Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đề xuất giải pháp quản lý chất thải rắn phát sinh trong sản xuất nông nghiệp tại huyện đăk song tỉnh đăk nông

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nghiên cứu đề xuất giải pháp quản lý chất thải rắn phát sinh trong sản xuất nông nghiệp tại huyện, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Phạm Văn Trường
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hữu Dũng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: Giải pháp quản lý chất thải rắn trong sản xuất nông nghiệp tại Đăk Song, Đăk Nông
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Bối cảnh nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu đề tài nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: MỘT SỐ KHÁI NIỆM VÀ LÝ THUYẾT CƠ BẢN
• 2.1. Tổng quan lý thuyết về chất thải rắn phát sinh trong sản xuất nông nghiệp
• 2.1.1. Khái niệm và phân loại chất thải rắn
• 2.1.1.1. Khái niệm chất thải và chất thải rắn
• 2.1.1.2. Phân loại chất thải rắn
• 2.1.2. Chất thải rắn và đặc điểm của chất thải rắn phát sinh trong sản xuất nông nghiệp
• 2.1.2.1. Chất thải rắn phát sinh trong hoạt động sản xuất nông nghiệp
• 2.1.2.2. Đặc điểm của chất thải rắn phát sinh trong sản xuất nông nghiệp
• 2.2. Ngoại tác tiêu cực của chất thải rắn đến phát triển kinh tế
• 2.3. Quản lý chất thải rắn phát sinh trong sản xuất nông nghiệp
• 2.3.1. Quản lý chất thải rắn
• 2.4. Các chính sách nhà nước về quản lý chất thải rắn
• 2.5. Một số kinh nghiệm quản lý chất thải rắn
• 2.6. Các nghiên cứu có liên quan
• 2.7. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phương pháp luận
• 3.2. Điểm nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp thu thập số liệu
• 3.4. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu
• 3.5. Quy trình nghiên cứu
• 3.6. Kết luận chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU
• 4.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 4.3. Tình hình sản xuất nông nghiệp
• 4.4. Hệ thống quản lý chất thải
• 4.5. Kết luận chương 4
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5.1. Nhận thức của người dân về sự nguy hại của hiện trạng chất thải rắn trong sản xuất nông nghiệp
• 5.2. Hiện trạng quản lý chất thải rắn phát sinh trong sản xuất nông nghiệp
• 5.2.1. Đối với các chất thải vô cơ
• 5.2.2. Đối với các chất thải hữu cơ
• 5.3. Nguyên nhân của sự khác biệt giữa nhận thức và hành động về quản lý chất thải rắn
• 5.3.1. Sự tham gia của chính quyền
• 5.3.2. Nhận thức của người dân về nguyên nhân bỏ chất thải rắn tại ruộng rẫy
• 5.3.3. Phân tích sự khác biệt giữa nhận thức và hành động về quản lý chất thải rắn
• 5.4. Đề xuất giải pháp để hoạt động quản lý chất thải rắn trong nông nghiệp được tốt hơn
• 5.4.1. Căn cứ xây dựng giải pháp
• 5.4.2. Đề xuất giải pháp
• 5.5. Kết luận chương 5
• 6. CHƯƠNG 6: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý chất thải rắn trong nông nghiệp tại Đăk Song

Quản lý chất thải rắn trong sản xuất nông nghiệp tại Đăk Song, Đăk Nông đang trở thành một vấn đề cấp bách. Với sự gia tăng sản xuất nông nghiệp, lượng chất thải rắn phát sinh cũng tăng theo. Việc quản lý hiệu quả chất thải rắn không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp. Đặc biệt, việc áp dụng các giải pháp quản lý chất thải rắn sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phát triển bền vững.

1.1. Khái niệm và phân loại chất thải rắn trong nông nghiệp

Chất thải rắn trong nông nghiệp bao gồm các loại chất thải phát sinh từ hoạt động trồng trọt và chăn nuôi. Chúng có thể được phân loại thành chất thải hữu cơ và vô cơ, mỗi loại đều có những đặc điểm và cách xử lý riêng.

