Mở đầu giới thiệu một loạt nhân vật liên quan đến một sự kiện nào đó, có người bị giết, những người khác bị nghi ngờ. Họ lần lượt bị tra vấn, cung cấp những thông tin mình biết về án mạng, nhưng lời khai của họ luôn có lỗ hổng khiến người đọc phải hoang mang. Và khi hung thủ thực sự lộ mặt, độc giả cảm thấy rất bất ngờ vì những manh mối gây nhiễu đã khiến họ loại bỏ khả năng người đó là tội phạm ngay từ đầu truyện. Câu hỏi 7 Câu hỏi hướng tới yêu cầu cần đạt của bài học “Nêu được những thay đổi trong suy nghi, tình cảm, lối sống của cá nhân do VB đã đọc mang lại.
Câu hỏi mở nên GV cần khuyến khích HS bộc lộ những suy nghĩ cá nhân về VB. Chẳng hạn, HS có thể trình bày suy nghĩ về các vấn đề: - Cần đánh giá sự việc, con người một cách sâu sắc, không nên chỉ nhìn vào vẻ bể ngoài. - Cần tỉnh tường trong việc quan sát sự việc, con người; đôi khi yếu tố ngẫu nhiên có ý nghĩa quan trọng giúp ta nhìn ra bản chất của sự việc hoặc con người.Hoạt động Í-ˆ Viết kết nối với đọc - GV yêu cầu HS phân tích bài tập. + Nhiệm vụ: Viết đoạn văn với dung lượng khoảng 7 — 9 câu.
+ Nội dung của đoạn văn: Vào vai nhân vật Méc-đơ-lân, ghi lại cảm nghĩ về luật sư Êt-uốt sau khi ông phá án thành công. - GV có thể hướng dẫn HS viết đoạn văn theo các bước: viết ra giấy một vài từ ngữ miêu tả đặc điểm nổi bật của nhân vật luật sư Êt-uốt; tìm một số từ ngữ nêu cảm nghĩ về nhân vật; từ các từ ngữ đã tìm được, viết các câu và liên kết chúng thành đoạn văn. - GV lưu ý HS: Đoạn văn được viết bằng lời của nhân vật Méc-đơ-lân. Vì thế, khi viết, cần thể hiện đúng cách nhìn và giọng điệu của nhân vật.
- Căn cứ vào thời gian dạy học, GV có thể cho HS viết đoạn văn trên lớp hoặc ở nhà. PHẠM XUÂN ẨN - TÊN NGƯỜI NHƯ CUỘC ĐỜI (Trích, Nguyễn Thị Ngọc Hải) 1. Phân tích yêu cầu cần đạt Thể loại đọc chính của bài 6 là truyện trinh thám. Truyện trinh thám bao gồm nhiều tiểu loại, trong đó có truyện về điệp viên.
Tuy nhiên, VB 3 trong bài học này không phải là truyện về một điệp viên mà là VB kí khắc hoạ chân dung điệp viên - nhà tình báo nổi tiếng Phạm Xuân Ẩn. Phạm Xuân Ẩn - tên người thư cuộc đời là cuốn sách khởi đầu việc giới thiệu nhà tình báo huyền thoại với công chúng. VB 3 có chức năng kết nối về chủ đề Giải mã những bí mật. Đọc VB, HS sẽ hiểu được một vài nét về anh hùng tình báo, thiếu tướng Phạm Xuân Ấn dưới góc nhìn của những nhà báo nước ngoài và nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải.
Việc đọc hiểu VB 3 góp phần giúp HS hiểu được sự đa dạng của những bí mật trong đời sống xã hội và ý nghĩa của việc giải mã những bí mật đó. Gợi ý tổ chức hoạt động dạy học Hoạt động Šˆ Khởi động GV có thể cho HS khởi động bằng một trong những cách sau: — Yêu cầu HS chia sẻ những hiểu biết về nghề tình báo. - Yêu cầu H§ giới thiệu ngắn gọn về một số nhà tình báo nổi tiếng mà các em biết. Hoạt động Bi Doc van ban HS can đọc VB trước khi đến lớp.
