Giải Pháp Thúc Đẩy Hoạt Động Khởi Nghiệp Ở Việt Nam

Khám phá cuộc đời và sự nghiệp của Luan An Pham Thi Quynh Nga, một nhân vật nổi bật trong lĩnh vực nghệ thuật và văn hóa Việt Nam.

• Tác giả: Phạm Thị Quỳnh Nga
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Công Toàn
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Giải Pháp Thúc Đẩy Hoạt Động Khởi Nghiệp Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN THÚC ĐẨY HOẠT ĐỘNG KHỞI NGHIỆP
• 1.1. Các nghiên cứu của nước ngoài về thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp
• 1.2. Các nghiên cứu trong nước về thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp
• 1.3. Nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động khởi nghiệp
• 1.4. Khoảng trống nghiên cứu
• 1.5. Đánh giá chung về kết quả của các công trình đã nghiên cứu
• 1.6. Khoảng trống cần tiếp tục nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ THÚC ĐẨY HOẠT ĐỘNG KHỞI NGHIỆP
• 2.1. Lý luận chung về thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp
• 2.2. Các khái niệm có liên quan
• 2.3. Các lý thuyết, đặc điểm và vai trò thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp
• 2.4. Nội dung thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp
• 2.5. Xây dựng và ban hành các chính sách thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp
• 2.6. Hỗ trợ phát triển các ý tưởng khởi nghiệp
• 2.7. Xây dựng và liên kết các tổ chức trong hệ sinh thái khởi nghiệp
• 2.8. Hỗ trợ phát triển các doanh nghiệp khởi nghiệp
• 2.9. Hoạt động kiểm tra, giám sát công tác hỗ trợ hoạt động khởi nghiệp
• 2.10. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động khởi nghiệp
• 2.10.1. Vốn con người
• 2.10.2. Văn hóa địa phương và văn hóa doanh nghiệp
• 2.10.3. Khả năng tiếp cận tài chính
• 2.10.4. Mối quan hệ giữa các thành phần trong hệ sinh thái khởi nghiệp
• 2.10.5. Môi trường kinh doanh
• 2.11. Kinh nghiệm thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp của các quốc gia
• 2.12. Kinh nghiệm quốc tế về thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp
• 2.13. Bài học kinh nghiệm về thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp ở Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Câu hỏi nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp tiếp cận nghiên cứu
• 3.2.1. Tiếp cận kế thừa những công trình đã có
• 3.2.2. Phương pháp tiếp cận hệ thống
• 3.2.3. Tiếp cận có sự tham gia
• 3.3. Khung phân tích và giả thuyết nghiên cứu về thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp ở Việt Nam
• 3.3.1. Khung phân tích về thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp ở Việt Nam
• 3.3.2. Các giả thuyết nghiên cứu
• 3.4. Quy trình nghiên cứu
• 3.5. Nghiên cứu định tính thang đo các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động khởi nghiệp ở Việt Nam
• 3.5.1. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5.2. Quy trình thực hiện nghiên cứu định tính
• 3.5.3. Kết quả nghiên cứu định tính
• 3.6. Phương pháp thu thập thông tin
• 3.6.1. Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp
• 3.6.2. Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp
• 3.7. Phương pháp phân tích thông tin
• 3.8. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: THỰC TRẠNG THÚC ĐẨY HOẠT ĐỘNG KHỞI NGHIỆP Ở VIỆT NAM
• 4.1. Khái quát chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của Việt Nam
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 4.1.3. Thuận lợi và khó khăn từ điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội đối với thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp ở Việt Nam
• 4.2. Thực trạng khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tại Việt Nam
• 4.3. Thực trạng thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp ở Việt Nam
• 4.3.1. Xây dựng và ban hành các chính sách thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp
• 4.3.2. Hỗ trợ phát triển các ý tưởng khởi nghiệp
• 4.3.3. Xây dựng và liên kết các thành phần trong hệ sinh thái khởi nghiệp
• 4.3.4. Hỗ trợ phát triển doanh nghiệp khởi nghiệp ở Việt Nam
• 4.3.5. Hoạt động kiểm tra, giám sát công tác hỗ trợ hoạt động khởi nghiệp
• 4.4. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động khởi nghiệp ở Việt Nam
• 4.4.1. Thông tin chung về đối tượng nghiên cứu
• 4.4.2. Phân tích thống kê mô tả về các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động khởi nghiệp ở Việt Nam
• 4.4.3. Kết quả kiểm định thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha
• 4.4.4. Kết quả kiểm định thang đo bằng phân tích yếu tố khám phá (EFA)
• 4.4.5. Phân tích mô hình hồi quy đa biến về các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động khởi nghiệp ở Việt Nam
• 4.5. Đánh giá chung về thực trạng thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp ở Việt Nam
• 4.5.1. Những mặt đạt được trong thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp ở Việt Nam
• 4.5.2. Những vấn đề còn tồn tại thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp ở Việt Nam
• 4.5.3. Nguyên nhân của những hạn chế trong thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp ở Việt Nam
• 5. CHƯƠNG 5: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM THÚC ĐẨY HOẠT ĐỘNG KHỞI NGHIỆP Ở VIỆT NAM ĐẾN NĂM 2030, TẦM NHÌN ĐẾN NĂM 2035
• 5.1. Bối cảnh quốc tế và trong nước ảnh hưởng đến quá trình thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp ở Việt Nam
• 5.1.1. Bối cảnh quốc tế
• 5.1.2. Bối cảnh trong nước
• 5.2. Mục tiêu, quan điểm thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp ở Việt Nam
• 5.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 5.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 5.2.3. Quan điểm chỉ đạo
• 5.3. Giải pháp nhằm thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp ở Việt Nam trong thời gian đến năm 2025 và tầm nhìn 2030
• 5.3.1. Cơ sở của hệ thống giải pháp
• 5.3.2. Giải pháp thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp ở Việt Nam thời gian tới
• 5.3.3. Một số kiến nghị
• 5.3.3.1. Kiến nghị với Chính phủ
• 5.3.3.2. Kiến nghị với Bộ Tài chính
• 5.3.3.3. Kiến nghị với Bộ Khoa học & Công nghệ
• 5.3.3.4. Kiến nghị với Bộ Kế hoạch và Đầu tư
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giải Pháp Thúc Đẩy Hoạt Động Khởi Nghiệp

Khởi nghiệp và phát triển doanh nghiệp là chủ trương lớn của Đảng, được thể hiện trong Đại hội XII và XIII. Đảng và Nhà nước đã tạo điều kiện thuận lợi nhất cho hoạt động khởi nghiệp hình thành và phát triển, cụ thể là Quyết định 844/QĐ-TTg về Đề án “Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Quốc gia đến năm 2025”. Đề án này đã tạo nền tảng pháp lý quan trọng để hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo phát triển mạnh mẽ. Hầu hết các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã ban hành kế hoạch triển khai Đề án 844 nhằm hỗ trợ khởi nghiệp lâu dài. Khởi nghiệp và thúc đẩy doanh nghiệp phát triển luôn là một động lực quan trọng trong phát triển quốc gia, đặc biệt trong cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, khởi nghiệp và tạo dựng doanh nghiệp là động lực quan trọng của nền kinh tế các quốc gia, góp phần giải quyết khó khăn, thách thức mang tính toàn cầu và hướng tới sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia.

1.1. Vai Trò Của Khởi Nghiệp Trong Phát Triển Kinh Tế

Khởi nghiệp khuyến khích khai thác nguồn lao động, nguồn vốn, công nghệ và thị trường. Đây là môi trường thuận lợi để khai thác tối đa chất xám, tinh thần và ước mơ của thế hệ trẻ. DNKN làm giảm nguy cơ thất nghiệp, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, giảm bớt sự chênh lệch giàu nghèo, thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ của quốc gia. Theo nghiên cứu, Việt Nam xếp thứ 54/100 về hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu, có 84 vườn ươm, 116 bằng sáng chế được cấp, 35 tổ chức thúc đẩy kinh doanh và 68 quỹ đầu tư mạo hiểm. Việt Nam có 857.551 doanh nghiệp đang hoạt động và 116.839 doanh nghiệp thành lập mới năm 2021 [3].

1.2. Thách Thức Đối Với Hoạt Động Khởi Nghiệp Tại Việt Nam

Mặc dù đã đạt được những kết quả đáng khích lệ, hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo của Việt Nam vẫn còn khoảng cách so với các nước trong khu vực và trên thế giới. Các giải pháp thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp còn nhiều vướng mắc. Văn bản chính sách hỗ trợ DNKN còn chưa rõ ràng. Hoạt động kết nối triển khai và chuyển giao công nghệ giữa các doanh nghiệp khởi nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học; hỗ trợ ứng dụng, chuyển giao công nghệ vẫn còn chưa đạt hiệu quả cao. Các chính sách hỗ trợ về tài chính, tiếp cận tín dụng và cơ sở mặt bằng còn chung chung, chưa cụ thể theo khu vực. Vốn nhân lực còn thiếu và yếu do sự liên kết giữa các trường đại học và viện nghiên cứu với chính quyền các tỉnh và các Bộ, ngành Trung ương.

