THÔNG TIN THƯ MỤC VÀ TỔNG QUAN HỌC THUẬT: GIÁO TRÌNH BẢO TRÌ HỆ THỐNG BÔI TRƠN LÀM MÁT (MÃ MÔ ĐUN: MECM63123)

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Bảo trì hệ thống bôi trơn làm mát (Mã mô đun: MECM63123) là tài liệu đào tạo chuyên môn nghề được ban hành theo Quyết định số 203/QĐ-CĐDK ngày 1 tháng 3 năm 2022 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Dầu khí (thuộc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam). Tài liệu do tập thể giảng viên Khoa Giáo dục nghề nghiệp biên soạn, với sự chủ biên của giảng viên Trần Thanh Ngọc và Nguyễn Xuân Thịnh.

Trong chương trình đào tạo trình độ Cao đẳng nghề Bảo trì thiết bị cơ điện (tổng dung lượng toàn khóa gồm 80 tín chỉ với 1.905 giờ học), mô đun MECM63123 có khối lượng 03 tín chỉ với tổng thời lượng 75 giờ. Về mặt phân bổ thời gian, mô đun bao gồm 14 giờ lý thuyết, 58 giờ thực hành/thí nghiệm/thảo luận và 03 giờ kiểm tra đánh giá (01 giờ lý thuyết, 02 giờ thực hành). Mô đun giữ vị trí chuyên môn bắt buộc ở giai đoạn chuyên ngành, được bố trí giảng dạy sau khi người học đã tích lũy các học phần cơ sở như Xử lý sự cố thiết bị cơ điện (ELEM53167) và Bảo trì hệ thống truyền động cơ khí (MECM53124).

Mục tiêu học tập cốt lõi của giáo trình hướng đến ba chuẩn đầu ra chính:

  • Về kiến thức: Trang bị khả năng phân tích nguyên lý ma sát học, cấu tạo các loại bơm dầu thể tích, đặc tính dung dịch bôi trơn làm mát và lập được bảng trình tự các bước thực hiện bảo dưỡng hệ thống bôi trơn làm mát.
  • Về kỹ năng: Thao tác thành thạo việc tháo lắp, kiểm tra, bảo dưỡng bơm, đường ống dẫn, bể chứa, mắt dầu và các rãnh dẫn dầu trên thiết bị cơ khí theo đúng các tiêu chuẩn kỹ thuật quy định trong phiếu công nghệ.
  • Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Hình thành tác phong công nghiệp tỉ mỉ, tính kiên trì, làm việc khoa học và tuân thủ tuyệt đối các quy định an toàn vệ sinh lao động trong nhà xưởng cơ khí.

Điểm đặc trưng trong cấu trúc giáo trình là tính thực hành ứng dụng cao (thực hành chiếm 77,3% tổng thời lượng mô đun). Giáo trình tích hợp trực tiếp các dòng máy công cụ thực tế vào bài học, tiêu biểu là máy khoan đứng K125 (sản xuất bởi Nhà máy Chế tạo máy công cụ số 1 Hà Nội) và máy tiện công nghiệp T6M16/T616, giúp người học đối chiếu trực tiếp giữa sơ đồ khai triển lý thuyết và kết cấu cơ khí thực tế.

