đặt vấn đề: Vậy phần thể tích hao hụt của hỗn hợp đó đã biến đi đâu ? Bài học hôm nay giúp chúng ta trả lời câu hỏi này. HOẠT ĐỘNG 2: Hình thành kiến thức Mục tiêu: Kể được một hiện tượng chứng tỏ vật chất được cấu tạo một cách gián đoạn từ các hạt riêng biệt, giữa chúng có khoảng cách. Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp đàm thoại gợi mở; sử dụng đồ dùng trực quan. Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo, năng lực tự học.
Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp. Tìm hiểu về cấu tạo I. Các chất có cấu tạo từ của các chất (15 phút) các hạt riêng biệt không? Các chất nhìn có vẻ Kết luận: Các chất được như liền một khối nhưng cấu tạo từ các hạt riêng có thực chúng liền một biệt nhỏ hơn (gọi là nguyên khối không? Ta tìm hiểu tử, phân tử) phần I. Yêu cầu HS đọc phần thông tin Hoạt động theo lớp Thông báo nguyên tử, Đọc phần thông tin phân tử Theo dõi sự trình bày của Treo tranh phóng to GV.2, giới thiệu kính Quan sát hiển vi hiện đại cho HS biết kính này có thể phóng Quan sát 20 to lên hàng triệu lần.
Tiếp tục treo tranh hình 19.3 giới thiệu cho HS Cá nhân làm việc biết hình ảnh của các Vật chất cấu tạo từ các nguyên tử Silic. hạt riêng biệt nhỏ bé Qua ảnh 19.3 ta thấy vật chất được cấu tạo như thế nào? Chính vì các hạt rất nhỏ nên mắt thường không nhìn thấy được. Thông báo những hạt này gọi là nguyên tử – phân tử 2. Tìm hiểu về khoảng cách giữa các phân tử (15 Nêu các bước tiến hành II.
Giữa các phân tử có phút) thí nghiệm khoảng cách hay không? Để tìm hiểu giữa các phân 1.Thí nghiệm: tử này có khoảng cách hay Mô hình không ta nghiên cứu phần II. Thông báo thí nghiệm HS tiến hành thí nghiệm trên rượu với nước là thí nghiệm mô hình. Yêu cầu HS làm thí Thảo luận nhóm trả lời 2.Giữa các nguyên tử, phân nghiệm như C1. Vì cát đã xen kẽ vào tử có khoảng cách Yêu cầu các nhóm những hạt ngô HS tập trung thảo luận 2 chất khác nhau cách thực hiện thí nghiệm.
Kiểm tra theo từng bước Nhóm thảo luận trả lời Kết luận: Giữa các nguyên Sau đó các nhóm tử, phân tử có khoảng cách. nhận dụng cụ thí nghiệm. Tiến hành thí nghiệm. HS rút ra kết luận ghi vào Ghi kết quả hỗn hợp vở ngô và cát.
Tại sao thể tích hỗn hợp không đủ 100cm3? Ta có thể coi mỗi hạt cát, mỗi hạt ngô là mỗi 21 nguyên tử của 2 chất khác nhau. Dựa vào giải thích C1 cho biết tại sao hỗn hợp rượu và nước mất đi 5cm3. Lưu ý: Nhấn mạnh cho HS giữa các phân tử, nguyên tử có khoảng cách, khoảng cách này rất nhỏ chỉ khi dùng kính hiển vi hiện đại mới thấy rõ. HOẠT ĐỘNG 3: Hoạt động luyện tập (10') Mục tiêu: Luyện tập củng cố nội dung bài học Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp đàm thoại gợi mở.
Định hướng phát triển năng lực: năng lực quan sát, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo, năng lực tự học. Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp. Bài 1: Các chất được cấu tạo từ A. các nguyên tử, phân tử C.
các mô Hiển thị đáp án Các chất được cấu tạo từ các hạt nhỏ riêng biệt gọi là các nguyên tử, phân tử ⇒ Đáp án B Bài 2: Chọn phát biểu sai? A. Các chất được cấu tạo từ các hạt nhỏ riêng biệt gọi là các nguyên tử, phân tử. Nguyên tử là hạt chất nhỏ nhất. Phân tử là một nhóm các nguyên tử kết hợp lại.
Giữa các nguyên tử, phân tử không có khoảng cách. Hiển thị đáp án Giữa các nguyên tử, phân tử có khoảng cách ⇒ Đáp án D Bài 3: Tại sao quả bóng bay dù được buộc chặt lâu ngày vẫn bị xẹp? A. Vì khi mới thổi, không khí từ miệng vào bóng còn nóng, sau đó lạnh dần nên co lại. Vì cao su là chất đàn hồi nên sau khi bị thổi căng nó tự động co lại.
Vì không khí nhẹ nên có thể chui qua chỗ buộc ra ngoài. Vì giữa các phân tử của chất làm vỏ bóng có khoảng cách nên các phân tử không khí có thể qua đó thoát ra ngoài. Hiển thị đáp án 22 Quả bóng bay dù được buộc chặt lâu ngày vẫn bị xẹp vì giữa các phân tử của chất làm vỏ bóng có khoảng cách nên các phân tử không khí có thể qua đó thoát ra ngoài ⇒ Đáp án D Bài 4: Chọn phát biểu đúng? A. Nguyên tử, phân tử là những hạt vô cùng nhỏ bé, mắt thường không thể nhìn thấy được.
Nguyên tử, phân tử là những hạt vô cùng nhỏ bé, tuy nhiên mắt thường vẫn có thể quan sát được. Vì các nguyên tử, phân tử rất bé nên giữa chúng không có khoảng cách. Nguyên tử, phân tử của các chất đều giống nhau. Hiển thị đáp án Bài 5: Vì sao chất khí luôn chiếm toàn bộ thể tích của bình chứa? A.
