Giám Đốc Thẩm Vụ Án Hình Sự Theo Pháp Luật Tố Tụng Hình Sự Việt Nam

Chuyên khảo luật học phân tích Giám đốc thẩm vụ án hình sự theo pháp luật tố tụng hình sự việt nam từ thực tiễn xét xử của tand, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Nguyễn Xuân Hùng
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Văn Huyên
• Trường học: Học viện Khoa học xã hội
• Chuyên ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự
• Đề tài: Giám Đốc Thẩm Vụ Án Hình Sự Theo Pháp Luật Tố Tụng Hình Sự Việt Nam Từ Thực Tiễn Tòa Án Nhân Dân Cấp Cao Tại Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giám Đốc Thẩm Vụ Án Hình Sự Khái Niệm

Giám đốc thẩm là một thủ tục tố tụng đặc biệt trong tố tụng hình sự Việt Nam. Nó không phải là một cấp xét xử như sơ thẩm hay phúc thẩm. Mục đích của giám đốc thẩm là nhằm phát hiện và khắc phục những sai sót nghiêm trọng trong các bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án. Điều này đảm bảo tính đúng đắn, khách quan và công bằng của pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Giám đốc thẩm không chỉ đơn thuần là một thủ tục tố tụng, mà còn liên quan đến cách tổ chức tố tụng và tổ chức Tòa án để thực hiện việc xét xử lại vụ án. Phân biệt rõ giám đốc thẩm vụ án hình sự với “giám đốc việc xét xử” và thủ tục “giám đốc thẩm” với “tái thẩm”.

1.1. Bản Chất Pháp Lý Của Giám Đốc Thẩm Hình Sự

Giám đốc thẩm là hoạt động xem xét lại tính hợp pháp và tính có căn cứ của bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật. Hoạt động này được thực hiện bởi các cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện sai sót nghiêm trọng trong quá trình giải quyết vụ án. Mục tiêu là bảo đảm bản án, quyết định được đưa ra đúng pháp luật, khách quan, công bằng và đúng người, đúng tội. Luật tố tụng hình sự quy định rõ về quy trình và thủ tục giám đốc thẩm.

1.2. Phân Biệt Giám Đốc Thẩm Với Các Thủ Tục Tố Tụng Khác

Cần phân biệt rõ giám đốc thẩm với giám đốc việc xét xử và tái thẩm. Giám đốc việc xét xử là hoạt động kiểm tra, giám sát của Tòa án cấp trên đối với Tòa án cấp dưới. Tái thẩm là thủ tục xét lại bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật khi có tình tiết mới được phát hiện có thể làm thay đổi cơ bản nội dung vụ án. So sánh giám đốc thẩm và tái thẩm giúp hiểu rõ hơn về mục đích và phạm vi áp dụng của từng thủ tục.

II. Thẩm Quyền Giám Đốc Thẩm Tòa Án Nhân Dân Cấp Cao TP

Theo Luật Tổ chức TAND năm 2014, Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh có thẩm quyền giám đốc thẩm các vụ án hình sự. Điều này đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả và chất lượng công tác xét xử. Việc tập trung thẩm quyền giám đốc thẩm tại TAND cấp cao giúp đảm bảo tính chuyên nghiệp, khách quan và công bằng trong quá trình xem xét lại các bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật. Thẩm quyền giám đốc thẩm của TAND cấp cao TP.HCM được quy định cụ thể trong luật.

2.1. Cơ Cấu Tổ Chức Và Chức Năng Của TAND Cấp Cao TP.HCM

TAND cấp cao tại TP.HCM có cơ cấu tổ chức bao gồm các tòa chuyên trách và bộ phận giúp việc. Chức năng chính của TAND cấp cao là xét xử phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm các vụ án thuộc thẩm quyền. Hoạt động giám đốc thẩm là một trong những nhiệm vụ quan trọng của TAND cấp cao.