1.2. Tình hình quản lý chất thải rắn tại Đăk Song

Hiện nay, tình hình quản lý chất thải rắn tại Đăk Song còn nhiều hạn chế. Nhiều nông dân vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tác hại của chất thải rắn đối với môi trường và sức khỏe. Việc thiếu các biện pháp quản lý hiệu quả dẫn đến ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

II. Vấn đề và thách thức trong quản lý chất thải rắn nông nghiệp

Quản lý chất thải rắn trong nông nghiệp tại Đăk Song đối mặt với nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự phân tán của chất thải, khiến cho việc thu gom và xử lý trở nên khó khăn. Ngoài ra, nhận thức của người dân về quản lý chất thải còn hạn chế, dẫn đến việc xả thải bừa bãi.

2.1. Nhận thức của người dân về chất thải rắn

Nhiều nông dân chưa hiểu rõ về tác hại của chất thải rắn đối với môi trường. Họ thường có thói quen vứt bỏ chất thải trực tiếp ra môi trường mà không qua xử lý.

2.2. Thiếu cơ sở hạ tầng quản lý chất thải

Hệ thống cơ sở hạ tầng để thu gom và xử lý chất thải rắn tại Đăk Song còn thiếu. Điều này gây khó khăn trong việc thực hiện các biện pháp quản lý chất thải hiệu quả.

III. Giải pháp quản lý chất thải rắn hiệu quả trong nông nghiệp

Để cải thiện tình hình quản lý chất thải rắn tại Đăk Song, cần áp dụng các giải pháp đồng bộ. Các giải pháp này bao gồm nâng cao nhận thức của người dân, cải thiện cơ sở hạ tầng và áp dụng công nghệ xử lý chất thải hiện đại.

3.1. Nâng cao nhận thức cộng đồng về quản lý chất thải

Cần tổ chức các buổi tuyên truyền, giáo dục cho người dân về tác hại của chất thải rắn và cách thức quản lý hiệu quả. Việc này sẽ giúp người dân thay đổi thói quen và tham gia tích cực vào công tác quản lý chất thải.

3.2. Cải thiện cơ sở hạ tầng thu gom chất thải

Đầu tư xây dựng hệ thống thu gom chất thải rắn tại các khu vực sản xuất nông nghiệp. Cần có các điểm thu gom chất thải hợp lý để người dân dễ dàng tiếp cận và sử dụng.

3.3. Ứng dụng công nghệ xử lý chất thải hiện đại

Áp dụng các công nghệ xử lý chất thải tiên tiến như phân loại, tái chế và xử lý sinh học. Điều này không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm mà còn tạo ra nguồn tài nguyên từ chất thải.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Đăk Song

Nghiên cứu về quản lý chất thải rắn tại Đăk Song đã chỉ ra rằng việc áp dụng các giải pháp quản lý hiệu quả có thể mang lại nhiều lợi ích. Các mô hình quản lý chất thải thành công đã được triển khai và cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc giảm thiểu ô nhiễm.

4.1. Mô hình thu gom chất thải thành công

Một số mô hình thu gom chất thải đã được triển khai tại Đăk Song, cho thấy sự tham gia tích cực của người dân. Các mô hình này không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm mà còn nâng cao ý thức bảo vệ môi trường.

4.2. Kết quả từ các nghiên cứu thực địa

Các nghiên cứu thực địa cho thấy rằng việc quản lý chất thải rắn hiệu quả đã giúp cải thiện chất lượng môi trường sống của người dân. Nhiều hộ gia đình đã thay đổi thói quen và tham gia tích cực vào công tác quản lý chất thải.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho quản lý chất thải rắn

Quản lý chất thải rắn trong sản xuất nông nghiệp tại Đăk Song cần được chú trọng hơn nữa. Các giải pháp đã được đề xuất cần được triển khai đồng bộ để đạt được hiệu quả cao nhất. Hướng đi tương lai là xây dựng một hệ thống quản lý chất thải bền vững, góp phần bảo vệ môi trường và phát triển nông nghiệp bền vững.

5.1. Tầm quan trọng của quản lý chất thải bền vững

Quản lý chất thải bền vững không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn tạo ra giá trị kinh tế từ chất thải. Việc này sẽ góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp.

