Nợ xấu và giải pháp xử lý nợ xấu tại công ty cho thuê tài chính BIDV giai đoạn 2017-2020

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu ueh nợ xấu và giải pháp xử lý nợ xấu tại công ty cho thuê tài chính trách nhiệm hữu hạn một thành, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Trần Việt Tiến
• Người hướng dẫn: PGS.TS Hồ Viết Tiến
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Nợ Xấu Và Giải Pháp Xử Lý Nợ Xấu Tại Công Ty Cho Thuê Tài Chính BIDV Giai Đoạn 2017-2020
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH
• 1.1. Cho thuê tài chính
• 1.2. Sự hình thành và phát triển của hoạt động cho thuê tài chính
• 1.3. Định nghĩa cho thuê tài chính
• 1.4. Đặc trưng của cho thuê tài chính
• 1.5. Các phương thức cho thuê tài chính
• 1.6. Các yếu tố cấu thành thị trường cho thuê tài chính
• 1.7. Lợi ích và hạn chế của cho thuê tài chính
• 1.8. Phân biệt cho thuê tài chính và các hình thức khác
• 1.9. Phân loại nợ thuê tài chính
• 1.10. Nguyên nhân phát sinh nợ xấu
• 1.11. Hậu quả của nợ xấu
• 1.12. Công tác xử lý nợ xấu tại các Tổ chức tín dụng nói chung
• 1.13. Mục đích xử lý nợ xấu
• 1.14. Các giải pháp xử lý nợ xấu tại các tổ chức tín dụng
• 1.15. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NỢ XẤU VÀ CÔNG TÁC XỬ LÝ NỢ XẤU TẠI CÔNG TY CTTC TNHH MTV - NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM
• 2.1. Giới thiệu chung về Công ty
• 2.2. Tóm tắt quá trình hình thành và phát triển
• 2.3. Cơ cấu tổ chức. Nguyên tắc tổ chức quản lý và điều hành
• 2.4. Mô hình tổ chức
• 2.5. Kết quả hoạt động kinh doanh
• 2.5.1. Đánh giá chung
• 2.5.2. Đánh giá chi tiết tình hình kinh doanh
• 2.5.3. Tình hình nguồn vốn
• 2.6. Thực trạng nợ xấu và công tác xử lý nợ xấu tại BLC
• 2.6.1. Thực trạng nợ xấu tại BLC
• 2.6.2. Nợ xấu theo chủng loại thiết bị
• 2.6.3. Kết quả xử lý nợ xấu
• 2.7. Công tác xử lý nợ xấu
• 2.8. Các biện pháp xử lý nợ xấu tại Công ty cho thuê tài chính
• 2.8.1. Các biện pháp xử lý nợ xấu đang áp dụng
• 2.8.2. Những biện pháp xử lý nợ xấu chưa áp dụng
• 2.9. Đánh giá những mặt đạt được và chưa đạt được trong công tác xử lý nợ xấu
• 2.9.1. Những mặt đạt được
• 2.9.2. Những mặt còn tồn tại
• 2.9.3. Nguyên nhân những tồn tại
• 2.10. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP XỬ LÝ NỢ XẤU CỦA CÔNG TY CTTC TNHH MTV - NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2017-2020
• 3.1. Đối với công tác xử lý nợ xấu
• 3.1.1. Chuyên môn hóa xử lý nợ xấu
• 3.1.2. Hoàn thiện quy trình xử lý nợ xấu
• 3.1.3. Quy trình cơ cấu nợ
• 3.1.4. Quy trình xử lý nợ
• 3.1.5. Quy chế xử lý rủi ro
• 3.1.6. Đa dạng hóa các giải pháp xử lý nợ xấu
• 3.1.7. Tăng cường kiểm tra giám sát đối với công tác xử lý nợ xấu
• 3.2. Ngăn ngừa nợ xấu phát sinh tại BLC
• 3.3. Tái cơ cấu hoạt động kinh doanh giai đoạn 2017-2020
• 3.3.1. Đa dạng hóa hoạt động và sản phẩm cho thuê tài chính
• 3.3.2. Đa dạng hóa nguồn huy động vốn
• 3.3.3. Chuyển đổi hình thức sở hữu
• 3.3.4. Mục tiêu tăng trưởng
• 3.3.5. Sản phẩm/khách hàng mục tiêu
• 3.3.6. Cơ chế triển khai
• 3.3.7. Cải thiện chất lượng dịch vụ cho thuê tài chính
• 3.3.8. Xây dựng chiến lược khách hàng
• 3.3.9. Thiết lập chủng loại tài sản cho thuê thích hợp
• 3.3.10. Tận thu nợ ngoại bảng
• 3.3.11. Nâng cao chất lượng hoạt động cho thuê tài chính
• 3.3.12. Công tác nhân sự và cơ chế tiền lương
• 3.4. Một số đề xuất, kiến nghị
• 3.4.1. Đề xuất với nội bộ BLC
• 3.4.2. Đối với Hội đồng thành viên
• 3.4.3. Đối với Ban điều hành
• 3.4.4. Đề xuất với cơ quan chủ quản BIDV
• 3.4.5. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước
• 3.4.6. Kiến nghị với Hiệp hội cho thuê tài chính Việt Nam
• 3.4.7. Kiến nghị với Bộ Tài chính
• 3.4.8. Kiến nghị với Bộ Giao thông vận tải, Bộ Công An, Bộ Tư pháp
• 3.4.9. Kiến nghị với Chính phủ
• 3.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN CHUNG
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về nợ xấu tại công ty cho thuê tài chính BIDV

