Chương I: Tổng quan nghiên cứu Chương II: Cơ sở lý thuyết Chương III: Thực trạng thúc đẩy xuất khẩu mặt hàng gỗ dán, ván ép sang thị trường EU của công ty TNHH Kẻ Gỗ trong bối cảnh thực hiện EVFTA Chương IV: Định hướng và đề xuất giải pháp thúc đẩy xuất khẩu mặt hàng gỗ dán, ván ép sang thị trường EU của Công ty TNHH Kẻ Gỗ trong bối cảnh thực hiện EVFTA 6 CHƯƠNG II: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2. Cơ sở lý luận về xuất khẩu 2. Khái niệm về xuất khẩu Khái niệm xuất khẩu nói chung được rất nhiều công trình nghiên cứu đề cập, phân tích theo từng chủ đích nghiên cứu riêng. Bùi Xuân Lưu (2001) định nghĩa “xuất khẩu là việc bán hàng hóa, dịch vụ cho nước ngoài” trong giáo trình Kinh tế ngoại thương.
Feenstra and Taylor (2010) đưa ra một định nghĩa khác về xuất khẩu trong giáo trình Thương mại quốc tế của đó là “Các quốc gia mua và bán hàng hóa, dịch vụ từ nhau. Xuất khẩu là sản phẩm được bán từ nước này sang nước khác”. Ở đây, xuất khẩu được hiểu là hoạt động trao đổi hàng hoá và dịch vụ của một quốc gia với phần còn lại của thế giới thông qua mua bán nhằm khai thác triệt để lợi thế của quốc gia trong phân công lao động quốc tế. Joshi (2005) cũng thống nhất quan điểm về xuất khẩu hàng hóa như của John J.
Wild trong một công trình nghiên cứu về hoạt động Marketing quốc tế nhưng có bổ sung thêm định nghĩa về các bên tham gia hoạt động xuất khẩu hàng hóa: nhà xuất khẩu là người bán sản phẩm có trụ sở tại nước xuất khẩu, trong khi nhà nhập khẩu là người mua ở nước ngoài. Theo Luật thương mại số 36/2005/QH11 ngày 14 tháng 06 năm 2005 của Quốc hội nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam thì “xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hoá được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật” (Khoản 1, Điều 28). Như vậy, có thể hiểu xuất khẩu hàng hóa chính là việc bán hàng hóa của quốc gia này sang quốc gia khác, trên cơ sở sử dụng tiền tệ làm phương thức thanh toán. Xuất khẩu cùng với nhập khẩu tạo nên thương mại quốc tế.
Hoạt động xuất khẩu hàng hóa là một hình thức cơ bản của thương mại quốc tế đã có từ lâu đời và phát triển đến giai đoạn hiện nay. Vai trò của hoạt động xuất khẩu Hoạt động xuất khẩu có vai trò vô cùng quan trọng đối với sự phát triển của doanh nghiệp nói riêng và quốc gia nói chung. Chính vì vậy, nội dung này đã được đề cập nhiều lần trong các bài nghiên cứu khác nhau. Khóa luận đề cập đến vai trò của xuất khẩu tham khảo từ bài viết “Góc nhìn chuyên gia: Giải pháp thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa góp phần thực hiện tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh mới” của NCS.
Trần Thu Trang – Giảng viên Khoa Kinh tế, Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội đăng trên Cổng thông tin điện tử Quốc hội. Đối với nền kinh tế Hoạt động xuất khẩu đóng vai trò quan trọng và đa chiều đối với nền kinh tế của một quốc gia trong nhiều cách: Tăng cường doanh thu và tạo việc làm: Xuất khẩu là hoạt động kinh doanh đem lại hiệu quả đột biến. Mở rộng xuất khẩu để tăng thu ngoại tệ, tạo điều kiện cho nhập khẩu và thúc đẩy các ngành kinh tế hướng theo xuất khẩu, khuyến khích các loại hình kinh tế mở rộng xuất khẩu để tăng thu ngoại tệ. Xuất khẩu còn có tác động tích cực đến việc giải quyết công ăn việc làm và cải thiện đời sống của nhân dân.
