mở đầu theo cá nhân hoặc nhóm và nộp lại cho người dạy đúng thời gian quy định. ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN BÀI 2: - Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: Xưởng cơ khí - Trang thiết bị máy móc: Máy chiếu và các thiết bị dạy học khác - Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Chương trình môn học, giáo trình, tài liệu tham khảo, giáo án, phim ảnh, và các tài liệu liên quan. - Các điều kiện khác: Không có KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ BÀI 2: - Nội dung: Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng. Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần: + Nghiên cứu bài trước khi đến lớp + Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập.
+ Tham gia đầy đủ thời lượng môn học. + Nghiêm túc trong quá trình học tập. - Phương pháp: Điểm kiểm tra thường xuyên: 1 điểm kiểm tra (hình thức: hỏi miệng) Kiểm tra định kỳ lý thuyết: không có Trang 11 Kiểm tra định kỳ thực hành: 1 điểm kiểm tra (hình thức: thực hành) NỘI DUNG BÀI 2: 2. Kỹ thuật tháo hệ thống bôi trơn, làm mát trong một số thiết bị cơ khí: 2.
Tổng quan hệ thống bôi trơn làm mát: Hiện tượng ma sát đã được con người biết đến và sử dụng từ lâu đời, sáng chế đầu tiên là vào khoảng 4000 năm trước công nguyên là sử dụng các thanh lăn và xe đẩy để chuyển chở các vật nặng, biến ma sát trượt thành ma sát lăn. Trải qua nhiều thiên niên kỷ, con người đã cải tiến và bổ sung để các công cụ đó, tuy thô sơ nhưng tiện dụng và giảm nhẹ sức lao động cho con người. Công nghiệp phát triển ngày một nhanh đã đẩy nhanh tốc độ nghiên cứu và ứng dụng về ma sát và bôi trơn. Nghiên cứu về ma sát học (tribology) là khoa học nghiên cứu về 3 vấn đề: Bôi trơn, ma sát và mài mòn.
Thực chất là nghiên cứu về thành phần ”sống” của máy móc, thiết bị, tức là các bộ phận có chuyển động trong máy móc và thiết bị công nghiệp. Kỹ thuật bôi trơn được kể đến như một ngành đầu tiên được nghiên cứu rất mạnh trong khoa học. Các phương pháp bôi trơn: Nghiên cứu về lĩnh vực bôi trơn, người ta chia ra các dạng bôi trơn như sau: - Theo dạng ma sát, ngoài ma sát khô, chúng ta còn có bôi trơn nửa ướt và bôi trơn ướt. - Theo vật liệu bôi trơn có chất bôi trơn răng (graphít, hay bisunfure hay molybdène), chất bôi trơn lỏng (nước, dầu, mỡ) và chất bôi trơn khí.
- Với bôi trơn ma sát ướt chúng ta có bôi trơn thủy động và bôi trơn thủy tĩnh. - Với bôi trơn ma sát nửa uớt chúng ta thường gặp hai phương pháp bôi trơn đó là bôi trơn văng dầu và bôi trơn theo kiểu tưới dầu. Hệ thống bôi trơn làm mát trong máy khoan K125 Máy khoan kiểu K125 là loại máy khoan đứng do nhà máy chế tạo máy công cụ số 1 Hà Nội sản xuất. Hệ thống bôi trơn làm mát trong máy bao gồm 2 bơm dầu piston đơn có nhiệm vụ cung cấp dầu bôi trơn cho hộp tốc độ và hộp chạy dao.
Sau đây ta nghiên cứu hệ thống bôi trơn trong hộp tốc độ của máy K125. Trang 12 Bao gồm các bộ phận chính như sau: 1. Hệ thống đường ống cấp dầu cho bơm 3. Hệ thống đường ống dẫn dầu để bôi trơn 4.