Nợ xấu là một trong những vấn đề nghiêm trọng ảnh hưởng đến hoạt động của các công ty cho thuê tài chính, đặc biệt là tại BIDV trong giai đoạn 2017-2020. Nợ xấu không chỉ gây thiệt hại cho công ty mà còn ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống tài chính. Việc hiểu rõ về nợ xấu và các nguyên nhân phát sinh là rất cần thiết để có những giải pháp xử lý hiệu quả.

1.1. Định nghĩa và phân loại nợ xấu

Nợ xấu được định nghĩa là các khoản nợ không thể thu hồi hoặc có khả năng thu hồi thấp. Phân loại nợ xấu thường dựa trên thời gian quá hạn và khả năng thanh toán của bên vay. Việc phân loại này giúp công ty có cái nhìn tổng quan về tình hình nợ xấu.

1.2. Nguyên nhân phát sinh nợ xấu tại BIDV

Nguyên nhân phát sinh nợ xấu tại BIDV có thể đến từ nhiều yếu tố như tình hình kinh tế, quản lý rủi ro kém, hoặc sự thay đổi trong chính sách cho vay. Việc phân tích nguyên nhân này giúp công ty có thể đưa ra các biện pháp khắc phục kịp thời.

II. Thách thức trong việc xử lý nợ xấu tại BIDV giai đoạn 2017 2020

Trong giai đoạn 2017-2020, BIDV đã phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc xử lý nợ xấu. Những thách thức này không chỉ đến từ nội bộ mà còn từ môi trường kinh doanh bên ngoài.

2.1. Tình hình kinh tế và tác động đến nợ xấu

Tình hình kinh tế Việt Nam trong giai đoạn này có nhiều biến động, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thanh toán của khách hàng. Sự suy giảm kinh tế đã làm gia tăng tỷ lệ nợ xấu tại BIDV.

2.2. Quản lý rủi ro và những hạn chế

Quản lý rủi ro tại BIDV còn nhiều hạn chế, dẫn đến việc không kiểm soát được các khoản nợ xấu. Việc thiếu các công cụ phân tích rủi ro cũng là một trong những nguyên nhân chính.

III. Giải pháp xử lý nợ xấu hiệu quả tại BIDV

Để xử lý nợ xấu hiệu quả, BIDV cần áp dụng các giải pháp đồng bộ và toàn diện. Những giải pháp này không chỉ giúp giảm tỷ lệ nợ xấu mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh.

3.1. Cải thiện quy trình xử lý nợ xấu

Cải thiện quy trình xử lý nợ xấu là một trong những giải pháp quan trọng. BIDV cần xây dựng quy trình rõ ràng và hiệu quả để xử lý các khoản nợ xấu một cách nhanh chóng.

3.2. Đa dạng hóa các phương pháp xử lý nợ

Đa dạng hóa các phương pháp xử lý nợ xấu như tái cấu trúc nợ, thương lượng với khách hàng, hoặc bán nợ cho bên thứ ba sẽ giúp BIDV linh hoạt hơn trong việc xử lý nợ xấu.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại BIDV

Việc áp dụng các giải pháp xử lý nợ xấu tại BIDV đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các nghiên cứu cho thấy tỷ lệ nợ xấu đã giảm đáng kể sau khi thực hiện các biện pháp này.