Tác động đó thể hiện trước hết ở chỗ: sản xuất hàng hoá xuất khẩu là nơi thu hút hàng triệu lao động vào làm việc và có mức thu nhập ổn định. Xuất khẩu còn tạo ra nguồn vốn để nhập khẩu vật phẩm tiêu dùng thiết yếu phục vụ đời sống và đáp ứng ngày một phong phú thêm nhu cầu tiêu dùng của nhân dân. Mở cửa thị trường mới: Xuất khẩu mở rộng phạm vi thị trường cho hàng hóa và dịch vụ của quốc gia, giúp tăng cường sự đa dạng hóa và ổn định trong kinh tế. Điều này giúp giảm rủi ro đối với sự suy giảm trong thị trường nội địa hoặc thị trường chính.
Thúc đẩy phát triển công nghiệp: Xuất khẩu đóng góp vào việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy sản xuất phát triển. Xuất khẩu tạo điều kiện cho các ngành khác có cơ hội phát triển thuận lợi. Xuất khẩu thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghiệp, đặc biệt là trong các ngành có lợi thế cạnh tranh của quốc gia. Sự tăng trưởng trong xuất khẩu có thể thúc đẩy đầu tư vào công nghiệp và hạ tầng hỗ trợ.
8 Nâng cao năng lực cạnh tranh: Để cạnh tranh trên thị trường quốc tế, các doanh nghiệp phải cải thiện chất lượng sản phẩm và dịch vụ, cải thiện quy trình sản xuất và đầu tư vào nghiên cứu và phát triển. Xuất khẩu tạo ra những tiền đề kinh tế, kỹ thuật nhằm cải tạo và nâng cao năng lực sản xuất, là một phương tiện truyền dẫn quan trọng để tạo ra vốn, kỹ thuật và công nghệ từ thế giới bên ngoài vào Việt Nam nhằm thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Thông qua xuất khẩu, hàng hoá của nước ta sẽ phải tham gia vào cuộc cạnh tranh trên thị trường thế giới cả về chất lượng cũng như giá cả. Cuộc cạnh tranh này đòi hỏi phải tổ chức lại sản xuất, hình thành cơ cấu sản xuất để có thể thích nghi được với thị trường.
Góp phần vào tăng trưởng kinh tế: Xuất khẩu thường được xem là một trong những động lực chính đằng sau tăng trưởng kinh tế của một quốc gia. Nó có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa tích cực trong nền kinh tế tổng thể. Tăng cường dịch vụ và hạ tầng: Để hỗ trợ xuất khẩu, quốc gia thường phải cải thiện dịch vụ và hạ tầng liên quan đến vận chuyển, hải quan, và giao thông. Điều này có thể mang lại lợi ích cho các doanh nghiệp và người tiêu dùng cả trong và ngoài quốc gia.
Như vậy, hoạt động xuất khẩu không chỉ mang lại lợi ích kinh tế trực tiếp mà còn có thể tạo ra các tác động tích cực rộng lớn đối với phát triển và ổn định của nền kinh tế. Đối với doanh nghiệp Hoạt động xuất khẩu đóng vai trò quan trọng và có nhiều lợi ích đối với doanh nghiệp, bao gồm: Mở rộng thị trường: Xuất khẩu giúp các doanh nghiệp tiếp cận thị trường quốc tế, nơi có tiềm năng tiêu thụ lớn hơn so với thị trường nội địa, mở ra cơ hội để tăng doanh số bán hàng và doanh thu. Thông qua xuất khẩu các doanh nghiệp trong nước có thêm nhiều cơ hội để tiêu thụ sản phẩm của mình với khối lượng lớn và với chủng loại hàng hoá phong phú đa dạng khác nhau. 9 Đa dạng hóa thị trường: Dựa vào một thị trường đơn lẻ có thể đặt doanh nghiệp vào rủi ro lớn nếu thị trường này gặp khó khăn.