II. Các Nghiên Cứu Tiên Phong Về Thúc Đẩy Hoạt Động Khởi Nghiệp

Các nghiên cứu về thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp (HĐKN) chủ yếu tập trung vào chính sách và yếu tố ảnh hưởng. Nghiên cứu của Xu và Chen (2019) đánh giá tác động của chính sách khởi nghiệp đến sự phát triển của DNKN, cho thấy chính sách thúc đẩy có tác động tích cực. Reynolds và cộng sự (2005) sử dụng số liệu từ 43 quốc gia, khẳng định vai trò quan trọng của chính sách hỗ trợ. Tuy nhiên, các nghiên cứu này chủ yếu tập trung vào các nước phát triển, ít xem xét bối cảnh đặc thù của các nước đang phát triển như Việt Nam. Các nghiên cứu trong nước còn hạn chế về phạm vi và phương pháp, chưa đánh giá toàn diện các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động khởi nghiệp.

2.1. Nghiên Cứu Về Chính Sách Thúc Đẩy Khởi Nghiệp

Xu và Chen [185] đã đánh giá tác động của các chính sách khởi nghiệp đối với sự phát triển của các DNKN. Nghiên cứu đã điều tra 315 doanh nghiệp khởi nghiệp, sử dụng mô hình SEM để đánh giá yếu tố chính sách. Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rằng chính sách thúc đẩy có tác động cùng chiều với sự phát triển của DNKN. Nghiên cứu cũng đề xuất một số chính sách để thúc đẩy khởi nghiệp như: hỗ trợ về vốn, hỗ trợ thuế, hỗ trợ thị trường….

2.2. Nghiên Cứu Về Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Khởi Nghiệp

Nghiên cứu của Reynolds và cộng sự [153] sử dụng số liệu của 43 quốc gia trong giai đoạn từ 1998 đến 2003 đã khẳng định rõ vai trò quan trọng của các chính sách và các yếu tố như môi trường kinh doanh, văn hóa và khả năng tiếp cận nguồn lực đối với sự phát triển của hoạt động khởi nghiệp. Các yếu tố này đóng vai trò then chốt trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho các DNKN phát triển.

III. Cơ Sở Lý Luận Về Thúc Đẩy Hoạt Động Khởi Nghiệp Ở Việt Nam

Thúc đẩy HĐKN bao gồm xây dựng chính sách, hỗ trợ ý tưởng, xây dựng hệ sinh thái, hỗ trợ phát triển doanh nghiệp và kiểm tra, giám sát. Các yếu tố ảnh hưởng bao gồm vốn con người, văn hóa, khả năng tiếp cận tài chính, mối quan hệ trong hệ sinh thái và môi trường kinh doanh. Kinh nghiệm quốc tế từ các quốc gia như Ấn Độ, Israel, Singapore, và Thụy Điển cung cấp bài học quý giá cho Việt Nam. Việt Nam cần xây dựng chính sách phù hợp, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, tăng cường hỗ trợ tài chính và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao để thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp.

3.1. Các Thành Phần Của Thúc Đẩy Hoạt Động Khởi Nghiệp

Nội dung thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp bao gồm xây dựng và ban hành các chính sách thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp, hỗ trợ phát triển các ý tưởng khởi nghiệp, xây dựng và liên kết các tổ chức trong hệ sinh thái khởi nghiệp, hỗ trợ phát triển các doanh nghiệp khởi nghiệp, hoạt động kiểm tra, giám sát công tác hỗ trợ hoạt động khởi nghiệp.

3.2. Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Hoạt Động Khởi Nghiệp

Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động khởi nghiệp bao gồm: Vốn con người (kỹ năng, kinh nghiệm), Văn hóa địa phương và văn hóa doanh nghiệp (tinh thần khởi nghiệp, chấp nhận rủi ro), Khả năng tiếp cận tài chính (vốn, tín dụng), Mối quan hệ giữa các thành phần trong hệ sinh thái khởi nghiệp (kết nối, hợp tác), Môi trường kinh doanh (chính sách, pháp luật).

IV. Thực Trạng Thúc Đẩy Khởi Nghiệp Tại Việt Nam Phân Tích 2017 2021

Giai đoạn 2017-2021, Việt Nam chứng kiến sự phát triển của hoạt động khởi nghiệp. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế trong chính sách, kết nối công nghệ, hỗ trợ tài chính và chất lượng nguồn nhân lực. Khảo sát cho thấy môi trường kinh doanh và khả năng tiếp cận tài chính là hai yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến hoạt động khởi nghiệp. Cần có các giải pháp cụ thể để khắc phục những hạn chế này và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho sự phát triển của các DNKN.

4.1. Chính Sách Hỗ Trợ Khởi Nghiệp Giai Đoạn 2017 2021

Trong giai đoạn này, Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ khởi nghiệp, tuy nhiên, các văn bản chính sách còn chưa rõ ràng, hoạt động kết nối triển khai và chuyển giao công nghệ giữa các doanh nghiệp khởi nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học; hỗ trợ ứng dụng, chuyển giao công nghệ vẫn còn chưa đạt được hiệu quả cao.

4.2. Đánh Giá Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Khởi Nghiệp

Phân tích định lượng bằng mô hình hồi quy đa biến cho thấy cả 05 yếu tố được đưa vào phân tích đều có ảnh hưởng đến hoạt động khởi nghiệp ở Việt Nam. Trong đó, yếu tố môi trường kinh doanh và khả năng tiếp cận tài chính có ảnh hưởng lớn nhất.

4.3. Tổng Quan Về Hỗ Trợ Ý Tưởng Khởi Nghiệp Ở Việt Nam

Việc tổng hợp kết quả hỗ trợ ý tưởng khởi nghiệp ở Việt Nam cho thấy các chương trình ươm mầm, tăng tốc có sự phát triển nhưng chưa đồng đều ở các vùng miền và lĩnh vực, cần có sự đầu tư tập trung, có trọng điểm và hiệu quả hơn.

V. Giải Pháp Thúc Đẩy Hoạt Động Khởi Nghiệp Việt Nam Đến 2030

Để thúc đẩy HĐKN tại Việt Nam đến năm 2030, cần tập trung vào hoàn thiện chính sách, phát triển hệ sinh thái, hỗ trợ tài chính, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cải thiện môi trường kinh doanh, tăng cường kết nối quốc tế và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Chính phủ, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và các tổ chức hỗ trợ để tạo ra một môi trường thuận lợi cho sự phát triển của các DNKN.

5.1. Hoàn Thiện Chính Sách Hỗ Trợ Khởi Nghiệp

Cần xây dựng các chính sách cụ thể, rõ ràng, dễ tiếp cận, phù hợp với từng giai đoạn phát triển của DNKN. Các chính sách cần tập trung vào hỗ trợ tài chính, tiếp cận tín dụng, giảm thuế, hỗ trợ mặt bằng và tạo môi trường pháp lý thuận lợi.

5.2. Phát Triển Hệ Sinh Thái Khởi Nghiệp

Cần tăng cường kết nối giữa các thành phần trong hệ sinh thái khởi nghiệp như doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, nhà đầu tư, tổ chức hỗ trợ. Cần xây dựng các trung tâm khởi nghiệp, vườn ươm doanh nghiệp, không gian làm việc chung để tạo môi trường trao đổi, học hỏi và hợp tác.

VI. Kiến Nghị Để Phát Triển Hoạt Động Khởi Nghiệp Việt Nam

Để các giải pháp phát huy hiệu quả, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương và các tổ chức liên quan. Chính phủ cần tạo điều kiện thuận lợi, Bộ Tài chính cần có chính sách ưu đãi về thuế, BKHCN cần thúc đẩy chuyển giao công nghệ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cần xây dựng các chương trình hỗ trợ DNKN. Cần có sự tham gia tích cực của cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư và các tổ chức xã hội để tạo ra một phong trào khởi nghiệp mạnh mẽ và bền vững.

6.1. Kiến Nghị Với Chính Phủ Về Khởi Nghiệp

Chính phủ cần tạo môi trường pháp lý thuận lợi, giảm thiểu thủ tục hành chính, tăng cường minh bạch và công khai thông tin. Cần xây dựng các cơ chế khuyến khích đầu tư vào DNKN và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

6.2. Kiến Nghị Với Bộ Tài Chính Về Khởi Nghiệp

Bộ Tài chính cần có chính sách ưu đãi về thuế cho DNKN và nhà đầu tư. Cần xây dựng các quỹ hỗ trợ khởi nghiệp và tạo điều kiện cho DNKN tiếp cận nguồn vốn ưu đãi.

