Luận văn giải pháp tăng cường hợp tác trong chăn nuôi bò sữa ở huyện Gia Lâm của Phùng Thị Yến

Tài liệu nghiên cứu Luận văn giải pháp tăng cường hợp tác trong chăn nuôi bò sữa ở huyện gia lâm thành phố hà nội, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu

• Tác giả: Phùng Thị Yến
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Bảo Dương
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Giải Pháp Tăng Cường Hợp Tác Trong Chăn Nuôi Bò Sữa Ở Huyện Gia Lâm, Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC HỘP
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu chung
• 2.2. Mục tiêu cụ thể
• 3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 4. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 4.1. Cơ sở lý luận về hợp tác trong chăn nuôi bò sữa
• 4.2. Khái niệm và các hình thức hợp tác trong chăn nuôi. Ý nghĩa, đặc điểm và vai trò của hợp tác trong chăn nuôi
• 4.3. Nội dung và phương thức hợp tác trong chăn nuôi bò sữa
• 4.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến hợp tác trong chăn nuôi bò sữa
• 4.5. Cơ sở thực tiễn
• 4.5.1. Thực trạng và kinh nghiệm hợp tác trong chăn nuôi bò sữa của nước ngoài
• 4.5.2. Thực trạng và kinh nghiệm hợp tác trong chăn nuôi bò của một số địa phương trong nước
• 4.5.3. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn quan hệ hợp tác trong chăn nuôi bò trên thế giới và Việt Nam
• 5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 5.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 5.1.1. Điều kiện tư nhiên của huyện Gia Lâm
• 5.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội của huyện Gia Lâm
• 5.2. Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu
• 5.2.1. Cách tiếp cận
• 5.2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 5.2.3. Hệ thống các chỉ tiêu phân tích
• 6. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 6.1. Thực trạng hợp tác trong chăn nuôi bò ở địa bàn huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội
• 6.1.1. Tình hình chăn nuôi bò sữa của huyện Gia Lâm
• 6.1.2. Nhu cầu hợp tác của nông dân trong chăn nuôi bò
• 6.1.3. Tình hình hợp tác trong cung cấp giống
• 6.1.4. Tình hình hợp tác trong chế biến thức ăn
• 6.1.5. Tình hình hợp tác trong thú y và dịch bệnh
• 6.1.6. Tình hình hợp tác trong xử lý chất thải
• 6.1.7. Tình hình hợp tác trong chuyển giao ứng dụng khoa học kỹ thuật
• 6.1.8. Tình hình hợp tác trong tiêu thụ sản phẩm
• 6.1.9. Tình hình hợp tác trong tiếp cận vốn
• 6.1.10. Tổng hợp kết quả tình hình hợp tác chăn nuôi bò sữa ở huyện Gia Lâm
• 6.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến hợp tác trong chăn nuôi bò sữa
• 6.2.1. Hình thức tổ chức
• 6.2.2. Quy mô hợp tác
• 6.2.3. Trình độ của người chăn nuôi và người quản lý
• 6.2.4. Mạng lưới thú y
• 6.2.5. Sự tin tưởng lẫn nhau giữa các hội viên, xã viên tham gia hợp tác
• 6.2.6. Chính sách của nhà nước
• 6.2.7. Thị trường tiêu thụ sản phẩm
• 6.2.8. Lợi ích mà hợp tác mang lại
• 7. GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG HỢP TÁC TRONG CHĂN NUÔI BÒ SỮA ĐẾN NĂM 2020
• 8. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hợp Tác Chăn Nuôi Bò Sữa Tại Gia Lâm Hà Nội

Ngành chăn nuôi bò sữa tại Hà Nội, đặc biệt ở Gia Lâm, đã có những bước phát triển đáng kể nhờ sự quan tâm của UBND thành phố và các cấp ngành. Chăn nuôi theo vùng trọng điểm và quy mô lớn ngày càng được chú trọng. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức như thời tiết, dịch bệnh, giá cả bấp bênh và công nghệ chăn nuôi chưa hiện đại. Việc tăng cường hợp tác chăn nuôi bò sữa là một giải pháp quan trọng để giải quyết những khó khăn này, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Cần xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ, trong đó người sản xuất là yếu tố cơ bản và doanh nghiệp là nòng cốt. Theo Trung tâm Phát triển chăn nuôi Hà Nội (2015), đã xây dựng được 21 chuỗi liên kết chăn nuôi tiêu thụ sản phẩm.

1.1. Vai trò của hợp tác xã trong phát triển chăn nuôi bò sữa

Hợp tác xã đóng vai trò quan trọng trong việc liên kết các hộ chăn nuôi, cung cấp dịch vụ đầu vào (giống, thức ăn, kỹ thuật) và tiêu thụ sản phẩm. Tuy nhiên, hiệu quả hoạt động của nhiều hợp tác xã còn hạn chế, cần được củng cố và phát triển. Hợp tác xã giúp các hộ chăn nuôi tiếp cận được các nguồn lực và thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh. Cần có chính sách hỗ trợ hợp tác xã từ nhà nước để thúc đẩy phát triển bền vững chăn nuôi bò sữa.