Xuất khẩu giúp giảm thiểu rủi ro bằng cách mở rộng cơ sở khách hàng trên nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ. Tăng cường cạnh tranh: Tham gia vào thị trường quốc tế đòi hỏi các doanh nghiệp cải thiện chất lượng sản phẩm và dịch vụ của họ để cạnh tranh với các đối thủ trên toàn cầu đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải không ngừng thúc đẩy sự cải thiện và sáng tạo trong sản phẩm và dịch vụ. Tăng thu nhập: Xuất khẩu thường mang lại lợi nhuận cao hơn so với việc bán hàng trên thị trường nội địa do giá cả và điều kiện thị trường khác biệt, là cơ sở tạo ra nguồn thu nhập mới và ổn định cho doanh nghiệp. Tạo ra cơ hội hợp tác: Xuất khẩu có thể tạo ra cơ hội hợp tác với các đối tác quốc tế, bao gồm cả nhà cung cấp, đối tác liên doanh và đại lý phân phối.
Đó không chỉ là sự hình thành các mối quan hệ người mua – người bán mà còn có thể là cơ hội tham gia vào các tổ chức, hiệp hội cùng ngành, tạo điều kiện cho doanh nghiệp học hỏi kinh nghiệm từ các đối tác trên toàn thế giới. Cơ sở lý luận về thúc đẩy xuất khẩu 2. Khái niệm về thúc đẩy xuất khẩu Theo Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO): “Thúc đẩy xuất khẩu là quá trình tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ của mình ra thị trường nước ngoài”. Theo Bộ Công Thương: “Thúc đẩy xuất khẩu là quá trình tác động vào các yếu tố thị trường, doanh nghiệp, môi trường kinh doanh để tạo điều kiện cho hàng hóa và dịch vụ Việt Nam được xuất khẩu ra thị trường nước ngoài”.
Có thể thấy, thúc đẩy xuất khẩu là quá trình tạo điều kiện thuận lợi, hỗ trợ và khuyến khích doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ của mình ra thị trường nước ngoài. Mục đích của thúc đẩy xuất khẩu là tăng cường kim ngạch xuất khẩu, nâng cao sức mạnh cạnh tranh của hàng hóa và dịch vụ Việt Nam trên thị trường quốc tế, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Nội dung thúc đẩy xuất khẩu 2. Thúc đẩy xuất khẩu về mặt lượng (1) Mở rộng quy mô sản xuất Quy mô sản xuất của một doanh nghiệp là khả năng sản xuất của doanh nghiệp ra một số lượng hàng hóa trong giới hạn khả năng về vốn, nhân lực và công nghệ.
Quy mô sản xuất được quy định liên kết chặt chẽ với quy mô nhà máy sản xuất, số lượng máy móc được lắp đặt và kỹ thuật công nghệ được người sản xuất áp dụng vào quá trình sản xuất. Mở rộng quy mô sản xuất là quá trình tăng cường khả năng sản xuất của một doanh nghiệp hoặc một ngành công nghiệp nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường và tăng cường hiệu suất kinh doanh. Mở rộng quy mô sản xuất sẽ giúp cho doanh nghiệp gia tăng sản lượng vì quy mô sản xuất càng lớn thì lượng hàng hóa sản xuất được của doanh nghiệp sẽ càng nhiều. Từ đó thúc đẩy những đơn đặt hàng lớn, gia tăng sự hiện diện của sản phẩm trên thị trường xuất khẩu.
Để mở rộng quy mô sản xuất, doanh nghiệp có thể sử dụng và kết hợp nhiều phương án khác nhau, như việc tăng cường đầu tư vào việc xây dựng, mở rộng các nhà máy sản xuất, mua sắm máy móc, thiết bị và công nghệ mới, mở rộng đội ngũ lao động trực tiếp, tối ưu hóa quy trình sản xuất.