2.2. Phạm Vi Thẩm Quyền Giám Đốc Thẩm Vụ Án Hình Sự

TAND cấp cao tại TP.HCM có thẩm quyền giám đốc thẩm các vụ án hình sự mà bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật bị kháng nghị theo quy định của pháp luật. Phạm vi thẩm quyền này được xác định dựa trên tính chất, mức độ nghiêm trọng của vụ án và địa bàn xét xử. Luật Tố Tụng Hình Sự quy định chi tiết về phạm vi thẩm quyền.

2.3. Vai Trò Của Thẩm Phán Hội Đồng Giám Đốc Thẩm

Thẩm phán và Hội đồng giám đốc thẩm đóng vai trò quan trọng trong quá trình giám đốc thẩm. Thẩm phán có trách nhiệm nghiên cứu hồ sơ vụ án, thu thập chứng cứ và đưa ra quan điểm. Hội đồng giám đốc thẩm có trách nhiệm xem xét, đánh giá chứng cứ và đưa ra quyết định cuối cùng. Tính khách quan, công bằng trong xét xử là yếu tố then chốt.

III. Quy Trình Giám Đốc Thẩm Vụ Án Hình Sự Hướng Dẫn Chi Tiết

Quy trình giám đốc thẩm vụ án hình sự bao gồm nhiều giai đoạn, từ việc tiếp nhận và xử lý đơn đề nghị, kháng nghị, đến việc nghiên cứu hồ sơ, xét xử và ra quyết định. Mỗi giai đoạn đều có những quy định cụ thể về thời hạn, thủ tục và trách nhiệm của các cơ quan, cá nhân liên quan. Việc tuân thủ đúng quy trình là yếu tố quan trọng để đảm bảo tính hợp pháp và hiệu quả của hoạt động giám đốc thẩm. Quy trình giám đốc thẩm được quy định chi tiết trong BLTTHS.

3.1. Tiếp Nhận Và Xử Lý Đơn Đề Nghị Kháng Nghị Giám Đốc Thẩm

Giai đoạn đầu tiên của quy trình là tiếp nhận và xử lý đơn đề nghị hoặc kháng nghị giám đốc thẩm. Cơ quan có thẩm quyền phải xem xét tính hợp lệ của đơn, xác minh thông tin và đánh giá sơ bộ về khả năng có sai sót trong bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật. Căn cứ giám đốc thẩm phải được xác định rõ ràng.

3.2. Nghiên Cứu Hồ Sơ Vụ Án Và Thu Thập Chứng Cứ

Sau khi tiếp nhận đơn, cơ quan có thẩm quyền tiến hành nghiên cứu hồ sơ vụ án, thu thập chứng cứ bổ sung (nếu cần thiết) để làm rõ các tình tiết liên quan. Quá trình này đòi hỏi sự cẩn trọng, khách quan và toàn diện để đảm bảo không bỏ sót bất kỳ thông tin quan trọng nào. Hồ sơ vụ án phải được xem xét kỹ lưỡng.

3.3. Xét Xử Giám Đốc Thẩm Và Ra Quyết Định

Giai đoạn cuối cùng là xét xử giám đốc thẩm và ra quyết định. Hội đồng giám đốc thẩm xem xét, đánh giá chứng cứ và đưa ra quyết định về việc giữ nguyên, sửa đổi hoặc hủy bỏ bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật. Quyết định giám đốc thẩm phải dựa trên cơ sở pháp luật và chứng cứ xác thực.

IV. Căn Cứ Giám Đốc Thẩm Vụ Án Hình Sự Xác Định Sai Sót

Căn cứ giám đốc thẩm là những sai sót nghiêm trọng trong việc áp dụng pháp luật, đánh giá chứng cứ hoặc tuân thủ thủ tục tố tụng mà nếu không được khắc phục sẽ gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, trật tự pháp luật. Việc xác định đúng căn cứ giám đốc thẩm là yếu tố then chốt để đảm bảo tính chính xác và hiệu quả của hoạt động này. Sai sót nghiêm trọng trong xét xử là căn cứ quan trọng nhất.

