lại cho người dạy đúng thời gian quy định. ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN BÀI 1: - Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: Phòng trang bị điện, phòng máy điện - Trang thiết bị máy móc: Máy chiếu và các thiết bị dạy học khác - Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Chương trình môn học, giáo trình, tài liệu tham khảo, giáo án, phim ảnh, và các tài liệu liên quan. - Các điều kiện khác: Không có KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ BÀI 1: - Nội dung: Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng. Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần: + Nghiên cứu bài trước khi đến lớp + Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập.
+ Tham gia đầy đủ thời lượng môn học. + Nghiêm túc trong quá trình học tập. - Phương pháp: Trang 11 Điểm kiểm tra thường xuyên: 1 điểm kiểm tra (hình thức: hỏi miệng) Kiểm tra định kỳ lý thuyết: không có Kiểm tra định kỳ thực hành: không có NỘI DUNG BÀI 1: 1. Vai trò của người vận hành, bảo trì hệ thống điện trong nhà máy: 1.
Vai trò của người vận hành, bảo trì hệ thống điện trong nhà máy: Tiếp quản, học tập chuyển giao công nghệ từ người đi trước hoặc từ đối tác cung cấp dây truyền thiết bị, đào tạo cho người đến sau. Sửa chữa hệ thống điện động lực, hệ thống điện điều khiển, hệ thống truyền động cơ học chạy bằng điện, cần có am hiểu cả cơ khí để sửa chữa khi cần vì nhiều nhà máy không có kỹ sư cơ khí mà chỉ có kỹ sư điện và vì rất nhiều thiết bị điện có liên quan đến cơ cấu chấp hành cơ khí Xử lý sự cố khẩn cấp, chính xác để đảm bảo dây truyền bị dừng ít nhất hoặc không bị dừng, chú ý không để bị nặng hơn sau khi sửa nếu không thành công Bảo dưỡng hệ thống điện và máy móc theo định kỳ Kiểm tra, dự đoán sự cố có thể xảy ra trong tương lai để có phương án thay thế sửa chữa và mua vật tư máy móc dự phòng, tránh để đến lúc hỏng mới có kế hoạch đi mua vì có những vật tư đặt mua mất vài tháng mà nhà máy thì không thể dừng hoạt động Tìm kiếm và mua vật tư, máy móc thiết bị cho quá trình sửa chữa thay thế Lên kế hoạch nâng cấp, chuyển đổi hệ thống khi có yêu cầu từ cấp trên Tìm kiếm đối tác và chuyên gia để xử lý các tính huống khẩn cấp trong trường hợp không thể xử lý được Hình 1. Công nhân đang lắp đặt, đấu nối tủ điện 1. Hệ thống cơ điện trong nhà máy: - Hệ thống dây chuyền sản xuất: Trang 12 Hình 1.
Hệ thống cơ điện trong nhà máy - Trạm biến áp: - Hệ thống tủ điện: Trang 13 - Tủ điều khiển: 1. Các sự cố và biểu hiện thường xảy ra đối với hệ thống điện trong nhà máy: 1. Các sự cố thường gặp: + Mất nguồn, nguồn điện không ổn định, điện áp quá cao, điện áp quá thấp…. + Bị chập điện, nóng cháy hệ thống điện… + Động cơ bị nóng, kẹt, chạy không ổn định.
+ Hệ thống truyền động bị rung sóc quá mức cho phép, hỏng vòng bi, hỏng kết cấu cơ khí… + Trạm biến áp bị sự cố quá tải, mất điện lưới + Bị dò điện + Bộ điều khiển và cảm biến bị hỏng + Khí cụ điện: Rele, cầu chì, khởi động từ bị hỏng + Và còn rất nhiều sự cố khác 1. Nhiệm vụ của người vận hành khi gặp sự cố: - Bước 1: Nhanh chóng xác định vị trí sự cố và nguyên nhân gây ra sự cố bằng mắt Trang 14 thường, tai nghe, sờ, chạm. Tốt hơn hết là nên dùng các thiết bị đo để chuẩn đoán và kiểm tra sẽ an toàn, nhanh và chính xác hơn nhiều - Bước 2: Lên phương án sửa chữa hoặc thay thế chính xác, chuẩn bị vật tư và thời gian thích hợp để sửa chữa. nếu khó thì phải mời chuyên gia hỗ trợ - Bước 3: Cách ly sự cố để xử lý mà dây truyền vẫn hoặt động hoặc dừng một phần hoặc dừng toàn bộ nhà máy đử xử lý xự cố - Bước 4: Sau khi hoàn thành chạy thử nghiệm để đảm bảo hoạt động tốt - Bước 5: Cho chạy trở lại bình thường, ghi chép vào hồ sơ nhật ký kỹ thuật để xử lý lần sau và cho ca trực khác và lên phương án dự phòng để hạn chế không để xảy ra lỗi tương tự lần sau 1.