6.3. Kiến Nghị Với Bộ Khoa Học Công Nghệ

Bộ KH&CN cần thúc đẩy chuyển giao công nghệ từ các viện nghiên cứu, trường đại học đến DNKN. Cần hỗ trợ DNKN trong việc nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Luận án tiến sĩ kinh tế với đề tài "Giải pháp thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp ở Việt Nam" của nghiên cứu sinh Phạm Thị Quỳnh Nga (chuyên ngành Quản lý kinh tế, mã số: 9 31 01 10, bảo vệ tại Trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh – Đại học Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Phạm Công Toàn và TS. Ngô Thị Việt Nga, 2023) đặt trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo (ĐMST) theo tinh thần Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII và XIII của Đảng. Giai đoạn 2016–2021 đánh dấu bước chuyển mình quan trọng khi Chính phủ chọn năm 2016 là năm "Quốc gia khởi nghiệp" và ban hành Quyết định số 844/QĐ-TTg phê duyệt Đề án "Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Quốc gia đến năm 2025" (Đề án 844). Tuy nhiên, khoảng cách giữa chính sách vĩ mô và năng lực hấp thụ thực tế của doanh nghiệp khởi nghiệp (DNKN) vẫn còn đáng kể. Nghiên cứu xác định hệ sinh thái khởi nghiệp (HSTKN) Việt Nam xếp hạng thứ 54/100 toàn cầu, sở hữu 84 vườn ươm, 116 bằng sáng chế được cấp, 35 tổ chức thúc đẩy kinh doanh và 68 quỹ đầu tư mạo hiểm; toàn nền kinh tế ghi nhận 857.551 doanh nghiệp đang hoạt động với 116.839 doanh nghiệp thành lập mới vào năm 2021.

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) cốt lõi được xác định rõ: Các công trình học thuật trong nước trước đây (như Phan Hoàng Lan, 2016; Hoàng Thị Hải Yến, 2017; Nguyễn Viết Lợi, 2018) chủ yếu tiếp cận hoạt động khởi nghiệp dưới dạng nghiên cứu tình huống đơn lẻ, tổng kết chương trình hành chính hoặc đánh giá ý định khởi nghiệp của cá nhân mà chưa có công trình nào phân tích toàn diện, có hệ thống cơ chế quản lý nhà nước đối với thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp ở quy mô quốc gia. Đặc biệt, việc thiếu vắng các kiểm định thực nghiệm kinh tế lượng về mức độ tác động của các nhân tố cấu thành hệ sinh thái đến hoạt động khởi nghiệp trong bối cảnh nền kinh tế chuyển đổi thu nhập trung bình như Việt Nam tạo ra một khoảng trống lý luận và thực tiễn nghiêm trọng.

Luận án thiết lập 4 câu hỏi nghiên cứu (Research Questions - RQ) và 5 giả thuyết nghiên cứu (Hypotheses - H) tương ứng:

• RQ1: Cơ sở lý luận và kinh nghiệm quốc tế về quản lý nhà nước nhằm thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp bao gồm những nội dung và cơ chế vận hành nào?
• RQ2: Thực trạng thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp ở Việt Nam giai đoạn 2017–2021 đã đạt được kết quả gì, tồn tại những điểm nghẽn thể chế nào và nguyên nhân từ đâu?
• RQ3: Mức độ tác động định lượng của các yếu tố (vốn con người, văn hóa, tài chính, liên kết hệ sinh thái, môi trường kinh doanh) đến hoạt động khởi nghiệp tại Việt Nam diễn ra như thế nào?
• RQ4: Những nhóm giải pháp và kiến nghị chính sách nào có tính khả thi cao nhằm thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2035?

Hệ thống giả thuyết kiểm định:

• H1: Vốn con người (Human Capital) có tác động thuận chiều (+) đến hoạt động khởi nghiệp.
• H2: Văn hóa địa phương và văn hóa doanh nghiệp (Culture) có tác động thuận chiều (+) đến hoạt động khởi nghiệp.
• H3: Khả năng tiếp cận tài chính (Financial Accessibility) có tác động thuận chiều (+) đến hoạt động khởi nghiệp.
• H4: Mối quan hệ liên kết giữa các thành phần trong hệ sinh thái khởi nghiệp (Ecosystem Networking) có tác động thuận chiều (+) đến hoạt động khởi nghiệp.
• H5: Môi trường kinh doanh và thể chế chính sách (Business Environment) có tác động thuận chiều (+) đến hoạt động khởi nghiệp.

Khung lý thuyết của luận án được xây dựng đa tầng dựa trên Lý thuyết kinh tế khởi nghiệp của Richard Cantillon (1755), Lý thuyết đổi mới sáng tạo mang tính phá hủy kiến tạo (Creative Destruction) của Joseph Schumpeter (1934), Lý thuyết thiết lập mục tiêu (Goal Setting Theory) của Locke & Latham (1990), Lý thuyết dựa trên nguồn lực (Resource-Based View - RBV) của Barney (1991) và Lý thuyết hệ sinh thái khởi nghiệp của Isenberg (2010). Phạm vi nghiên cứu bao quát không gian toàn lãnh thổ Việt Nam; dữ liệu thứ cấp được thu thập trong chuỗi thời gian 5 năm (2017–2021); dữ liệu sơ cấp được khảo sát thực chứng từ tháng 02/2022 đến tháng 12/2022 trên đối tượng các DNKN thành lập trong giai đoạn 2017–2021, các chuyên gia quản lý và tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp.

Literature Review và Positioning

Tổng quan tài liệu quốc tế và trong nước cho thấy 5 dòng nghiên cứu (research streams) chính liên quan đến thúc đẩy khởi nghiệp:

1. Dòng nghiên cứu chính sách công và thể chế hỗ trợ: Xu & Chen (2018) khi khảo sát 315 DNKN bằng mô hình SEM đã chứng minh chính sách hỗ trợ của chính phủ tác động trực tiếp cùng chiều đến sự phát triển của DNKN thông qua trợ cấp vốn, ưu đãi thuế và tiếp cận thị trường. Reynolds và cộng sự (2005) trong khuôn khổ dự án Global Entrepreneurship Monitor (GEM) với dữ liệu từ 43 quốc gia khẳng định chính sách công là bệ đỡ giúp doanh nghiệp vượt qua "thung lũng chết" ban đầu. Nghiên cứu của Yang (2017) và Xie và cộng sự (2018) bổ sung rằng chính sách chỉ phát huy hiệu lực tối đa khi được phân quyền và điều chỉnh tương thích với nguồn lực nội tại của từng địa phương.
2. Dòng nghiên cứu về hỗ trợ và nuôi dưỡng ý tưởng kinh doanh: Shane và cộng sự (2003) chỉ ra rằng quyết định thương mại hóa ý tưởng dựa trên nhận thức về cơ hội và mức độ bảo hộ của chính phủ. Boudreaux (2020), Dimov (2007), McMullen & Shepherd (2006) khẳng định chính phủ đóng vai trò nhà cung cấp thông tin, hỗ trợ tư vấn pháp lý và giảm thiểu tính bất định của ý tưởng sơ khai. Tại Việt Nam, Nguyễn Thị Mỹ Linh và cộng sự (2019) nghiên cứu ý định khởi nghiệp dựa trên mô hình SEM nhưng còn bó hẹp trong nhóm sinh viên đại học.
3. Dòng nghiên cứu về hệ sinh thái và mạng lưới liên kết tổ chức: Basso và cộng sự (2018) khảo sát hệ sinh thái khởi nghiệp tại 8 quốc gia Nam Âu, phân loại 6 chủ thể cốt lõi: doanh nghiệp lớn, trường đại học/viện nghiên cứu, tổ chức tài trợ vốn, tổ chức hỗ trợ (vườn ươm, thúc đẩy kinh doanh), nhà cung cấp dịch vụ và cơ quan quản lý. Fredrickson (2003), Watson và cộng sự (1998) và Schiffer & Weder (2001) chứng minh liên kết mạng lưới giúp tối ưu hóa chi phí giao dịch và tạo ra sức mạnh tổng hợp (synergy effect). Tại Việt Nam, Phan Hoàng Lan (2016), Phạm Trần Lê (2018), Nguyễn Thu Thủy & Nguyễn Ngọc Huyền (2019) cũng nhấn mạnh vai trò cầu nối của trường đại học nhưng chưa định hình rõ cơ chế điều phối vĩ mô của Nhà nước.
4. Dòng nghiên cứu về tài chính khởi nghiệp và vườn ươm: Pretorius và cộng sự (2005), Verheul và cộng sự (2002), Bonini & Capizzi (2012) phân tích các kênh vốn hạt giống, đầu tư thiên thần và đầu tư mạo hiểm (Venture Capital). Tại Việt Nam, Nguyễn Viết Lợi (2018) sử dụng mô hình Probit trên 135 DNKN chỉ ra rào cản tài sản thế chấp và thủ tục hành chính phức tạp khiến DNKN không thể tiếp cận tín dụng thương mại truyền thống.
5. Dòng nghiên cứu về kiểm tra, giám sát và thực thi: Chowdhury và cộng sự (2015) khảo sát 44 quốc gia bằng dữ liệu bảng, chỉ ra các nước có mức độ tham nhũng thấp, thủ tục minh bạch và cơ chế thanh tra hiệu quả thúc đẩy tỷ lệ sinh tồn của DNKN cao hơn. Ngược lại, Nguyên Lâm (2021) ghi nhận tại Việt Nam tình trạng thanh tra chồng chéo giữa các cơ quan quản lý làm gia tăng chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Literature Streams on Entrepreneurship Promotion
 ├── 1. Institutional & Public Policy (Xu & Chen 2018, Reynolds et al. 2005)
 ├── 2. Idea Incubation & Uncertainty Reduction (Shane et al. 2003, Dimov 2007)
 ├── 3. Ecosystem Architecture & Networking (Basso et al. 2018, Isenberg 2010)
 ├── 4. Venture Financing & Capital Cycle (Pretorius 2005, Bonini & Capizzi 2012)
 └── 5. Governance, Monitoring & Compliance (Chowdhury et al. 2015, Argandona 2007)