Trên lớp, GV có thể yêu cầu HS đọc diễn cảm một số đoạn tiêu biểu trong VŨ. Hoạt động El Kham pha van ban Cau hoi 1 GV hướng dẫn HS đọc kĩ phần (1) để tìm những thông tin cơ bản về cuộc đời hoạt động cách mạng của nhà tình báo Phạm Xuân Ẩn. Gợi ý: - Ông đã trải đời mình cùng với lịch sử kháng chiến của Việt Nam, là quân nhân trong ba quân đội khác nhau (tham gia Vệ quốc đoàn khi 18 tuổi; lính trong quân đội Pháp; nhân viên dịch thuật tại Bộ Tổng tham mưu, tham dự vào việc thành lập những sư đoàn đầu tiên do quân đội Mỹ tuyển chọn và đào tạo). - Sau khi học ở Mỹ về, Phạm Xuân Ẩn hành nghề báo chí, từ làm việc cho Việt Tấn xã dưới thời Ngô Đình Diệm, cho tới làm phóng viên cho các hãng thông tấn của nước ngoài có văn phòng tại Việt Nam như Roi-tơ, Time.
a - Là một kí giả có tên tuổi làm việc cho Mỹ nhưng sự thực ông đã tham gia hoạt động cách mạng từ năm 1945 với các chức vụ khác nhau. Câu hỏi 2 Câu hỏi yêu cầu HS tìm những chỉ tiết cho thấy các nhà báo nước ngoài đã đánh giá rất cao về cuộc đời, con người Phạm Xuân Ẩn. Gợi ý: - Pi-tơ Rót-xơ Rên-giơ khuyến khích Phạm Xuân An viết một cuốn sách về cuộc đời mình vì “Nếu không có câu chuyện của anh, một mảng quan trọng của lịch sử sẽ bị thiếu. - Sau khi đất nước được thống nhất, cả nước và thế giới biết rõ ông là tình báo, vậy mà những nhà báo Mỹ hoạt động cùng thời với ông nay trở lại Việt Nam vẫn tin tưởng và kính trọng ông.
- Có những nhà báo Mỹ là bạn cũ của ông Ẩn, nay đã mất nhưng dặn lại con cái họ hãy tìm đến ông Ẩn khi sang Việt Nam vì sẽ học được nhiều điều ở con người đó. - Mo-li Xây-phơ đánh giá ông Ẩn là người khôn khéo. Câu hỏi 3 GV gợi ý HS đọc kĩ phần (2), tìm những câu văn cho thấy thái độ đánh giá trực tiếp của nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải về Phạm Xuân Ẩn và mong ước của tác giả khi khắc hoạ chân dung ông. Gợi ý: - Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải đã đánh giá rất cao và thể hiện sự trân trọng, ngưỡng mộ con người Phạm Xuân Ẩn.
Tác giả đã khẳng định: Đó là một nhân cách, một tài năng; Phạm Xuân Ẩn có cuộc đời của nhân vật tiểu thuyết, một người Việt đặc sắc;. - Phạm Xuân Ẩn đã sống một cuộc đời hết sức thầm lặng, khiêm nhường và bình dị (Cuộc đời ông không được ông viết ra bao giờ. Tác giả cho rằng cuộc đời của Phạm Xuân Ẩn thật phong phú, nhưng các nhà báo Việt Nam cũng như nước ngoài mới chỉ có được “vài chớp đèn flash nắm bắt những nét thoảng qua nào đó của cuộc đời ông” Do đó, nhà văn mong muốn người đọc hiểu thêm tâm hồn đẹp dé, tram lặng, sâu sắc và nhân văn ở một con người cao quý. Câu hỏi 4 Câu hỏi yêu cầu HS tìm hiểu nghệ thuật xây dựng chân dung nhân vật trong VB, GV nên tổ chức cho HS trao đổi, thảo luận theo nhóm để trả lời câu hỏi.2 Gợi ý: VB khắc hoạ những nét chân dung nhà tình báo Phạm Xuân Ẩn theo các mốc thời gian quan trọng trong cuộc đời ông (tham gia Vệ quốc đoàn khi 18 tuổi, năm 1957 là sinh viên Việt Nam đấu tiên đến học báo chí ở quận Cam, trở thành Đảng viên Cộng sẳn từ năm 1953,.