4.1. Kết quả đạt được từ các giải pháp

Các giải pháp xử lý nợ xấu đã giúp BIDV cải thiện tình hình tài chính, giảm tỷ lệ nợ xấu và nâng cao uy tín trong ngành tài chính.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

BIDV đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm từ việc xử lý nợ xấu, từ đó có thể áp dụng cho các giai đoạn tiếp theo nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của BIDV

Kết luận về tình hình nợ xấu tại BIDV cho thấy rằng việc xử lý nợ xấu là một quá trình liên tục và cần sự chú ý đặc biệt. Triển vọng tương lai của BIDV phụ thuộc vào khả năng quản lý nợ xấu và cải thiện quy trình cho vay.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

BIDV cần xác định rõ định hướng phát triển trong tương lai, tập trung vào việc nâng cao chất lượng tín dụng và giảm thiểu rủi ro nợ xấu.

5.2. Các chính sách hỗ trợ từ Chính phủ

Các chính sách hỗ trợ từ Chính phủ sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc giúp BIDV xử lý nợ xấu và phát triển bền vững trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động cho thuê tài chính (CTTC) tại Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển và thử thách kể từ khi hình thành vào năm 1996. Tính đến năm 2016, tổng tài sản của Công ty Cho thuê tài chính TNHH MTV - Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BLC) đạt khoảng 1.698 tỷ đồng, với dư nợ cho thuê tài chính đạt 1.331 tỷ đồng. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ xấu từng lên đến 40-50% trong một số thời điểm, gây ra nhiều khó khăn cho hoạt động của các công ty CTTC nói chung và BLC nói riêng. Nợ xấu không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh mà còn tác động tiêu cực đến hệ thống tài chính ngân hàng và nền kinh tế quốc gia.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc phân tích thực trạng nợ xấu và các giải pháp xử lý nợ xấu tại BLC trong giai đoạn 2017-2020, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh và đảm bảo sự phát triển bền vững của công ty. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các số liệu thực tế thu thập từ năm 2014 đến 2016 tại BLC, với trọng tâm là các khoản nợ xấu và công tác xử lý liên quan. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp các giải pháp thiết thực, góp phần giảm thiểu rủi ro tín dụng và nâng cao năng lực quản lý nợ xấu trong lĩnh vực cho thuê tài chính tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản trị rủi ro tín dụng, đặc biệt là phân loại nợ theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN, bao gồm 5 nhóm nợ từ đủ tiêu chuẩn đến có khả năng mất vốn. Các khái niệm chính gồm:

• Cho thuê tài chính (CTTC): Hoạt động cấp tín dụng trung và dài hạn thông qua việc cho thuê tài sản cụ thể, trong đó bên cho thuê giữ quyền sở hữu tài sản và bên thuê sử dụng tài sản trong thời hạn hợp đồng.
• Nợ xấu: Các khoản nợ được phân loại vào nhóm 3, 4 và 5 theo tiêu chuẩn của Ngân hàng Nhà nước, phản ánh khả năng thu hồi thấp hoặc mất vốn.
• Xử lý nợ xấu: Các biện pháp nhằm thu hồi vốn, giảm thiểu tổn thất do nợ xấu gây ra, bao gồm tái cơ cấu, xử lý tài sản đảm bảo, bán nợ, chứng khoán hóa, sử dụng biện pháp pháp lý và dự phòng rủi ro.
• Rủi ro tín dụng: Nguy cơ mất vốn hoặc không thu hồi được nợ do khách hàng không thực hiện đúng nghĩa vụ trả nợ.

Khung lý thuyết này giúp phân tích nguyên nhân phát sinh nợ xấu, đánh giá hiệu quả các biện pháp xử lý và đề xuất giải pháp phù hợp với đặc thù hoạt động CTTC tại BLC.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính kết hợp phân tích số liệu thứ cấp thu thập từ BLC trong giai đoạn 2014-2016. Cỡ mẫu bao gồm toàn bộ các khoản nợ và hồ sơ xử lý nợ xấu của công ty trong thời gian này. Phương pháp chọn mẫu là tổng thể nhằm đảm bảo tính toàn diện và chính xác trong đánh giá thực trạng.

