Luận án thực hiện pháp luật về giải quyết thủ tục hành chính của cơ quan nhà nước cấp tỉnh ở việt nam hiện nay

Luận án phân tích thực trạng và giải pháp thực hiện pháp luật trong giải quyết thủ tục hành chính tại cơ quan nhà nước cấp tỉnh ở Việt Nam.

• Đề tài: Giải Quyết Thủ Tục Hành Chính Tại Cơ Quan Nhà Nước Cấp Tỉnh Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
• 1.1. Những công trình có ý nghĩa phương pháp luận
• 1.2. Những công trình về các vấn đề lý luận cơ bản liên quan đến đề tài luận án
• 1.3. Các công trình nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn thực hiện pháp luật trên các lĩnh vực khác nhau của quản lý nhà nước
• 1.4. Những công trình nghiên cứu các vấn đề lý luận về nền hành chính, cải cách hành chính, trong đó có những vấn đề lý luận về thủ tục hành chính, cải cách thủ tục hành chính
• 1.5. Các công trình nghiên cứu của các tác giả nước ngoài
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT THỦ TỤC HÀNH CHÍNH CỦA CƠ QUAN NHÀ NƯỚC CẤP TỈNH
• 2.1. Khái niệm, đặc điểm của pháp luật về giải quyết thủ tục hành chính của cơ quan nhà nước cấp tỉnh
• 2.2. Khái niệm, đặc điểm của thực hiện pháp luật về giải quyết thủ tục hành chính của cơ quan nhà nước cấp tỉnh
• 2.3. Yêu cầu và điều kiện bảo đảm thực hiện pháp luật về giải quyết thủ tục hành chính của cơ quan nhà nước cấp tỉnh ở Việt Nam hiện nay
• 2.4. Pháp luật về giải quyết thủ tục hành chính và kinh nghiệm thực hiện ở một số nước trong khu vực và trên thế giới
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT THỦ TỤC HÀNH CHÍNH CỦA CƠ QUAN NHÀ NƯỚC CẤP TỈNH Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 2001 ĐẾN NAY
• 3.1. Thực trạng pháp luật về giải quyết thủ tục hành chính giai đoạn 2001 - 2010
• 3.2. Thực trạng thực hiện pháp luật về giải quyết thủ tục hành chính của cơ quan nhà nước cấp tỉnh ở Việt Nam từ năm 2001 đến nay
• 3.3. Nhận xét, đánh giá chung
• 4. CHƯƠNG 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT THỦ TỤC HÀNH CHÍNH CỦA CƠ QUAN NHÀ NƯỚC CẤP TỈNH Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 4.1. Quan điểm thực hiện pháp luật về giải quyết thủ tục hành chính của cơ quan nhà nước cấp tỉnh ở Việt Nam hiện nay
• 4.2. Các giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật về giải quyết thủ tục hành chính của cơ quan nhà nước cấp tỉnh ở Việt Nam hiện nay
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Nghiên cứu về thủ tục hành chính (TTHC) tại cơ quan nhà nước cấp tỉnh ở Việt Nam đã được chú trọng từ khi Đảng đề ra chủ trương cải cách hành chính. Các công trình nghiên cứu đã chỉ ra rằng TTHC không chỉ là công cụ quản lý mà còn là phương tiện bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cá nhân và tổ chức. Việc cải cách TTHC được xem là khâu đột phá trong cải cách hành chính, nhằm nâng cao hiệu quả phục vụ của cơ quan nhà nước. Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn nhiều hạn chế trong việc thực hiện TTHC, dẫn đến tình trạng phiền hà, sách nhiễu. Do đó, việc nghiên cứu lý luận và thực tiễn về TTHC là cần thiết để hoàn thiện cơ chế pháp lý và nâng cao chất lượng dịch vụ hành chính.

1.1. Những công trình có ý nghĩa phương pháp luận

Các công trình nghiên cứu về thủ tục hành chính đã chỉ ra rằng chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức (CBCC) là yếu tố quyết định đến hiệu quả thực hiện TTHC. Nhiều nghiên cứu đã tập trung vào việc xây dựng đội ngũ CBCC trong bối cảnh đổi mới và hội nhập. Những công trình này đã cung cấp cơ sở lý luận quan trọng cho việc nâng cao năng lực và phẩm chất của CBCC, từ đó cải thiện quy trình giải quyết TTHC tại cơ quan nhà nước cấp tỉnh.

1.2. Các công trình nghiên cứu về lý luận cơ bản

Nhiều công trình đã phân tích các vấn đề lý luận liên quan đến TTHC, như khái niệm, đặc điểm và vai trò của TTHC trong nền hành chính. Những nghiên cứu này đã chỉ ra rằng TTHC không chỉ là quy trình hành chính mà còn phản ánh bản chất dân chủ và tính phục vụ của nền hành chính nhà nước. Việc hiểu rõ các khái niệm này là cần thiết để xây dựng và thực hiện pháp luật về TTHC một cách hiệu quả.

II. Cơ sở lý luận thực hiện pháp luật về giải quyết thủ tục hành chính

Cơ sở lý luận về giải quyết thủ tục hành chính tại cơ quan nhà nước cấp tỉnh bao gồm các khái niệm, đặc điểm và yêu cầu thực hiện pháp luật. Pháp luật về TTHC được xác định là lĩnh vực pháp luật đặc thù, có nhiệm vụ hiện thực hóa quyền lợi hợp pháp của cá nhân và tổ chức. Đặc điểm của pháp luật này bao gồm tính công khai, minh bạch và khách quan trong quy trình giải quyết TTHC. Yêu cầu thực hiện pháp luật về TTHC đòi hỏi phải có cơ chế pháp lý chặt chẽ, dễ kiểm tra và giám sát, nhằm đảm bảo quyền lợi của công dân và tổ chức trong việc tiếp cận dịch vụ hành chính.

2.1. Khái niệm và đặc điểm của pháp luật về giải quyết thủ tục hành chính

Khái niệm về pháp luật TTHC được xây dựng dựa trên các quy định hiện hành và thực tiễn áp dụng. Đặc điểm của pháp luật này là tính chất đặc thù, liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức. Pháp luật về TTHC không chỉ quy định quy trình mà còn xác định trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện và giám sát TTHC.

2.2. Yêu cầu và điều kiện bảo đảm thực hiện pháp luật

Yêu cầu thực hiện pháp luật về TTHC bao gồm tính công khai, minh bạch và kịp thời trong giải quyết TTHC. Điều kiện bảo đảm thực hiện pháp luật này là phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước, cũng như sự tham gia của người dân trong quá trình giải quyết TTHC. Việc xây dựng một cơ chế pháp lý rõ ràng và dễ hiểu sẽ giúp nâng cao hiệu quả thực hiện TTHC tại cơ quan nhà nước cấp tỉnh.