Tranh luận học thuật tồn tại giữa hai trường phái: (1) Trường phái can thiệp trực tiếp (State Interventionism) ủng hộ tài trợ vốn trực tiếp, thành lập quỹ nhà nước và bảo hộ thị trường; (2) Trường phái tự do kinh tế mới (Neoliberalism / Ecosystem-led) cho rằng Nhà nước chỉ nên đóng vai trò "kiến tạo", tập trung hoàn thiện khung khổ pháp lý, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và để thị trường tự phân bổ vốn thông qua các quỹ mạo hiểm tư nhân.

Luận án định vị nghiên cứu vào điểm giao thoa giữa kinh tế học phát triển và quản lý kinh tế công tại một quốc gia đang phát triển. Bằng việc so sánh với các mô hình quốc tế thành công như Israel (chương trình Yozma kiến tạo quỹ đầu tư mạo hiểm đối ứng công - tư), Singapore (hệ sinh thái Startup SG tích hợp toàn diện vườn ươm và kết nối toàn cầu), Thụy Điển (liên kết ba nhà: Nhà nước - Viện trường - Doanh nghiệp) và Ấn Độ (chính sách Startup India với cơ chế miễn thuế và cắt giảm 80% phí nộp bằng sáng chế), luận án làm sáng tỏ tính đặc thù thể chế của Việt Nam, nơi khu vực kinh tế tư nhân đang trong quá trình chuyển đổi và năng lực thương mại hóa nghiên cứu khoa học còn phân mảnh.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mở rộng và làm phong phú hệ thống lý thuyết quản lý kinh tế thông qua 3 đóng góp lý thuyết trọng yếu:

1. Phát triển Lý thuyết khởi nghiệp sáng tạo của Schumpeter (1934) trong bối cảnh chuyển đổi số: Luận án chứng minh rằng trong nền kinh tế số, "sự phá hủy kiến tạo" không chỉ bắt nguồn từ nỗ lực tự thân của doanh nhân đơn lẻ mà là kết quả cộng sinh của một hệ sinh thái mở. Nghiên cứu tích hợp yếu tố thể chế quản lý nhà nước như một biến nội sinh định hình tốc độ và quy mô đổi mới sáng tạo.
2. Vận dụng Lý thuyết thiết lập mục tiêu của Locke & Latham (1990) vào quản trị chính sách công: Luận án mô hình hóa quá trình chuyển hóa từ ý chí chính trị vĩ mô (văn kiện Đảng, Đề án 844) thành các chỉ tiêu đo lường hiệu suất cụ thể cho từng chủ thể trong hệ sinh thái (vườn ươm, quỹ đầu tư, trường đại học), giúp giải quyết điểm nghẽn "chính sách chung chung, thiếu hướng dẫn chi tiết".
3. Mở rộng Lý thuyết dựa trên nguồn lực (RBV - Barney, 1991): Luận án chỉ ra rằng lợi thế cạnh tranh của DNKN tại các nước đang phát triển không chỉ nằm ở nguồn lực nội sinh (tài sản hữu hình, tri thức sáng lập) mà phụ thuộc sống còn vào "vốn sinh thái" (Ecosystem Capital) – khả năng tiếp cận các tài sản ngoại sinh dùng chung do Nhà nước và mạng lưới đối tác cung cấp (phòng thí nghiệm mở, cơ sở dữ liệu dùng chung, tài trợ hạt giống).

Khung phân tích độc đáo

Tác giả đề xuất khung phân tích đa chiều tích hợp 5 nội dung quản lý nhà nước cốt lõi nhằm thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp:

• Trụ cột 1: Xây dựng và ban hành hệ thống văn bản pháp quy, cơ chế ưu đãi đặc thù cho khởi nghiệp sáng tạo.
• Trụ cột 2: Nuôi dưỡng và hỗ trợ phát triển các ý tưởng khởi nghiệp từ giai đoạn tiền ươm tạo (tiếp cận thông tin, tư vấn pháp lý, đào tạo kỹ năng doanh nhân).
• Trụ cột 3: Kiến tạo và liên kết các chủ thể trong hệ sinh thái (mô hình mạng lưới liên kết 6 thành phần: Doanh nghiệp lớn, Trường đại học/Viện nghiên cứu, Tổ chức hỗ trợ, Quỹ tài trợ/Tín dụng, Nhà cung cấp dịch vụ, DNKN).
• Trụ cột 4: Hỗ trợ DNKN phát triển thương mại hóa (mặt bằng sản xuất, xúc tiến thương mại, kết nối chuỗi giá trị toàn cầu, cơ chế tài chính thay thế AltFI).
• Trụ cột 5: Kiểm tra, giám sát, đánh giá hiệu quả thực thi chính sách và phòng chống tiêu cực, thất thoát nguồn lực công.

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                       KHUNG PHÂN TÍCH QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC                        |
|                                                                               |
|   +-------------------+   +--------------------+   +----------------------+   |
|   | 1. Ban hành chính |-->| 2. Nuôi dưỡng ý    |-->| 3. Xây dựng, liên kết|   |
|   | sách thể chế      |   | tưởng khởi nghiệp  |   | mạng lưới HSTKN      |   |
|   +-------------------+   +--------------------+   +----------------------+   |
|            |                        |                         |               |
|            +------------------------+-------------------------+               |
|                                     |                                         |
|                                     v                                         |
|   +-----------------------------------------------------------------------+   |
|   | 4. Hỗ trợ phát triển, thương mại hóa DNKN (Vốn, Mặt bằng, Thị trường) |   |
|   +-----------------------------------------------------------------------+   |
|                                     |                                         |
|                                     v                                         |
|   +-----------------------------------------------------------------------+   |
|   | 5. Kiểm tra, thanh tra, giám sát hiệu lực thực thi & Đánh giá tác động|   |
|   +-----------------------------------------------------------------------+   |
+-------------------------------------------------------------------------------+
                                      |
                                      v
+-------------------------------------------------------------------------------+
|               CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG (MÔ HÌNH HỒI QUY ĐỊNH LƯỢNG)               |
|  [Vốn con người] - [Văn hóa DN/Địa phương] - [Tiếp cận tài chính]             |
|  [Mối quan hệ liên kết HST] - [Môi trường kinh doanh & thể chế]               |
+-------------------------------------------------------------------------------+

Điều kiện biên (Boundary conditions): Khung phân tích được áp dụng đặc thù cho các DNKN có hàm lượng công nghệ và đổi mới sáng tạo cao trong giai đoạn 5 năm đầu thành lập, chịu sự điều tiết trực tiếp bởi khung khổ pháp lý tại Việt Nam.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu đứng trên lập trường triết học thực chứng (Positivism) kết hợp thực chứng phản biện (Critical Realism), sử dụng thiết kế phương pháp hỗn hợp tuần tự (Sequential Mixed-Methods Design):

1. Nghiên cứu định tính: Tổng quan tài liệu, kế thừa các thang đo chuẩn quốc tế (GEM, World Bank), tham vấn ý kiến chuyên gia và thảo luận nhóm tập trung với các nhà sáng lập startup, đại diện Sở Kế hoạch và Đầu tư, Ban quản lý Đề án 844, Trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo quốc gia (NSSC) nhằm điều chỉnh và chuẩn hóa bảng hỏi khảo sát phù hợp với bối cảnh thể chế Việt Nam.
2. Nghiên cứu định lượng: Khảo sát diện rộng bằng bảng câu hỏi cấu trúc theo thang đo khoảng Likert 5 điểm (1: Hoàn toàn không đồng ý đến 5: Hoàn toàn đồng ý).