Phân tích dữ liệu được thực hiện thông qua các công cụ thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ nợ xấu, đánh giá hiệu quả các biện pháp xử lý nợ và phân tích nguyên nhân phát sinh nợ xấu. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2017 đến 2020, tập trung vào việc xây dựng và triển khai các giải pháp xử lý nợ xấu dựa trên kết quả phân tích thực trạng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ nợ xấu giảm nhưng vẫn còn tồn tại: Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ của BLC giảm từ 8,37% năm 2014 xuống còn 2,22% vào cuối năm 2016, đạt mức dưới 3% theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Tuy nhiên, nợ xấu ngoại bảng vẫn chiếm tỷ trọng lớn, với 608 tỷ đồng năm 2016, chiếm khoảng 45,7% tổng nợ xấu.

2. Giảm quy mô dư nợ và tài sản: Tổng tài sản của BLC giảm 34,75% so với năm 2014, còn 1.698 tỷ đồng vào năm 2016. Dư nợ cho thuê tài chính cũng giảm 36,64% trong cùng kỳ, phản ánh chính sách kiểm soát tăng trưởng và tập trung xử lý nợ xấu.

3. Hiệu quả công tác thu hồi nợ ngoại bảng: Số thu nợ ngoại bảng tăng 112,22% từ 34 tỷ đồng năm 2014 lên 72 tỷ đồng năm 2016, cho thấy sự quyết liệt trong công tác thu hồi nợ và xử lý tài sản đảm bảo.

4. Chi phí hoạt động giảm nhưng lợi nhuận suy giảm: Chi phí hoạt động trên tổng doanh thu giảm 18,71% so với năm 2014, tuy nhiên lợi nhuận trước thuế năm 2016 chỉ đạt 1,1 tỷ đồng, giảm 96,85% so với năm 2014, chủ yếu do ảnh hưởng của việc trích lập dự phòng rủi ro và xử lý nợ xấu.

Thảo luận kết quả

Việc giảm tỷ lệ nợ xấu nội bảng xuống dưới 3% là kết quả tích cực, phản ánh hiệu quả của các biện pháp xử lý nợ xấu như tái cơ cấu khoản nợ, xử lý tài sản đảm bảo và thu hồi nợ ngoại bảng. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ xấu ngoại bảng vẫn cao, cho thấy tồn tại các khoản nợ khó đòi và cần có giải pháp xử lý triệt để hơn.

Giảm quy mô dư nợ và tài sản là chiến lược kiểm soát rủi ro, giúp BLC tập trung nguồn lực cho công tác xử lý nợ xấu, nhưng cũng ảnh hưởng đến doanh thu và lợi nhuận. So sánh với các công ty CTTC khác và báo cáo ngành cho thấy BLC đã có bước tiến trong việc nâng cao chất lượng tài sản và quản lý rủi ro tín dụng.

Các số liệu thu hồi nợ ngoại bảng tăng mạnh chứng tỏ sự quyết tâm và hiệu quả trong công tác thu hồi, góp phần cải thiện dòng tiền và giảm áp lực tài chính. Tuy nhiên, lợi nhuận giảm sâu phản ánh chi phí xử lý nợ xấu và trích lập dự phòng lớn, đòi hỏi BLC cần cân đối giữa xử lý nợ và duy trì hoạt động kinh doanh bền vững.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ nợ xấu theo năm, bảng so sánh chi phí và lợi nhuận, cũng như biểu đồ thu hồi nợ ngoại bảng để minh họa rõ nét xu hướng và hiệu quả xử lý.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Chuyên môn hóa công tác xử lý nợ xấu: Xây dựng đội ngũ chuyên viên xử lý nợ chuyên nghiệp, nâng cao năng lực phân tích và đàm phán với khách hàng nhằm tăng tỷ lệ thu hồi nợ trong vòng 12-18 tháng tới. Chủ thể thực hiện: Ban điều hành BLC.

2. Hoàn thiện quy trình xử lý nợ: Rà soát, cập nhật và chuẩn hóa quy trình cơ cấu nợ, xử lý tài sản đảm bảo và thu hồi nợ, đảm bảo tuân thủ pháp luật và nâng cao hiệu quả xử lý trong 6-12 tháng. Chủ thể thực hiện: Phòng Quản lý rủi ro và Phòng Hỗ trợ khách hàng.

3. Đa dạng hóa giải pháp xử lý nợ: Áp dụng các biện pháp như bán nợ cho công ty quản lý tài sản, chứng khoán hóa khoản nợ xấu, phối hợp với các cơ quan pháp lý để xử lý nhanh các khoản nợ khó đòi trong 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Ban Tổng giám đốc phối hợp với BIDV và các đối tác.