1.2. Tiềm năng phát triển thị trường sữa tại Hà Nội

Thị trường sữa tại Hà Nội có tiềm năng phát triển lớn do nhu cầu tiêu dùng ngày càng tăng. Tuy nhiên, cạnh tranh từ các sản phẩm sữa nhập khẩu cũng rất gay gắt. Để nâng cao năng lực cạnh tranh, cần tập trung vào cải thiện chất lượng sữa, giảm giá thành sản xuất và xây dựng thương hiệu. Cần có sự liên kết chặt chẽ giữa người sản xuất, doanh nghiệp chế biến và nhà phân phối để đảm bảo ổn định thị trường.

II. Thực Trạng Hợp Tác Chăn Nuôi Bò Sữa Tại Gia Lâm Phân Tích Chi Tiết

Thực tế hợp tác chăn nuôi bò sữa Gia Lâm vẫn còn nhiều hạn chế. Sự liên kết giữa các hộ, hợp tác xã và công ty thu mua sữa còn lỏng lẻo. Quá trình hợp tác sản xuất - tiêu thụ cần có sự can thiệp của một tác nhân trung gian để đảm bảo trách nhiệm của các bên trong hợp đồng. Mặc dù có những hiệu quả nhất định từ sự liên kết, nhưng cần phải tăng cường hơn nữa để tăng thu nhập và giá trị sản phẩm, góp phần phát triển kinh tế. Theo nghiên cứu của Phùng Thị Yến, cần có sự liên kết ba nhà: Nhà nông - nhà doanh nghiệp - nhà khoa học.

2.1. Tình hình liên kết sản xuất và tiêu thụ sữa

Liên kết sản xuất và tiêu thụ sữa còn yếu, các hộ chăn nuôi thường phải qua khâu trung gian để bán sản phẩm, dẫn đến thu nhập thấp và giá cả biến động. Cần xây dựng các kênh tiêu thụ trực tiếp, giảm bớt khâu trung gian để tăng lợi nhuận cho người chăn nuôi. Cần có sự hỗ trợ từ nhà nước và các tổ chức xã hội để xây dựng các chuỗi liên kết bền vững.

2.2. Khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn và kỹ thuật

Nhiều hộ chăn nuôi gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn và kỹ thuật tiên tiến. Cần có chính sách hỗ trợ vốn vay ưu đãi và chuyển giao kỹ thuật cho người chăn nuôi. Cần tăng cường đào tạo, tập huấn về kỹ thuật chăn nuôi bò sữa cho người dân. Việc ứng dụng công nghệ vào chăn nuôi sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sữa.

2.3. Đánh giá hiệu quả của các mô hình hợp tác hiện có

Cần đánh giá hiệu quả của các mô hình hợp tác hiện có để rút ra bài học kinh nghiệm và nhân rộng các mô hình thành công. Cần có sự tham gia của các chuyên gia và nhà khoa học trong việc đánh giá và xây dựng các mô hình hợp tác hiệu quả. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan để đảm bảo tính bền vững của các mô hình hợp tác.

III. Giải Pháp Tăng Cường Hợp Tác Chăn Nuôi Bò Sữa Hiệu Quả Tại Gia Lâm

Để tăng cường hợp tác chăn nuôi bò sữa tại Gia Lâm, cần có các giải pháp đồng bộ từ chính sách, kỹ thuật đến thị trường. Cần xây dựng các chính sách hỗ trợ hợp tác xã, khuyến khích liên kết giữa các hộ chăn nuôi và doanh nghiệp. Cần tập trung vào cải thiện chất lượng giống, thức ăn và kỹ thuật chăn nuôi. Cần xây dựng các kênh tiêu thụ ổn định và phát triển thương hiệu sữa Gia Lâm. Theo kinh nghiệm quốc tế, cần có sự tham gia của nhà nước trong việc điều phối và hỗ trợ các hoạt động hợp tác.

3.1. Xây dựng chính sách hỗ trợ hợp tác xã và tổ hợp tác

Cần có chính sách hỗ trợ về vốn, kỹ thuật và đào tạo cho hợp tác xã và tổ hợp tác. Cần tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức này tiếp cận các nguồn lực và thị trường. Cần có cơ chế giám sát và đánh giá hiệu quả hoạt động của các tổ chức này để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả.

3.2. Nâng cao chất lượng giống và thức ăn chăn nuôi

Cần tập trung vào cải thiện chất lượng giống bò sữa thông qua việc nhập khẩu các giống tốt và lai tạo giống. Cần đảm bảo nguồn cung cấp thức ăn chăn nuôi ổn định và chất lượng. Cần khuyến khích người chăn nuôi tự sản xuất thức ăn để giảm chi phí và nâng cao hiệu quả.

3.3. Phát triển chuỗi giá trị sữa bền vững

Cần xây dựng chuỗi giá trị sữa từ sản xuất đến tiêu thụ, đảm bảo chất lượng và an toàn thực phẩm. Cần có sự liên kết chặt chẽ giữa người sản xuất, doanh nghiệp chế biến và nhà phân phối. Cần xây dựng thương hiệu sữa Gia Lâm để tăng giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường.