4.1. Sai Lệch Trong Áp Dụng Pháp Luật Hình Sự

Sai lệch trong áp dụng pháp luật hình sự bao gồm việc áp dụng không đúng điều luật, giải thích sai quy định của pháp luật hoặc bỏ qua các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng trách nhiệm hình sự. Luật Hình Sự phải được áp dụng chính xác.

4.2. Sai Sót Trong Đánh Giá Chứng Cứ Vụ Án

Sai sót trong đánh giá chứng cứ bao gồm việc bỏ qua chứng cứ quan trọng, đánh giá không khách quan, toàn diện hoặc sử dụng chứng cứ không hợp pháp. Chứng cứ vụ án phải được đánh giá khách quan.

4.3. Vi Phạm Nghiêm Trọng Thủ Tục Tố Tụng Hình Sự

Vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng hình sự bao gồm việc không tuân thủ các quy định về thu thập chứng cứ, hỏi cung, xét hỏi hoặc không đảm bảo quyền bào chữa của bị cáo. Thủ tục tố tụng hình sự phải được tuân thủ nghiêm ngặt.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Giám Đốc Thẩm Kinh Nghiệm Thực Tiễn

Để nâng cao hiệu quả giám đốc thẩm vụ án hình sự, cần có những giải pháp đồng bộ về hoàn thiện pháp luật, nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng. Kinh nghiệm thực tiễn từ TAND cấp cao TP.HCM cho thấy việc áp dụng các giải pháp này đã góp phần quan trọng vào việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, đảm bảo trật tự pháp luật. Nâng cao chất lượng xét xử là mục tiêu hàng đầu.

5.1. Hoàn Thiện Pháp Luật Về Giám Đốc Thẩm Hình Sự

Cần tiếp tục hoàn thiện pháp luật về giám đốc thẩm hình sự theo hướng quy định rõ ràng, cụ thể hơn về căn cứ, thủ tục và thẩm quyền giám đốc thẩm. Đồng thời, cần bổ sung các quy định để đảm bảo quyền của người bị kết án và người tham gia tố tụng. Cải cách tư pháp là một quá trình liên tục.

5.2. Nâng Cao Năng Lực Của Cán Bộ Tòa Án Viện Kiểm Sát

Cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và phẩm chất đạo đức cho đội ngũ cán bộ Tòa án, Viện Kiểm sát. Đặc biệt, cần chú trọng đào tạo về kỹ năng nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ và áp dụng pháp luật. Đội ngũ cán bộ phải có đủ năng lực và phẩm chất.

5.3. Tăng Cường Phối Hợp Giữa Các Cơ Quan Tố Tụng

Cần tăng cường phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng trong việc cung cấp thông tin, trao đổi kinh nghiệm và giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình giám đốc thẩm. Phối hợp hiệu quả giúp đảm bảo tính khách quan, toàn diện.

VI. Đánh Giá Hiệu Quả Giám Đốc Thẩm Tác Động Đến Công Lý

Đánh giá hiệu quả giám đốc thẩm vụ án hình sự là một nhiệm vụ quan trọng để xác định những thành công, hạn chế và đề xuất các giải pháp cải thiện. Hiệu quả giám đốc thẩm không chỉ thể hiện ở số lượng bản án, quyết định được sửa đổi, hủy bỏ mà còn ở tác động của nó đến việc bảo vệ công lý, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Hiệu quả giám đốc thẩm cần được đánh giá toàn diện.

6.1. Số Lượng Vụ Án Được Sửa Đổi Hủy Bỏ

Số lượng vụ án được sửa đổi, hủy bỏ là một trong những tiêu chí để đánh giá hiệu quả giám đốc thẩm. Tuy nhiên, cần xem xét tỷ lệ này trong mối tương quan với tổng số vụ án được giám đốc thẩm để có cái nhìn khách quan. Thống kê vụ án là cơ sở để đánh giá.