4. Tăng cường kiểm tra, giám sát: Thiết lập hệ thống giám sát chặt chẽ công tác cho thuê tài chính và xử lý nợ, phát hiện sớm rủi ro để ngăn ngừa nợ xấu phát sinh, thực hiện liên tục trong toàn bộ giai đoạn 2017-2020. Chủ thể thực hiện: Ban Kiểm soát nội bộ và Phòng Rủi ro.

5. Tái cơ cấu hoạt động kinh doanh: Đa dạng hóa sản phẩm cho thuê tài chính, mở rộng khách hàng mục tiêu, cải thiện chất lượng dịch vụ nhằm tăng doanh thu và giảm áp lực nợ xấu trong 3 năm tới. Chủ thể thực hiện: Ban Điều hành và Phòng Kinh doanh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các công ty cho thuê tài chính: Nghiên cứu giúp hiểu rõ nguyên nhân và giải pháp xử lý nợ xấu, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro và phát triển bền vững.

2. Ngân hàng thương mại và tổ chức tín dụng: Áp dụng các mô hình xử lý nợ xấu và quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động cho thuê tài chính và tín dụng trung, dài hạn.

3. Cơ quan quản lý nhà nước: Tham khảo để hoàn thiện chính sách, quy định pháp luật liên quan đến hoạt động cho thuê tài chính và xử lý nợ xấu, góp phần xây dựng thị trường tài chính lành mạnh.

4. Học viên, nghiên cứu sinh ngành kinh tế, tài chính: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về hoạt động cho thuê tài chính, quản lý nợ xấu và các giải pháp thực tiễn tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Nợ xấu là gì và tại sao lại phát sinh trong hoạt động cho thuê tài chính?
   Nợ xấu là các khoản nợ không được trả đúng hạn hoặc có nguy cơ mất vốn, phát sinh do yếu tố khách quan như biến động kinh tế, pháp luật và chủ quan như quản lý kém, rủi ro khách hàng. Ví dụ, tỷ lệ nợ xấu tại BLC từng lên đến 8,37% năm 2014 do ảnh hưởng suy thoái kinh tế.

2. Các biện pháp xử lý nợ xấu hiệu quả nhất hiện nay là gì?
   Bao gồm tái cơ cấu khoản nợ, xử lý tài sản đảm bảo, bán nợ, chứng khoán hóa và sử dụng biện pháp pháp lý. Tại BLC, thu hồi nợ ngoại bảng tăng 112% trong 3 năm cho thấy hiệu quả của việc áp dụng đa dạng giải pháp.

3. Tại sao tỷ lệ nợ xấu ngoại bảng lại cao hơn nội bảng?
   Nợ ngoại bảng thường là các khoản nợ khó đòi, chưa được ghi nhận chính thức hoặc đang trong quá trình xử lý, do đó tỷ lệ cao hơn. Việc thu hồi nợ ngoại bảng tại BLC đạt 72 tỷ đồng năm 2016, tăng 8,54% so với năm trước.

4. Làm thế nào để ngăn ngừa nợ xấu phát sinh trong tương lai?
   Tăng cường kiểm soát, giám sát chặt chẽ quy trình cho thuê, đánh giá khách hàng kỹ lưỡng, áp dụng công nghệ quản lý rủi ro và đào tạo nhân sự chuyên môn cao. BLC đã đề xuất hoàn thiện quy trình và chuyên môn hóa công tác xử lý nợ.

5. Vai trò của pháp luật trong xử lý nợ xấu là gì?
   Pháp luật tạo khung pháp lý cho việc xử lý tài sản đảm bảo, thu hồi nợ qua tòa án hoặc trọng tài, đồng thời bảo vệ quyền lợi các bên. Tuy nhiên, thủ tục pháp lý thường phức tạp và kéo dài, nên được coi là biện pháp cuối cùng.