IV. Ứng Dụng Khoa Học Kỹ Thuật Vào Hợp Tác Chăn Nuôi Bò Sữa Gia Lâm

Việc ứng dụng khoa học kỹ thuật là yếu tố then chốt để nâng cao năng suất và chất lượng sữa. Cần áp dụng các công nghệ tiên tiến trong chăn nuôi, chế biến và bảo quản sữa. Cần tăng cường chuyển giao kỹ thuật cho người chăn nuôi thông qua các lớp tập huấn, hội thảo và mô hình trình diễn. Cần khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu và phát triển các sản phẩm sữa mới. Theo báo cáo của Học viện Nông nghiệp Việt Nam, việc áp dụng công nghệ cao có thể giúp tăng năng suất sữa lên 20-30%.

4.1. Áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý đàn bò

Sử dụng phần mềm quản lý đàn bò để theo dõi sức khỏe, năng suất và lịch sử sinh sản của từng con. Ứng dụng công nghệ cảm biến để giám sát các chỉ số sinh lý của bò. Sử dụng hệ thống định vị GPS để quản lý vị trí và hoạt động của đàn bò. Việc quản lý thông tin hiệu quả sẽ giúp người chăn nuôi đưa ra các quyết định chính xác và kịp thời.

4.2. Sử dụng hệ thống vắt sữa tự động và bảo quản lạnh

Áp dụng hệ thống vắt sữa tự động để giảm công lao động và đảm bảo vệ sinh. Sử dụng hệ thống bảo quản lạnh để giữ sữa tươi lâu hơn và đảm bảo chất lượng. Cần có sự đầu tư ban đầu lớn, nhưng sẽ mang lại hiệu quả kinh tế cao trong dài hạn.

4.3. Ứng dụng công nghệ sinh học trong cải tạo giống

Sử dụng kỹ thuật thụ tinh nhân tạo để cải thiện chất lượng giống bò sữa. Áp dụng công nghệ phân ly giới tính để tăng tỷ lệ bê cái. Sử dụng công nghệ gene để chọn lọc các giống bò có năng suất cao và khả năng chống chịu bệnh tốt. Việc cải tạo giống là yếu tố quan trọng để nâng cao năng suất sữa.

V. Chính Sách Hỗ Trợ Phát Triển Hợp Tác Chăn Nuôi Bò Sữa Tại Gia Lâm

Để phát triển bền vững chăn nuôi bò sữa, cần có sự hỗ trợ từ chính sách của nhà nước. Cần có các chính sách về vốn, đất đai, thuế và thị trường để khuyến khích người chăn nuôi và doanh nghiệp đầu tư vào ngành sữa. Cần có các chính sách về bảo vệ môi trường và an toàn thực phẩm để đảm bảo sức khỏe người tiêu dùng. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và các tổ chức xã hội để thực hiện các chính sách hiệu quả.

5.1. Chính sách tín dụng ưu đãi cho người chăn nuôi

Cần có các gói tín dụng ưu đãi với lãi suất thấp và thời gian vay dài để hỗ trợ người chăn nuôi đầu tư vào chăn nuôi bò sữa. Cần đơn giản hóa thủ tục vay vốn để người dân dễ dàng tiếp cận. Cần có sự giám sát chặt chẽ việc sử dụng vốn vay để đảm bảo hiệu quả.

5.2. Chính sách hỗ trợ đất đai cho phát triển trang trại

Cần có chính sách ưu tiên giao đất hoặc cho thuê đất với giá ưu đãi cho các hộ chăn nuôi và doanh nghiệp muốn xây dựng trang trại chăn nuôi bò sữa. Cần quy hoạch các vùng chăn nuôi tập trung để tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển hạ tầng và quản lý dịch bệnh.

5.3. Chính sách bảo hiểm rủi ro cho người chăn nuôi

Cần có chính sách bảo hiểm rủi ro để giúp người chăn nuôi giảm thiểu thiệt hại do dịch bệnh, thiên tai và biến động thị trường. Cần có sự tham gia của các công ty bảo hiểm và nhà nước để chia sẻ rủi ro và đảm bảo tính bền vững của chương trình bảo hiểm.

VI. Kết Luận và Triển Vọng Hợp Tác Chăn Nuôi Bò Sữa Gia Lâm

Việc tăng cường hợp tác chăn nuôi bò sữa tại Gia Lâm là một nhiệm vụ quan trọng và cấp thiết. Cần có sự nỗ lực của tất cả các bên liên quan để xây dựng một ngành chăn nuôi bò sữa bền vững và hiệu quả. Với những giải pháp đồng bộ và sự hỗ trợ từ chính sách, ngành chăn nuôi bò sữa Gia Lâm có nhiều triển vọng phát triển trong tương lai. Cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các mô hình hợp tác tiên tiến để nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu thị trường.

6.1. Tóm tắt các giải pháp chính để thúc đẩy hợp tác

Các giải pháp chính bao gồm: xây dựng chính sách hỗ trợ, nâng cao chất lượng giống và thức ăn, phát triển chuỗi giá trị sữa, ứng dụng khoa học kỹ thuật và tăng cường đào tạo. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan để thực hiện các giải pháp này hiệu quả.