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình nghiên cứu được thực hiện qua các bước chuẩn hóa nghiêm ngặt:

• Thu thập dữ liệu thứ cấp: Trích xuất chuỗi số liệu giai đoạn 2017–2021 từ Niên giám Thống kê (Tổng cục Thống kê), Báo cáo chỉ số ĐMST toàn cầu (GII) của WIPO, Báo cáo đầu tư đổi mới sáng tạo Việt Nam (NIC & Do Ventures), Báo cáo của Cục Phát triển thị trường và doanh nghiệp KH&CN (Bộ KH&CN).
• Thu thập dữ liệu sơ cấp: Khảo sát thực địa từ tháng 02/2022 đến tháng 12/2022. Mẫu được chọn theo phương pháp phân tầng ngẫu nhiên kết hợp thuận tiện, đảm bảo đại diện cho các trung tâm khởi nghiệp lớn (Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Thái Nguyên, Cần Thơ...) thuộc các lĩnh vực kinh tế nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến, thương mại điện tử và dịch vụ công nghệ số.
• Quy trình xử lý dữ liệu: Làm sạch dữ liệu, mã hóa, phân tích thống kê mô tả, kiểm định độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha (ngưỡng chấp nhận $\alpha \ge 0.70$, tương quan biến - tổng Item-Total Correlation $\ge 0.30$), phân tích nhân tố khám phá (EFA - Exploratory Factor Analysis với phép trích Principal Axis Factoring/Principal Components và phép xoay Varimax; hệ số KMO $\ge 0.5$, kiểm định Bartlett có ý nghĩa thống kê $p < 0.05$, Factor Loading $\ge 0.5$, tổng phương sai trích $\ge 50%$, Eigenvalue $\ge 1.0$), kiểm định tương quan Pearson và ước lượng mô hình hồi quy tuyến tính đa biến (OLS).

[Tổng quan tài liệu & Khung lý thuyết]
               │
               ▼
[Nghiên cứu định tính (Chuyên gia, NSSC, Doanh nghiệp)]
               │
               ▼
[Hiệu chỉnh Thang đo Likert 5 điểm & Bảng hỏi]
               │
               ▼
[Thu thập dữ liệu sơ cấp (02/2022 - 12/2022) + Thứ cấp (2017 - 2021)]
               │
               ▼
[Làm sạch dữ liệu & Thống kê mô tả mẫu]
               │
               ▼
[Kiểm định Cronbach's Alpha (Độ tin cậy > 0.7)]
               │
               ▼
[Phân tích Nhân tố khám phá EFA (KMO, Bartlett, Factor Loading > 0.5)]
               │
               ▼
[Kiểm định Tương quan Pearson & Hồi quy đa biến OLS]
               │
               ▼
[Kiểm tra Khuyết tật mô hình (Đa cộng tuyến VIF, Tự tương quan, Phương sai sai số thay đổi)]
               │
               ▼
[Thảo luận kết quả, So sánh quốc tế & Đề xuất hệ thống giải pháp]

Data và phân tích

Mô hình hồi quy đa biến có dạng tổng quát:

$$HĐKN = \beta_0 + \beta_1 VCN + \beta_2 VH + \beta_3 TCTC + \beta_4 LK + \beta_5 MTKD + \varepsilon$$

Trong đó:

• $HĐKN$: Hoạt động khởi nghiệp (Biến phụ thuộc)
• $VCN$: Vốn con người (Human Capital)
• $VH$: Văn hóa địa phương và văn hóa doanh nghiệp
• $TCTC$: Khả năng tiếp cận tài chính
• $LK$: Mối quan hệ liên kết trong hệ sinh thái
• $MTKD$: Môi trường kinh doanh và chính sách
• $\beta_i$: Hệ số hồi quy riêng phần; $\varepsilon$: Sai số ngẫu nhiên

Kết quả kiểm định chất lượng thang đo khẳng định tính vững chắc (robustness):

• Tất cả các thang đo thành phần đều đạt hệ số Cronbach's Alpha $> 0.75$, không có biến rác bị loại ở kiểm định tương quan biến - tổng.
• Phân tích EFA gom nhóm thành công 5 nhân tố độc lập và 1 nhân tố phụ thuộc, giá trị Eigenvalue dừng $> 1.0$, tổng phương sai trích đạt yêu cầu học thuật.
• Ma trận tương quan chỉ ra các biến độc lập đều có tương quan tuyến tính có ý nghĩa thống kê ($p < 0.01$) với biến phụ thuộc $HĐKN$.
• Kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến ghi nhận hệ số phóng đại phương sai (VIF) của tất cả các biến đều $< 2.0$ (thấp hơn nhiều so với ngưỡng cảnh báo 10 hoặc 5), khẳng định không xảy ra hiện tượng đa cộng tuyến nghiêm trọng.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Kết quả phân tích định tính kết hợp định lượng thực chứng mang lại 5 phát hiện cốt lõi:

1. Xác thực tác động đồng thời của 5 nhân tố: Cả 5 giả thuyết ($H1, H2, H3, H4, H5$) đều được chấp nhận với độ tin cậy thống kê $99%$ ($p < 0.01$). Tất cả 5 yếu tố đều tác động thuận chiều đến mức độ thành công và phát triển của hoạt động khởi nghiệp ở Việt Nam.
2. Phát hiện thứ bậc tác động qua hệ số Beta chuẩn hóa: Nhân tố Môi trường kinh doanh ($\beta_{MTKD}$) và Khả năng tiếp cận tài chính ($\beta_{TCTC}$) sở hữu trọng số Beta chuyển hóa lớn nhất trong mô hình hồi quy. Điều này chứng minh rằng đối với một nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam, rào cản thể chế, thủ tục hành chính và sự khan hiếm nguồn vốn mồi là hai điểm nghẽn có tính chất quyết định sự sống còn của doanh nghiệp khởi nghiệp.
3. Thực trạng bất đối xứng trong tiếp cận tài chính: Mặc dù số lượng quỹ đầu tư mạo hiểm hoạt động tại Việt Nam đạt 68 quỹ vào năm 2021, dòng vốn chủ yếu chảy vào các startup công nghệ giai đoạn tăng trưởng (Series A, B), trong khi giai đoạn ươm mầm (Seed/Pre-seed) chịu sự suy giảm nghiêm trọng. Cơ chế nhà đầu tư thiên thần chưa có khung khổ pháp lý bảo hộ, trong khi các ngân hàng thương mại đòi hỏi tài sản bảo đảm hữu hình – điều mà hầu hết DNKN sáng tạo không thể đáp ứng.
4. Sự đứt gãy trong liên kết Viện/Trường - Doanh nghiệp: Dù có 84 vườn ươm trên toàn quốc, phần lớn vận hành theo cơ chế hành chính bao cấp, thiếu sự tham gia của các chuyên gia thực chiến thị trường. Tỷ lệ thương mại hóa sáng chế từ các trường đại học đạt mức thấp, các hoạt động kết nối cung - cầu công nghệ chủ yếu mang tính hình thức, phong trào.
5. Nghịch lý trong công tác thanh tra, kiểm tra: Hoạt động giám sát hỗ trợ nhà nước còn mang tư duy "tiền kiểm" nặng nề, cơ chế thanh tra từ các sở ngành thiếu tính liên thông, gây áp lực hành chính lớn cho các DNKN thụ hưởng ngân sách khoa học công nghệ, làm giảm động lực dấn thân đổi mới sáng tạo.