Nội dung kiến thức cốt lõi

+-------------------------------------------------------------------------------+
|              CẤU TRÚC PHÁT TRIỂN NỘI DUNG MÔ ĐUN MECM63123                    |
+-------------------------------------------------------------------------------+
|  Bài 1: Tổng quan về kỹ thuật bôi trơn, làm mát (3h: 2h LT - 1h KT)           |
|  - Khái niệm Tribology, các chế độ bôi trơn (thủy động, màng mỏng, văng dầu)  |
|  - Phân loại dầu bôi trơn (CLP 46, CGLP 68), dầu làm mát (Macro, Micro, TH)   |
+-------------------------------------------------------------------------------+
|  Bài 2: Tháo hệ thống bôi trơn, làm mát trên thiết bị cơ khí (12h: 3h LT - 9h TH)
|  - Khảo sát mạch dẫn dầu hộp tốc độ, hộp chạy dao máy khoan đứng K125        |
|  - Lập phiếu quy trình công nghệ tháo và phân loại cụm chi tiết               |
+-------------------------------------------------------------------------------+
|  Bài 3: Bảo dưỡng bơm và hệ thống ống dẫn dung dịch (20h: 3h LT - 16h TH - 1h KT)
|  - Cấu tạo, nguyên lý bơm thể tích (bánh răng, piston đơn, cánh gạt)          |
|  - Bộ lọc cặn (0,1 mm đến 0,0001 mm), đường ống dẫn mềm cao su đa lớp         |
|  - Kỹ thuật vệ sinh khí nén, xử lý rò rỉ khớp nối ren M14, bulông M8          |
+-------------------------------------------------------------------------------+
|  Bài 4: Bảo dưỡng bể, máng chứa chất liệu bôi trơn, làm mát (20h: 3h LT - 17h TH)
|  - Kết cấu bể chứa độc lập / vỏ hộp máy tiện T6M16, mức dầu ngập 1/5 - 1/3   |
|  - Cơ chế kiểm soát que thăm dầu khía carô và cửa sổ mắt dầu trong suốt      |
+-------------------------------------------------------------------------------+
|  Bài 5: Bảo dưỡng các lỗ, rãnh dẫn chất bôi trơn (20h: 3h LT - 16h TH - 1h KT)|
|  - Thông rửa, kiểm tra lưu lượng rãnh dẫn dầu trên thân máy và gối đỡ        |
+-------------------------------------------------------------------------------+

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình gồm 05 bài học được sắp xếp theo trình tự logic từ nguyên lý cơ bản đến quy trình xử lý chuyên sâu trên từng cụm cụ thể:

  • Bài 1: Tổng quan về kỹ thuật bôi trơn, làm mát (3 giờ): Cung cấp các khái niệm nền tảng về ma sát học (tribology). Trình bày các chế độ bôi trơn thủy động, bôi trơn thủy tĩnh, bôi trơn hỗn hợp và bôi trơn màng mỏng; phân tích điều kiện tạo nêm dầu thủy động (khe hở hình nêm, vận tốc tương đối, độ nhớt dầu). Phân loại các phương pháp bôi trơn thủ công và tự động (bằng tay, nhỏ giọt, bấc thấm, ngâm dầu, văng dầu, phun sương) tương ứng với các ngưỡng vận tốc làm việc ($v \le 4\text{ m/s}$, $v \le 12\text{ m/s}$, $v > 12\text{ m/s}$). Phân loại dầu tưới nguội làm mát cho máy gia công kim loại: dầu không pha nước và dầu pha nước (dạng nhũ tương Macro kích thước hạt $0,1 - 10,\mu\text{m}$, dạng Micro kích thước hạt $< 0,1,\mu\text{m}$ và dầu tổng hợp trong suốt).
  • Bài 2: Tháo hệ thống bôi trơn, làm mát trên thiết bị cơ khí (12 giờ): Hướng dẫn kỹ thuật tháo rời hệ thống bôi trơn làm mát trên máy khoan K125. Khảo sát nguyên lý hoạt động của 02 bơm piston đơn dẫn động từ cam lệch tâm cấp dầu cho hộp tốc độ trục chính và hộp tốc độ tiến dao. Thiết lập quy trình 7 bước tháo dỡ, lập phiếu công nghệ tháo, bố trí chi tiết theo cụm và các biện pháp bảo đảm an toàn vệ sinh công nghiệp.
  • Bài 3: Bảo dưỡng bơm và hệ thống ống dẫn dung dịch bôi trơn làm mát (20 giờ): Đi sâu vào cấu tạo và nguyên lý của các dòng bơm thể tích: bơm bánh răng ăn khớp ngoài (tốc độ $700 - 5.000\text{ vòng/phút}$, rãnh giảm tải chống chèn chất lỏng), bơm bánh răng ăn khớp trong, bơm piston đơn, bơm nhiều piston hướng trục, bơm piston hướng kính và bơm cánh gạt. Phân tích cấu trúc bộ lọc dầu theo cấp độ lọc hạt cặn (lọc thô $0,1\text{ mm}$, lọc trung bình $0,01\text{ mm}$, lọc tinh $0,005\text{ mm}$, lọc đặc biệt $0,0001\text{ mm}$) và cấu tạo ống dẻo chịu áp lực cao (ruột cao su chịu dầu, lớp gia cố sợi/thép tổng hợp, vỏ bảo vệ ngoài). Hướng dẫn quy trình bảo dưỡng, vệ sinh chi tiết bằng khí nén và kiểm tra độ kín khít mối ghép ren M14, bulông M8.
  • Bài 4: Bảo dưỡng bể, máng chứa chất liệu bôi trơn, làm mát (20 giờ): Trình bày cấu tạo bể chứa độc lập và kết cấu vỏ hộp tích hợp bể dầu trên máy tiện T6M16/T616. Hướng dẫn kỹ thuật kiểm soát lượng dầu tối ưu đối với cơ cấu văng dầu (ngập từ $1/5$ đến $1/3$ chiều cao bánh răng lớn) và phương pháp kiểm tra mức dầu bằng que thăm dầu có bề mặt khía carô hoặc cửa quan sát mắt kính trong suốt (các ngưỡng Min, Max, Tiêu chuẩn).
  • Bài 5: Bảo dưỡng các lỗ, rãnh dẫn chất bôi trơn trong thiết bị cơ khí (20 giờ): Hướng dẫn phương pháp kiểm tra, thông rửa các đường rãnh dẫn dầu bên trong thân máy, ổ trượt, ổ lăn; xử lý tắc nghẽn do cặn bẩn kim loại hoặc biến chất dung dịch bôi trơn, bảo đảm dòng chảy thông suốt đến các bề mặt tiếp xúc.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Nội dung giáo trình củng cố hệ thống lý thuyết kỹ thuật vững chắc:

  • Lý thuyết ma sát học (Tribology): Bản chất của sự chuyển đổi từ ma sát trượt sang ma sát lăn; cơ chế giảm mài mòn, chống kẹt xước và tản nhiệt bề mặt tiếp xúc.
  • Nhiệt động học và thủy lực thể tích: Mối quan hệ biến đổi trạng thái chất lỏng trong buồng bơm theo phương trình đa biến: $$P \cdot V^{k} = \text{const} \quad (\text{với } k = 1,4)$$ Giải thích nguyên nhân tạo áp suất nén, lưu lượng hút đẩy và sự cần thiết của van an toàn xả áp chống quá tải động cơ.
  • Nguyên lý bôi trơn thủy động: Các thông số ràng buộc về độ nhớt động học, khe hở hình nêm và vận tốc trượt để tạo áp suất nâng cân bằng với tải trọng ngõng trục.
  • Tiêu chuẩn vật liệu bôi trơn: Nguyên tắc tra cứu và đối chiếu các ký hiệu dầu máy công nghiệp tiêu chuẩn như dầu bánh răng công nghiệp CLP 46, dầu rãnh trượt máy công cụ CGLP 68.

Kỹ năng phát triển

Thông qua các bài tập và thực hành xưởng, người học hoàn thiện ba nhóm kỹ năng:

  • Kỹ năng kỹ thuật chuyên môn: Thao tác tháo rời, đo đạc, kiểm tra, sửa chữa sai hỏng và lắp ráp chính xác các cụm bơm dầu (bánh răng, cánh gạt, piston), hệ thống đường ống kim loại (ống đồng, kẽm), ống mềm cao su và bộ lọc cặn; kỹ thuật thay thế màng chắn mắt dầu, căn chỉnh mức dầu vận hành.
  • Kỹ năng phân tích và chẩn đoán: Khả năng giải mã biểu đồ bôi trơn máy công cụ; phát hiện và phân tích nguyên nhân các hư hỏng điển hình (tiếng ồn kim loại do lệch tâm gối trục, quá nhiệt do thiếu/thừa dầu bôi trơn, tắc nghẽn áp suất đường ống); lập bảng kê định lượng danh mục chi tiết tháo dỡ.
  • Năng lực quy trình và tác phong nghề nghiệp: Năng lực xây dựng và hiệu chỉnh phiếu quy trình công nghệ tháo lắp; sắp xếp vị trí làm việc khoa học; sử dụng thành thạo máy thổi khí nén, thùng rửa cơ khí, dụng cụ cầm tay và tuân thủ các quy tắc bảo vệ môi trường đối với dầu mỡ thải.