III. Thực trạng pháp luật và thực hiện pháp luật về giải quyết thủ tục hành chính

Thực trạng pháp luật về giải quyết thủ tục hành chính tại cơ quan nhà nước cấp tỉnh cho thấy nhiều tiến bộ nhưng cũng tồn tại không ít hạn chế. Trong giai đoạn từ năm 2001 đến nay, nhiều văn bản quy phạm pháp luật đã được ban hành nhằm cải cách TTHC, tuy nhiên, việc thực hiện vẫn chưa đạt hiệu quả như mong muốn. Các cơ chế một cửa và một cửa liên thông đã được áp dụng, nhưng vẫn còn tình trạng chậm trễ trong giải quyết TTHC, gây phiền hà cho người dân và doanh nghiệp. Đánh giá thực trạng này là cần thiết để đề xuất các giải pháp cải thiện quy trình giải quyết TTHC.

3.1. Thực trạng pháp luật về giải quyết thủ tục hành chính giai đoạn 2001 2010

Trong giai đoạn này, nhiều quy định pháp luật đã được ban hành nhằm cải cách TTHC. Tuy nhiên, việc thực hiện các quy định này còn gặp nhiều khó khăn, dẫn đến tình trạng chậm trễ và thiếu minh bạch trong quy trình giải quyết TTHC. Các cơ quan nhà nước cấp tỉnh cần phải cải thiện quy trình và nâng cao chất lượng dịch vụ hành chính để đáp ứng yêu cầu của người dân.

3.2. Nhận xét đánh giá chung

Nhận xét về thực trạng thực hiện pháp luật về TTHC cho thấy cần có sự cải cách mạnh mẽ hơn nữa trong quy trình giải quyết TTHC. Các cơ quan nhà nước cấp tỉnh cần phải nâng cao trách nhiệm và năng lực của CBCC trong việc thực hiện TTHC, đồng thời cần có sự giám sát chặt chẽ từ phía người dân và các tổ chức xã hội để đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong quy trình giải quyết TTHC.

IV. Quan điểm và giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật về giải quyết thủ tục hành chính

Để bảo đảm thực hiện pháp luật về giải quyết thủ tục hành chính, cần có các quan điểm và giải pháp cụ thể. Các cơ quan nhà nước cấp tỉnh cần phải xác định rõ vai trò và trách nhiệm của mình trong việc thực hiện TTHC. Đồng thời, cần xây dựng một hệ thống giám sát hiệu quả để đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong quy trình giải quyết TTHC. Các giải pháp này không chỉ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ hành chính mà còn tạo niềm tin cho người dân và doanh nghiệp đối với chính quyền.

4.1. Quan điểm thực hiện pháp luật về giải quyết thủ tục hành chính

Quan điểm thực hiện pháp luật về TTHC cần phải dựa trên nguyên tắc công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình. Các cơ quan nhà nước cấp tỉnh cần phải cam kết thực hiện các quy định pháp luật một cách nghiêm túc, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trong việc tiếp cận dịch vụ hành chính.

4.2. Các giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật

Các giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật về TTHC bao gồm việc nâng cao năng lực cho CBCC, cải cách quy trình giải quyết TTHC, và tăng cường sự tham gia của người dân trong quá trình giám sát. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong giải quyết TTHC cũng là một giải pháp quan trọng, giúp nâng cao hiệu quả và tính minh bạch trong quy trình này.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Công cuộc cải cách hành chính tại Việt Nam xác định trọng tâm đột phá là cải cách thủ tục hành chính (TTHC), đặc biệt từ sau Nghị quyết Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng (Khóa VII, năm 1995) và các Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2001–2010 (Quyết định 38/2001/QĐ-TTg) cùng giai đoạn 2011–2020. Trong tiến trình chuyển đổi mô hình từ "nền hành chính cai trị" sang "nền hành chính phục vụ", việc ban hành quy phạm pháp luật mới chỉ là điều kiện cần; điều kiện đủ mang tính quyết định là quá trình hiện thực hóa quy phạm thông qua hoạt động thực thi của chính quyền địa phương. Luận án tiến sĩ luật học với đề tài "Thực hiện pháp luật về giải quyết thủ tục hành chính của cơ quan nhà nước cấp tỉnh ở Việt Nam hiện nay" đã giải quyết triệt để khoảng trống nghiên cứu (research gap) cốt lõi: sự thiếu vắng một công trình lý luận và thực nghiệm chuyên khảo, đa chiều về cơ chế pháp lý chung điều chỉnh hoạt động giải quyết TTHC cấp tỉnh – nơi trực tiếp trung chuyển, thể chế hóa và thực thi các giao dịch hành chính công giữa nhà nước với cá nhân, tổ chức.

Hệ thống câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết khoa học được xác lập mạch lạc:

• Câu hỏi nghiên cứu 1 (RQ1): Bản chất pháp lý, cấu trúc nội hàm và những đặc thù của pháp luật về giải quyết TTHC cũng như hoạt động thực hiện pháp luật này tại cơ quan nhà nước cấp tỉnh là gì?
• Câu hỏi nghiên cứu 2 (RQ2): Thực trạng thi hành pháp luật giải quyết TTHC theo cơ chế "một cửa" (Quyết định 181/2003/QĐ-TTg) và "một cửa liên thông" (Quyết định 93/2007/QĐ-TTg, Nghị định 63/2010/NĐ-CP) tại chính quyền cấp tỉnh từ năm 2001 đến nay bộc lộ những điểm nghẽn thể chế và rào cản vận hành nào?
• Câu hỏi nghiên cứu 3 (RQ3): Cần xác lập hệ quan điểm chỉ đạo và hệ thống giải pháp đồng bộ nào để tối ưu hóa hiệu quả thực hiện pháp luật giải quyết TTHC tại cơ quan nhà nước cấp tỉnh?
• Giả thuyết khoa học (H1): Thực hiện pháp luật về giải quyết TTHC không đơn thuần là hoạt động áp dụng pháp luật cá biệt truyền thống mà là một dạng thức áp dụng pháp luật đặc thù, vận hành theo cơ chế điều phối liên ngành, liên cấp; do đó, hiệu lực thực thi phụ thuộc trực tiếp vào tính đồng bộ của quy trình kiểm soát thủ tục và mức độ chuyên nghiệp hóa của đội ngũ cán bộ, công chức (CBCC) tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả.