5.2. Đề xuất chính sách hỗ trợ quản lý chất thải

Cần có các chính sách hỗ trợ từ chính quyền địa phương để khuyến khích người dân tham gia vào công tác quản lý chất thải. Các chính sách này nên bao gồm hỗ trợ tài chính và kỹ thuật cho các mô hình quản lý chất thải.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam là quốc gia nông nghiệp với gần 70% dân số sinh sống ở khu vực nông thôn, trong đó nông nghiệp đóng góp khoảng 22% vào GDP quốc gia. Trong thập kỷ qua, ngành nông nghiệp đã có nhiều chuyển biến tích cực với tốc độ tăng trưởng kinh tế khá cao, đặc biệt các mặt hàng như cà phê luôn giữ vị trí xuất khẩu hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng kéo theo lượng chất thải rắn (CTR) phát sinh ngày càng lớn, đặc biệt trong sản xuất nông nghiệp (SXNN). Theo báo cáo môi trường quốc gia năm 2011, hoạt động SXNN phát sinh khoảng 11.000 tấn bao bì thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) và 240.000 tấn bao bì phân bón mỗi năm, trong khi hệ thống xử lý chất thải tại các vùng nông thôn còn rất hạn chế.

Huyện Đăk Song, tỉnh Đăk Nông, với diện tích đất trồng trọt 25.818 ha, chiếm 12,57% diện tích toàn tỉnh, là địa bàn nghiên cứu điển hình với hoạt động SXNN chủ yếu là trồng cà phê – loại cây sử dụng nhiều thuốc BVTV và phân bón. Hiện tại, huyện chưa có hệ thống quản lý CTR nông nghiệp hiệu quả, dẫn đến tình trạng người dân thải bỏ chất thải vô cơ trực tiếp ra môi trường, gây ô nhiễm nguồn nước và đất đai.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá nhận thức của người dân về sự nguy hại của CTR trong SXNN, khảo sát thực trạng quản lý CTR, phân tích nguyên nhân sự khác biệt giữa nhận thức và hành động, từ đó đề xuất các giải pháp quản lý phù hợp. Nghiên cứu được thực hiện tại hai xã Đăk Ndrung và Trường Xuân, huyện Đăk Song, trong khoảng thời gian tháng 1 năm 2013. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý CTR nông nghiệp, góp phần bảo vệ môi trường và phát triển bền vững ngành nông nghiệp địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết hành vi quy hoạch (Theory of Planned Behavior) của Ajzen (1991): Giải thích mối quan hệ giữa niềm tin, thái độ, tiêu chuẩn chủ quan, nhận thức kiểm soát hành vi và hành vi thực tế của cá nhân. Lý thuyết này giúp phân tích sự khác biệt giữa nhận thức và hành động của người dân trong quản lý CTR.

• Khái niệm và phân loại chất thải rắn (CTR): CTR được định nghĩa là vật liệu thải ra không phải nước thải và khí thải, bao gồm cả chất rắn, nửa đặc và chất lỏng. CTR được phân loại theo mức độ nguy hại (độc hại và không độc hại), khả năng phân hủy (dễ và khó phân hủy), và nguồn gốc phát sinh (sinh hoạt, công nghiệp, xây dựng, nông nghiệp).

• Ngoại tác tiêu cực của CTR: CTR phát sinh trong SXNN được xem là ngoại tác tiêu cực nếu không được quản lý hiệu quả, gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Các biện pháp quản lý nhằm giảm thiểu ngoại tác này bao gồm thu gom, phân loại, xử lý và tái chế.

• Quản lý CTR trong SXNN: Theo Nghị định số 59/2007/NĐ-CP, quản lý CTR bao gồm các hoạt động phân loại, thu gom, vận chuyển, tái sử dụng, tái chế và xử lý nhằm giảm thiểu tác động xấu đến môi trường.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu:

  • Số liệu sơ cấp: Thu thập qua phỏng vấn trực tiếp 120 hộ nông dân tại hai xã Đăk Ndrung và Trường Xuân, sử dụng phiếu điều tra thiết kế chuyên biệt về nhận thức và quản lý CTR trong SXNN.
  • Số liệu thứ cấp: Tổng hợp từ báo cáo của UBND huyện Đăk Song, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đăk Nông, các nghiên cứu và chính sách liên quan.

• Phương pháp chọn mẫu: Mẫu được chọn ngẫu nhiên theo phương pháp phân tầng, đảm bảo đại diện cho các thôn, buôn trong hai xã nghiên cứu, với tỷ lệ phân bổ đều giữa các nhóm dân tộc và địa bàn.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phần mềm Microsoft Excel để xử lý dữ liệu, áp dụng thống kê mô tả và so sánh tỷ lệ phần trăm giữa các nhóm xã và dân tộc. Phân tích định tính được thực hiện qua phỏng vấn sâu và khảo sát thực địa.