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình định hướng mô hình sư phạm kỹ thuật tích cực, kết hợp chặt chẽ giữa trang bị lý thuyết và rèn luyện kỹ năng thao tác thực tế tại xưởng.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                        TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC                              |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|  1. GIẢNG VIÊN                                                                    |
|     - Giảng dạy lý thuyết chuyên đề, phân tích sơ đồ nguyên lý mạch dầu           |
|     - Thiết kế phiếu học tập, phiếu công nghệ tháo lắp thiết bị                   |
|     - Thị phạm kỹ năng tại xưởng, hướng dẫn quy chuẩn an toàn lao động             |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|  2. NGƯỜI HỌC                                                                     |
|     - Tự nghiên cứu giáo trình, chuẩn bị bài trước giờ lên lớp                    |
|     - Lập phiếu công nghệ theo nhóm/cá nhân, giải mã ký hiệu CLP/CGLP             |
|     - Trực tiếp tháo lắp bơm, bảo dưỡng bể chứa trên máy K125, T6M16              |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|  3. ĐÁNH GIÁ & KIỂM SOÁT KỸ NĂNG                                                 |
|     - Hỏi miệng thường xuyên đầu giờ                                              |
|     - Bài KT định kỳ số 1 (Lý thuyết Bài 1 - 1h)                                  |
|     - Bài KT định kỳ số 2 (Thực hành Bài 3 - 1h)                                  |
|     - Bài KT định kỳ số 3 (Thực hành Bài 5 - 1h)                                  |
|     - Thi kết thúc mô đun (Trắc nghiệm tổng hợp & Thao tác trên mô hình xưởng)    |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Phương pháp tiếp cận sư phạm (Pedagogical approach)

Giáo viên áp dụng phương pháp dạy học nêu vấn đề (Problem-based learning) gắn liền với diễn giảng và thị phạm kỹ năng tại xưởng cơ khí. Các buổi học lý thuyết được tổ chức tập trung để phân tích cấu tạo và nguyên lý, sau đó người học được chia nhóm nhỏ trực tiếp thực hành trên các mô hình máy cắt gọt kim loại. Giảng viên đóng vai trò hướng dẫn quy trình, kiểm tra an toàn và đánh giá thao tác dựa trên các phiếu thực hành chuẩn hóa.

Bài tập và tình huống thực tiễn (Practical exercises & Case studies)

Giáo trình xây dựng hệ thống bài tập thực hành theo nhiệm vụ kỹ thuật cụ thể:

  • Nhiệm vụ phân tích biểu đồ bôi trơn: Người học quan sát sơ đồ 8 vị trí bôi trơn trên máy tiện, xác định chu kỳ kiểm tra mức dầu hàng ngày, điền thông tin vào phiếu bài tập và giải mã các mã dầu chuyên dụng như CLP 46 và CGLP 68.
  • Nhiệm vụ bảo dưỡng bơm và đường ống: Khảo sát hiện trạng, phân tích lỗi chức năng, lập quy trình tháo rời cụm bơm (bơm bánh răng, bơm piston, bơm cánh gạt) và hệ thống ống dẫn, thực hiện khắc phục sai hỏng, lắp ráp và chạy thử nghiệm thu.
  • Xử lý tình huống kỹ thuật: Giải quyết hiện tượng quá nhiệt ổ trục, tụt áp hệ thống bôi trơn tưới dầu hộp tốc độ máy khoan K125, rò rỉ dầu qua mặt bích hoặc khớp nối ren M14.

