Chương 1: Khải quát về giải quyết tranh chấp môi trường và pháp luật về giãi quyết tranh chấp môi trường - Chương 2: Thực trang pháp luật về giải quyết tranh chấp méi trường và thực tiến thực hiện tại Việt Nam. - Chương 3: Định hưởng, giãi pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiên pháp luật về giải quyết tranh chấp môi trường ở Việt Nam. KHÁI QUÁT VE GIẢI QUYẾT TRANH CHÁP MÔI TRƯỜNG 'VÀ PHÁP LUẬT VE GIẢI QUYẾT TRANH CHAP MÔI TRƯỜNG 111. Khái quát về giải quyết tranh chấp môi trường.
Khái quát về tranh chấp môi trường. Khái niềm tranh chấp môi trường. G Việt Nam hiện nay, chưa có bat kỳ văn ban quy định pháp luật nao đưa ra định nghĩa vé tranh chấp môi trường, Luật Bảo vé môi trường 2020 chỉ nên ra các nội dung tranh chấp môi trường được quy định tại Điều 162. Tranh chấp vẻ môi trường, các hình thức giải quyết tranh chấp môi trường được quy' định tại Điều 133.
Giải quyết bổi thường thiệt hại về môi trường. Vì vậy, trong qua trình nghiên cứu, nhiêu nhà nghiên cứu đã đưa ra những định nghĩa tranh chấp méi trường khác nhau. Khai niệm tranh chấp môi trường được PGS. Vũ Cao Đảm tổng hop và trinh bay trong cuỗn sich XA hội hoc Môi trường có nội dung như sau: “Tranh chấp môi trường la những xung đột giữa cá nhân, và tổ chức, các nhóm.
có quyển lợi liên quan đền việc phòng, ngừa, khắc phục 6 nhiễm, suy thoái, sự cố môi trường, vẻ việc khai thác, sử dung hợp lý các nguồn tải nguyên va môi. trường, về quyền được sống trong môi trường trong lanh va quyền được bảo vệ tính mang, sức khỏe, tai sản do ô nhiễm môi trường gây lên”. Tiến sĩ Nguyễn Văn Phương chủ biên Giáo trình Luật Môi trường của. 'Viện Đại học Mở Ha Nội đã cỏ đính ngiãa như sau: "Tranh chấp môi trường Ja những mâu thuẫn, những bat đẳng ý kiến của các chủ thể tham gia các quan hệ pháp luật môi trường khi ho cho ig quyển và lợi ich hợp pháp của minh bị xâm phạm "2.
Theo đính nghĩa này, tranh chấp môi trường sẽ phát sinh khi có chủ thể cho rằng quyển va lợi ich hợp pháp của họ bi sâm phạm. Tuy nhiên, trên thực tế tranh chấp môi trường có thể phat sinh khi chủ thé cho rằng quyển va lợi ích hợp pháp cia ho có thé bị xêm pham. Trường hợp nảy thường liên quan đến các dự án đầu tư và phát sinh từ giai đoạn đầu của dự án. Ở giai đoạn nay, quyển và lợi ích của các bên có thể chưa bị xâm phạm nhưng nếu cỏ căn cứ khoa học cho rằng dự án cỏ nguy cơ gây ra các vấn để về môi trường nêu không có biện pháp ngăn chăn thi người dân vẫn được quyển khối kiện yêu cầu chủ đầu tư dự án dừng, không được tiếp tục tiền hành dự án hoặc đưa ra những biện pháp bảo vé méi trường phù hợp.
Trong khí đó, tại giáo trình Luật Môi trường của Đại học Luật Ha Nội, PGS. Vũ Thu Hạnh nhân dink: “Tranh chấp môi trường là những xung đột giữa các tổ chức, cá nhân, công đỏng dân cư về quyển va lợi ích liên quan đến. việc phòng ngừa, khắc phục 6 nhiễm, suy thoái sự có môi trường. về việc khai thác, sử dung hợp lý các nguồn tai nguyên vả môi trường, quyền được sống trong môi trường trong lành và quyển được bảo về tinh mang, sức khỏe, tai sản do ô nhiễm môi trường gây nên 3.