Nhà văn còn đặt nhân vật vào tình huống đặc biệt để lí giải chiều sâu nhân cách con người Phạm Xuân Ẩn (Vì sao sau khi đất nước thống nhất, cả nước và thế giới biết rõ ông là tình báo, vậy mà người Mỹ trong giới báo chí hoạt động cùng thời với ông nay trở lại Việt Nam vẫn dem lòng tin tưởng và kính trọng ông?). Ngoài ra, việc trích dẫn ý kiến của các nhà báo nước ngoài đánh giá về Phạm Xuân An khiến chân dung nhân vật hiện lên khách quan, đa chiều. Câu hỏi 5 Đây là câu hỏi mở, có chức năng kết nối VB với chủ để của bài học. GV nên khuyến khích HS nêu ý nghĩa của việc giải mã bí ẩn về những con người đặc biệt như Phạm Xuân Ẩn.
Chẳng hạn, việc giải mã giúp người đương thời và hậu thế hiểu rõ hơn về cuộc đời của những con người đặc biệt, hiểu hơn về lịch sử của dân tộc, những giá trị nhân văn,. Từ đó, sẽ rút ra những bài học có ý nghĩa. THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT LỰA CHỌN CÂU ĐƠN HOẶC CÂU GHÉP 1. Phân tích yêu cầu cần đạt HS phân tích được mục đích của việc sử dụng câu đơn, câu ghép; biết lựa chọn câu đơn hoặc câu ghép trong hoạt động giao tiếp.
Gợi ý tổ chức hoạt động dạy học Hoạt động Š.'ˆ Hình thành kiến thức mới GV có thể hướng dẫn HS hình thành kiến thức mới bằng nhiều cách khác nhau. Ví dụ: yêu cầu HS đọc Trị thức ngữ văn, nội dung Lựa chọn câu đơn hoặc câu ghép; đọc phần Mặc đích của việc lựa chọn câu đơn hoặc câu ghép ở khung “nhận biết” trong SGK để hiểu được lí do sử dụng câu đơn, câu ghép trong giao tiếp. GV có thể lấy thêm các ví dụ khác để HS hiểu rõ hơn sự khác biệt trong việc biểu đạt nghĩa của câu đơn, câu ghép nhằm đáp ứng những mục đích giao tiếp khác nhau. Hoạt động Luyện tập, vận dụng Bài tập 1 Bài tập yêu cầu xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế trong câu ghép, cho biết có thể tách mỗi vế của câu ghép thành một câu đơn được không và nêu lí do.
Các vế câu có quan hệ liệt kê, tăng cấp. Không nên tách mỗi vế câu thành câu đơn vì ý nghĩa của các vế câu có quan hệ chặt chế với nhau. Diễn đạt bằng câu ghép như vậy nhằm nhấn mạnh hậu quả tai hại khôn lường của việc mất nước. Các vế câu có quan hệ giả thiết - hệ quả.
Trong vế nêu giả thiết (Nếu con chưa đi, cụ Nghị chưa giao tiễn cho, u chưa có tiễn nộp sưu) có ba vế thể hiện ba sự việc tiếp nối nhau theo trật tự thời gian, có quan hệ nguyên nhân - kết quả, ràng buộc với nhau chặt chẽ. Cách diễn đạt như vậy cho thấy người mẹ đã giải thích cẩn thận, cặn kẽ để cố gắng thuyết phục con hiểu được sự cấp bách và hệ quả của giả thiết “nếu con chưa đử. Do đó, không thể tách mỗi vế của câu ghép thành một câu đơn. Bài tập 2 Với bài tập 2, HS cần chuyển đổi các câu đơn trong mỗi trường hợp thành một câu ghép và nhận xét sự khác biệt về ý nghĩa giữa các câu đơn ban đầu và câu ghép có được sau khi chuyển đổi.
GV có thể gợi ý cho HS bằng câu hỏi: Tác giả viết các câu đơn như vậy nhằm nhấn manh thong tin gi? Goi y: a.