6.2. Đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo

Cần tiếp tục nghiên cứu về các mô hình hợp tác tiên tiến, các giải pháp kỹ thuật mới và các chính sách hỗ trợ hiệu quả. Cần nghiên cứu về thị trường sữa và nhu cầu của người tiêu dùng để định hướng sản xuất và kinh doanh.

6.3. Tầm nhìn phát triển ngành chăn nuôi bò sữa Gia Lâm

Xây dựng Gia Lâm trở thành một trung tâm chăn nuôi bò sữa chất lượng cao của Hà Nội và cả nước. Nâng cao thu nhập và đời sống của người chăn nuôi. Đảm bảo an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường. Phát triển ngành chăn nuôi bò sữa theo hướng bền vững và hiện đại.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Năm 2015, ngành chăn nuôi đóng góp tới 53% giá trị sản xuất nông nghiệp của thành phố Hà Nội, khẳng định vai trò trụ cột trong phát triển kinh tế nông thôn. Trong đó, hai vùng chăn nuôi trọng điểm là Ba Vì và Gia Lâm chiếm tới 75,5% tổng đàn với 11.545 con và cung ứng 81,2% sản lượng sữa toàn thành phố, đạt 32.975 tấn mỗi năm. Mặc dù sở hữu tiềm năng lớn với 42 trang trại quy mô ngoài khu dân cư, ngành chăn nuôi bò sữa tại huyện Gia Lâm vẫn đang đối mặt với nhiều rào cản nội tại nghiêm trọng. Phương thức chăn nuôi nông hộ nhỏ lẻ, thiếu quy chuẩn đồng bộ và sự liên kết lỏng lẻo giữa người chăn nuôi với các đơn vị chế biến đã dẫn đến tình trạng chi phí sản xuất cao, giá thành thiếu tính cạnh tranh. Đặc biệt, việc phụ thuộc vào khâu trung gian khiến người nông dân thường xuyên bị ép giá vào mùa đông khi sản lượng sữa tăng mạnh.

Mục tiêu của nghiên cứu nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về kinh tế hợp tác, đánh giá sâu sắc thực trạng quan hệ hợp tác và xác định các nhân tố chi phối hoạt động chăn nuôi bò sữa tại huyện Gia Lâm. Trên cơ sở đó, đề tài xây dựng hệ thống giải pháp khả thi nhằm thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị và nâng cao hiệu quả kinh tế bền vững. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào ba xã trọng điểm gồm Dương Hà, Phù Đổng, Trung Mầu với chuỗi dữ liệu thực chứng từ năm 2011 đến năm 2015. Ý nghĩa của đề tài thể hiện ở việc kiến tạo mô hình hợp tác đa bên hiệu quả, hỗ trợ giảm thiểu tổn thất kinh tế khi Việt Nam hội nhập các hiệp định thương mại tự do và nâng cao thu nhập ổn định cho hàng nghìn hộ nông dân Thủ đô.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết kinh tế hợp tác hiện đại được chuẩn hóa bởi Liên minh Hợp tác xã Quốc tế và Tổ chức Lao động Quốc tế, kết hợp với lý thuyết chuỗi giá trị nông nghiệp. Nền tảng lý luận khẳng định hợp tác là sự liên kết tự nguyện giữa các thể nhân nhằm phát huy sức mạnh tập thể, giải quyết những nút thắt mà từng cá nhân riêng lẻ không thể thực hiện hiệu quả. Mô hình nghiên cứu phân tích toàn diện mối quan hệ tương tác giữa các tác nhân chính trong chuỗi giá trị sữa tươi gồm hộ chăn nuôi, tổ hợp tác, hợp tác xã, trạm thu gom và doanh nghiệp chế biến.

Khung lý thuyết tập trung vào bốn khái niệm cốt lõi:

• Hợp tác lao động: Phương thức tổ chức tập thể nhằm tối ưu hóa các công đoạn kỹ thuật và nâng cao năng suất.
• Tổ hợp tác: Tổ chức hình thành trên cơ sở hợp đồng hợp tác có chứng thực pháp lý theo Luật Dân sự năm 2005 để cùng chia sẻ nguồn lực và trách nhiệm.
• Hợp tác xã nông nghiệp: Tổ chức kinh tế tập thể có tư cách pháp nhân theo Luật Hợp tác xã năm 2012, sở hữu tư cách đồng sở hữu và quản lý dân chủ.
• Chi hội chăn nuôi: Tổ chức xã hội nghề nghiệp tự nguyện, đóng vai trò cầu nối chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ cung ứng dịch vụ đầu vào.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng mẫu khảo sát gồm 100 hộ chăn nuôi bò sữa tại ba xã trọng điểm là Phù Đổng, Dương Hà và Trung Mầu. Phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích được áp dụng để chia đối tượng điều tra thành hai nhóm rõ rệt: 30 hộ có tham gia hợp tác xã hoặc chi hội chăn nuôi và 70 hộ chăn nuôi độc lập ngoài tổ chức. Cỡ mẫu này đảm bảo tính đại diện cao cho các quy mô đàn và phương thức tổ chức sản xuất tại địa phương. Nghiên cứu đồng thời thực hiện phỏng vấn sâu các chuyên gia và cán bộ quản lý thuộc Phòng Kinh tế huyện Gia Lâm, Trạm Phát triển chăn nuôi số 7 và ban điều hành các trạm thu gom sữa.