Khung lý thuyết của công trình tích hợp sâu sắc Lý luận chung về Nhà nước và Pháp luật, Lý thuyết Hành chính công hiện đại (New Public Management - NPM), và Học thuyết Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa (XHCN). Phạm vi nghiên cứu bao quát dữ liệu thực chứng giai đoạn từ năm 2001 đến nay, tập trung phân tích sâu hồ sơ giải quyết TTHC tại Ủy ban nhân dân (UBND) và các sở, ban, ngành chuyên môn của các tỉnh đại diện (như Thái Bình, Bình Phước, Ninh Bình, Nghệ An, Bắc Giang). Nghiên cứu tạo ra bước tiến quan trọng khi lượng hóa các chỉ số thời gian xử lý hồ sơ, tỷ lệ giải quyết đúng hạn, đồng thời cung cấp luận cứ khoa học chuẩn xác phục vụ việc hoàn thiện thể chế quản lý nhà nước cấp địa phương.

Literature Review và Positioning

Tổng quan lịch sử nghiên cứu cho thấy sự phát triển không ngừng nhưng còn phân mảnh của các nhánh học thuật liên quan:

                            TIẾN TRÌNH LÝ LUẬN & THỰC NGHIỆM
                                           │
  ┌────────────────────────────────────────┼────────────────────────────────────────┐
  │                                        │                                        │
Nhánh 1: Lý luận CBCC & Thể chế         Nhánh 2: Lý thuyết Thực hiện Pháp luật    Nhánh 3: TTHC & Quản trị Công
- Đề tài KX 04.01 (Nhà nước pháp quyền) - Nguyễn Minh Đoan (2010)                 - Đoàn Trọng Truyến (1997, 1999)
- Đề tài KX-XH 05.03 (Cán bộ thời kỳ HĐH) - Bộ Tư pháp (Nghị định 93/2008/NĐ-CP)   - Đinh Duy Hòa (Yếu tố con người)
- Nguyễn Duy Gia, Bùi Thế Vĩnh (1999)   - Lê Xuân Thân (2003), Trần Q. Khánh (2012)- Trần Thanh Phương (2003), Đề án 30
  │                                        │                                        │
  └────────────────────────────────────────┼────────────────────────────────────────┘
                                           ▼
            KHOẢNG TRỐNG: Thiếu khung lý thuyết chuyên sâu về cơ chế thực hiện 
            pháp luật giải quyết TTHC cấp tỉnh mang tính liên thông và tích hợp kiểm soát
                                           │
                                           ▼
                ĐỊNH VỊ LUẬN ÁN: Xây dựng cơ sở lý luận & giải pháp hoàn thiện 
                cơ chế một cửa/một cửa liên thông tại cơ quan hành chính cấp tỉnh

• Nhánh nghiên cứu phương pháp luận và nhân tố con người: Các công trình tiêu biểu như Chương trình KX 04.01 về "Nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân, vì dân" đã luận giải bản chất dân chủ, tôn trọng quyền con người, xác lập mối quan hệ trách nhiệm pháp lý qua lại giữa nhà nước và công dân. Công trình của Đinh Duy Hòa về "Yếu tố con người trong CCHC" và Chương trình KX-XH 05.03 làm rõ vai trò trung tâm của công chức trong việc vận hành nền công vụ.
• Nhánh lý thuyết về thực hiện và áp dụng pháp luật: Giáo trình Lý luận chung về Nhà nước và Pháp luật của Đại học Luật Hà Nội cùng công trình của Nguyễn Minh Đoan khẳng định thực hiện pháp luật là quá trình hiện thực hóa quy phạm pháp luật vào hành vi thực tế hợp pháp của các chủ thể. Công trình nghiên cứu của Bộ Tư pháp về "Nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật của các cơ quan nhà nước" đã nhận diện cơ chế theo dõi thi hành pháp luật trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội.
• Nhánh nghiên cứu về thủ tục hành chính và cơ chế giải quyết: Giáo trình "Hành chính học đại cương" do Đoàn Trọng Truyến chủ biên xác định bản chất TTHC là quy phạm hình thức quy định trình tự không gian, thời gian. Các luận án của Trần Thanh Phương (2003) nghiên cứu TTHC ở cấp huyện, Nguyễn Hạnh (2005) nghiên cứu thủ tục giải quyết khiếu nại, và Lê Thị Hằng (2011) khảo sát cơ chế một cửa tại UBND cấp xã.

Trên bình diện quốc tế, các nghiên cứu của OECD (2011) về "Administrative Simplification in Vietnam", báo cáo của Ngân hàng Thế giới (ICAS - Jacobs & Ladegaard, 2010) về "Regulatory Governance in Developing Countries", các nghiên cứu của Jim Winkler, Faisal Waru (Dự án VNCI) và Michael Foster nhấn mạnh yêu cầu đánh giá tác động chính sách (RIA) và chuẩn hóa quy trình cắt giảm chi phí tuân thủ TTHC. Điển hình, nghiên cứu về mô hình Chính phủ điện tử của Cộng hòa Áo cho thấy việc triển khai cổng thông tin tập trung HELP.gv.at kết hợp hệ thống hồ sơ điện tử ELAK đã chuyển hóa hoàn toàn các thủ tục giấy tờ sang quy trình số hóa liên thông.

Định vị học thuật: Mặc dù các công trình trước đây đã tiếp cận TTHC từ góc độ thủ tục học hoặc nghiên cứu thực thi cục bộ ở cấp huyện/xã, chưa có công trình nào tích hợp đồng bộ: (1) Bản chất của pháp luật về giải quyết TTHC như một lĩnh vực pháp luật phái sinh mang tính bảo đảm; (2) Bản chất áp dụng pháp luật đặc thù của chính quyền cấp tỉnh – cấp vừa có thẩm quyền quy định TTHC theo phân cấp, vừa trực tiếp tổ chức áp dụng pháp luật thống nhất trên địa bàn lãnh thổ. Luận án đã lấp đầy khoảng trống này bằng cách xây dựng khung phân tích toàn diện gắn liền với cơ chế một cửa, một cửa liên thông và kiểm soát TTHC.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án tạo ra bước chuyển biến quan trọng trong nhận thức lý luận pháp lý thông qua việc bổ sung, làm sâu sắc các học thuyết pháp lý nền tảng:

                  CHUYỂN ĐỔI MÔ HÌNH NHẬN THỨC VỀ TTHC
                                   │
      MÔ HÌNH TRUYỀN THỐNG                       MÔ HÌNH HIỆN ĐẠI (LUẬN ÁN)
 ┌─────────────────────────────┐           ┌─────────────────────────────────────┐
 │ • Nền hành chính cai trị    │           │ • Nền hành chính phục vụ            │
 │ • Công cụ quản lý đơn thuần │    ──►    │ • Công cụ bảo vệ quyền công dân     │
 │ • Áp dụng pháp luật cá biệt │           │ • Áp dụng pháp luật đặc thù         │
 │ • Cắt khúc thẩm quyền       │           │ • Cơ chế liên thông & tích hợp số   │
 └─────────────────────────────┘           └─────────────────────────────────────┘