Một số thiết bị đo lường dùng để chuẩn đoán và khắc phục sự cố trong nhà máy: - Sào thử điện dùng đo kiểm tra điện cao thế đường dây và trạm biến áp: - Ampe kìm dùng đo điện động lực nhà máy: - Đồng hồ kiểm tra phát nóng bất thường của động cơ và hệ thống điện: Trang 15 - Thiết bị phân tích công suất, sóng hài và giám sát mất ổn định, chất lượng điện - Máy đo tốc độ động cơ dùng để kiểm tra tốc độ động cơ và băng tải: - Máy đo điện trở cách điện dùng để kiểm tra điện trở cách điện của thiết bị điện: Trang 16 - Máy đo điện trở đất dùng để kiểm tra điện trở tiếp đất hệ thống - Đồng hồ đo thứ tự pha, dùng để xác định thứ tự pha để lắp động cơ có chiều quay động cơ đúng hướng Trang 17 Máy nội soi công nghiệp dùng để quan sát các chi tiết không thể tiếp cận: - Bộ dụng cụ cơ khí dùng để tháo lắp thiết bị: Trang 18 Hình 1. Bộ dụng cụ cơ khí dùng để lắp đặt điện 1. Các sự cố, nguyên nhân hay xảy ra trong nhà máy và cách khắc phục: Các vị trí gây ra rung động 1. Nguyên nhân do lệch (tâm) trục, gãy trục: - Do lắp không chính xác, cách khắc phục dùng máy cân chỉnh đồng tâm hoặc đồng hồ so để cân chỉnh khi lắp động cơ Trang 19 - Cách khắc phục: + Chỉnh bằng máy cân chỉnh đồng tâm đo bằng tia laser.
+ Chỉ cần nhập tọa độ của động cơ và cơ cấu truyền động, máy sẽ tự động tính toán sai lệch, rồi chèn các lá chêm vào chân máy và dịch chuyển chân máy sang trái hoặc phải có thông số như máy báo. + Sau khi nhập các thông số tọa độ ở trên chỉ cần quay cả cơ cấu sang trái hướng 9 h, quay về giữa hướng12 h, quay sang phải hướng 3h sẽ ra kế quả sai lệch (máy có nhiều lựa chọn góc quay) 1.2 Nguyên nhân do vòng bi, ổ lăn bị hỏng (mài mòn, vỡ): Do máy chạy lâu ngày, lắp đặt không chính xác hoặc ít tra dầu mỡ dẫn đến bị hỏng cần thay thế. - Khắc phục: dùng cảo tháo vòng bi và máy gia nhiệt vòng bi để thay thế vòng bi, ổ lăn, bánh răng mới.3 Nguyên nhân do mất cân bằng động: Đây là nguyên nhân khó xác định nhất thường do máy chạy lâu ngày bị mài mòn không đều hoặc do tác động từ bên ngoài làm cho thay đổi kết cấu cơ khí của phần truyền động quay dẫn đến lực ly tâm của chuyển động quay động cơ không đều nên làm cho hệ thống bị rung. Dùng máy cân bằng động để đo xác định vị trí mất cân bằng sau đó (hàn đắp) bù trọng lượng tương ứng vào vị trí thích hợp trên chuyển động quay để cho nó cân bằng trở lại, kiểm tra lại độ rung sau khi cân bằng.
Cánh quạt công nghiệp bị hỏng làm mất cân bằng gây rung lắc - Khắc phục: Dùng máy cân bằng động có tính năng phân tích rung động. Nguyên nhân do lỏng lẻo: - Cách khắc phục là vặn lại các ốc vít cho chắc chắn TÓM TẮT NỘI DUNG BÀI 1: 2. Vai trò của người vận hành, bảo trì hệ thống điện trong nhà máy 2. Các sự cố và biểu hiện thường xảy ra đối với hệ thống điện trong nhà máy 2.
Các thiết bị đo lường thông dụng để chuẩn đoán và khắc phục sự cố trong nhà máy 2. Các sự cố, nguyên nhân và cách khắc phục. CÂU HỎI CỦNG CỐ BÀI 1: Câu 1: Trình bày vai trò của người vận hành, bảo trì hệ thống điện trong nhà máy? Trang 21 Câu 2: Nêu các sự cố và biểu hiện thường xảy ra đối với hệ thống điện trong nhà máy Câu 3: Nêu các thiết bị đo lường thông dụng để chuẩn đoán và khắc phục sự cố trong nhà máy? Trang 22 BÀI 2: BẢO TRÌ THIẾT BỊ ĐIỆN GIỚI THIỆU BÀI 2: Bài 1 là bài hướng dẫn bảo trì thiết bị điện trong nhà máy để người học có được kiến thức và kỹ năng bảo trì thiết bị điện. MỤC TIÊU CỦA BÀI 2 LÀ: Về kiến thức: Hiểu được cấu tạo và nguyên lý làm việc của các loại khí cụ điện trong tủ điều khiển Phân tích được nguyên lý hoạt động của mạch điều khiển Về kỹ năng: Sữa chữa và thay thế được các khí cụ điện gặp sự cố hoặc hư hỏng.
Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Rèn luyện tính cẩ n thâ ̣n, và nghiêm túc trong học tập và trong thực hiện công việc. PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP BÀI 2: - Đối với người dạy: sử dụng phương pháp giảng giảng dạy tích cực (diễn giảng, vấn đáp, dạy học theo vấn đề); yêu cầu người học thực hiện câu hỏi thảo luận và bài tập bài 2 (cá nhân hoặc nhóm). - Đối với người học: chủ động đọc trước giáo trình (bài 2) trước buổi học; hoàn thành đầy đủ câu hỏi thảo luận và bài tập tình huống bài mở đầu theo cá nhân hoặc nhóm và nộp lại cho người dạy đúng thời gian quy định. ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN BÀI 2: - Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: Phòng trang bị điện, phòng máy điện - Trang thiết bị máy móc: Máy chiếu và các thiết bị dạy học khác - Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Chương trình môn học, giáo trình, tài liệu tham khảo, giáo án, phim ảnh, và các tài liệu liên quan.
- Các điều kiện khác: Không có KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ BÀI 2: - Nội dung: Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng. Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần: + Nghiên cứu bài trước khi đến lớp + Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập. + Tham gia đầy đủ thời lượng môn học.