• Timeline nghiên cứu:

  • Thu thập dữ liệu sơ cấp trong 10 ngày (11/01/2013 – 20/01/2013).
  • Tổng hợp và phân tích dữ liệu trong tháng 2 và 3 năm 2013.
  • Viết báo cáo và hoàn thiện luận văn trong quý II năm 2013.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nhận thức về hiện trạng và mức độ nguy hại của CTR:

   • 41,67% người dân cho rằng hiện tại có rất nhiều CTR trong SXNN, 45% cho rằng có ít nhưng sẽ tăng trong tương lai, chỉ 13,33% lạc quan về mức độ CTR hiện tại.
   • 56,67% người dân đánh giá mức độ ảnh hưởng của CTR đến sản xuất và sinh hoạt là nhiều, chỉ 8,33% cho rằng không ảnh hưởng.
   • 86,6% người dân xác định CTR phát sinh từ thuốc BVTV là loại nguy hại nhất.

2. Thực trạng quản lý CTR vô cơ:

   • 89,2% hộ sử dụng thuốc BVTV, trong đó 51,2% bỏ bao bì trực tiếp tại ruộng, 16% vứt ra kênh mương, sông suối.
   • Chỉ 19,2% hộ có biện pháp xử lý như chôn đốt hoặc thu gom để bán phế liệu.
   • Đối với bao bì phân bón và thức ăn chăn nuôi, 98,33% hộ tận dụng để đựng nông sản, tuy nhiên khi không thể tái sử dụng, 59,17% thải trực tiếp ra môi trường.

3. Quản lý CTR hữu cơ:

   • 88,03% người dân tận dụng vỏ, bã nông sản để ủ làm phân hữu cơ.
   • Đa số thân, cành cây được bỏ trực tiếp tại ruộng hoặc gom đốt khi khô, ảnh hưởng môi trường thấp do dễ phân hủy.
   • Hoạt động chăn nuôi còn nhỏ lẻ, 75% hộ tận dụng chất thải chăn nuôi làm phân bón, 25% thải ra tự nhiên.

4. Nguyên nhân sự khác biệt giữa nhận thức và hành động:

   • Chính quyền địa phương chưa có chính sách hay biện pháp quản lý CTR nông nghiệp, không có nơi chứa rác tập trung.
   • Người dân bỏ CTR tại ruộng do thói quen (32,65%), thuận tiện (36,73%) và thiếu kiến thức (22,45%).
   • 61,67% người dân tự học hỏi cách quản lý CTR, không có chương trình tập huấn chính thức.
   • Mô hình hành vi quy hoạch cho thấy thái độ thuận lợi, tiêu chuẩn chủ quan giảm và nhận thức kiểm soát hành vi dễ dàng dẫn đến hành vi bỏ CTR tại ruộng phổ biến.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy CTR trong SXNN là vấn đề môi trường nghiêm trọng tại huyện Đăk Song, đặc biệt là CTR vô cơ từ thuốc BVTV và phân bón. Mặc dù người dân nhận thức được mức độ nguy hại, hành vi thực tế vẫn chưa thay đổi do thiếu sự can thiệp của chính quyền và thiếu các điểm thu gom phù hợp. So sánh với các nghiên cứu tại các địa phương khác, tình trạng này tương tự nhưng mức độ tham gia và nhận thức có sự khác biệt do điều kiện kinh tế - xã hội và chính sách địa phương.

Việc người dân tận dụng CTR hữu cơ cho thấy tiềm năng tái chế và giảm thiểu ô nhiễm nếu được hỗ trợ kỹ thuật và nâng cao nhận thức. Các mô hình thu gom rác thải thuốc BVTV tại một số địa phương khác như Đồng Tháp, Tuyên Quang đã chứng minh hiệu quả khi có sự phối hợp giữa chính quyền và cộng đồng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ nhận thức và hành vi quản lý CTR theo nhóm xã và dân tộc, bảng phân loại CTR và phương thức xử lý tương ứng, giúp minh họa rõ ràng sự khác biệt và mức độ ảnh hưởng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng các điểm thu gom CTR nông nghiệp

   • Thiết lập thùng chứa CTR tại các khu vực tập trung dân cư và vùng canh tác cao, đảm bảo thuận tiện cho người dân.
   • Thời gian thực hiện: 6 tháng đầu năm 2024.
   • Chủ thể thực hiện: UBND xã phối hợp với các tổ chức nông dân và đoàn thanh niên.