Phương thức kiểm tra đánh giá (Assessment methods)

Quy trình đánh giá được lượng hóa rõ ràng theo tiến độ học tập:

  • Đánh giá thường xuyên: Thực hiện qua hình thức hỏi miệng đầu giờ, kiểm tra mức độ chuẩn bị bài và chấm điểm mức độ hoàn thành phiếu học tập cá nhân/nhóm.
  • Đánh giá định kỳ: Bao gồm 03 bài kiểm tra chính thức:
    • Bài kiểm tra số 1 (Trắc nghiệm lý thuyết - 01 giờ): Đánh giá khối lượng kiến thức của Bài 1 về kỹ thuật bôi trơn, làm mát và phân loại vật liệu.
    • Bài kiểm tra số 2 (Thực hành tay nghề - 01 giờ): Đánh giá kỹ năng tháo lắp, bảo dưỡng bơm và hệ thống ống dẫn của Bài 3.
    • Bài kiểm tra số 3 (Thực hành tay nghề - 01 giờ): Đánh giá kỹ năng thông rửa, bảo dưỡng các lỗ và rãnh dẫn dầu của Bài 5.
  • Thi kết thúc mô đun: Kết hợp bài thi trắc nghiệm lý thuyết tổng hợp và bài tập thực hành thao tác trực tiếp trên mô hình máy công cụ tại xưởng.

Hướng dẫn tự học (Self-study guidelines)

Người học được yêu cầu:

  • Chủ động đọc trước nội dung từng bài trong giáo trình và chuẩn bị vở ghi chép, tài liệu liên quan trước khi đến lớp.
  • Hoàn thành đầy đủ các phiếu bài tập tình huống, rèn luyện kỹ năng vẽ và lập bảng kê chi tiết máy.
  • Tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về trang phục bảo hộ lao động (quần áo, giày, mũ, kính bảo hộ) và an toàn sử dụng thiết bị dùng khí nén trong suốt thời gian học xưởng.

Điểm nổi bật và cập nhật

Giáo trình tích hợp nhiều nội dung kỹ thuật phản ánh đúng thực tế thiết bị công nghiệp hiện hành:

  • Phân loại hiện đại dung dịch tưới nguội gia công: Phân tích chi tiết các hệ dung dịch làm mát pha nước dựa trên cấu trúc vi mô của hạt dầu phân tán:
    • Dầu tưới nguội Macro (hạt dầu $0,1 - 10,\mu\text{m}$, quan sát rõ dưới kính hiển vi độ phóng đại $400\times$, dạng nhũ tương trắng sữa, cân bằng giữa bôi trơn và làm mát).
    • Dầu tưới nguội Micro (hạt dầu $< 0,1,\mu\text{m}$, độ phân tán cao, tăng cường khả năng giải nhiệt và rửa trôi phoi).
    • Dung dịch gia công tổng hợp (hòa tan trong suốt, khả năng làm mát tối ưu, không tạo bọt dưới áp lực phun xịt lớn, phù hợp với các dòng máy CNC tốc độ cao).
  • Cấu trúc ống mềm cao su chịu áp lực cao: Cập nhật chi tiết kết cấu vật liệu ống dẻo nhiều lớp trong hệ thống dẫn dầu công nghiệp (lớp ruột cao su tổng hợp chịu dầu/nhiệt, các lớp cốt sợi dệt hoặc dây thép gia cường chịu áp suất cao, lớp vỏ bọc bảo vệ chống mài mòn cơ học), giải thích ưu thế giảm chấn và chống rung so với các đường ống kim loại truyền thống (ống đồng, kẽm).
  • Tính thực chứng gắn liền với thiết bị công nghiệp: Các bài học thực hành được xây dựng trực tiếp trên các dòng máy công cụ thực tế (máy khoan đứng K125 của Nhà máy Chế tạo máy công cụ số 1 Hà Nội, máy tiện T6M16). Quy trình tháo lắp được mô tả chính xác tới từng thông số liên kết cơ khí (mối ghép ren M14 của đầu nối van bi, bulông M8 đầu chìm bắt thân bơm, khe hở ăn khớp bánh răng).
  • Quy chuẩn hóa công tác bảo dưỡng: Đưa vào biểu mẫu phiếu quy trình công nghệ tháo lắp và bảng kê mã hiệu chi tiết chuẩn, giúp học sinh tiếp cận phương pháp quản lý bảo trì chuyên nghiệp theo chuẩn công nghiệp.

Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình được biên soạn phục vụ các nhóm đối tượng cụ thể trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp và sản xuất cơ điện:

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                       ĐỐI TƯỢNG SỬ DỤNG GIÁO TRÌNH                            |
+-------------------------------------------------------------------------------+
|  1. SINH VIÊN CAO ĐẲNG BẢO TRÌ THIẾT BỊ CƠ ĐIỆN                               |
|     - Đã hoàn thành: Vẽ kỹ thuật 1, Nguội cơ bản, Sự cố cơ điện, Truyền động  |
|     - Học tập lý thuyết chuyên môn và rèn luyện kỹ năng thực hành xưởng       |
+-------------------------------------------------------------------------------+
|  2. GIẢNG VIÊN VÀ CÁN BỘ ĐÀO TẠO NGHỀ                                         |
|     - Biên soạn giáo án lý thuyết và thiết kế phiếu công nghệ tháo lắp        |
|     - Tổ chức giảng dạy xưởng, kiểm tra kỹ năng và đánh giá định kỳ           |
+-------------------------------------------------------------------------------+
|  3. KỸ THUẬT VIÊN BẢO TRÌ CƠ KHÍ & NGƯỜI TỰ HỌC                               |
|     - Tra cứu quy trình tháo lắp bơm dầu (bánh răng, piston, cánh gạt)        |
|     - Tra cứu thông số dầu máy (CLP 46, CGLP 68) và bảo dưỡng bể chứa máy     |
+-------------------------------------------------------------------------------+
  • Sinh viên hệ Cao đẳng nghề: Đối tượng đào tạo trực tiếp là sinh viên theo học nghề Bảo trì thiết bị cơ điện tại Trường Cao đẳng Dầu khí và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đào tạo ngành Cơ khí, Cơ điện tử, Bảo trì máy.
  • Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành khối kiến thức cơ sở và chuyên môn bao gồm:
    • Vẽ kỹ thuật 1 (MECM512003): Kỹ năng đọc bản vẽ khai triển và sơ đồ lắp ghép cơ khí.
    • Gia công nguội cơ bản (MECM513104): Kỹ năng sử dụng các dụng cụ cầm tay, tháo siết bulông, gá kẹp chi tiết trên ê tô.
    • Xử lý sự cố thiết bị cơ điện (ELEM53167): Phương pháp phân tích và phát hiện sai hỏng thiết bị.
    • Bảo trì hệ thống truyền động cơ khí (MECM53124): Cấu tạo và nguyên lý các bộ truyền bánh răng, xích, đai, ổ trục.
  • Giảng viên chuyên ngành: Sử dụng làm căn cứ chuẩn để soạn giáo án lý thuyết, thiết kế phiếu hướng dẫn thực hành, phiếu kiểm tra định kỳ và tổ chức bố trí thiết bị dạy học trong xưởng.
  • Kỹ thuật viên tại doanh nghiệp: Làm tài liệu tham khảo kỹ thuật trong công tác lập kế hoạch bảo dưỡng định kỳ hệ thống bôi trơn làm mát của máy công cụ, máy nâng chuyển và các trạm thủy lực cơ sở.

Câu hỏi thường gặp

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                      GIẢI ĐÁP CÁC CÂU HỎI THƯỜNG GẶP                          |
+-------------------------------------------------------------------------------+
|  1. Giáo trình này phù hợp với ai?                                            |
|     --> Sinh viên Cao đẳng nghề Cơ điện, giảng viên dạy nghề và kỹ thuật viên.|
+-------------------------------------------------------------------------------+
|  2. Cần kiến thức nền nào để học?                                             |
|     --> Vẽ kỹ thuật, Gia công nguội, Bảo trì hệ thống truyền động cơ khí.     |
+-------------------------------------------------------------------------------+
|  3. Điểm khác biệt với giáo trình khác?                                       |
|     --> Thực hành chiếm 77%, gắn liền với máy K125, T6M16 và phiếu quy trình.  |
+-------------------------------------------------------------------------------+
|  4. Làm sao để tự học hiệu quả?                                               |
|     --> Đọc trước bài, lập phiếu công nghệ tháo lắp và đối chiếu thực tế máy. |
+-------------------------------------------------------------------------------+
|  5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo?                                          |
|     --> Giáo trình Nguyễn Xuân Toàn (ĐHBK HN), CĐ Cơ giới Ninh Bình, biểu đồ. |
+-------------------------------------------------------------------------------+