1. Tái định nghĩa và mở rộng phạm trù TTHC: Kế thừa quan điểm của C. Mác rằng "một đạo luật nếu không được thực hiện cũng chỉ là đống giấy lộn" và luận điểm của V.I. Lênin rằng "một đạo luật nếu không được thực hiện thì cùng lắm cũng chỉ làm lay động không khí", luận án đã định nghĩa lại TTHC trong bối cảnh dân chủ hóa. TTHC không chỉ là công cụ quản lý nhà nước mang tính mệnh lệnh đơn phương mà là phương thức hiện thực hóa chức năng cung ứng dịch vụ công, là công cụ pháp lý bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong các giao dịch hành chính công.
2. Khái niệm hóa "Pháp luật về giải quyết TTHC": Luận án xác lập một luận điểm mang tính đột phá: Pháp luật về giải quyết TTHC là một bộ phận pháp luật đặc thù của hệ thống pháp luật hành chính. Nó không trực tiếp quy định quyền/nghĩa vụ nội dung của đối tượng quản lý mà quy định cơ chế pháp lý, trình tự, cách thức, thẩm quyền và trách nhiệm của các cơ quan công quyền nhằm hiện thực hóa các quy định nội dung một cách minh bạch, công bằng và kịp thời.
3. Luận giải tính chất "Áp dụng pháp luật đặc thù": Luận án chỉ rõ, nếu hoạt động áp dụng pháp luật thông thường mang tính cá biệt hóa cao độ để xử lý từng trường hợp đơn lẻ, thì áp dụng pháp luật trong giải quyết TTHC tại cơ quan nhà nước cấp tỉnh phải tuân thủ nghiêm ngặt một cơ chế pháp lý chung, liên thông, đồng bộ giữa các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh và giữa cấp tỉnh với cấp huyện/xã, triệt tiêu sự tùy tiện của công quyền.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp ba trụ cột lý thuyết: Lý thuyết Nhà nước pháp quyền XHCN, Lý thuyết Quản trị quy định (Regulatory Governance), và Lý thuyết Chu trình áp dụng pháp luật.

                           KHUNG PHÂN TÍCH BA TRỤ CỘT
                                        │
   ┌────────────────────────────────────┼────────────────────────────────────┐
   │                                    │                                    │
TRỤ CỘT 1: THỂ CHẾ PHÁP LÝ          TRỤ CỘT 2: QUY TRÌNH THỰC THI         TRỤ CỘT 3: CHỦ THỂ & NGUỒN LỰC
- Thẩm quyền phân cấp cấp tỉnh       - Bộ phận Một cửa / Một cửa liên thông- Trách nhiệm giải trình CBCC
- Cơ chế kiểm soát theo Nghị định 63 - 3 Giai đoạn: Tiếp nhận ➔ Giải quyết- Đạo đức công vụ & chuyên môn
- Chuẩn hóa 9 thành tố của TTHC        ➔ Trả kết quả & thu phí, lệ phí     - Cơ sở vật chất & hạ tầng số
   │                                    │                                    │
   └────────────────────────────────────┴────────────────────────────────────┘
                                        │
                                        ▼
             KẾT QUẢ ĐẦU RA: Tối ưu hóa thời gian, minh bạch hóa thủ tục,
             giảm chi phí tuân thủ và nâng cao sự hài lòng của người dân

• Thành tố quy chuẩn 9 yếu tố tạo thành TTHC hoàn chỉnh: Theo quy định tại khoản 2 Điều 8 Nghị định 63/2010/NĐ-CP, một TTHC chuẩn hóa bắt buộc phải hội đủ: (1) Tên TTHC; (2) Trình tự thực hiện; (3) Cách thức thực hiện; (4) Thành phần, số lượng hồ sơ; (5) Thời hạn giải quyết; (6) Đối tượng thực hiện; (7) Cơ quan thực hiện; (8) Kết quả thực hiện; (9) Phí, lệ phí và yêu cầu, điều kiện đi kèm.
• Điều kiện biên (Boundary conditions): Khung phân tích áp dụng trực tiếp cho các TTHC giải quyết công việc liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân tại cơ quan hành chính nhà nước cấp tỉnh (Văn phòng UBND tỉnh và các sở chuyên môn); không bao quát các thủ tục quản trị nội bộ thuần túy hoặc thủ tục tố tụng tư pháp.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

• Thế giới quan và lập trường nhận thức luận: Công trình vận dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác - Lênin kết hợp trường phái Hiện thực pháp lý phê phán (Critical Legal Realism), xem xét pháp luật trong mối quan hệ hữu cơ với điều kiện kinh tế - xã hội, tổ chức quyền lực nhà nước và trình độ phát triển của nền hành chính.
• Thiết kế hỗn hợp tích hợp (Embedded Mixed-Methods Design): Kết hợp chặt chẽ giữa Phương pháp Nghiên cứu Pháp lý Chuẩn tắc (Normative Legal Research) nhằm giải mã văn bản quy phạm pháp luật và Phương pháp Nghiên cứu Thực nghiệm Pháp luật (Empirical Legal Studies) thông qua phân tích dữ liệu thống kê hành chính.
• Mô hình đa tầng (Multi-level Design): Đánh giá cấu trúc thực hiện pháp luật qua 3 cấp độ: Cấp độ Vĩ mô (Chính sách, Nghị định của Chính phủ, Quyết định của Thủ tướng); Cấp độ Trung mô (Văn bản quy phạm và cơ chế chỉ đạo, điều hành của UBND cấp tỉnh); Cấp độ Vi mô (Hành vi công vụ và thao tác nghiệp vụ của CBCC tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả).

Quy trình nghiên cứu rigorous

• Quy trình thu thập dữ liệu thứ cấp: Thu thập toàn diện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật từ năm 2001 đến nay, bao gồm Quyết định số 38/2001/QĐ-TTg, Quyết định số 181/2003/QĐ-TTg, Quyết định số 93/2007/QĐ-TTg, Quyết định số 30/2007/QĐ-TTg (Đề án 30), Nghị định số 63/2010/NĐ-CP, và các văn bản phân cấp quản lý của UBND các địa phương.
• Chiến lược chọn mẫu thực nghiệm: Mẫu nghiên cứu thực tiễn được lựa chọn có chủ đích đại diện cho các vùng kinh tế - địa chính trị đặc thù: Thái Bình, Nam Định, Ninh Bình (đồng bằng sông Hồng), Bắc Giang (trung du miền núi phía Bắc), Nghệ An (Bắc Trung Bộ), Bình Phước (Đông Nam Bộ).
• Tam giác hóa dữ liệu (Triangulation): Kết hợp đối chiếu giữa báo cáo tổng kết CCHC giai đoạn 2001–2010 của Chính phủ, báo cáo kết quả triển khai cơ chế một cửa tại 5 tỉnh khảo sát, dữ liệu từ cơ sở dữ liệu quốc gia về TTHC, và các báo cáo độc lập của các tổ chức quốc tế (OECD, World Bank, UNDP).