Phương pháp thống kê mô tả được lựa chọn để phản ánh chính xác các chỉ tiêu tuyệt đối và tương đối về quy mô đàn, cơ cấu giống và chi phí sản xuất. Phương pháp phân tích tổng hợp kinh tế được áp dụng nhằm lượng hóa thu nhập hỗn hợp, chi phí trung gian và giá trị gia tăng của các nhóm hộ. Việc lựa chọn phương pháp này cho phép so sánh định lượng trực tiếp hiệu quả tài chính giữa việc tham gia và không tham gia liên kết. Nguồn dữ liệu thứ cấp được kế thừa từ các báo cáo giai đoạn 2011-2015 của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội, kết hợp dữ liệu sơ cấp thu thập trong giai đoạn 2015-2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tế chỉ ra bốn phát hiện quan trọng về cấu trúc và hiệu quả hợp tác:

• Tỷ lệ tham gia các tổ chức hợp tác còn rất khiêm tốn: Toàn huyện Gia Lâm mới chỉ có 1 chi hội chăn nuôi tại xã Trung Mầu với 35 hội viên nuôi 97 con bò và 3 hợp tác xã dịch vụ chăn nuôi. Đáng chú ý, tại Hợp tác xã Phù Đổng chỉ có 13 trên tổng số 25 xã viên trực tiếp nuôi 39 con bò sữa, còn tại Hợp tác xã Lâm Dư là 9 trên 15 xã viên với 58 con bò, chiếm tỷ lệ dưới 10% tổng đàn tại địa bàn khảo sát.
• Hiệu quả tối ưu hóa chi phí vượt trội ở nhóm hộ hợp tác: Nhờ mua chung thức ăn công nghiệp, tinh giống và thuốc thú y, các hộ trong tổ chức hợp tác tiết giảm được từ 8% đến 12% chi phí trung gian so với các hộ chăn nuôi cá thể.
• Năng lực ứng dụng khoa học kỹ thuật phân hóa rõ rệt: Trên 85% hộ tham gia hợp tác đã áp dụng kỹ thuật phối giống bằng tinh phân ly giới tính và vận hành hệ thống xử lý chất thải bằng hầm biogas kiên cố, trong khi tỷ lệ này ở nhóm hộ đơn lẻ chỉ dao động trong khoảng từ 45% đến 50%.
• Bấp bênh thị trường tiêu thụ đầu ra: Khoảng 78% hộ không tham gia hợp tác thừa nhận hoàn toàn phụ thuộc vào tư thương trung gian và chịu mức khấu trừ giá sữa từ 15% đến 25% vào các tháng cao điểm mùa đông.

Thảo luận kết quả

Sự lỏng lẻo trong quan hệ hợp tác xuất phát chủ yếu từ sự thiếu hụt niềm tin giữa các hộ nông dân và năng lực quản trị kinh doanh còn hạn chế của ban chủ nhiệm các hợp tác xã. Các hợp tác xã hiện nay chưa đủ tiềm lực vốn để xây dựng các trạm làm lạnh trung chuyển hay đầu tư dây chuyền chế biến thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh TMR công suất lớn.

Khi so sánh với mô hình trang trại Afimilk tại Israel đạt sản lượng sữa bình quân 45 lít mỗi con một ngày nhờ công nghệ vi tính hóa khẩu phần TMR, hoặc mô hình liên minh Hiệp Thạnh với Dalatmilk tại Lâm Đồng hỗ trợ 60% vốn và bao tiêu 90% sản lượng sữa, thực trạng tại Gia Lâm cho thấy sự tụt hậu lớn về phương thức liên kết. Dữ liệu khảo sát khi được tổng hợp qua bảng so sánh chi phí - doanh thu và biểu đồ cơ cấu tiêu thụ đã minh chứng rõ: nếu thiếu một hợp đồng kinh tế ba bên chặt chẽ có sự bảo trợ của cơ quan quản lý, rủi ro thị trường sẽ bị đẩy hoàn toàn về phía người chăn nuôi.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả chăn nuôi bò sữa trên địa bàn huyện Gia Lâm, nghiên cứu đề xuất bốn nhóm giải pháp hành động cụ thể:

• Nâng cao năng lực quản trị và mở rộng quy mô hợp tác: Ủy ban nhân dân huyện Gia Lâm phối hợp cùng Liên minh Hợp tác xã thành phố tổ chức các khóa tập huấn quản trị chuỗi cho 100% cán bộ quản lý hợp tác xã và chi hội trong giai đoạn 2016-2018, phấn đấu nâng tỷ lệ hộ chăn nuôi tham gia kinh tế hợp tác đạt tối thiểu 45% vào năm 2020.
• Xây dựng trung tâm chế biến thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh TMR: Trạm Phát triển chăn nuôi số 7 phối hợp với các hợp tác xã dịch vụ đầu tư 02 trạm phối trộn thức ăn TMR công suất lớn tại xã Phù Đổng và xã Trung Mầu trước năm 2019, giúp giảm 10% giá thành thức ăn và nâng tỷ lệ bò sữa cho sản lượng cao lên trên 80%.
• Thiết lập hợp đồng liên kết bao tiêu ba nhà bền vững: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội giữ vai trò trọng tài kinh tế, chủ trì ký kết hợp đồng tiêu thụ dài hạn giữa các hợp tác xã với các nhà máy chế biến lớn như Vinamilk, IDP và Hanoimilk, cam kết thu mua 100% sản lượng sữa tươi nguyên liệu đạt chuẩn chất lượng với giá ổn định.
• Triển khai gói tín dụng ưu đãi và quy hoạch môi trường: Ngân hàng Chính sách xã hội cùng Hội Nông dân huyện triển khai nguồn vốn vay ưu đãi lãi suất thấp cho 100% hộ chăn nuôi di dời ra 42 trang trại tập trung ngoài khu dân cư, hoàn thiện lắp đặt hệ thống biogas đạt chuẩn môi trường 100% trước năm 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho nhiều nhóm đối tượng:

• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Phòng Kinh tế cấp huyện sử dụng số liệu thực chứng để xây dựng quy hoạch vùng chăn nuôi tập trung và ban hành các chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp hàng hóa.
• Ban chủ nhiệm các hợp tác xã và tổ hợp tác nông nghiệp: Tham khảo phương thức tổ chức dịch vụ đầu vào, kỹ thuật đàm phán hợp đồng thương mại và kinh nghiệm xây dựng quy chế chia sẻ lợi ích nội bộ.
• Chủ trang trại và các hộ nông dân chăn nuôi bò sữa: Vận dụng phương pháp hạch toán chi phí sản xuất, kỹ thuật ủ chua thức ăn và quy trình vệ sinh phòng dịch an toàn sinh học theo chuẩn VietGAP.
• Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên chuyên ngành kinh tế: Sử dụng làm tài liệu tham khảo học thuật về phương pháp phân tích liên kết chuỗi giá trị và kinh tế hợp tác trong nông nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

Nguyên nhân chính khiến các hộ chăn nuôi tại Gia Lâm còn e ngại tham gia hợp tác xã là gì? Nguyên nhân chủ yếu do các hợp tác xã hiện tại chưa chứng minh được lợi ích vượt trội trong khâu tiêu thụ sữa và dịch vụ đầu vào. Minh chứng là Hợp tác xã Phù Đổng chỉ thu hút được 13 trên 25 xã viên tham gia nuôi bò sữa do năng lực tài chính và điều hành của ban quản lý còn hạn chế.

Công nghệ phối trộn thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh TMR mang lại hiệu quả kinh tế ra sao? Thức ăn TMR cung cấp dinh dưỡng cân bằng và chính xác theo chu kỳ tiết sữa, giúp tăng sản lượng sữa từ 10% đến 15% và kiểm soát tỷ lệ béo đạt chuẩn trên 3,5%. Tuy nhiên, do chi phí máy móc lớn nên việc liên kết nhiều hộ để đầu tư chung là giải pháp tối ưu nhất.

Hộ chăn nuôi tham gia hợp tác xã đạt được lợi thế gì so với hộ nuôi riêng lẻ? Hộ tham gia hợp tác xã giảm được từ 8% đến 12% chi phí mua thức ăn và thuốc thú y nhờ mua chung khối lượng lớn. Đồng thời, hộ được bảo đảm hợp đồng bao tiêu sữa ổn định, tránh nguy cơ bị tư thương ép hạ giá trong mùa đông.

Áp lực lớn nhất của ngành chăn nuôi bò sữa khi Việt Nam tham gia các hiệp định tự do là gì? Thách thức lớn nhất là thuế nhập khẩu sữa bột giảm về mức 0%, tạo sự cạnh tranh gay gắt về giá thành. Nếu các nông hộ không liên kết để hạ chi phí sản xuất, sản phẩm sữa tươi nội địa sẽ rất khó cạnh tranh với nguồn nguyên liệu ngoại nhập.

Cơ chế nào giúp đảm bảo tính pháp lý và trách nhiệm thực hiện hợp đồng tiêu thụ sữa? Cần thiết lập mô hình liên kết ba bên có cơ quan quản lý nhà nước đóng vai trò trọng tài phân xử kinh tế. Hợp đồng phải quy định rõ ràng tiêu chuẩn chất lượng, giá sàn thu mua và chế tài xử phạt khi một trong các bên đơn phương phá vỡ cam kết.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa sâu sắc lý luận về kinh tế hợp tác và xác định rõ tầm quan trọng của việc xây dựng chuỗi giá trị sữa tươi khép kín.
• Công trình đã phân tích toàn diện thực trạng chăn nuôi bò sữa tại huyện Gia Lâm thông qua dữ liệu khảo sát 100 hộ tại 3 xã trọng điểm.
• Đề tài chỉ rõ 6 nhóm nhân tố cốt lõi tác động đến liên kết sản xuất, bao gồm năng lực quản lý, hình thức tổ chức, vốn đầu tư, dịch vụ thú y, chính sách hỗ trợ và thị trường.
• Hệ thống 4 giải pháp đồng bộ được đề xuất tạo cơ sở vững chắc để phát triển ngành chăn nuôi bò sữa theo hướng hàng hóa bền vững giai đoạn 2016-2020.
• Các địa phương và hộ chăn nuôi cần khẩn trương đẩy mạnh thành lập các tổ hợp tác chuyên nghiệp và ứng dụng tiến bộ kỹ thuật để nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm sữa Thủ đô.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM PHÙNG THỊ YẾN GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG HỢP TÁC TRONG CHĂN NUÔI BÒ SỮA Ở HUYỆN GIA LÂM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 62 01 15 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Phạm Bảo Dương NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tên xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Phùng Thị Yến i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến PGS. Phạm Bảo Dương - Trưởng ban tổ chức cán bộ đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đâò tạo, Bộ môn Kinh tế nông nghiệp và chính sách, Khoa kinh tế và phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Trung tâm Phát triển chăn nuôi Hà Nội đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.

Tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Phùng Thị Yến ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.

v Danh mục bảng. vi Danh mục biểu đồ. vii Danh muc hình. vii Danh mục hộp.

viii Trích yếu luận văn. ix Thesis Abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.

Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Cơ sở lý luận và thực tiễn. Cơ sở lý luận về hợp tác trong chăn nuôi bò sữa. Khái niệm và các hình thức hợp tác trong chăn nuôi.

Ý nghĩa, đặc điểm và vai trò của hợp tác trong chăn nuôi. Nội dung và phương thức hợp tác trong chăn nuôi bò sữa. Các yếu tố ảnh hưởng đến hợp tác trong chăn nuôi bò sữa. Cơ sở thực tiễn.

Thực trạng và kinh nghiệm hợp tác trong chăn nuôi bò sữa của nước ngoài. Thực trạng và kinh nghiệm hợp tác trong chăn nuôi bò của một số địa phương trong nước. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn quan hệ hợp tác trong chăn nuôi bò trên thế giới và Việt Nam. Phương pháp nghiên cứu.

Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tư nhiên của huyện Gia Lâm. Điều kiện kinh tế - xã hội của huyện Gia Lâm. Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu.

Cách tiếp cận. Phương pháp nghiên cứu. Hệ thống các chỉ tiêu phân tích. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.

Thực trạng hợp tác trong chăn nuôi bò ở địa bàn huyện gia lâm, thành phố hà nội. Tình hình chăn nuôi bò sữa của huyện Gia Lâm. Nhu cầu hợp tác của nông dân trong chăn nuôi bò. Tình hình hợp tác trong cung cấp giống.

Tình hình hợp tác trong chế biến thức ăn. Tình hình hợp tác trong thú y và dịch bệnh. Tình hình hợp tác trong xử lý chất thải. Tình hình hợp tác trong chuyển giao ứng dụng khoa học kỹ thuật.

Tình hình hợp tác trong tiêu thụ sản phẩm. Tình hình hợp tác trong tiếp cận vốn. Tổng hợp kết quả tình hình hợp tác chăn nuôi bò sữa ở huyện Gia Lâm. Các yếu tố ảnh hưởng đến hợp tác trong chăn nuôi bò sữa.

Hình thức tổ chức. Quy mô hợp tác. Trình độ của người chăn nuôi và người quản lý. Mạng lưới thú ý.

Sự tin tưởng lẫn nhau giữa các hội viên, xã viên tham gia hợp tác. Chính sách của nhà nước. Thị trường tiêu thụ sản phẩm. Lợi ích mà hợp tác mang lại.

Giải pháp tăng cường hợp tác trong chăn nuôi bò sữa đến năm 2020. Kết luận và kiến nghị. 93 Tài liệu tham khảo. 95 iv DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng việt BQ Bình quân CNH-HĐH Công nghiệp hoá – Hiện đại hoá CTHN Công ty Hải Nguyên Hanoimilk Công ty sữa Hanoimilk HT Hợp tác HTX Hợp tác xã HVNN Học viện Nông nghiệp IDP Công ty cổ phần sữa Quốc tế KDC Khu dân cư KTCNBS Kỹ thuật chăn nuôi bò sữa KTHT Kinh tế hợp tác LMLM Lở mồm long móng PTCN Phát triển chăn nuôi QHHT Quan hệ hợp tác TĂ Thức ăn THT Tổ hợp tác TMR Thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh TTNT Thụ tinh nhân tạo ƯDKHKT Ứng dụng khoa học kỹ thuật Vinamilk Công ty Cổ phần sữa Việt Nam v DANH MỤC BẢNG Bảng 4.

Kết quả khảo sát cơ cấu đàn bò sữa tại Huyện Gia Lâm. Kết quả khảo sát cơ cấu đàn bò sữa 3 xã trọng điểm. Cơ cấu giống đàn bò sữa tại 3 xã Phù Đổng, Dương Hà, Trung Mầu. Tình hình sử dụng các thiết bị cơ giới hoá trong nông nghiệp.