Mức độ tác động của các nhân tố đến Hoạt động khởi nghiệp (Beta chuẩn hóa)
┌───────────────────────────────────────────────┬────────────────────────┐
│ Nhân tố ảnh hưởng                             │ Mức độ tác động (Beta) │
├───────────────────────────────────────────────┼────────────────────────┤
│ 1. Môi trường kinh doanh & Thể chế (MTKD)     │ ██████████████ (Cao 1) │
│ 2. Khả năng tiếp cận tài chính (TCTC)         │ ████████████ (Cao 2)   │
│ 3. Mối quan hệ liên kết HST (LK)              │ █████████ (Trung bình) │
│ 4. Vốn con người (VCN)                        │ ████████ (Trung bình)  │
│ 5. Văn hóa địa phương & Doanh nghiệp (VH)     │ ██████ (Vừa)           │
└───────────────────────────────────────────────┴────────────────────────┘

Implications đa chiều

• Hàm ý lý thuyết (Theoretical Implications): Công trình khẳng định tính đúng đắn của lý thuyết hệ sinh thái kinh doanh nhưng bổ sung thêm rằng tại các nền kinh tế đang phát triển, vai trò của Chính phủ không chỉ dừng lại ở việc tạo hành lang pháp lý thụ động mà phải đóng vai trò "Nhà nước kiến tạo phát triển" (Developmental State) thông qua việc chủ động chia sẻ rủi ro đầu tư giai đoạn sớm.
• Hàm ý phương pháp luận (Methodological Implications): Thiết lập bộ thang đo chuẩn hóa gồm 5 nhóm nhân tố được kiểm định thực nghiệm, cung cấp công cụ đo lường đáng tin cậy cho các nghiên cứu quản lý kinh tế công và kinh tế học khởi nghiệp tại khu vực Đông Nam Á.
• Hàm ý thực tiễn và chính sách (Policy Recommendations):
  • Với Chính phủ: Ban hành khung thử nghiệm pháp lý (Regulatory Sandbox) cho các mô hình kinh doanh số, công nghệ tài chính (Fintech) và cơ chế tài chính thay thế (AltFI - gọi vốn cộng đồng, cho vay ngang hàng P2P); hoàn thiện Nghị định hướng dẫn Luật Hỗ trợ Doanh nghiệp nhỏ và vừa.
  • Với Bộ Tài chính: Xây dựng cơ chế ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (miễn 2-4 năm đầu, giảm 50% trong 4 năm tiếp theo cho DNKN sáng tạo); thiết lập quỹ đầu tư mạo hiểm công đối ứng với khu vực tư nhân theo mô hình Yozma của Israel.
  • Với Bộ Khoa học và Công nghệ: Chuyển đổi mô hình vận hành của 84 vườn ươm công lập sang cơ chế tự chủ hợp tác công - tư (PPP); chuẩn hóa tiêu chuẩn bảo hộ tài sản trí tuệ và hỗ trợ 80-100% kinh phí đăng ký sáng chế quốc tế.
  • Với Bộ Kế hoạch và Đầu tư: Đơn giản hóa quy trình đăng ký nhận vốn đầu tư nước ngoài cho startup; tích hợp hệ thống một cửa liên thông quốc gia về thủ tục giải thể, phá sản và đăng ký kinh doanh nhằm giảm thiểu chi phí rút lui khỏi thị trường cho doanh nhân thất bại.

Limitations và Future Research

Nghiên cứu thẳng thắn thừa nhận 4 giới hạn khoa học:

1. Giới hạn về mẫu và phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp bị giới hạn trong giai đoạn 2017–2021, thời điểm chịu sự tác động bất thường của đại dịch COVID-19, có thể làm biến động tạm thời các chỉ số tài chính và tỷ lệ giải thể doanh nghiệp.
2. Giới hạn về mô hình kinh tế lượng: Luận án sử dụng mô hình hồi quy đa biến OLS với dữ liệu cắt ngang (Cross-sectional data), chưa phản ánh trọn vẹn sự biến đổi theo chuỗi thời gian dọc (Longitudinal analysis) của các DNKN qua các chu kỳ kinh tế khác nhau.
3. Giới hạn về phân tầng đối tượng: Mẫu nghiên cứu chủ yếu gộp chung các DNKN nói chung và DNKN đổi mới sáng tạo, chưa tách bạch chuyên sâu từng ngành dọc đặc thù (như Deeptech, Agritech, Medtech).
4. Giới hạn về đo lường biến ngoại sinh: Chưa định lượng hóa đầy đủ các yếu tố bất ổn kinh tế vĩ mô toàn cầu (lạm phát quốc tế, đứt gãy chuỗi cung ứng, cạnh tranh địa chính trị).

Chương trình nghiên cứu tương lai (Future Research Agenda):

• Ứng dụng mô hình phương trình cấu trúc bình phương bé nhất từng phần (PLS-SEM) kết hợp phân tích định tính so sánh tập mờ (fsQCA) để khám phá các cấu hình nhân quả phức tạp dẫn đến thành công của DNKN.
• Thực hiện các nghiên cứu dọc (Longitudinal studies) theo dõi vòng đời DNKN trong chu kỳ 10 năm từ khi ươm tạo đến khi thoái vốn (IPO hoặc M&A).
• Mở rộng nghiên cứu đối chuẩn xuyên quốc gia (Cross-country comparative research) giữa Việt Nam và các quốc gia ASEAN-6 (Singapore, Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Philippines).

Tác động và ảnh hưởng

• Tác động học thuật (Academic Impact): Luận án là tài liệu tham khảo nền tảng cho các viện nghiên cứu kinh tế, cơ sở đào tạo sau đại học về ngành Quản lý kinh tế và Quản trị kinh doanh. Ước tính công trình cung cấp cơ sở dữ liệu và khung lý thuyết cho hàng chục bài báo khoa học trên các tạp chí chuyên ngành danh tiếng (Scopus/WoS và tạp chí đầu ngành trong nước).
• Tác động đến chuyển đổi khu vực kinh nghiệp (Industry Transformation): Định hình lại tư duy phát triển của 857.551 doanh nghiệp Việt Nam, thúc đẩy các tập đoàn lớn (VinGroup, FPT, Viettel) thành lập các quỹ đầu tư mạo hiểm nội bộ (Corporate Venture Capital - CVC) nhằm kết nối và thu mua giải pháp sáng tạo từ các startup.
• Tác động chính sách công (Policy Influence): Cung cấp luận cứ khoa học trực tiếp cho các cơ quan chủ quản (Văn phòng Chính phủ, Bộ KH&CN, Bộ KH&ĐT) trong việc tổng kết Đề án 844 và xây dựng Chiến lược quốc gia về phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026–2035.
• Lợi ích kinh tế - xã hội (Societal Benefits): Góp phần hiện thực hóa mục tiêu tạo ra hàng trăm nghìn việc làm chất lượng cao trong nền kinh tế số, chuyển dịch cơ cấu lao động từ gia công thâm dụng lao động sang sản xuất dựa trên tri thức và công nghệ cao, nâng cao năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP).

Đối tượng hưởng lợi

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                             ĐỐI TƯỢNG HƯỞNG LỢI                               |
+------------------------------------+------------------------------------------+
| 1. Nghiên cứu sinh & Giới học thuật| Khung lý thuyết tích hợp, thang đo EFA   |
|                                    | đã kiểm định, 5 khoảng trống nghiên cứu  |
+------------------------------------+------------------------------------------+
| 2. Nhà hoạch định chính sách       | 7 nhóm giải pháp, 4 nhóm kiến nghị cụ thể|
|    (Chính phủ, các Bộ, UBND tỉnh)  | gắn với lộ trình 2025 - 2030 - 2035      |
+------------------------------------+------------------------------------------+
| 3. Tổ chức hỗ trợ & Vườn ươm       | Mô hình liên kết mạng lưới 6 thành phần, |
|                                    | chuẩn hóa quy trình nuôi dưỡng ý tưởng   |
+------------------------------------+------------------------------------------+
| 4. Nhà sáng lập & Doanh nghiệp     | Nhận diện rào cản tài chính, pháp lý,    |
|                                    | chiến lược huy động vốn và liên kết HST  |
+------------------------------------+------------------------------------------+

• Nghiên cứu sinh và Giảng viên đại học: Kế thừa bộ công cụ đo lường, thang đo các yếu tố hệ sinh thái đã được kiểm định độ tin cậy và giá trị hội tụ tại Việt Nam.
• Lãnh đạo các cơ quan quản lý nhà nước: Sử dụng các khuyến nghị của luận án làm căn cứ ban hành chính sách sửa đổi Luật Đầu tư, Luật Thuế và các cơ chế hỗ trợ khởi nghiệp địa phương.
• Ban quản lý các Vườn ươm và Quỹ đầu tư: Tiếp cận mô hình liên kết mạng lưới chuẩn mực nhằm tối ưu hóa chi phí vận hành và tăng tỷ lệ sống sót của các dự án ươm tạo.
• Cộng đồng Doanh nhân khởi nghiệp: Nắm bắt quy luật vận hành của hệ sinh thái, hiểu rõ các kênh hỗ trợ chính sách để chủ động khai thác nguồn lực vốn, công nghệ và thị trường.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo và đột phá nhất của luận án là gì?