Data và phân tích

Phân tích định lượng dựa trên các bảng thống kê kết quả giải quyết TTHC theo cơ chế "một cửa" và "một cửa liên thông" tại các tỉnh:

Địa phương	Bảng thống kê	Lĩnh vực khảo sát chính	Tỷ lệ giải quyết đúng hạn	Tỷ lệ hồ sơ trễ hạn / Tồn đọng	Nguồn kiểm chứng
Thái Bình	Bảng 3.1	Đất đai, Đăng ký kinh doanh, Xây dựng	88.5% – 93.2%	6.8% – 11.5%	Báo cáo CCHC tỉnh
Bình Phước	Bảng 3.2	Đầu tư, Tài nguyên - Môi trường	85.0% – 91.4%	8.6% – 15.0%	Báo cáo Sở Nội vụ
Ninh Bình	Bảng 3.3	Cấp phép xây dựng, Tư pháp	89.1% – 94.6%	5.4% – 10.9%	Báo cáo UBND tỉnh
Nghệ An	Bảng 3.4	Giao chính sách xã hội, Đất đai	82.3% – 88.7%	11.3% – 17.7%	Báo cáo CCHC tỉnh
Bắc Giang	Bảng 3.5	Đăng ký kinh doanh, Cấp phép đầu tư	90.2% – 95.1%	4.9% – 9.8%	Báo cáo Sở KH&ĐT

• Phân tích so sánh chuẩn hóa: Đo lường sự chênh lệch về thời gian giải quyết hồ sơ trước và sau khi áp dụng Quyết định số 93/2007/QĐ-TTg; đánh giá tác động của công tác kiểm soát TTHC đối với việc cắt giảm các giấy tờ thừa trong hồ sơ hành chính.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

1. Sự hình thành và xác lập cơ chế áp dụng pháp luật đặc thù: Nghiên cứu chứng minh rằng việc chuyển từ giải quyết phân tán sang cơ chế "một cửa" và "một cửa liên thông" đã thiết lập một phương thức áp dụng pháp luật mới: tính tập trung đầu mối tiếp nhận tách biệt hoàn toàn với thẩm quyền chuyên môn xét duyệt, giúp giảm thiểu đáng kể sự tiếp xúc trực tiếp thiếu kiểm soát giữa người dân và cán bộ thụ lý chuyên môn.
2. Nghịch lý phân khúc thẩm quyền trong cơ chế liên thông: Dữ liệu thực nghiệm tại Nghệ An (Bảng 3.4) và Bình Phước (Bảng 3.2) chỉ ra rằng khâu chậm trễ hồ sơ lớn nhất (chiếm tới 70% các vụ trễ hạn) không nằm ở Bộ phận một cửa mà phát sinh tại các "điểm nghẽn liên thông" giữa các sở, ban ngành cấp tỉnh với nhau và giữa cấp tỉnh với UBND cấp huyện. Nguyên nhân do thiếu quy định ràng buộc trách nhiệm pháp lý phối hợp và chế tài chuyển giao hồ sơ quá hạn.
3. Hiện tượng "công khai hình thức" và chi phí tuân thủ ngầm: Mặc dù 100% cơ quan cấp tỉnh khảo sát đã thực hiện niêm yết công khai TTHC, nhưng báo cáo tổng kết thực tiễn cho thấy vẫn tồn tại tình trạng "công khai thủ tục nhưng lại thiếu mẫu đơn, mẫu tờ khai" hoặc không kịp thời cập nhật các thủ tục đã bị bãi bỏ, tạo kẽ hở cho sự nhũng nhiễu của CBCC.
4. Khoảng cách giữa chuẩn hóa thể chế và năng lực thực thi của CBCC: Năng lực giải quyết công việc và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ CBCC tại Bộ phận một cửa còn thiếu tính ổn định. Thực tiễn khẳng định đúng lời cảnh báo của V.I. Lênin: "Một đạo luật chỉ có thể đưa đến kết quả xấu hơn, nếu trên thực tiễn nó được đem áp dụng trong điều kiện nạn hối lộ còn được dung thứ và đang thịnh hành".

Implications đa chiều

                       HỆ THỐNG GIẢI PHÁP VÀ HỆ QUẢ ĐA CHIỀU
                                         │
 ┌───────────────────────────────────────┼───────────────────────────────────────┐
 │                                       │                                       │
Ý NGHĨA THỂ CHẾ & LÝ LUẬN            ỨNG DỤNG THỰC TIỄN QUẢN TRỊ             ĐỀ XUẤT CHÍNH SÁCH
- Bổ sung hoàn thiện Luật Hành chính  - Tái cơ cấu quy trình một cửa          - Xây dựng Luật TTHC thống nhất
- Xác lập chuẩn mực dịch vụ công     - Ứng dụng mô hình ELAK (Cộng hòa Áo)   - Ban hành Nghị định thay thế QĐ 93
- Chuẩn hóa 9 thành tố TTHC          - Thiết lập cơ chế kiểm soát độc lập    - Chế tài nghiêm trách nhiệm phối hợp
 │                                       │                                       │
 └───────────────────────────────────────┴───────────────────────────────────────┘

• Hệ quả lý thuyết: Bổ sung cho khoa học luật hành chính khái niệm hoàn chỉnh về Pháp luật giải quyết TTHC và xác định rõ vị trí của nó như một chế định độc lập bảo đảm tính minh bạch của quyền lực hành pháp.
• Đổi mới phương pháp luận và quản trị công: Cung cấp quy trình kiểm soát thủ tục dựa trên đo lường chi phí tuân thủ và mức độ hài lòng, tương thích với các tiêu chuẩn quốc tế của OECD.
• Hệ quả thực tiễn và chính sách: Đề xuất ban hành Luật Thủ tục Hành chính thống nhất; hoàn thiện cơ chế phân cấp phân quyền giữa Trung ương và chính quyền cấp tỉnh; số hóa toàn diện quy trình tiếp nhận – thụ lý – trả kết quả thông qua hạ tầng Chính phủ điện tử tương tự mô hình HELP.gv.at của Áo.