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Tài liệu được biên soạn phục vụ học sinh, sinh viên trình độ Cao đẳng nghề Bảo trì thiết bị cơ điện, giảng viên chuyên ngành cơ khí và các cán bộ kỹ thuật phụ trách bảo trì máy móc tại nhà máy, xí nghiệp.

2. Cần kiến thức nền nào để học?

Người học bắt buộc phải hoàn thành các mô đun cơ sở: Vẽ kỹ thuật 1 (MECM512003), Gia công nguội cơ bản (MECM513104), Xử lý sự cố thiết bị cơ điện (ELEM53167) và đặc biệt là Bảo trì hệ thống truyền động cơ khí (MECM53124).

3. Điểm khác biệt với giáo trình khác?

Giáo trình thiết kế theo kết cấu mô đun đào tạo nghề tích hợp, dành tới 58/75 giờ (77,3%) cho thực hành xưởng. Nội dung không thuần túy lý thuyết mà gắn trực tiếp với quy trình tháo lắp, bảo dưỡng các loại bơm thể tích và thiết bị máy công cụ thực tế (máy khoan K125, máy tiện T6M16) thông qua hệ thống phiếu công nghệ cụ thể.

4. Làm sao để tự học hiệu quả?

Người học cần nghiên cứu trước tài liệu trước khi lên lớp, hoàn thành các bài tập phân tích biểu đồ bôi trơn, tập lập phiếu quy trình công nghệ cho từng loại bơm dầu và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định an toàn khi thao tác tại xưởng thực hành.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo?

Giáo trình đề xuất hai tài liệu tham khảo chính yếu:

  • Giáo trình Công nghệ bôi trơn – Tác giả: Nguyễn Xuân Toàn, Nhà xuất bản Bách Khoa, Hà Nội.
  • Giáo trình bảo trì hệ thống bôi trơn làm mát – Trường Cao đẳng Cơ giới Ninh Bình. Ngoài ra, giáo trình cung cấp kèm theo hệ thống phiếu học tập, phiếu công nghệ tháo lắp và sơ đồ bôi trơn máy công cụ chuẩn.

Kết luận

Giáo trình Bảo trì hệ thống bôi trơn làm mát (Mã mô đun: MECM63123) của Trường Cao đẳng Dầu khí là tài liệu đào tạo chuyên môn cung cấp hệ thống kiến thức toàn diện từ lý thuyết ma sát học (tribology) đến quy trình bảo dưỡng thực nghiệm các cụm bơm, đường ống dẫn, bể chứa và hệ thống tưới nguội làm mát. Với cấu trúc bài giảng tích hợp chặt chẽ giữa 14 giờ lý thuyết và 58 giờ thực hành, giáo trình chuẩn hóa năng lực lập phiếu công nghệ tháo lắp, chẩn đoán hư hỏng và bảo trì thiết bị cơ khí theo đúng các tiêu chuẩn kỹ thuật công nghiệp.

Trong lộ trình đào tạo nghề Bảo trì thiết bị cơ điện, mô đun MECM63123 đóng vai trò bản lề, kết nối kiến thức của mô đun Bảo trì hệ thống truyền động cơ khí (MECM53124) để chuẩn bị cho giai đoạn Thực tập sản xuất (ELEM54154) và thực hiện Khóa luận tốt nghiệp (ELEM63121). Người học có thể tham khảo thêm các tài liệu mở rộng của Nhà xuất bản Bách Khoa Hà Nội và tài liệu kỹ thuật máy công cụ để bổ trợ cho quá trình học tập và làm việc.