‘Theo định nghĩa nảy, chủ thể của tranh chấp môi trường bao gồm các tổ chức, cá nhân, công đồng dân cư. Ngoài các chủ thể nêu trén thi các cơ quan nhả nước có thẩm quyền cũng có thể là chủ thể của tranh chấp mối trường. Trong những trường hợp nay, các cơ quan nha nước trên tham gia tranh chấp như là một bến đương sự, như vây, chủ thể cia tranh chấp môi trường không, chi là các tổ chức, cá nhân, công đẳng dân cư mà còn bao gồm mốt số các cơ Gite \Ldật Maing cia Vận Đại học MG Hà Nội wang 225 Giáp trăù Luật Môitường cia Dathoc Luật Bà Nột quan nhà nước có thẩm quyển. Vẫn để mỗi trường luôn mang tinh toan cầu, không đơn giãn vẻ không gian, khoảng cách.
Bởi vậy, tranh chấp mối trường còn được diễn ra doi với các chủ thể la các quốc gia, vùng lãnh tho, các tổ chức quốc tế,, Đối tượng hướng tới của các tranh chấp môi trường là các quyển vả lợi ich liên quan đền: + Việc phòng ngừa, khắc phục 6 nhiér „ suy thoái môi trường + Việc khai thác, sử dụng hop lý các nguồn tai nguyên và môi trường. + Quyên được sống trong mồi trường trong Lan + Quyển được bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tải sản do ô nhiễm môi trường gây lên. Mặc dù nhiễu đính nghĩa khác nhau vé tranh chấp mỗi trưởng, nhưng ‘hau hết ở đây đều thông nhất quan điểm, tranh chấp môi trường 1a mâu thuẫn, tranh chấp, xung đột quyển và lợi ích liên quan đến việc phòng ngừa, khắc phục ô nhiễm, suy thoái sự cỗ môi trưởng. Tranh chấp vẻ lợi ích có thé phát sinh giữa các công đồng trong xã hội, giữa các quốc gia,.
đại điện la các nhóm trong xã hội khác nhau. Như vậy, theo quan điểm của cá nhân tranh chấp môi trường là những xung đột, bat đẳng giữa các chủ thể vẻ quyển, lợi ích hợp pháp va ngiĩa vụ liên quan đến môi trường, 11. Đặc trừng tranh chấp mỗi trường, "Tranh chấp phát sinh từ các quan hệ pháp luật có nối dung khác nhau thi quy định khác nhau. Các quan hệ pháp luật có những néi dung, khía canh khác nhau; cũng giống như tranh chấp của các mỗi quan hệ đó có những yếu.
tố: co sở phát sinh tranh chấp, chủ thể tham gia tranh chấp, quyên và nghĩa vụ. của các bên tranh chấp, lợi ích từ việc giải quyết tranh chấp, thời hiểu khởi 10 kiện giải quyết tranh chap, thời điểm tranh chap xảy ra,. Méi tranh chấp sẽ co những cách nhìn khác nhau, tranh chấp mới trường có một số đặc trưng, như sau ~ Tranh chấp môi trường là xung đột mà trong đó lợi ích công và lợi ich ne fÌurờng gắn chặt với nhau. Đây là một trong những nét dc trưng cơ bản nhất của tranh chấp môi trường.
Quan hệ pháp luật môi trường mang tính đa chiều, các quan hệ phát sinh trong tranh chấp môi trường gắn lién với việc bảo vệ môi trưởng sống của con người. Khác với các quan hé pháp luật khác, các bên tranh chấp déu hướng tới quyền lợi, ngiĩa vụ của mỗi bên (lợi ich tư). Trong tranh chấp môi. trường, các bên tham gia quan hệ dù tham gia với lợi ích gì thi vẫn luôn phải hướng tới bảo vệ môi trường, lợi ích chung của công đẳng, xã hồi.