Limitations và Future Research

• Giới hạn nghiên cứu:
  1. Giới hạn dữ liệu thời gian: Phân tích thực nghiệm tập trung sâu vào giai đoạn 2001–2010 và những năm đầu của giai đoạn 2011–2020; các biến động thể chế sau thời kỳ chuyển đổi số sâu rộng chưa được lượng hóa toàn bộ.
  2. Giới hạn phạm vi cấp hành chính: Đề tài tập trung chuyên sâu vào cấp tỉnh, chưa mở rộng phân tích chuyên biệt cơ chế một cửa tại các cơ quan ngành dọc trực thuộc Trung ương đặt tại địa phương (như Thuế, Hải quan, Kho bạc).
• Định hướng nghiên cứu tương lai:
  1. Nghiên cứu thực hiện pháp luật giải quyết TTHC trên môi trường số hoàn toàn (Dịch vụ công trực tuyến mức độ 4 và nền tảng số tích hợp dữ liệu dân cư quốc gia).
  2. Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ dữ liệu lớn trong tự động hóa tiếp nhận, phân loại và kiểm soát xung đột thẩm quyền trong giải quyết TTHC liên thông.
  3. Đánh giá tác động kinh tế lượng (Econometric Impact Assessment) của chi phí thời gian giải quyết TTHC cấp tỉnh đối với Chỉ số Năng lực Cạnh tranh Cấp tỉnh (PCI).

Tác động và ảnh hưởng

• Tác động học thuật: Là tài liệu chuyên khảo tham khảo nền tảng cho các viện nghiên cứu lập pháp, các cơ sở đào tạo luật học (Đại học Luật Hà Nội, Khoa Luật - ĐHQGHN, Học viện Hành chính Quốc gia) trong việc giảng dạy các chuyên đề Luật Hành chính và Lý luận Nhà nước và Pháp luật.
• Tác động cải cách thể chế địa phương: Cung cấp cơ sở khoa học trực tiếp cho UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trong việc ban hành quy chế phối hợp giải quyết TTHC liên thông, thiết kế lại quy trình một cửa hiện đại và xây dựng chỉ số đánh giá CBCC.
• Lợi ích xã hội: Thúc đẩy tính minh bạch, hạn chế tham nhũng vặt, tiết kiệm hàng triệu giờ làm việc cho người dân và doanh nghiệp trong các giao dịch đăng ký kinh doanh, cấp phép đầu tư, quản lý đất đai.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh, học viên cao học ngành Luật và Hành chính công: Tiếp cận khung lý thuyết chuẩn xác và hệ thống dữ liệu thực chứng tin cậy về thể chế TTHC.
• Giảng viên và nhà nghiên cứu lý luận pháp luật: Sử dụng các luận điểm mới về áp dụng pháp luật đặc thù và cơ chế một cửa liên thông để phát triển bài giảng chuyên sâu.
• Cán bộ lãnh đạo, công chức tham mưu tại UBND cấp tỉnh và các Sở chuyên môn: Nắm vững căn cứ lý luận và giải pháp thực tiễn để tổ chức, vận hành hiệu quả Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả.
• Cơ quan hoạch định chính sách Trung ương (Bộ Tư pháp, Văn phòng Chính phủ): Có thêm luận cứ thực tiễn phục vụ việc hoàn thiện các Nghị định về kiểm soát TTHC và xây dựng Luật Thủ tục Hành chính.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì? Trả lời: Luận án đã mở rộng và hoàn thiện Lý thuyết Thực hiện Pháp luật và Áp dụng Pháp luật trong khoa học pháp lý Việt Nam bằng việc chứng minh: Giải quyết TTHC tại cơ quan nhà nước cấp tỉnh là một dạng thức áp dụng pháp luật đặc thù. Dạng thức này không vận hành đơn lẻ mang tính cá biệt mà hoạt động dựa trên một cơ chế pháp lý tích hợp đa chủ thể (cơ chế một cửa liên thông), vừa mang tính quyền lực nhà nước, vừa mang tính phục vụ dịch vụ công.
2. Đổi mới phương pháp luận so với các nghiên cứu trước đây thể hiện thế nào? Trả lời: So với công trình của Trần Thanh Phương (2003) chỉ nghiên cứu mô tả TTHC ở cấp huyện và Nguyễn Minh Đoan (2010) nghiên cứu thuần túy lý thuyết chung, luận án đã kết hợp phương pháp luật học so sánh quốc tế (mô hình Áo, OECD, APEC) với phân tích dữ liệu hành chính thực nghiệm đa địa phương (5 tỉnh) trên chuỗi thời gian chuyển đổi thể chế 2001–2010 và 2011–2020.
3. Phát hiện thực nghiệm bất ngờ nhất được hỗ trợ bởi dữ liệu là gì? Trả lời: Tỷ lệ hồ sơ trễ hạn trong cơ chế liên thông không tỷ lệ thuận với số lượng hồ sơ tiếp nhận mà tỷ lệ thuận với số lượng các cơ quan cùng tham gia quy trình thẩm định. Tình trạng "cắt khúc trách nhiệm" giữa các sở, ban ngành cấp tỉnh là nguyên nhân của hơn 70% các vụ việc chậm trả kết quả tại các địa phương khảo sát.
4. Luận án có cung cấp quy trình nhân bản/kiểm chứng (Replication Protocol) không? Trả lời: Có. Luận án xác lập khung 3 giai đoạn chuẩn hóa (Tiếp nhận/xem xét hồ sơ ➔ Thẩm định/giải quyết ➔ Ban hành/trả kết quả kèm thu phí) tích hợp 9 thành tố cấu thành TTHC theo Nghị định 63/2010/NĐ-CP, có thể áp dụng làm chuẩn đo lường thực thi cho bất kỳ địa phương nào tại Việt Nam.
5. Chương trình nghiên cứu 10 năm tiếp theo được định hình ra sao? Trả lời: Trọng tâm 10 năm tới là chuyển đổi từ "Cơ chế một cửa liên thông vật lý" sang "Hệ thống giải quyết TTHC số hóa toàn trình (Digital-First Administrative Procedure)", tích hợp cơ sở dữ liệu định danh điện tử, cơ chế kiểm soát tự động bằng thuật toán và đánh giá mức độ hài lòng theo thời gian thực.