6.2. Tác Động Đến Việc Bảo Vệ Quyền Và Lợi Ích Hợp Pháp

Giám đốc thẩm có tác động trực tiếp đến việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, đặc biệt là những người bị kết án oan sai. Việc sửa đổi, hủy bỏ bản án, quyết định sai trái giúp khôi phục lại công lý và bồi thường thiệt hại cho người bị oan. Bảo vệ quyền con người là mục tiêu cao nhất.

6.3. Góp Phần Vào Việc Nâng Cao Uy Tín Của Tòa Án

Giám đốc thẩm góp phần vào việc nâng cao uy tín của Tòa án bằng cách thể hiện sự công bằng, khách quan và trách nhiệm trong việc xét xử. Việc sửa chữa sai sót giúp củng cố niềm tin của người dân vào hệ thống tư pháp. Uy tín của Tòa án là yếu tố quan trọng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ GIÁM ĐỐC THẨM TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ 1. Khái niệm giám đốc thẩm vụ án trong tố tụng hình sự. Tòa án là cơ quan xét xử của nhà nước, hoạt động xét xử của Tòa án là hoạt động nhân danh quyền lực nhà nước nhằm xem xét, đánh giá và ra phán quyết về tính hợp pháp và tính đúng đắn của hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật là kết quả của quá trình tố tụng, đánh dấu sự kết thúc của quá trình điều tra, truy tố và xét xử có ý nghĩa trên nhiều phương diện, do vậy phải được thi hành và phải được các cơ quan, tổ chức và mọi công dân tôn trọng.

Trong quá trình giải quyết vụ án các cơ quan tiến hành tố tụng có nhiệm vụ áp dụng quy định của luật tố tụng hình sự nhằm chủ động phòng ngừa, ngăn chặn tội phạm, phát hiện chính xác, nhanh chóng và xử lý công minh, kịp thời mọi hành vi phạm tội, không làm oan người vô tội, không để lọt tội phạm. Tuy nhiên, trên thực tế không phải tất cả các bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật đều được giải quyết đúng pháp luật, khách quan, công bằng, đúng người, đúng tội mà có một số trường hợp vẫn còn phát hiện những sai lầm nghiêm trọng trong việc áp dụng pháp luật. Việc khắc phục những sai lầm, vi phạm của các cơ quan tiến hành tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án là việc làm cần thiết để bảo đảm tính đúng đắn của bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật. Vấn đề nêu trên đặt ra cần phải có một cơ chế để khắc phục những sai lầm nghiêm trọng được phản ánh cụ thể thông qua các bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật.

Do đó, pháp luật tố tụng hình sự ở bất kỳ quốc gia nào cũng đặt ra cơ chế xét lại các bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án. Để cho chắc chắn hơn trong việc áp dụng pháp luật, nhiều quốc gia đặt thêm một Tòa án ở trên Tòa thượng thẩm để xét lại việc áp dụng pháp luật của Tòa án cấp dưới. Tòa này sẽ xem xét và quyết định bản án của Tòa án cấp dưới đã xử đúng hay sai; nếu sai thì Tòa này tuyên hủy án đã xử và cho xử lại và nếu đúng thì y án. Chính vì 7 vậy mà Tòa án này được gọi là Tòa phá án.

Nhờ thẩm quyền xét lại ản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật, Tòa phá án duy trì được sự áp dụng pháp luật thống nhất trong toàn lãnh thổ [16, tr. Việc xét lại bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật được hiểu đó là hoạt động thẩm tra, xem xét lại tính hợp pháp và tính có căn cứ của bản án hoặc quyết định đó có phù hợp với các quy định của pháp luật không và quá trình giải quyết vụ án các cơ quan tiến hành tố tụng có tuân thủ những quy định của luật tố tụng hình sự không. Xét lại bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật là một thủ tục đặc biệt của tố tụng hình sự trong đó có thủ tục giám đốc thẩm và thủ tục tái thẩm. Lý do coi giám đốc thẩm là thủ tục đặc biệt của tố tụng hình sự bởi lẽ giám đốc thẩm không phải là một cấp xét xử như cấp xét xử sơ thẩm và cấp xét xử phúc thẩm.