Kết luận

• Hoạt động cho thuê tài chính tại BLC đã góp phần quan trọng trong việc cung cấp vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
• Tỷ lệ nợ xấu đã được kiểm soát và giảm đáng kể từ 8,37% năm 2014 xuống còn 2,22% năm 2016, tuy nhiên nợ xấu ngoại bảng vẫn là thách thức lớn.
• Các biện pháp xử lý nợ xấu đa dạng và quyết liệt đã giúp BLC thu hồi nợ hiệu quả, nhưng lợi nhuận vẫn chịu áp lực do chi phí xử lý và trích lập dự phòng.
• Đề xuất các giải pháp chuyên môn hóa, hoàn thiện quy trình, đa dạng hóa phương pháp xử lý và tăng cường giám sát nhằm nâng cao hiệu quả công tác xử lý nợ xấu trong giai đoạn 2017-2020.
• Khuyến nghị các tổ chức tín dụng, cơ quan quản lý và nhà nghiên cứu tiếp tục quan tâm, áp dụng và phát triển các giải pháp quản lý rủi ro tín dụng phù hợp với thực tiễn Việt Nam.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi và đánh giá hiệu quả định kỳ, đồng thời cập nhật chính sách phù hợp với diễn biến thị trường và pháp luật.

Các đơn vị liên quan cần phối hợp chặt chẽ để xây dựng môi trường cho thuê tài chính an toàn, hiệu quả, góp phần phát triển kinh tế bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH 1. Cho thuê tài chính 1. Sự hình thành và phát triển của hoạt động cho thuê tài chính Thế kỷ thứ XX, với những bước tiến nhảy vọt của khoa học kỹ thuật, nền kinh tế hàng hóa đã tạo ra rất nhiều sản phẩm đa dạng, hoạt động cho thuê tài sản truyền thống đã không thỏa mãn được một số đòi hỏi, yêu cầu mới của các chủ thể tham gia giao dịch. Từ đó, CTTC đã ra đời bên cạnh hình thức cho thuê tài sản truyền thống.

Khởi xướng và sáng tạo ra hình thức CTTC là Công ty CTTC Hoa Kỳ (United States Leasing Corporation) do Henry Shoeld sáng lập vào tháng 05/1952để phục vụ cho ngành công nghiệp vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt. Chính Công ty này đã làm cho hoạt động cho thuê tài sản có sự phát triển và thay đổi về chất bằng việc cho ra đời một hình thức cho thuê tài sản mới gọi là CTTC (finance leases), hay còn gọi là cho thuê vốn (capital leases). Hình thức cho thuê này không còn mang tính chất của giao dịch cho thuê tài sản thông thường nữa mà đã mang tính chất của một hoạt động tín dụng. Sau đó, hình thức CTTC lan sang Châu Âu, được ghi vào luật thuê mua của Pháp năm 1960 với tên gọi “Credit Bail”.

Tại Châu Á, Nhật Bản là quốc gia có ngành kinh doanh cho thuê ra đời sớm nhất. Công ty cho thuê đầu tiên của Nhật được thành lập vào năm 1963, đó là Công ty cho thuê Orient (Orient Leasing Corporation). Đầu những năm 70, hoạt động CTTC cũng bắt đầu xuất hiện ở Hàn Quốc, Ấn Độ, Indonesia. Đến cuối những năm 70 đầu 80, hoạt động CTTC đã phát triển hầu hết ở các nước Châu Á và Châu Phi.

So với các nước Châu Á khác, hoạt động CTTC thâm nhập vào Việt Nam có phần muộn hơn. CTTC là hình thức cấp tín dụng được pháp luật lần đầu tiên ghi nhận tại Pháp lệnh ngân hàng, hợp tác xã tín dụng và công ty tài chính năm 1990 với tên gọi là hoạt động thuê mua tài chính. Ngày 27/05/1995, Thống đốc NHNN ra Quyết định số 149/QĐ-NH5 về ban hành thể lệ tín dụng thuê mua. Theo Quyết định này, các tổ chức tín dụng được LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 thành lập Công ty trực thuộc hoặc văn phòng tín dụng thuê mua để quản lý và giám sát hoạt động tín dụng thuê mua.