Kết luận

1. Xác lập hệ thống lý luận hoàn chỉnh: Luận án là công trình tiến sĩ chuyên khảo đầu tiên nghiên cứu toàn diện, có hệ thống về thực hiện pháp luật giải quyết TTHC của cơ quan nhà nước cấp tỉnh trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN.
2. Chuẩn hóa khái niệm khoa học: Xây dựng thành công khái niệm pháp lý về Pháp luật giải quyết TTHC và Thực hiện pháp luật giải quyết TTHC, làm rõ các đặc trưng về tính quyền lực kết hợp tính phục vụ, tính liên thông và tính kiểm soát chặt chẽ.
3. Đánh giá thực chứng khách quan: Phân tích thực trạng thực thi tại các tỉnh đại diện (Thái Bình, Bình Phước, Ninh Bình, Nghệ An, Bắc Giang), chỉ rõ những bước tiến vượt bậc của cơ chế một cửa cũng như các bất cập về thể chế phối hợp liên ngành.
4. Hệ thống hóa quan điểm và giải pháp đồng bộ: Luận chứng hệ thống giải pháp 4 nhóm: (1) Hoàn thiện thể chế quy định TTHC; (2) Đổi mới quy trình một cửa liên thông; (3) Nâng cao năng lực, đạo đức công vụ của CBCC; (4) Tăng cường giám sát xã hội và ứng dụng công nghệ thông tin.
5. Hội nhập kinh nghiệm quốc tế: Vận dụng thành công các bài học về chính phủ điện tử từ Cộng hòa Áo và các khuyến nghị của OECD, World Bank vào điều kiện thực tiễn thể chế chính trị - hành chính Việt Nam.
6. Mở ra các hướng nghiên cứu chuyển đổi số: Đặt nền móng học thuật vững chắc cho các công trình nghiên cứu tiếp theo về quản trị công số, dịch vụ công trực tuyến và tự động hóa quy trình hành chính nhà nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu cho công cuộc cải cách sâu rộng nền hành chính nhà nước ở Việt Nam mà còn thúc đẩy mạnh mẽ công tác nghiên cứu lý luận về nền hành chính, cải cách nền hành chính, với rất nhiều các công trình khoa học, mà tiêu biểu có thể kể đến một số công trình sau: 15 - Giáo trình “Hành chính học đại cương” (1997) [90]. Có thể khẳng định đây là công trình khoa học nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản về nền hành chính, về cấu trúc của nền hành chính và những vấn đề liên quan, như kiểm tra, giám sát hành chính, thông tin trong hoạt động quản lý hành chính, vấn đề CCHC. Sách đã dành một chương nghiên cứu những vấn đề lý luận về TTHC, như khái niệm, ý nghĩa của TTHC, phân loại TTHC, các nguyên tắc xây dựng và thực hiện TTHC và vấn đề cải cách một bước TTHC ở Việt Nam hiện nay. Từ quan niệm chung “thủ tục là phương cách giải quyết công việc theo một trình tự nhất định” các tác giả cuốn sách đã đi tới quan niệm tổng quát về TTHC, khẳng định “TTHC là trình tự về thời gian, không gian và là cách thức giải quyết công việc của CQHC nhà nước trong mối quan hệ với cơ quan, tổ chức, cá nhân công dân”, “là một loại hình quy phạm hành chính” [90, tr.

Giáo trình cũng xây dựng, phân tích các tiêu chí phân loại TTHC, các nguyên tắc xây dựng và thực hiện TTHC, vai trò của TTHC và vấn đề cải cách TTHC. - Giáo trình Luật Hành chính Việt Nam của các cơ sở đào tạo luật (Đại học Luật Hà Nội, Khoa Luật Đại học quốc gia Hà Nội, Viện Đại học Mở Hà Nội…). Điểm chung của các giáo trình trên là đều xác định TTHC là một chế định thuộc phần chung của ngành luật hành chính, với những nội dung lý luận khá nhất quán trên những vấn đề về khái niệm, đặc điểm của TTHC, phân loại TTHC, các nguyên tắc xây dựng và thực hiện TTHC. Trên cơ sở kế thừa những tri thức lý luận của những giáo trình của các cơ sở đào tạo luật khác, đồng thời tổng kết thực tiễn thực hiện Nghị định 63/2010/NĐ-CP ngày 08/6/2010 của Chính phủ về kiểm soát TTHC (sau đây gọi là Nghị định số 63) [16], các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về cơ chế giải quyết TTHC cho cá nhân, tổ chức, các tác giả giáo trình Luật Hành chính Việt Nam của Viện Đại học mở đã quan niệm “TTHC là cách thức tiến hành hoạt động quản lý hành chính nhà nước, được QPPL hành chính quy định, trong đó xác định rõ các việc cụ thể, yêu cầu, điều kiện đối với những việc ấy cũng như trình tự thực hiện mà các cơ quan nhà nước, CBCC nhà nước, các cá nhân, tổ chức có liên quan phải tuân thủ” [120].

Với quan niệm ấy, TTHC là cách thức thực hiện hoạt động quản lý hành chính nhà nước, cũng là cách thức thực hiện quyền hành pháp do nhân dân ủy nhiệm cho CQHC, đồng thời là cách thức phục vụ nhân dân của nền hành chính nhằm đáp ứng tốt nhất các yêu cầu về vật chất, tinh thần của nhân dân. Các tác giả giáo trình cũng 16 nhấn mạnh: Trong nhà nước pháp quyền XHCN, TTHC - về bản chất, là “tổng hòa của nhiều thuộc tính, trong đó tính hợp lý, đơn giản, chặt chẽ và tính phục vụ là những thuộc tính quan trọng nhất, thể hiện tập trung trong việc xây dựng và thực hiện TTHC giải quyết các công việc của cá nhân, tổ chức” [120]. Giáo trình Luật Hành chính Việt Nam nêu trên đã xác định các nguyên tắc quan trọng trong thực hiện TTHC, trong đó có nguyên tắc công khai, minh bạch, nguyên tắc dân chủ, nguyên tắc đề cao trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền quy định TTHC và của cơ quan, CBCC tham gia thực hiện TTHC. Bên cạnh các giáo trình, đã có một loạt các công trình khoa học được công bố dưới hình thức các sách chuyên khảo, các đề tài khoa học công nghệ các cấp, các bài viết trên các tạp chí chuyên ngành nghiên cứu những vấn đề lý luận liên quan đến nền hành chính, các yếu tố cấu thành nền hành chính, trong đó có thể chế hành chính, TTHC, vấn đề cải cách bộ máy hành chính, xây dựng đội ngũ CBCC hành chính, nhận thức của Đảng về CCHC.

Có thể kể đến một số công trình khoa học sau: - Đề tài khoa học cấp Bộ “Cơ sở khoa học của phân công, phân cấp quản lý CBCC lãnh đạo cao cấp trong CCHC hiện nay” (1997) [7]. - Đề tài khoa học cấp Bộ “Xây dựng nền hành chính công theo yêu cầu phát triển, hội nhập trong môi trường khoa học và công nghệ hiện đại” [41]. - Đoàn Trọng Truyến (1999), “So sánh hành chính các nước ASEAN” [91]. - Bùi Thế Vĩnh (Chủ biên) (1999), “Thiết kế tổ chức các cơ quan hành chính nhà nước” [122].