Trong luật tố tụng hình sự cũng như tổ chức tư pháp người ta thường đề cập tới cấp xét xử. Tuy nhiên, thế nào là cấp xét xử lại chưa được đề cập đến trong khoa học pháp lý nước ta. Trong khoa học pháp lý Liên xô cũ, người ta quan niệm cấp xét xử như là “giai đoạn xem xét vụ án tại Toà án với thẩm quyền xác định”. Xuất phát từ đây, có quan điểm cho rằng trong tố tụng hình sự tồn tại các cấp xét xử là xét xử sơ thẩm, xét xử phúc thẩm, xét xử giám đốc thẩm hoặc tái thẩm.

Quan điểm này xác định cũng như ở giai đoạn xét xử sơ thẩm và phúc thẩm, ở giai đoạn giám đốc thẩm tất yếu phải trải qua một chuỗi các công đoạn với những hoạt động cụ thể và đều phải tuân theo những thủ tục bắt buộc do luật tố tụng hình sự quy định. Là một giai đoạn tố tụng, giám đốc thẩm vụ án hình sự cũng có sự bắt đầu và kết thúc. Sự bắt đầu của giai đoạn giám đốc thẩm là việc phát hiện bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật có vi phạm pháp luật trong việc giải quyết vụ án, còn quyết định của Hội đồng giám đốc thẩm đánh dấu sự kết thúc của giai đoạn giám đốc thẩm. Theo quan niệm này thì cấp xét xử đơn thuần là khái niệm tố tụng chung, thể hiện một giai đoạn xét xử nhất định trong quá trình giải quyết vụ án hình sự.

Theo tác giả khái niệm cấp xét xử không phải là khái niệm tố tụng đơn thuần. Cấp xét xử là hình thức tổ chức tố tụng thể hiện quan điểm của Nhà nước về xét xử các vụ án nhằm bảo đảm tính chính xác, khách quan trong phán quyết của Toà án, bảo vệ các quyền tự do dân chủ 8 của công dân. Vì vậy, các quốc gia đều áp dụng nguyên tắc vụ án có thể được tổ chức xét xử nhiều lần và tổ chức hệ thống Toà án để thực hiện nguyên tắc đó trong thực tế. Cấp xét xử không đơn thuần chỉ là thủ tục tố tụng nó còn liên quan nhiều đến cách tổ chức tố tụng, tổ chức Toà án để thực hiện việc xét xử lại vụ án.

Hiện nay, trong pháp luật quốc tế cũng như các quốc gia đều thực hiện nguyên tắc hai cấp xét xử. Điều này có nghĩa là vụ án mà bản án hoặc quyết định sơ thẩm chưa có hiệu lực pháp luật của Toà án bị kháng cáo, kháng nghị trong thời hạn luật định được Toà án cấp trên trực tiếp xét xử lại theo thủ tục phúc thẩm. Còn các bản án, quyết định của Toà án có hiệu lực pháp luật được xem xét lại theo thủ tục giám đốc thẩm không phải là một cấp xét xử mà là một thủ tục đặc biệt trong tố tụng hình sự. Quan điểm này khẳng định giám đốc thẩm không phải là một cấp xét xử, do đó nó không phải tuân thủ theo một số quy định bắt buộc của pháp luật tố tụng hình sự như: Thu thập tài liệu, chứng cứ; triệu tập bị cáo, bị hại, người làm chứng; đưa vụ án ra xét xử…Việc xem xét lại bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật được tiến hành theo một thủ tục đặc biệt mà không được xem là cấp xét xử thứ ba vì nếu xác định giám đốc thẩm là một cấp xét xử sẽ dẫn tới hai hệ quả là sự quá tải của bộ máy tư pháp và sự chậm trễ trong việc thực thi công lý.