Tiếp theo đó, ngày 09/10/1995, Chính phủ ban hành Nghị định 64/CP về Qui chế tạm thời về tổ chức và hoạt động của Công ty CTTC tại Việt Nam. Nghị định này đã là cơ sở hướng dẫn và là quyết định cho hàng loạt các Công ty CTTC ra đời. Sau khi Luật các tổ chức tín dụng năm 1997 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2004) và mới đây nhất là luật các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 được ban hành vào ngày 16/06/2010 có hiệu lực từ ngày 01/01/2011, hoạt động CTTC ngày càng được điều chỉnh, quy định một cách chi tiết và hệ thống. Mặc dù hoạt động CTTC cũng đã manh nha ở các ngân hàng thương mại và Công ty CTTC đầu tiên chính thức được thành lập ở Việt Nam là vào năm 1996 (Công ty CTTC Quốc Tế VILC, là liên doanh giữa Ngân hàng Công Thương Việt Nam, Công ty Tài chính Quốc tế, Ngân hàng Ngoại thương Pháp, Công ty cho thuê công nghiệp Hàn Quốc, Ngân hàng tín dụng Nhật Bản), nhưng mãi đến khi Nghị định số 16/2001/NĐ-CP ngày 02/05/2001, nghị định 65/2005 ngày 19/05/2005(sửa đổi, bổ sung nghị định 16/2001/NĐ-CP) của Chính Phủ về tổ chức và hoạt động của Công ty CTTC được ban hành để cụ thể hoá Luật các TCTD thì hoạt động CTTC ở Việt Nam mới thực sự được hình thành.

Mới đây nhất, chính phủ đã ban hành Nghị định số 39/2014/NĐ-CP ngày 07/05/2014 về hoạt động của Công ty tài chính và Công ty Cho thuê tài chính,việc hoàn thiện hệ thống pháp luật này đã tạo cơ sở và điều kiện thuận lợi cho hoạt động CTTC ở Việt Nam. Hiện nay, ở Việt Nam chỉ còn 8 Công ty CTTC còn hoạt động(ban đầu là 12 công ty) và 01 Hiệp hội CTTC Việt Nam (một tổ chức phi chính phủ được các Công ty CTTC tự nguyện tham gia) được thành lập năm 2007, đến nay có 8 thành viên. Hiệp hội CTTC Việt Nam đã cùng với các Công ty CTTC đánh giá tổng kết hoạt động thực tiễn, đề xuất, kiến nghị với Chính phủ, NHNN những vấn đề để hoàn thiện các cơ chế, tạo điều kiện cho các công ty CTTC hoạt động tốt hơn. Lượng vốn cấp theo hình thức CTTC chiếm tỷ lệ khá nhỏ so với hình thức cấp LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 vốn của ngân hàng, chỉ 3-4% tổng dư nợ.

Trong khi đó, với lợi thế của mình, đáng lẽ loại hình CTTC phải được phát triển mạnh ở Việt Nam, nơi các doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm 95% tổng số Doanh nghiệp và cần một lượng vốn lớn cho đầu tư, mở rộng. Dù vậy, cũng phải nhìn nhận hoạt động CTTC đã phần nào giảm sức ép và gánh nặng cho hệ thống NHTM trong việc cung ứng vốn, đặc biệt nguồn vốn trung và dài hạn. Định nghĩa cho thuê tài chính Tại Việt Nam, định nghĩa chi tiết và đầy đủ về CTTC tại Nghị định số 39/2014/NĐ-CP ngày 07/05/2014 như sau: “Cho thuê tài chính là hoạt động cấp tín dụng trung hạn, dài hạn trên cơ sở hợp đồng cho thuê tài chính giữa bên Cho thuê tài chính với bên thuê tài chính. Bên cho thuê tài chính cam kết mua tài sản cho thuê tài chính theo yêu cầu của bên thuê tài chính và nắm giữ quyền sở hữu đối với tài sản cho thuê tài chính trong suốt thời hạn cho thuê.

Bên thuê tài chính sử dụng tài sản thuê tài chính và thanh toán tiền thuê trong suốt thời hạn thuê quy định trong hợp đồng cho thuê tài chính”. Đặc trưng của cho thuê tài chính Thứ nhất, CTTC là phương thức cấp tín dụng mà đối tượng là một tài sản cụ thể. Khác với các hình thức cấp tín dụng khác mà theo đó, TCTD chuyển giao một khoản tiền, trong hình thức cấp tín dụng CTTC, bên cho thuê tiến hành cấp tín dụng bằng cách chuyển giao cho khách hàng (bên thuê) một tài sản cụ thể (máy móc, dây chuyền sản xuất, phương tiện vận tải hoặc động sản khác) để bên thuê sử dụng trong một thời gian nhất định. Bên thuê có nghĩa vụ trả toàn bộ tiền thuê theo thỏa thuận.

