Chương 1: MOT SO VAN DE LÝ LUẬN VE NGUYÊN TÁC GIẢI QUYÉT TÀI SAN CUA VO CHONG KHI LY HON 1. Các khái niệm có lien quan 1. Khái niệm tài sản, quyền sở hữu tài sản, tài sản chung, tài sản riêng của vợ chồng 1. Khái niệm tài sản Tai sản là một trong những đổi tượng phổ biến của các quan hệ xã hội nói chung và quan hệ pháp luật dân sự nói riêng Trong các lĩnh vực khoa học chuyên ngành nÌyư kinh tế, phép lý, kế toán tải chính, tài sản cũng là khái niém cơ bản và được nghiên.
cứu hệt sức kỹ lưỡng dưới các góc độ khác nhau. Tài sản trên thực tế tên tại ở nhiều đang khác nhau, vô cùng phong phú và đa dang Theo đó, tài sản thường được tiểu là những đối tượng mang lại lợi ích nhật dinh cho con người và có thể định giá được thành tiên Tài sin là đối tượng của quyền sở hữu, 1a khách thé của phân lớn các quan hệ pháp luật dân sự và tai sản của vợ chông là một trong nhiing nội dung quan trong của Luật HN&GD. Bộ luật dân sự năm 2015 đã quy định theo hướng liệt kê và xác đính cụ thé: “Tai sản là vật, tiên, giây tờ có giá và quyên tài sản. Tài sản bao gồm bat động sản va động sin Bat động sản và động sản có thé là tài sản hién có và tài sản hình thành trong tương lei” Điều 105).
Thêm vào đó, Bộ luật dân sự năm 2015 còn bố sung Điều 108 dé giải thích rõ khái niém : “tai sản hiện có và tài sản hình thành trong tương lai”. Tài sản luận có là tài sản đã bình thành va chủ thé đá xác lập quyên sở hữu, quyên. khác đối với tai sản trước hoặc tại thời điểm xác lập giao dich 2. Tài sẵn hình thành trong tương lai bao gồm: a) Tai sản chưa hình thành, 9) Tải sẵn đã hình thành nhưng chủ thé xác lập quyền sở hữu tai sản sau thời điểm xác lập giao dich” Ngoài việc kê thừa các quy đính tại BLDS 2005 thì BLDS 2015 đã có ba điểm bo sung mang tính nỗi bật.
Một là khẳng định tai sản bao gom bat động sẵn và động sản. Hai là xác định tai sản có thé 1a tài sản hiện có và tài sản hành thành. trong tương lai. Ba là quy đính cụ thé tai sản hiện có và tải sẵn hình thành trong tương lai.
* Tải sản là vật, tiền, giây tờ có giá và quyền tài sản Vật là bộ phan của thê giới vật chất, tên tại khách quan mà con người có thé cảm nhận bằng giác quan của minh Với ý ngiĩa phạm tra pháp lý, vat chỉ có ý nghia trở thành đôi tượng của quan hệ pháp luật, tức là nó được kiểm soát và dap ung được mat nhu cau nào đó của con người. Muốn trở thành vật trong dan sự phải théa man những điều kiện sau: ÿ là bộ phận của thé giới vật chat; ii) con người chiêm hữu được, iii) mang lại loi ich cho chủ thể, iv) có thé đang tôn tai hoặc sẽ hình thành trong tương lai, BLDS năm 2005 và BLDS năm 2015 đều quy định tiên là một loại tài sản nhưng lại không có quy định để làm 16 bản chat pháp lý của tiền. Trong pháp luật dân sự, tiền có tính năng đắc biệt (so với vat), là khí chuyển giao tiền bao giờ cũng kèm theo chuyên. giao quyền sở hữu.