Luận án đã mở rộng Lý thuyết Khởi nghiệp sáng tạo của Joseph Schumpeter (1934) và Lý thuyết dựa trên nguồn lực (Barney, 1991) bằng việc xây dựng thành công mô hình cấu trúc 5 trụ cột quản lý nhà nước đối với hệ sinh thái khởi nghiệp tại một quốc gia đang phát triển. Đột phá lý luận nằm ở việc xác lập "Năng lực thể chế và Môi trường kinh doanh" là biến tiền đề quyết định hiệu quả phân bổ của các nguồn lực tài chính và tri thức trong hệ sinh thái.

2. Tính tiên tiến trong phương pháp luận của luận án so với các công trình trước đây?

So với nghiên cứu của Basso và cộng sự (2018) chỉ dừng lại ở thống kê mô tả tại Nam Âu hay nghiên cứu của Nguyễn Viết Lợi (2018) chỉ sử dụng mô hình Probit đơn biến quy mô nhỏ (135 DNKN), luận án đã thực hiện một thiết kế nghiên cứu hỗn hợp toàn diện: kết hợp phân tích chuỗi thời gian thứ cấp 5 năm toàn quốc (2017–2021) với khảo sát thực chứng sơ cấp trên diện rộng, kiểm định đồng thời độ tin cậy Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA và hồi quy đa biến OLS có kiểm soát đa cộng tuyến nghiêm ngặt.

3. Phát hiện bất ngờ và phản trực giác nhất từ dữ liệu thực nghiệm là gì?

Phát hiện phản trực giác nhất là nhân tố Vốn con người (trình độ học vấn, kỹ năng chuyên môn) mặc dù có tương quan dương nhưng có trọng số tác động ($\beta$) thấp hơn đáng kể so với Môi trường kinh doanh và Tiếp cận tài chính. Điều này chỉ ra rằng tại Việt Nam, sự thiếu hụt các ý tưởng hay năng lực kỹ thuật của nhà sáng lập không phải là nút thắt cổ chai lớn nhất; thay vào đó, sự thiếu hụt vốn mồi và gánh nặng chi phí tuân thủ hành chính mới là nguyên nhân chính khiến các startup thất bại.

4. Luận án có cung cấp quy trình nhân bản (Replication Protocol) minh bạch không?

Có. Luận án mô tả chi tiết toàn bộ thang đo Likert 5 điểm, quy trình chọn mẫu phân tầng, hệ thống câu hỏi phỏng vấn sâu chuyên gia, ma trận xoay nhân tố EFA và các thông số kiểm định kinh tế lượng trong hệ thống phụ lục. Bất kỳ nhà nghiên cứu nào cũng có thể tái lập quy trình thu thập và xử lý số liệu trên các tập dữ liệu mới.

5. Chương trình hành động nghiên cứu 10 năm (2025–2035) được vạch ra như thế nào?

Luận án đề xuất lộ trình 3 giai đoạn:

• Giai đoạn 1 (2023–2025): Hoàn thiện khung thể chế, ban hành Sandbox cho các mô hình kinh doanh mới, kiện toàn cơ chế quỹ đầu tư mạo hiểm công - tư.
• Giai đoạn 2 (2026–2030): Nâng cấp hạ tầng công nghệ, số hóa toàn diện hệ sinh thái khởi nghiệp, hình thành 3 trung tâm đổi mới sáng tạo quốc tế tại Hà Nội, Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh.
• Giai đoạn 3 (2031–2035): Quốc tế hóa hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam, kết nối sâu rộng với các trung tâm công nghệ toàn cầu (Thung lũng Silicon, Tel Aviv, Singapore), đưa Việt Nam vào Top 30 hệ sinh thái khởi nghiệp hàng đầu thế giới.

Kết luận

Công trình nghiên cứu tiến sĩ của tác giả Phạm Thị Quỳnh Nga đã giải quyết trọn vẹn và xuất sắc mục tiêu nghiên cứu đề ra thông qua 6 kết luận khoa học cốt lõi:

1. Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận: Xác lập khung khái niệm chuẩn mực về quản lý nhà nước đối với hoạt động khởi nghiệp, tích hợp hài hòa các lý thuyết kinh tế học cổ điển và hiện đại (Cantillon, Schumpeter, Locke & Latham, Barney, Isenberg).
2. Tổng kết thực tiễn khách quan giai đoạn 2017–2021: Đánh giá đa chiều bức tranh khởi nghiệp Việt Nam với các chỉ số định lượng cụ thể (hạng 54/100 toàn cầu, 84 vườn ươm, 116 bằng sáng chế, 68 quỹ đầu tư mạo hiểm, 857.551 doanh nghiệp hoạt động), chỉ rõ 5 điểm nghẽn thể chế và phân tích căn nguyên sâu xa.
3. Đóng góp phương pháp luận thực chứng: Xây dựng và kiểm định thành công mô hình định lượng 5 nhân tố tác động đến hoạt động khởi nghiệp, chứng minh vai trò chi phối hàng đầu của nhân tố Môi trường kinh doanh và Tiếp cận tài chính bằng các chỉ số thống kê chuẩn xác ($p < 0.01$).
4. Đúc kết bài học quốc tế có chọn lọc: Rút ra 5 bài học kinh nghiệm sâu sắc từ các quốc gia tiên phong (Israel, Singapore, Thụy Điển, Ấn Độ) phù hợp với bối cảnh chuyển đổi của Việt Nam.
5. Đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị đồng bộ: Thiết lập 7 nhóm giải pháp đột phá và 4 nhóm kiến nghị cụ thể gửi tới Chính phủ và các Bộ chuyên trách (Tài chính, KH&CN, KH&ĐT), định hình lộ trình phát triển đến năm 2030, tầm nhìn 2035.
6. Mở ra các hướng nghiên cứu học thuật mới: Đặt nền móng vững chắc cho các nghiên cứu chuyên sâu tiếp theo về cơ chế tài chính thay thế (AltFI), khung thử nghiệm pháp lý Sandbox và quản trị hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở tại Việt Nam và khu vực.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN THÚC ĐẨY HOẠT ĐỘNG KHỞI NGHIỆP 1. Các nghiên cứu của nước ngoài về thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp Khởi nghiệp không còn là vấn đề mới, trong các công trình nghiên cứu của nước ngoài đã có nhiều công trình nghiên cứu về khởi nghiệp nhưng những nghiên cứu liên quan đến thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp thì không có nhiều và chủ yếu theo các hướng nghiên cứu như sau: Theo hướng chính sách thúc đẩy khởi nghiệp Xu và Chen [185] đã đánh giá tác động của các chính sách khởi nghiệp đối với sự phát triển của các DNKN. Nghiên cứu đã điều tra 315 doanh nghiệp khởi nghiệp, sử dụng mô hình SEM để đánh giá yếu tố chính sách. Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rằng chính sách thúc đẩy có tác động cùng chiều với sự phát triển của DNKN.

Nghiên cứu cũng đề xuất một số chính sách để thúc đẩy khởi nghiệp như: hỗ trợ về vốn, hỗ trợ thuế, hỗ trợ thị trường…. Trong nghiên cứu của Reynolds và cộng sự [153] sử dụng số liệu của 43 quốc gia trong giai đoạn từ 1998 đến 2003 đã khẳng định rõ vai trò của DNKN đối với sự phát triển của nền kinh tế và chính sách hỗ trợ khởi nghiệp sẽ giúp các DNKN vượt qua được những khó khăn ban đầu, đây sẽ là nền tảng để phát triển một nền kinh tế mới trong tương lai. Tuy nhiên trong nghiên cứu này chưa chỉ ra được tính đặc thù của từng quốc gia đối với các chính sách thúc đẩy khởi nghiệp. Nghiên cứu Yang [186], sử dụng mô hình SEM với việc phỏng vấn 1231 người trả lời từ 31 tỉnh thành và chỉ ra chính sách hỗ trợ khởi nghiệp có vai trò hàng đầu trong việc tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động khởi nghiệp đặc biệt là các sinh viên tại các trường đại học cao đẳng.

Đồng quan điểm đó, Xie và cộng sự [184] cũng cho rằng mỗi địa phương có những điều kiện khác nhau, các nhà xây dựng chính sách cần chú ý đến những nguồn lực hiện tại để có những những chính sách phù hợp và điều chỉnh theo xu hướng của thị trường. Tuy nhiên các nghiên cứu này mới dừng ở dưới góc độ các DNKN mà chưa có góc nhìn từ các nhà quản lý Nhà nước như quá trình xây dựng, ban hành cũng như những điều chỉnh chính sách này theo thời gian. 7 Theo hướng hỗ trợ các ý tưởng khởi nghiệp Ý tưởng khởi nghiệp là bước tiền đề để khởi nghiệp. Chính vì vậy, các địa phương cần phải nuôi dưỡng ý tưởng từ khi mới hình thành.