Vì lực liên kết giữa các phân tử khí rất yếu. Vì lực liên kết giữa các phân tử khí rất mạnh. Vì lực liên kết giữa các phân tử khí không tồn tại. Tất cả các ý đều sai.
Hiển thị đáp án Chất khí luôn chiếm toàn bộ thể tích của bình chứa vì lực liên kết giữa các phân tử khí rất yếu ⇒ Đáp án A Bài 6: Tại sao chất lỏng có thể tích xác định nhưng lại có hình dạng của phần bình chứa? A. Vì lực liên kết của các phân tử chất lỏng yếu. Vì lực liên kết của các phân tử chất lỏng lớn hơn chất khí nhưng nhỏ hơn chất rắn. Vì lực liên kết của các phân tử chất lỏng mạnh, chúng chỉ dao động xung quanh vị trí cân bằng.
Tất cả các ý đều sai. Hiển thị đáp án Chất lỏng có thể tích xác định nhưng lại có hình dạng của phần bình chứa vì lực liên kết của các phân tử chất lỏng lớn hơn chất khí nhưng nhỏ hơn chất rắn. ⇒ Đáp án B Bài 7: Vì sao nước biển có vị mặn? A. Do các phân tử nước biển có vị mặn.
Do các phân tử nước và các phân tử muối liên kết với nhau. Các phân tử nước và phân tử muối xen kẽ với nhau vì giữa chúng có khoảng cách. Các phân tử nước và nguyên tử muối xen kẽ với nhau vì giữa chúng có khoảng cách. Hiển thị đáp án 23 Nước biển có vị mặn vì các phân tử nước và phân tử muối xen kẽ với nhau, giữa chúng có khoảng cách ⇒ Đáp án C Bài 8: Tại sao các chất trông đều có vẻ liền như một khối mặc dù chúng đều được cấu tạo từ các hạt riêng biệt? Câu giải thích nào sau đây là đúng nhất? A.
Vì các hạt vật chất rất nhỏ, khoảng cách giữa chúng cũng rất nhỏ nên mắt thường ta không thể phân biệt được. Vì một vật chỉ được cấu tạo từ một số ít các hạt mà thôi. Vì kích thước các hạt không nhỏ lắm nhưng chúng lại nằm rất sát nhau. Một cách giải thích khác.
Hiển thị đáp án Các hạt nguyên tử, phân tử vô cùng nhỏ bé, mắt thường ta không thể nhìn thấy được. ⇒ Đáp án A HOẠT ĐỘNG 4: Hoạt động vận dụng (8’) Mục tiêu: Vận dụng làm bài tập Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp đàm thoại gợi mở. Định hướng phát triển năng lực: năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo, năng lực tự học. Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp.
Yêu cầu HS làm việc cá Làm việc cá nhân C3: Khi khuấy lên các phân nhân, trả lời C3, C4, C5 sau nhóm – lớp, để trả lời tử đường xen vào khoảng đó tổ chức thảo luận cả C3, C4, C5. cách giữa các phân tử nước lớp để đưa ra câu trả lời cũng như các phân tử nước đúng. xen vào khoảng cách giữa các phân tử đường. C4: Thành bóng cao su được cấu tạo từ các phân tử cao su giữa chúng có khoảng cách.
Các phân tử không khí ở trong bóng có thể chui qua các khoảng cách này mà ra ngoài làm cho bóng xẹp dần. C5: Vì các phân tử không khí có thể xen vào khoảng cách giữa các phân tử nước. Còn tại sao các phân tử không khí có thể chui xuống nước mặc dù không khí nhẹ 24 hơn nước thì sẽ học ở bài sau. HOẠT ĐỘNG 5: Hoạt động tìm tòi và mở rộng (2’) Mục tiêu: Tìm tòi và mở rộng kiến thức, khái quát lại toàn bộ nội dung kiến thức đã học Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp đàm thoại gợi mở.
Định hướng phát triển năng lực: năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo, năng lực tự học. Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp. * Sưu tầm một số loại kính hiển vi Để quan sát được các nguyên tử, phân tử người ta dùng kính hiển vi 4. Hướng dẫn về nhà: Học thuộc phần ghi nhớ Học bài và làm bài tập 19 các chất được cấu tạo ntn? (SBT) từ 19.7 SBT Ngày soạn: Ngày dạy: Tiết 24 Bài 20: NGUYÊN TỬ, PHÂN TỬ CHUYỂN ĐỘNG HAY ĐỨNG YÊN I MỤC TIÊU: 1.
Kiến thức Giải thích được chuyển động Brao; sự chuyển động không ngừng giữa các nguyên tử, phân tử 25 Nêu được sự chuyển động của phân tử, nguyên tử có liên quan đến nhiệt độ của vật. Giải thích được các hiện tượng khuếch tán. kỹ năng Kỹ năng : rèn kỹ năng tư duy, so sánh, giải thích hiện tượng. Thái độ: hứng thú khi học môn vật lí, hợp tác khi hoạt động nhóm.
Định hướng phát triển năng lực: + Năng lực chung: Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo, năng lực tự quản lí, năng lực tự học, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực vận dụng kiến thức vào cuộc sống, năng lực quan sát. + Năng lực chuyên biệt bộ môn: Năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực tính toán. II CHUẨN BỊ: Làm trước các thí nghiệm về hiện tượng khuếch tán của dung dịch đồng sunphát ( nếu có điều kiện) : 1 ống nghiệm làm trước 3 ngày, 1 ống nghiệm làm trước 1 ngày và 1 ống làm trước khi lên lớp.