Loi ich của công đồng, xã hội ma méi chúng ta quan têm đến chất lượng mỗi trường sing của môi trưởng, gồm chất lượng không khí, chất lượng nước, at, hệ sinh. Khi mỗi trường bị xâm hại, thi người thụ hưởng bị ảnh hưởng đến chất lượng môi trường sống va họ có quyển được yêu cầu được phục hủi, cải thiên cuộc sống. Bên cạnh đó, từng cá nhân trong công dong, ngoải mỗi quan. hệ về chất lượng môi trường còn l lợi ích gắn liễn với tình trang sức khde, tải sản của họ bi anh hưởng bởi chất lượng cuộc sống môi trường giảm sút.
Ho yên cầu được béi thường những tốn thất vẻ người, tải sản khí bị ảnh hưỡng từ môi trường. Như vậy, đặc trưng của tranh chap môi trưởng là trong mỗi vụ kiện. về môi trưởng thường có sự gắn kết hai loại lợi ích chung - riêng (công - tư). ~ Tranh chấp môi trường thường vay ra với quy mô lớn, liên quan đếm mhiêu cá nhân, tô clưức, cộng dong dân cư, thậm chi đến nhiều quốc gia Xuất phat từ đặc điểm môi trường lả một thé thong nhất không thể tách.
rời, không bi giới han bởi không gian, thời gian, nên các tác đông sảu đền " thảnh phan môi trường nay sẽ ảnh hưởng xấu đến thanh phan môi trường khác. Các tác động đến môi trưởng thường dién ra trên quy mô lớn, anh hưởng trên phạm vị rộng, liên quan trực tiếp, gián tiếp đến điều kiện sống của. nhiều người. "Tranh chấp môi trường có thé xay ra trong phạm vi nhỏ giữa cá nhân với cá nhân, nhưng cũng có thể xây ra giữa cá nhân với td chức, tổ chức với tổ chức hay quốc gia nay với quốc gia kia.
Theo đó tương ứng với pham vi, mức 6 tranh chấp môi trường là mức độ tác đông sảu tới môi trường. Tranh chấp môi trường có thé nay sinh giữa bat cứ chủ thể nào, không phụ thuộc váo cả nhân hay tổ chức, công quyền hay dan quyên, người trong nước hay người nước ngoài quốc gia phát triển hay đang phát triển và giữa họ có hay không. có quan hệ ngoại giao, quan hệ hợp đông hay công vụ. Chinh sự đa dạng vẻ.
chủ thể tham gia tranh chấp thi việc giải quyết tranh chấp môi trưởng khó kiểm soát, dung hỏa va dé chuyển thanh các xung đột co quy mô lớn, anh hưởng nghiêm trong đến an ninh, trét tự, thâm chi ảnh hưỡng đến mồi quan hệ giữa các nước có chủ thể sảy ra tranh chấp, đặc biết là những quốc gia có mồi quan hệ gắn kết Ta có thể nhắc đến vụ kiện hậu quả chất độc mau da cam trong Chiến tranh Việt Nam giữa nhóm bao vệ quyển lợi của nan nhên Chất độc da camDioxin đối với 37 công ty sản xuất hóa chất của Hoa Ky phải bôi thường cho các nạn nhân Việt Nam. Trong 10 năm từ năm 1961-1971, quân đội Mỹ đã phun rãi khoảng 80 triệu lít chất độc hóa học với 61% là chất da cam/dioxin xuống gan 26.000 thôn bn với diện tích hơn 3 triệu hecta tại Việt Nam. Trong đó, 86% số điện tích bị rai chất độc 2 lần va 11% bi rãi tới 10 lần Tổng công có tới 366kg 2 dioxin đã bị phun, rai trên 1/4 tổng điện tích miền Nam Việt Nam, vượt 17 lần mật độ cho phép sử dung trong nông nghiệp Mỹ? ‘Vu kiện đã trai qua nhiễu phiên tòa, trong đó có Tòa án Lương tâm Nhân dân Quốc tế ủng hộ nạn nhân chất độc da cam/dioxin Viết Nam, ngày 18/5/2009 đã ra phán quyết cáo buộc Chính phủ Mỹ lả thi pham sử dụng chat dioxin, gây hủy hoại môi trường của Việt Nam. Các công ty hứa chất Mỹ là tùng pham của các hành động nay.