Shane và cộng sự [160] đã dựa trên 08 công ty khởi nghiệp phát hiện ra rằng: các doanh nhân sẵn sàng lựa chọn công nghệ để phục vụ quá trình sản xuất và tinh thần khởi nghiệp dựa trên thông tin về cơ hội cũng như hỗ trợ của chính phủ đối với ý tưởng khởi nghiệp đó. Cùng với quan điểm trên, trong nghiên cứu của Boudreaux [83] đã sử dụng dữ liệu từ 25 nước và sử dụng biểu đồ phân tán, hệ số tương quan và hồi quy OLS để đánh giá hoạt động hỗ trợ ý tưởng khởi nghiệp. Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ sử dụng mô hình OLS giản đơn, không dùng các dữ liệu không gian nên chưa thể đánh giá mức độ thay đổi của các biến theo thời gian. Trong nghiên cứu của Dimov [97], McMullen và Shepherd [142] thông qua tổng hợp các nghiên cứu trước đây cũng đã khẳng định vai trò của chính phủ trong việc hỗ trợ ý tưởng khởi nghiệp đó là cung cấp thông tin, hỗ trợ, tư vấn… để các doanh nhân có được góc nhìn toàn diện về ý tưởng khởi nghiệp.

Từ đó đưa ra quyết định có thực hiện ý tưởng đó hay không nhằm tránh những rủi ro không cần thiết, cái mà nhiều doanh nhân không nhận thức được những khó khăn và nguy cơ xảy ra đối với những ý tưởng đó. Các nghiên cứu này tập trung tại các nước phát triển, nơi mà điều kiện kinh tế tốt, các dịch vụ hỗ trợ nhiều mà chưa nghiên cứu tới những nước đang phát triển, những nơi điều kiện khó khăn, nguồn lực nhà nước phải sử dụng vào nhiều nhiệm vụ quan trọng khác. Theo hướng xây dựng và liên kết các tổ chức trong hệ sinh thái khởi nghiệp Basso và cộng sự [75] đã thực hiện nghiên cứu về hệ sinh thái khởi nghiệp ở 08 nước Nam Âu. Bằng phương pháp thống kê mô tả, nghiên cứu đã chỉ ra các tổ chức trong hệ sinh thái khởi nghiệp bao gồm: doanh nghiệp lớn, các trường đại học, các tổ chức hỗ trợ, các tổ chức tài trợ, các tổ chức nghiên cứu, các nhà cung cấp dịch vụ.

Mỗi một tổ chức có những vai trò và chức năng khác nhau. Do vậy, để có thể phát huy được lợi thế so sánh của các tổ chức cần phải có biện pháp liên kết giữa các tổ chức này. Các thành viên của hệ sinh thái có thể tạo ra nhiều lợi ích khi cùng làm một nhóm hơn là thực hiện một mình và việc hợp tác trong hệ sinh thái 8 được kỳ vọng sẽ mở ra hiệu quả vượt trội [170]. Tuy nhiên, các giải pháp đưa ra vẫn mang tính chung chung như tập trung vào thế mạnh địa phương, xây dựng chiến lược phù hợp, tập trung vào những ý tưởng kinh doanh khả thi… mà chưa chỉ rõ được những giải pháp riêng cho từng quốc gia cũng như điều kiện để thực hiện các giải pháp đó.

Chính phủ với vai trò rất lớn trong việc tạo ra môi trường phát triển nhằm mang lại lợi ích lâu dài cho các DNKN. Trong nghiên cứu của Fredrickson [105] được dựa trên từ các lý thuyết về động lực cũng như vai trò của các thành phần trong hệ sinh thái đã làm rõ vai trò của chính phủ là cầu nối giữa các tổ chức trong hệ sinh thái khởi nghiệp thông qua những chính sách hỗ trợ dành riêng cho từng tổ chức, xây dựng cơ chế phối hợp, các chương trình liên kết để phát huy tốt nhất những thế mạnh của các tổ chức trong hệ sinh thái. Thêm vào đó, các nghiên cứu Schiffer và cộng sự [155], Watson và cộng sự [178] cũng chỉ rõ sự cần thiết phải kết nối giữa các tổ chức trong hệ sinh thái. Các nghiên cứu này đã đề xuất một số chính sách để liên kết các tổ chức trong hệ sinh thái như tạo các trung tâm khởi nghiệp nơi mà các DNKN tìm được các tổ chức phù hợp, ký hợp đồng liên kết và chuyển giao giữa các tổ chức… Nhà nước sẽ là chủ thể trung gian điều phối các mối quan hệ này, đưa ra những chính sách hỗ trợ kịp thời để duy trì và phát triển mạng lưới hệ sinh thái khởi nghiệp.

Tuy nhiên trong các nghiên cứu này mới dừng lại trong việc xây dựng mô hình liên kết chung chung, chủ yếu tại các nước phát triển mà chưa có những nghiên cứu cụ thể về mô hình liên kết, chính sách liên kết cho từng quốc gia cụ thể, đặc biệt là đối với các nước đang phát triển. Theo hướng hỗ trợ phát triển các doanh nghiệp khởi nghiệp Các DNKN là đối tượng tiên phong trong việc áp dụng khoa học công nghệ mới vào sản xuất kinh doanh nên sẽ gặp rất nhiều rủi ro. DNKN có vai trò rất lớn đối với nền kinh tế: tạo bước đột phá trong nền kinh tế, tạo mô hình kinh doanh mới…. Vì vậy, cần phải có chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp.

Trong nghiên cứu của Schiffer và cộng sự [155] đã phân tích chỉ ra các nghiên cứu trước đây chỉ tập trung vào các chương trình và dự án cụ thể mà không có một góc nhìn bao quát với nhiều đối tượng và không gian rộng, như vậy, rất khó để các nhà hoạch định chính sách có thể đánh giá chính xác mức độ hiệu quả của các chính sách đó để đưa ra 9 những điều chỉnh trong tương lai. Bằng việc sử dụng 2 phương pháp hồi quy cơ bản và hồi quy mở rộng với số liệu lấy từ 42 quốc gia nghiên cứu đã làm rõ vai trò của các chính sách hỗ trợ phát triển các DNKN về tài chính, cơ sở hạ tầng, tỷ giá hối đoái… mà chưa làm rõ được sự ảnh hưởng của các chính sách cụ thể đối với từng giai đoạn phát triển của các DNKN. Verheul và cộng sự [176] nghiên cứu trong giai đoạn từ năm 1972 đến năm 1998 tại 23 quốc gia đã tập trung nghiên cứu chính sách hỗ trợ về mặt tài chính như thành lập các quỹ hỗ trợ DNKN, các quỹ đầu tư mạo hiểm, hỗ trợ về lãi suất từ phía ngân hàng. Điều này cũng được chỉ ra trong nghiên cứu của Pretorius và cộng sự [152].

Tuy nhiên, các nghiên cứu này chưa đề cập nhiều vai trò của chính phủ trong việc xây dựng chính sách tổng thể, cơ chế phối hợp giữa DNKN với các tổ chức tài chính mà chỉ tập trung đánh giá việc cung cấp vốn cho DNKN. Trong nghiên cứu của Leffler và Svedberg [133], Paco và cộng sự [151], O’Connor [148], GEM [107] đã chỉ rõ vai trò của giáo dục đối với hoạt động khởi nghiệp và sự cần thiết hỗ trợ giáo dục cho các DNKN. Điều này giúp các DNKN vượt qua được những khó khăn, khai thác tốt các tiềm năng, đặc biệt áp dụng thành công KHCN mới vào những ý tưởng kinh doanh mới. Tuy nhiên, các nghiên cứu này chỉ tập trung vào vai trò của giáo dục mà chưa đề cập đến những vấn đề quan trọng khác như văn hóa, trình độ, điều kiện từng địa phương… Trong các nghiên cứu này mới đang tập trung vào hỗ trợ cung cấp kiến thức cho DNKN từ các tổ chức giáo dục nhưng chưa giải quyết được tận gốc của vấn đề như: nguồn kinh phí, chính sách, cơ chế….

để các tổ chức giáo dục này có thể tiếp tục hỗ trợ cũng như đồng hành cùng các DNKN trong quá trình sản xuất kinh doanh. Theo hướng hoạt động kiểm tra, giám sát công tác hỗ trợ hoạt động khởi nghiệp Kiểm tra, giám sát là thành phần rất quan trọng đối với quá trình thúc đẩy khởi nghiệp của mỗi địa phương, mỗi quốc gia. Điều này sẽ đảm bảo các đối tượng tham gia thực hiện đúng các quy định pháp luật, hạn chế thất thoát lãng phí nguồn lực của nhà nước. Nghiên cứu của Chowdhury và cộng sự [91] được thực hiện trong giai đoạn 2001 đến 2005 với 44 quốc gia đã sử dụng mô hình dữ liệu bảng để đánh giá các giả thuyết.