Khi nghiên cứu khái niệm ta phải phân biệt rõ giám đốc thẩm vụ án hình sự với “giám đốc việc xét xử” và phân biệt thủ tục “giám đốc thẩm” với “tái thẩm”: - Giám đốc việc xét xử là hoạt động kiểm tra, giám sát của Tòa án cấp trên đối với việc xét xử của Tòa án cấp dưới. Từ quan điểm này, có nhiều ý kiến cho rằng thủ tục giám đốc thẩm chính là giám đốc việc xét xử. Theo tác giả quan điểm này là chưa chính xác, vì giám đốc việc xét xử là việc Tòa án cấp trên kiểm tra hoạt động xét xử của Tòa án cấp dưới về công tác xét xử thông qua đó kịp thời uốn nắn, sửa chữa hoặc hủy bỏ những sai lầm, thiếu sót nhằm đảm bảo bản án được ban hành đúng người, đúng tội, đúng pháp luật. Giám đốc xét xử bao gồm nhiều hoạt động khác nhau như: Kiểm tra, phát hiện những thiếu sót thông qua đoàn thanh tra; giải quyết các khiếu nại, tố cáo của cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội, bị cáo, người bị hại, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và của các công dân khác; thẩm định lại 9 các bản án hoặc quyết định của Tòa án cấp dưới; hướng dẫn Tòa án các cấp áp dụng thống nhất pháp luật; tổ chức tổng kết kinh nghiệm hàng năm của TANDTC.

Giám đốc việc xét xử không chỉ thực hiện khi Tòa án đã ban hành bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật mà được tiến hành trong suốt quá trình tiến hành tố tụng của Tòa án. Thông qua giám đốc việc xét xử, khi phát hiện bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật có sai phạm, Tòa án cấp trên có quyền kiến nghị người có thẩm quyền kháng nghị đối với bản án, quyết định đó. Như vậy, giám đốc việc xét xử là một hoạt động của Tòa án, không phải là thủ tục tố tụng và được phân biệt với thủ tục giám đốc thẩm. - Giám đốc thẩm và tái thẩm đều là thủ tục xét lại bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật với cơ quan có thẩm quyền xét xử là tương đương nhau.

Còn khác nhau cơ bản là giám đốc thẩm là xét lại bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật nhưng bị kháng nghị vì phát hiện có vi phạm pháp luật nghiêm trọng trong việc giải quyết vụ án; tái thẩm là việc xét lại bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật nhưng bị kháng nghị vì có những tình tiết mới được phát hiện có thể làm thay đổi cơ bản nội dung của bản án, quyết định mà Tòa án, đương sự không biết được khi Tòa án ra bản án, quyết định đó. Từ góc độ ngôn ngữ học, theo từ điển Tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học không có cụm từ “giám đốc thẩm” mà chỉ giải nghĩa từ “giám đốc” là “đôn đốc và giám sát” và “thẩm” là “xét kỹ” [65]. Theo Từ điển Pháp - Việt danh từ “cassation” có nghĩa là “sự phá án” [63]; còn từ điển Anh - Việt lại giải nghĩa danh từ “cassation” có nghĩa là “sự huỷ bỏ” [64]. Từ góc độ khoa học pháp lý, giám đốc thẩm là một giai đoạn tố tụng có mục đích kiểm tra tính hợp pháp và tính có căn cứ của các bản án hoặc quyết định đã có hiệu lực pháp luật [70, tr.

Giám đốc thẩm còn được hiểu là: “Xét lại bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật nhưng bị kháng nghị vì phát hiện có vi phạm pháp luật trong việc xử lí vụ án” [53, tr.