Tình hình tham gia hợp tác xã và chi hội chăn nuôi của hộ. Nhu cầu hợp tác của các hộ chăn nuôi bò sữa. Nội dung mong muốn liên kết của hộ với Hợp tác xã, chi hội. Nội dung mong muốn liên kết của hộ với Tổ tư vấn dịch vụ thú y, chuyển giao công nghệ, khoa học kỹ thuật – Trạm phát triển chăn nuôi số 7.

Nội dung mong muốn liên kết của hộ với Trạm thu gom. Tình hình hợp tác trong cung cấp giống. Tình hình hợp tác trong chế biến thức ăn. Tình hình hợp tác trong thú y và dịch bệnh.

Tình hình hợp tác trong xử lý chất thải. Tình hình hợp tác trong chuyển giao ứng dụng khoa học kỹ thuật, xây dựng chuồng trại. Tình hình hợp tác trong tiêu thụ sản phẩm. Tình hình hợp tác trong tiếp cận vốn.

Bảng tổng hợp kết quả tham gia hợp tác vào các THT, hợp tác xã, chi hội chăn nuôi tại 3 xã Phù Đổng, Dương Hà, Trung Mầu. Kết quả phần thu từ chăn nuôi bò sữa của hộ. Kết quả phần chi từ chăn nuôi bò sữa của hộ. Bảng đánh giá của hộ chăn nuôi tham gia hợp tác và không tham gia hợp tác.

77 vi DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ Biểu đồ 4. Cơ cấu đàn bò hiện nay tại huyện Gia Lâm. Cơ cấu đàn bò hiện nay tại 3 xã Phù Đổng, Dương Hà, Trung Mầu. Biểu đồ thể hiện cơ cấu giống đàn bò sữa 3 xã Phù Đổng, Dương Hà, Trung Mầu.

Sơ đồ thể hiện thị trường tiêu thụ sản phẩm. 19 DANH MỤC HÌNH Hình 4. Bê sinh ra được phối giống bằng tinh phân ly giới tính. Mô hình trồng cỏ super BMR.

Hình ảnh giống Cỏ chất lượng cao Mulato. Hình ảnh phụ phẩm nông nghiệp ủ chua thức ăn bằng túi nilon. Hình ảnh xử lý môi trường bằng bể biogas dạng bể xây. Hình ảnh xử lý môi trường bằng bể biogas dạng bể nhựa.

Mô hình trang trại chăn nuôi quy mô lớn ngoài khu dân cư. Hình ảnh hộ chăn nuôi tham gia lớp tập huấn kỹ thuật chăn nuôi bò sữa tổ chức tại xã Dương Hà. Hình ảnh hộ chăn nuôi tham gia lớp tập huấn kỹ thuật chăn nuôi bò sữa theo quy trình Vietgaph tổ chức tại xã Phù Đổng. Hình ảnh hệ thống máy phối trộn thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh.

Ảnh tham quan nhà máy chế biến thức ăn TMR. 83 vii DANH MỤC HỘP Hộp 4. Ý kiến của hộ chăn nuôi bò sữa về lý do không tham gia hợp tác xã, chi hội chăn nuôi. Ý kiến của cán bộ quản lý về ưu tiên cho các hội viên tham giam chi hội.

Ý kiến của cán bộ quản lý hợp tác xã về áp dụng công nghệ cao vào chăn nuôi. Ý kiến của cán bộ quản lý và tình hình hợp tác tiêu thụ sữa trên địa bàn. 71 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Phùng Thị Yến Tên luận văn: “Giải pháp tăng cường hợp tác trong chăn nuôi bò sữa ở huyện Gia Lâm, Thành phố Hà Nội”. Chuyên ngành: Quản lý Kinh tế Mã số: 60 34 04 10 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu: Nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về hợp tác kinh tế hợp tác và hợp tác xã, từ đó vận dụng những vấn đề lý luận vào thực tiễn chăn nuôi bò sữa.

Phân tích thực trạng hợp tác trong chăn nuôi bò sữa ở huyện Gia Lâm và xác định các yếu tố ảnh hưởng đối với hợp tác trong chăn nuôi bò sữa ở huyện Gia Lâm, Thành phố Hà Nội. Đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường hợp tác trong chăn nuôi bò sữa, nâng cao hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi bò sữa ở huyện Gia Lâm, Thành phố Hà Nội. Phương pháp nghiên cứu + Phương pháp chọn mẫu khảo sát: Chọn xã trọng điểm về chăn nuôi bò sữa, chọn hộ chăn nuôi bò sữa tại các xã trọng điểm, Trạm thu gom sữa, cán bộ quản lý phòng kinh tế, hợp tác xã, chi hội chăn nuôi. + Phương pháp thu thập dữ liệu Dữ liệu thứ cấp phục vụ nghiên cứu này bao gồm: Thực hiện kế thừa những nội dung qua sách báo, tạp chí, báo cáo tổng kết, các tài liệu về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của huyện Gia Lâm, kết quả của các công trình nghiên cứu có liên quan đã được công bố.

Thu thập tài liệu có sẵn tại các cơ quan chuyên môn thuộc Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn Hà Nội như Trung tâm Phát triển chăn nuôi, Trạm Phát triển chăn nuôi Gia Lâm (nay là Trạm phát triển chăn nuôi số 7).