2. Tăng cường vận động, nâng cao nhận thức người dân

   • Tổ chức các buổi tuyên truyền, tập huấn về tác hại của CTR và cách quản lý đúng cách.
   • Sử dụng các kênh truyền thông địa phương, khẩu hiệu, và mô hình điểm để lan tỏa.
   • Thời gian: liên tục trong năm 2024.
   • Chủ thể: Phòng Tài nguyên và Môi trường, Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên.

3. Áp dụng phí môi trường đối với vật tư nông nghiệp (VTNN)

   • Đề xuất chính sách thu phí môi trường khi mua VTNN, một phần phí hoàn trả khi người dân mang bao bì, chai lọ đến điểm thu gom.
   • Tạo động lực kinh tế để người dân tham gia quản lý CTR.
   • Thời gian: nghiên cứu và đề xuất trong năm 2024, triển khai từ 2025.
   • Chủ thể: Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Tài chính, UBND tỉnh.

4. Tăng cường vai trò quản lý của chính quyền địa phương

   • Xây dựng cơ chế giám sát, xử lý vi phạm trong quản lý CTR nông nghiệp.
   • Khuyến khích sự tham gia của các tổ chức xã hội và cộng đồng trong giám sát.
   • Thời gian: triển khai ngay trong năm 2024.
   • Chủ thể: UBND xã, các ban ngành liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về môi trường và nông nghiệp

   • Lợi ích: Cơ sở khoa học để xây dựng chính sách quản lý CTR nông nghiệp hiệu quả.
   • Use case: Thiết kế chương trình thu gom và xử lý CTR tại các địa phương.

2. Các tổ chức nông dân và hợp tác xã

   • Lợi ích: Nâng cao nhận thức và kỹ năng quản lý CTR cho hội viên.
   • Use case: Tổ chức các hoạt động thu gom, tái chế CTR trong cộng đồng.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành chính sách công, môi trường

   • Lợi ích: Tài liệu tham khảo về phương pháp nghiên cứu và phân tích hành vi trong quản lý môi trường.
   • Use case: Phát triển các đề tài nghiên cứu tiếp theo hoặc ứng dụng lý thuyết hành vi quy hoạch.

4. Doanh nghiệp xử lý chất thải và sản xuất vật tư nông nghiệp

   • Lợi ích: Hiểu rõ nhu cầu và hành vi người dân để phát triển dịch vụ thu gom và tái chế phù hợp.
   • Use case: Xây dựng mô hình kinh doanh thu gom bao bì VTNN hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao CTR vô cơ trong nông nghiệp lại gây ô nhiễm nghiêm trọng?
   CTR vô cơ như bao bì thuốc BVTV, phân bón khó phân hủy và chứa chất độc hại, khi thải trực tiếp ra môi trường sẽ gây ô nhiễm đất, nước và ảnh hưởng sức khỏe con người. Ví dụ, hơn 51% người dân tại Đăk Song bỏ bao bì thuốc BVTV tại ruộng, làm tăng nguy cơ ô nhiễm nguồn nước.

2. Người dân có nhận thức đúng về tác hại của CTR không?
   Phần lớn người dân nhận thức CTR có ảnh hưởng xấu đến sản xuất và sinh hoạt, với 56,67% đánh giá mức độ ảnh hưởng là nhiều. Tuy nhiên, do thói quen và thiếu điểm thu gom, hành vi thực tế vẫn chưa thay đổi.

3. Giải pháp nào hiệu quả để nâng cao quản lý CTR nông nghiệp?
   Xây dựng điểm thu gom thuận tiện, vận động nâng cao nhận thức và áp dụng phí môi trường cho VTNN là các giải pháp khả thi. Mô hình thu gom bao bì thuốc BVTV tại Đồng Tháp đã giảm đáng kể CTR nguy hại.

4. Vai trò của chính quyền địa phương trong quản lý CTR là gì?
   Chính quyền cần xây dựng chính sách, tổ chức thu gom, giám sát và xử lý vi phạm. Hiện tại, tại Đăk Song, chính quyền chưa có biện pháp quản lý hiệu quả, dẫn đến tình trạng bỏ rác tự do.

5. Làm thế nào để người dân tham gia tích cực vào quản lý CTR?
   Cần tạo động lực kinh tế qua chính sách hoàn trả phí môi trường, đồng thời nâng cao nhận thức và tạo thuận tiện trong thu gom. Kết quả khảo sát cho thấy 90% người dân sẵn sàng tham gia nếu được hỗ trợ.