Hệ thống bể, máng chứa dầu 5. Các lỗ rãnh dẫn dầu 2. Nguyên lý hoạt động Trước tiên, khi chúng ta khởi động máy; dầu có sẵn trong hệ thống bể máng chứa dầu sẽ được bơm piston bơm lên hệ thống đường ống dẫn dầu bôi trơn. Trên hình vẽ chúng ta thấy hệ thống dẫn dầu bôi trơn sẽ cung cấp dầu đi tới các cặp bánh răng ăn khớp và các cặp chi tiết khác có sự chuyển động tương đối với nhau như các các ổ lăn, ổ trượt.
Như vậy phương pháp bôi trơn được sử dụng trong hộp tốc độ máy khoan K125 là phươp pháp tưới dầu vì dầu được dẫn trong hệ thống đường ống và tưới trực tiếp vào các cị trí cần bôi trơn. Ngoài phương pháp tưới dầu, trong các máy khác người ta còn sử dụng phương pháp văng dầu: Trang 13 Mức dầu bôi trơn Hình 1. Phương pháp bôi trơn văng dầu Dầu sẽ được đổ đảm bảo ngập khoảng 1/3 bánh răng lớn. Trong quá trình hoạt động, bánh răng lớn quay làm dầu bôi trơn văng tới các vị trí cần bôi trơn.
Vị trí lắp: Trong máy khoan K125 sử dụng 02 bơm dầu để cung cấp dầu bôi trơn cho 2 hộp là hộp tốc độ trục chính và hộp tốc độ tiến dao. ở hộp tốc độ trục chính, bơm được lắp cố định vào thân hộp, chuyển động tiến lùi của piston được lấy từ trục mang cam lệch tâm. Dầu cung cấp cho bơm được chứa trong một vùng ở đáy thành hộp. Các hệ thống dẫn dầu và rãnh chứa dầu được lắp ghép liền với thành hộp 2.
Kỹ thuật tháo hệ thống bôi trơn làm mát của máy khoan kiểu K125 Vật tư, dụng cụ, trang thiết bị: - Các loại dụng cụ tháo, lắp cầm tay thông dụng - Bàn nâng hạ - Xe đẩy - Dẻ lau Nguồn lực liên quan: - Bản vẽ khai triển hệ thống bôi trơn làm mát hộp tốc độ và hộp chạy dao máy K125 - Máy khoan kiểu K125 - Mẫu phiếu quy trình công nghệ tháo, lắp a. Biện pháp an toàn: a) Trang phục bảo hộ: Quần áo, giày, mũ phải gọn gàng b) Thiết bị: bàn nâng hạ phải kê đúng vị trí và chắc chắn Trang 14 c) Dụng cụ: chỉ được đưa ra những dụng cụ dùng cho các bước tháo và phải đúng quy cách. e) Khi tháo hệ thống bôi trơn làm mát phải có người hỗ trợ đảm bảo an toàn. Công tác chuẩn bị: a) Chuẩn bị bút, thước và đồ dùng để lập phiếu công nghệ tháo b) Lập phiếu công nghệ tháo hệ thống bôi trơn làm mát c) Kiểm tra và sửa chữa các phiếu đã lập d) Tắt cầu dao điện của máy và treo biển báo ”Máy đang bảo dưỡng”.
e) Thu dọn vị trí để tháo g) Chuẩn bị dụng cụ, thiết bị để tháo c. Trình tự tháo 1) Làm sạch bên ngoài máy trước khi tháo Trước khi tiến hành công việc tháo ta phải làm sạch bên ngoài máy trước khi tháo; công việc này nhằm đảm bảo vệ sinh và an toàn lao động trong khi tháo; bao gồm các công việc sau: - Thu dọn vị trí để thao tác, làm sạch nền xưởng và bàn sửa chữa: vị trí thao tác phải đảm bảo đủ không gian, không bị vướng vào các thiết bị hay các vật khác; phải có đủ ánh sáng. - Làm sạch bề mặt bên ngoài máy cần tháo: Máy tiến hành tháo phải được làm sạch bề mặt bên ngoài, tránh trong quá trình tháo nếu có sự va chạm sẽ làm bẩn bộ phận, chi tiết của hệ thống bôi trơn cần tháo. 2) Tháo hệ thống bôi trơn làm mát của máy khoan K125 Bước 1: Tháo cụm, cơ cấu trong hệ thống bôi trơn làm mát ra khỏi máy - Tháo đường ống hút và ống xả của bơm: Mối ghép liên kết của đầu nối thân bơm với các ống xả và hút là mối ghép ren M14 có cụm van bi (không tháo rời các chi tiết của cụm van).