Tính chất thanh toán trọn vẹn của giao dịch CTTC cho thấy bản chất tín dụng của hoạt động này. Cũng tương tự như pháp luật một số quốc gia trên thế giới, pháp luật Việt Nam ghi nhận CTTC là hình thức cấp tín dụng trung và dài hạn, nhằm phù hợp với đặc điểm của đối tượng cho thuê là những động sản có giá trị, thời gian cần thiết để khấu hao thường từ một năm trở lên. Thứ hai, CTTC là hình thức cho thuê mà hầu hết các quyền năng của chủ sở hữu (bên cho thuê) được chuyển giao cho bên thuê. Khác với các hình thức thuê tài sản thông thường theo quy định của pháp luật dân sự, trong hoạt động CTTC bên LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 cho thuê thường chỉ giữ quyền sở hữu “danh nghĩa” đối với tài sản cho thuê (quyền này cho phép bên cho thuê có thể thu hồi tài sản cho thuê nếu bên thuê vi phạm hợp đồng), còn những quyền năng cụ thể đối với tài sản cho thuê được chuyển giao hầu như hoàn toàn cho bên thuê.

Điều này được lý giải bởi bản chất tín dụng của hoạt động CTTC: Bên cho thuê chỉ quan tâm đến khả năng thu hồi cả gốc và lãi của khoản tín dụng, còn việc sử dụng khoản tín dụng được cấp là quyền của bên nhận tín dụng (bên thuê). Cụ thể hoá những đặc trưng của nghiệp vụ CTTC, quy định pháp luật Việt Nam hiện hành ghi nhận CTTC phải có một trong những điều kiện sau đây: - Khi kết thúc thời hạn cho thuê theo hợp đồng, bên thuê được chuyển quyền sở hữu tài sản thuê hoặc được tiếp tục thuê theo sự thoả thuận của hai bên; - Khi kết thúc thời hạn cho thuê theo hợp đồng, bên thuê được quyền ưu tiên mua tài sản thuê theo giá danh nghĩa thấp hơn giá trị thực tế của tài sản thuê tại thời điểm mua lại; - Thời hạn cho thuê một loại tài sản ít nhất phải bằng 60% thời gian cần thiết để khấu hao tài sản thuê; - Tổng số tiền thuê một loại tài sản quy định tại Hợp đồng CTTC, ít nhất phải tương đương với giá trị của tài sản đó tại thời điểm ký hợp đồng. Các phương thức cho thuê tài chính 1. Phương thức cho thuê tài chính cơ bản a) Cho thuê tài chính hai bên Bên cho thuê sử dụng tài sản sẵn có của mình để thực hiện nghiệp vụ CTTC.

Các định chế tài chính rất ít sử dụng phương thức tài trợnày, trừ trường hợp đối với tài sản đã cho thuê thu hồi về không đem phát mại, mà thường do các công ty kinh doanh bất động sản và các công ty sản xuất máy móc thiết bị thực hiện để đẩy mạnh việc tiêu thụ sản phẩm của họ. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 Chuyển giao quyền sử dụng(2) Ký hợp đồng thuê(1) BÊN CHO THUÊ BÊN ĐI THUÊ Giao tài sản(3) Thanh toán tiền thuê(4) Hình 1.1: Quy trình CTTC hai bên (1) Bên cho thuê và bên đi thuê ký hợp đồng CTTC (2) Bên cho thuê lập thủ tục bàn giao tài sản cho bên thuê sử dụng (3) Bên cho thuê giao tài sản cho bên thuê (4) Theo định kỳ bên thuê thanh toán tiền thuê cho bên cho thuê b) Cho thuê tài chính ba bên Phương thức tài trợ ba bên là phương thức CTTC phổ biến nhất, được áp dụng nhiều nhất để tài trợ cho các doanh nghiệp, đặc biệt là CTTC đối với máy móc thiết bị. Trên thế giới, 80% hợp đồng CTTC áp dụng theo phương thức này. BÊN CHO THUÊ (5) (3) (2) (1) (6) (7) (4) BÊN CUNG CẤP BÊN ĐI THUÊ Hình 1.2: Quy trình CTTC ba bên 1-Bên cho thuê và bên đi thuê ký Hợp đồng thuê tài sản.

2- Bên cho thuê và bên cung cấp ký Hợp đồng mua tài sản. 3- Bên cung cấp lập thủ tục chuyển giao quyền sở hữu cho bên thuê. 4- Bên cung cấp chuyển giao tài sản cho bên đi thuê 5- Bên cho thuê thanh toán tiền mua tài sản. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.