Kết luận

• Huyện Đăk Song là vùng nông nghiệp trọng điểm với hoạt động SXNN phát sinh lượng lớn CTR đa dạng về loại hình và mức độ ảnh hưởng.
• Người dân nhận thức CTR trong SXNN là vấn đề nghiêm trọng, đặc biệt CTR vô cơ từ thuốc BVTV và phân bón, nhưng hành vi quản lý chưa đồng bộ do thiếu điểm thu gom và chính sách hỗ trợ.
• CTR hữu cơ được tận dụng hiệu quả làm phân bón, giảm thiểu tác động môi trường.
• Nguyên nhân chính của tình trạng bỏ CTR tại ruộng là thói quen, thuận tiện và thiếu sự quản lý của chính quyền địa phương.
• Đề xuất các giải pháp xây dựng điểm thu gom, nâng cao nhận thức, áp dụng phí môi trường và tăng cường vai trò quản lý của chính quyền nhằm cải thiện hiệu quả quản lý CTR trong SXNN.

Next steps: Triển khai thí điểm các điểm thu gom CTR tại huyện Đăk Song trong năm 2024, đồng thời xây dựng chính sách phí môi trường cho VTNN. Mời các cơ quan, tổ chức liên quan phối hợp thực hiện để bảo vệ môi trường nông thôn bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 Giới thiệu: Trình bày về bối cảnh nghiên cứu, lý do chọn đề tài, các các mục tiêu, câu hỏi nghiên cứu đối tượng nghiên cứu cũng như giới hạn của đề tài.  Chương 2 Một số khái niệm và lý thuyết cơ ản: Giới thiệu các cơ sở lý thuyết và tổng hợp các nghiên cứu có li n quan đến đề tài.  Chương 3 Phương pháp nghi n cứu: Giới thiệu về phương pháp luận phương pháp thu thập, xử lý và phân tích số liệu và quy trình nghiên cứu.  Chương 4 Đặc điểm địa bàn nghiên cứu: Cung cấp nh ng nét cơ bản về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, hệ thống quản lý CTR nơi tác giả thực hiện đề tài.

 Chương 5 Kết quả nghiên cứu: Trình bày kết quả nghiên cứu dựa tr n cơ sở lý thuyết và quá trình phân tích số liệu nhằm làm sáng tỏ mục tiêu và trả lời câu hỏi nghiên cứu.  Chương 6 Kết luận và kiến nghị chính sách: Trình bày kết luận và kiến nghị chính sách tr n cơ sở các phần nghiên cứu trước đó. 4 Chương 2 ỘT Ố N VÀ T ẾT CƠ BẢN Cơ sở lý thuyết là nội dung nền tảng trong nghiên cứu. Nhằm phục vụ cho nghiên cứu quản lý CTR trong SXNN, nội dung Chương 2 sẽ là rõ các lý thuyết CTR trong SXNN t khái niệm, phân loại đặc điểm tác động đến môi trường; các lý luận về quản lý CTR; các chính sách nhà nước; các kinh nghiệm quản lý và các nghiên cứu liên quan đến nội dung đề tài.

2 1 Tổng quan lý thuyết về CTR phát sinh trong SXNN 2.1 hái niệm và phân loại CTR 2111 hái niệm chất thải và CTR Chất thải là loại vật liệu mà người ta thải đi như một thứ vô giá trị. Quan niệm về chất thải thường được xét theo nhận định về giá trị sử dụng đối với người sở h u. CTR bao gồm tất cả nh ng chất thải không phải nước thải và khí thải. Vì vậy CTR có thể là một chất rắn, nửa đặc thậm chí là chất lỏng (Nguyễn Văn Mạn, 2009) 2.2 hân loại CTR Tùy thuộc vào mục đích nghi n cứu mà có thể lựa chọn các ti u chí khác nhau để phân loại CTR.

Theo mục tiêu của đề tài thì việc phân loại CTR dựa trên 3 tiêu thức sau:  Theo mức độ nguy hại gồm có CTR độc hại và CTR không độc hại.  Theo khả năng phân hủy gồm có CTR dễ phân hủy và CTR khó phân hủy.  Theo nguồn gốc phát thải: Bao gồm một số loại CTR cơ ản sau:  CTR sinh hoạt bao gồm các loại CTR phát sinh trong sinh hoạt của con người như gia đình khu d n cư cơ quan trường học, trung tâm dịch vụ và thương mại…  CTR xây dựng bao gồm gạch ngói vỡ, cát, đất, vôi v a trong quá trình xây dựng.  CTR công nghiệp bao gồm CTR phát sinh trong quá trình hoạt động sản xuất của nhà máy và xí nghiệp như các bao bì, phế thải chế biến, kim loại, vải sợi, nhựa, tro than, dầu mỡ, hoá chất thải bỏ v.