Giây tờ có giá được hiểu là giây tờ trị giá được bằng tiền và chuyển giao được trong giao lưu dan sự Theo khoản 1 Điều 1 Nghị định 01/2012/NĐ-CP về sửa đổi bd sung mét số điều của Nghị đính số 163/2006/NĐ-CP ngày 29 tháng 12 năm 2006 của Chính phủ về giao dich bảo dam: “Giây tờ có giá bao gam cô phiêu, trai phiêu, hoi phiêu, ky phiêu, tin phiêu, chứng chỉ tiền gi, séc, chúng chỉ quỹ, giây tờ có giá khác theo quy. dinh của pháp luật, trị giá được thành. tiên và được phép giao dich” Xét về muặt hình thức, giây tờ có giá là một chứng chỉ được lập theo hình thức, trình tự luật định. Nôi dung thé hiện trên giây tờ có giá là giá tri quyền tai sin và quyền này được pháp luật bảo vệ.5; 6 - Giỗi quyết quan hi tải sin của vo chồng khi ly hôn: nin vin thạc sĩ Luật hoc/‘Trin Thủ Hoàng ‘Thai; PGS.
Nguyễn Thị Lan hướng din. 7 Theo Điêu 115 BLDS 2015 thi: “Quyền tai sản là quyền trị giá được bằng tiên, bao gồm quyền tài sản đối với đối tượng quyền sở hữu trí tuệ, quyên sử dụng đất và các quyên tài sản khác”. * Tai sản bao gém bat đông sản và động sản Bắt đông sản và động sản có thé là tai sẵn hiện có và tài sản hình thành trong tương lai. Điều 107 BLDS 2015 quy định về bat động sản như sau: 1.
Bat động sản bao gồm: a) Đất đai, 9) Nhà, công trình xây dung gắn liên với dat đai, © Tài sản khác gắn liên với dat đai, nhà, công trình xây dụng, @ Tai sản khác theo quy định của pháp luật. Động sẵn là những tai sản không phải là bat động sản. Việc phân loại tài sản thành động sản và bat động sản là cách phân loại dua vào đặc tỉnh vật lý của tài sản có thể đi đời được và ngược lại. Khái niệm quyền sử hữu tài sản Dé hiểu rõ hơn khái niém quyền sở hữu tài sản, trước tiên cân định nghĩa quyên là gi? Ta có thể hiểu: “Quyên là khả năng thực hiên ý chí của minh được pháp luật, x4 hôi hoặc lẽ phải chap nhận ”2, Hoặc cũng có thé hiểu: “Quyên là khái niém khoa hoc pháp lý dùng dé chỉ những điều mà pháp luật công nhận và đảm bảo thực hiện đối với cá nhân, tổ chức dé theo đó cá nhân được hưởng, được làm, được doi hỏi ma không ai được ngăn căn, hạn.
che” Như vậy có thé hiểu đơn giản rang “Quyên là khái niém khoa học pháp lý ding dé chỉ những điều mà pháp luật công nhận va đảm bão thực luận đổi với cá nhân, tổ chức dé từ đó cá nhân được thu hưởng những quyên lợi nhật dinh theo ý chí dua trên quy định của pháp luật ma không ai được ngăn cần và hạn chế những quyền do” 2 hatps:/hvi: wikipedia orgAvld/QuyW%E1%BBWB In_(% C4%91%E]%BBWSErb, h% C6%B0%E1%BB%0Bng). *https:/Rimtvienpbap hat vivhoi-dap-phup- hat ME508-hd-quyen-la-giktmnl, 8 Cân lam 16 khái niệm “sở hữu” là gì? Ta có thé hiểu: “Sở hữu trong kinh tế chính trị, là một pham tra cơ ban, chi mối quan hệ giữa người với người trong việc chiêm dung của cải. Nó là hình thức xã hội của sự chiếm hữu của cải. Nó có thể được luật hóa thành quyên sở hữu và được thực hiện theo cơ chê nhật định gợi là chế đô sở hi" Trong quan hệ hôn nhân, tài sản đương nhién sé phát sinh từ các nguồn gốc khác nhau.