- Tháo thân bơm: Thân bơm liên kết với mặt trên của thành hộp bằng mối ghép ren M8 đầu chìm; sau khi tháo các bu lông ra ta lấy nguyên cụm thân bơm ra khỏi hộp (không lấy píttông ra khỏi xi lanh). Di chuyển cụm, cơ cấu đến nơi quy định Đối với các cụm, cơ cấu của hệ thống bôi trơn làm mát có trọng lượng không lớn lắm nên chúng ta sử dụng bàn sửa chữa để di chuyển các cụm, cơ cấu đến vị trí quy định cho công việc tháo tách rời chi tiết. Tháo rời các chi tiết của cụm, cơ cấu trong hệ thống bôi trơn làm mát Sau khi tháo và vận chuyển cơ cấu, cụm chi tiết của hệ thống bôi trơn làm mát về vị trí dành cho công việc tháo tách rời chi tiết; chúng ta tiến hành tháo tách rời các chi tiết. * Tiến hành theo trình tự sau: - Tháo các đường ống dẫn dầu vào bơm - Tháo các đường dẫn dầu ra khỏi bơm Trong bài tập này, chúng ta không tiến hành tháo tách các chi tiết của bơm dầu.
Công việc đó được thực hiện trong các bài tập tiếp theo. Làm sạch chi tiết. Sau khi tháo các chi tiết của hệ thống bôi trơn làm mát, chúng ta tiến hành công việc Trang 15 làm sạch chi tiết bằng cách rửa chi tiết trong thùng rửa. Tập hợp các chi tiết theo cụm Sau khi tháo tách các chi tiết, ta tiến hành tập hợp chi tiết theo cụm; tất cả các chi tiết của một cụm, cơ cấu phải được tập hợp và đặt tại một vị trí theo đúng trình tự chi tiết bào tháo trước để ra xa hơn, chi tiết tháo sau để gần hơn.
Lập bảng kê số lượng, tên và mã hiệu chi tiết trong cụm, cơ cấu trong hệ thống bôi trơn làm mát Mẫu bảng kê: Bước 7. Kiểm tra lại lần cuối các cơ cấu sau khi tháo và lập bảng kê. - Kiểm tra các chi tiết, bảng kê chi tiết của hệ thống bôi trơn làm mát của hộp tốc độ trục chính máy khoan K125 - Kiểm tra các chi tiết, bảng kê chi tiết của hệ thống bôi trơn làm mát của hộp tốc độ tiến dao máy khoan K125 d. Kết thúc công việc tháo 1) Bảo quản các chi tiết sau khi tháo - Che đậy chi tiết để tránh bụi bẩn và các vật lạ rơi vào - Đưa các chi tiết đã tháo vào nơi cất giữ để không mất, thất lạc.
2) Hiệu chỉnh hoặc sửa chữa lại những sai sót của phiếu công nghệ sau khi áp dụng đã phát hiện ra. - Hiệu chỉnh, sửa chữa phiếu công nghệ tháo hệ thống bôi trơn làm mát của hộp tốc độ trục chính máy khoan K125 - Hiệu chỉnh, sửa chữa phiếu công nghệ tháo hệ thống bôi trơn làm mát của hộp tốc độ tiến dao máy khoan K125 2. An toàn và vệ sinh công nghiệp khi tháo hệ thống bôi trơn, làm mát thiết bị cơ khí: Người lao động trước khi làm việc phải được học về an toàn lao động. Khi vào làm việc ở các xưởng sản xuất phải tuân theo các quy định.
Nội quy về an toàn lao động trong phân xưởng. Những nguy cơ gây tai nạn lao động trong xưởng cơ khí có rất nhiều: từ các chi tiết gia công có trọng lượng lớn.