 CTR nông nghiệp gồm các CTR phát sinh trong quá trình hoạt động SXNN. Chúng có thể là bao bì, chai lọ phát sinh t việc sử dụng các yếu tố đầu vào hoặc là các cành cây, rơm rạ, chất thải động vật… phát sinh t hoạt động đầu ra của sản xuất.2 CTR và đặc điểm của CTR phát sinh trong SXNN 2.1 CTR phát sinh trong hoạt động SXNN CTR nông nghiệp là CTR phát sinh trong hoạt động SXNN. Các CTR này có thể chia thành CTR trồng trọt và chăn nuôi; CTR vô cơ và h u cơ; hay CTR phát sinh t hoạt động đầu vào và đầu ra của quá trình sản xuất. CTR t trồng trọt có thể là rơm rạ, các cành cây, bã trấu, các bao bì, chai lọ phát sinh trong hoạt động trồng trọt.

CTR chăn nuôi gồm bao bì t thức ăn hay thuốc, phân, thức ăn th a hay xác động vật chết. CTR vô cơ chủ yếu xuất phát t việc sử dụng yếu tố đầu vào bao gồm các bao bì t sử dụng VTNN hay thức ăn. CTR h u cơ lại chủ yếu phát sinh trong đầu ra của sản xuất như là rơm rạ, thân cây, phân và thức ăn th a của gia s c xác động thực vật chết trong quá trình sản xuất. 2 1 2 2 Đặc điểm của CTR phát sinh trong SXNN  CTR nông nghiệp gồm nhiều chủng loại khác nhau.

Phần lớn là các thành phân h u cơ dễ ph n hủy sinh học như ph n gia s c rơm rạ, bã trấu…Một phần còn lại là vô cơ khó phân hủy và độc hại như các ao ì chai lọ t việc sử dụng VTNN.  Hầu hết các loại CTR t trồng trọt phát sinh mang tính thời điểm, tùy thuộc vào chu kỳ sinh trưởng của t ng cây trồng ở các vùng khác nhau.  CTR nông nghiệp phát sinh trên phạm vi rộng nhưng rải rác, bắt nguồn t đặc điểm SXNN nước ta mang tính nhỏ lẻ, hộ gia đình.  Đa số CTR có khả năng tận dụng và tái chế phục vụ cho các hoạt động sản xuất khác.

2 2 Ngoại tác tiêu cực của CTR đến phát triển kinh tế Ngoại tác xuất hiện khi sản xuất hay tiêu dùng của cá nhân hay nhóm cá nhân ảnh hưởng gián tiếp (không do chủ định trước) đến sản xuất hoặc tiêu dùng của cá nhân hay nhóm cá nhân khác. Ngoại tác có thể tích cực hoặc ti u cực ngoại tác tích cực là ngoại tác có tác động tốt đến đối tượng chịu tác động còn ngoại tác tiêu cực là ngoại tác có tác động xấu đến đối tượng chịu tác động. Trong hoạt động SXNN, CTR phát sinh được xem như là một ngoại tác ti u cực nếu không được quản l vì nó g y ra nhiều ảnh hưởng xấu đến nhiều đối tượng và môi trường. Các ao ì t việc sử dụng VTNN cho đến nh ng chất thải h u cơ và dễ ph n hủy nếu không 6 được quản l hiệu quả sẽ làm ô nhiễm nguồn nước môi trường và ảnh hưởng trực tiếp hay gián tiếp đến cuộc sống con người.