- Viện Nghiên cứu Khoa học tổ chức, Bộ Nội vụ (2004), “Thực trạng chồng chéo chức năng, nhiệm vụ giữa các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và giữa Trung ương - địa phương. Các khuyến nghị và giải pháp” [121]. - Kỷ yếu Hội thảo khoa học của Văn phòng Chính phủ về Dự thảo Luật TTHC, tổ chức tại thành phố Hạ Long, tháng 7/2007 [115]. - Kỷ yếu Hội thảo khoa học của Văn phòng Chính phủ góp ý Dự thảo Luật TTHC, tổ chức tại Hội An, tháng 3/2008 [114].

17 Kỷ yếu của hai cuộc Hội thảo khoa học trên đã tập hợp nhiều bài nghiên cứu, trong đó có bài “Các yêu cầu trong Hiệp định Thương mại song phương Việt Nam - Hoa Kỳ và các Hiệp định của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) về TTHC” của John Benliley - Cố vấn trưởng pháp luật của Dự án Star - Việt Nam. Bài viết là công trình khoa học có giá trị tham khảo bổ ích không chỉ cho việc bảo đảm tính phù hợp của Luật TTHC với pháp luật và thông lệ quốc tế mà còn gợi mở nhiều vấn đề quan trọng trong việc hoàn thiện và thực hiện pháp luật TTHC. Ngoài ra, Kỷ yếu Hội thảo khoa học của Bộ Tư pháp trong khuôn khổ Dự án VE/02/015-VNCI về “Báo cáo đánh giá tác động của Dự thảo Luật Ban hành văn bản QPPL (sửa đổi)” [76] cũng có nhiều bài viết của các nhà khoa học nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến tính hiệu quả và khả thi của pháp luật, đụng chạm trực tiếp đến việc xây dựng và thực hiện pháp luật TTHC. Nhằm thực hiện Đề án “Đơn giản hóa TTHC trên các lĩnh vực quản lý nhà nước, giai đoạn 2007-2010” [82] theo Quyết định 30/QĐ-TTg ngày 10/01/2007 của Thủ tướng Chính phủ (Đề án 30) và từ kết quả thực hiện Đề án, nhiều tác giả, trong đó có Cục Kiểm soát TTHC, Bộ Tư pháp đã biên tập nhiều sách tham khảo có giá trị lý luận và thực tiễn, nhất là giá trị thực tiễn, trong xây dựng và thực hiện pháp luật về giải quyết TTHC, đáng chú ý là các ấn phẩm sau: - Các Hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam, “Kiến nghị chính sách thương mại” (2011) [21].

Cuốn sách được biên tập dưới sự tài trợ của Liên minh Châu Âu, được coi là “Cuốn sách trắng”, trình bày các quan điểm, kiến nghị của các Hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam, như Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), Hiệp hội Da giày Việt Nam (LEFASO), Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), Hiệp hội các Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội (HASMEX), Phòng Công nghiệp và Thương mại Việt Nam Chi nhánh thành phố Hồ Chí Minh… nhằm cải thiện môi trường kinh doanh, tháo gỡ những khó khăn về chính sách, pháp luật, thực thi pháp luật, trong đó có đơn giản hóa TTHC trên các lĩnh vực thuế, xuất nhập khẩu, quyền sở hữu trí tuệ, hạ tầng cơ sở khu, cụm công nghiệp, chất lượng văn bản pháp luật, góp phần tăng cường năng lực về chính sách thương mại cho các Hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam. - Đặc san của Tạp chí Đầu tư nước ngoài, với tiêu đề “Chung tay cải cách TTHC” [75]. Đặc san đăng tải nhiều bài viết về kết quả nghiên cứu thực tiễn cải 18 cách và thực hiện TTHC, trong đó có bài viết của Nguyễn Minh Mẫn về “Cách làm mới thể hiện quyết tâm chính trị”; bài “Mấu chốt thành công là từ người đứng đầu”, tác giả Đinh Văn Ân; bài “Chính phủ cần tiếp tục điều hành trực tiếp”, tác giả Lê Quốc Ân; bài “Máy xén phải đủ mạnh”, tác giả Dương Thu Hương; bài “Ba được hai chưa”, tác giả Nguyễn Đình Cung; bài “Phải gỡ từ gốc những xung đột giữa các luật”, tác giả Trần Du Lịch… Đặc biệt, Đặc san cũng đăng tải nhiều bài viết về những thành công, những khó khăn, vướng mắc trong cải cách và thực hiện TTHC ở một số địa phương, ngành KT-XH, như “Hà Nội- hiệu quả và quyết tâm cải cách”, của tác giả Hiếu Chi; “Thành phố Hồ Chí Minh - Hiệu quả kinh tế - chính trị thiết thực” của tác giả Hoài Nam; “Bắc Ninh và cuộc tổng động viên cho cải cách” của tác giả Hoài Ngân; “Đề án 30 và Tập đoàn Dầu khí quốc gia” của tác giả Đinh La Thăng; bài “Gỡ rối thủ tục xây dựng” của Nguyễn Long; bài “Các hiệp hội muốn tăng cường đối thoại”, khảo sát của Hội đồng Tư vấn thuộc Ban Chỉ đạo Đề án 30; “Tân Cảng Sài Gòn - Hiệu quả lớn từ đơn giản TTHC” của Đinh Mạnh,… - “Sổ tay nghiệp vụ kiểm soát thủ tục hành chính” (2012) [20]. Mặc dù tên gọi là “Sổ tay nghiệp vụ kiểm soát thủ tục hành chính” song cuốn sách có giá trị lý luận và thực tiễn quan trọng, trong đó đã trình bày những vấn đề lý luận về kiểm soát TTHC, về sự tham gia ý kiến đối với quy định về TTHC, tính toán chi phí xây dựng và thực hiện TTHC, công bố công khai TTHC, rà soát quy định TTHC, vấn đề tiếp cận, xử lý phản ánh, kiến nghị, kiểm tra việc thực hiện TTHC, và đặc biệt là vấn đề quản lý và sử dụng cán bộ đầu mối kiểm soát TTHC.

Có thể khẳng định cuốn sách là cơ sở quan trọng để Luận án tham khảo trong các nghiên cứu việc thực hiện và kiểm soát TTHC của chính quyền cấp tỉnh ở Việt Nam. CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA CÁC TÁC GIẢ NƯỚC NGOÀI Một số tác giả nước ngoài có công trình nghiên cứu về nền hành chính, về vị trí, vai trò của các cấu trúc nền hành chính, về quản trị nhân sự hành chính, về CCHC ở các nước đang phát triển và về TTHC.