Do đó, pháp luật cân phải xác đính quyền sở hữu đổi với tai sản đó để duy tri đời sóng chung, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của vợ chông, của người thứ ba trong quan hệ tai sản với vợ chong Bộ luật dân sự năm 2015 đã quy định “Quyên sở hữu bao gồm quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt tài sản của chủ sở hữu. theo quy đính của luật5 Vậy có thể suy ra khái tiệm: “Quyển sở hữm tài sản là khái riệm khoa học pháp ly thé hiện sư công nhận và đâm bảo của pháp luật đỗi với cá nhân, tổ chức trong việc chiếm hữn, sir dung và định đoạt tài sản dé từ dé cá nhân được thu hướng những quyển lợi nhất dinh theoý chi dựa trên quy định của pháp luật mà không ai được ngăn cẩn và hạn chế”: 1. Khái niệm tài sản chung Đối với chế độ tài sản của vợ. chồngtheo luật định, tai sản của vợ chồng gom tai sản.
chung va tài sản riêng của vo, chồng Khoản 1 Điều 33 Luật Hôn nhân va gia định nếm 2014 quy định về căn cứ, nguồn gốc xác lập tai sản chung của vợ chong “Tai sin chung của vo chồng gồm tai sản do vợ, chong tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sẵn xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tải sẵn riêng và thu nhập hop pháp khác trong thời ky hôn nhân, trừ trường hop được quy định tại khoản 1 Điều 40 của Luật này, tai sin ma vo chong được thive ké chung hoặc được tặng cho chung và tai sin khác ma vo chéng thỏa thuận là tải sản chung Quyên sử dung đất mà vơ, chông có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng trừ trường hợp vợ hoặc chồng được thừa kế riêng, được tang cho riêng hoặc có được thông qua giao dich bang tải sn tiêng”. “hitps:/Ari wikipedia orgvikd/S%E1% BB%9F_h%E1%BB% APL. * Điều 158 Bộ hật din sựnäm 2015. 9 Như vay, nhà làm luật đã dua vào thời kỷ hôn nhân của vợ chong a quy định là căn.
cứ xác lập tài sản chung của vơ chẳng Thời ky hôn nhân là khoảng thời gian tôn tại quan hệ vo chong, được tính từ ngày đăng ký két hôn đến ngày cham đứt hôn nhân( Khoản 13 Điêu3 Luật Hôn nhân và gia đính năm 2014). Theo nguyên tắc chung về căn cứ xác lập tài sản chung của vợ chéng cứ trong thời ky hôn nhân ma vợ hoặc chồng tạo ra được hoặc có được tải sản, các khoản thu nhập hợp pháp khác thi đều được tính là thuộc tài sản chung của vợ chong (trừ nguén gốc là tài sản riêng của vợ, chéng). VỀ nguồn gốc các loại tài sản thuộc khối tài sẵn chung của vợ, chồng bao gam - Tải sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao đông, hoạt động sản xuất, kinh doanh trong thời ky hôn nhân. Đây 1a những loai tài sản chủ yêu và phổ biển đổi với các cấp vo chéng (là công chức, viên chức, người lao động ma thu nhập chủ yêu bằng tiên lương, tiên công lao động .); - Hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tai sản riêng của mỗi bên vợ, chong trong thời kỳ hôn nhân Đây là quy định mới và cụ thé của Luật Hôn nhân và gia định năm 2014 Hoa lợi là sản vật tự nhiên ma vợ, chồng có được từ tài sản riêng của minh (Theo khoản 1 Điều 10 Nghị định 126/2014/NĐ-CP).
Vi du Trâu, bò để ra nghé con, bê cơn.; Lợi tức phát sinh từ tai sản riêng của ve, chông 1a khoản lợi mà vợ, chong thu được từ việc khai thác tải sản riêng của minh (Theo khoản 2 Điều 10 Nghỉ định 126/2014/NĐ-CP). Vi dụ lãi suất thu được tử tiền gửi tiết kiêm. - Những thu nhập hợp pháp khác trong thời ky hôn nhân (như tiên thưởng, tiên trợ cập, tiên trúng xổ sô của vo, chong.