Giải pháp khắc phục ngoại tác ti u cực chủ yếu được thực hiện t các cấp chính quyền với nhiều hình thức khác nhau như khuyến khích ngăn cấm đánh thuế, đánh phí môi trường hay cấp giấy ph p xả thải (Đặng Văn Thanh, 2011). Tuy nhiên, CTR trong SXNN thường phân tán, chính vì vậy giải pháp đưa ra cần phải khuyến khích sự tham gia của người d n và có phương pháp thực hiện hợp l. 23 uản lý CTR phát sinh trong SXNN 231 uản lý CTR Theo nghị định số 5 /200 /NĐ-CP (2007) về quản lý CTR, quản lý CTR được hiểu là hoạt động phân loại, thu gom, vận chuyển, giảm thiểu, tái sử dụng, tái chế và xử lý, tiêu hủy các CTR.  Hoạt động quản lý CTR bao gồm các hoạt động quy hoạch quản lý, đầu tư xây dựng cơ sở quản lý CTR, các hoạt động phân loại, thu gom, lưu gi , vận chuyển, tái sử dụng, tái chế và xử lý CTR nhằm ngăn ng a, giảm thiểu nh ng tác động có hại đối với môi trường và sức khoẻ con người.

 Thu gom CTR là hoạt động tập hợp, phân loại, đóng gói và lưu gi tạm thời CTR tại nhiều điểm thu gom tới địa điểm hoặc cơ sở được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp thuận.  Lưu giữ CTR là việc gi CTR trong một khoảng thời gian nhất định ở nơi được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận trước khi vận chuyển đến cơ sở xử lý.  Vận chuyển CTR là quá trình chuyên chở CTR t nơi phát sinh, thu gom, lưu gi , trung chuyển đến nơi xử lý, tái chế, tái sử dụng hoặc bãi chôn lấp cuối cùng.  Xử lý CTR là quá trình sử dụng các giải pháp công nghệ, kỹ thuật làm giảm, loại bỏ, tiêu hủy các thành phần có hại hoặc không có ích trong CTR; thu hồi, tái chế, tái sử dụng lại các thành phần có ích trong CTR.

Như vậy, quản lý CTR nông nghiệp là việc thực hiện các hoạt động trên cho CTR trong hoạt động SXNN 2.2 Các chính sách nhà nước về quản lý CTR  Quyết định số 155/1 /QĐ-TTg về việc ban hành quy chế quản lý CTR nguy hại 7  Luật số 52/2005/QH11: Luật bảo vệ môi trường năm 2005 có hiệu lực thi hành t ngày 01/7/2006  Nghị định số 5 /200 /NĐ-CP ngày 09/04/2007 của chính phủ về quản lý CTR  Nghị định số 1 4/200 / NĐ-CP ngày 31/12/2007 của chính phủ về phí bảo vệ môi trường đối với CTR  Thông tư số 121/2008/TT-BTC ngày 12/200 hướng dẫn cơ chế ưu đ i và h trợ tài chính đối với hoạt động đầu tư cho quản lý CTR  Quyết định số 214 /QĐ-TTg ngày 17/12/2009 về việc phê duyệt chiến lược quốc gia về quản lý tổng hợp CTR đến năm 2025 tầm nhìn năm 2050  Quyết định /QĐ-TTg ngày 25 tháng 5 năm 2011 về phê duyệt chương trình đầu tư xử lý CTR giai đoạn 2011 - 2020 2.4 ột số kinh nghiệm quản lý CTR Ô nhiễm môi trường là bài toán mà nhiều quốc gia phải đối mặt trong quá trình tăng trưởng kinh tế, vì vậy việc tìm hiểu các kinh nghiệm về quản lý CTR cũng được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm. Theo tổng hợp của Hoàng Kim Chi (2008), tồn tại nhiều phương thức quản lý hiệu quả khác nhau, chẳng hạn ingapore đ hình thành một cơ chế thu gom rác rất hiệu quả thông qua tổ chức đấu thầu công khai. Công ty trúng thầu sẽ thực hiện công việc thu gom rác trên một địa bàn trong năm nhà nước quản lý các hoạt động này qua hình thức cấp giấy phép. Mức phí cho dịch vụ được cập nhật công khai trên mạng, thực hiện thu nhận ý kiến thông qua điện thoại nhằm phát hiện và xử lý kịp thời tình trạng rác thải và góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ.

Ở Indonesia các biện pháp lại hướng tới việc giáo dục mọi người ý thức gi gìn vệ sinh công cộng thông qua việc quảng cáo chống xả rác b a bãi, vận động mọi người gi gìn vệ sinh đặt các thùng đựng rác nhiều màu sắc và dễ nhìn ở nh ng nơi thích hợp hay tổ chức thảo luận về vấn đề này. Quản lý chất thải ở Pháp lại khác, các nhà sản xuất công nghiệp phải nộp 0,6 xu đối với m i bao bì do công ty mình phát hành cho công ty thuộc sự quản lý của nhà nước.