HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM VŨ HẢI DƯƠNG GIẢI PHÁP PHÁT TRỂN TRANG TRẠI CHĂN NUÔI VÀ THỦY SẢN TRÊN ĐỊA BÀN HUYÊN QUẾ VÕ, TỈNH BẮC NINH Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Người hướng dẫn khoa học: TS. Vũ Thị Phương Thụy NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu của tôi. Số liệu và kết quả nghiên cứu là trung thực và chưa từng được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được ghi rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Vũ Hải Dương i c LỜI CẢM ƠN Trước hết, tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu Nhà trường, cùng toàn thể các thầy cô giáo Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, Bộ môn Kinh tế Tài Nguyên và Môi trường, Học viện Nông Nghiệp Việt Nam đã trang bị cho tôi những kiến thức cơ bản và tạo điều kiện giúp tôi hoàn thành luận văn này. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS. Vũ Thị Phương Thụy đã dành nhiều thời gian tâm huyết, trực tiếp hướng dẫn tận tình, chỉ bảo và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình thực hiện nghiên cứu đề tài và hoàn chỉnh bản Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Kinh tế Nông nghiệp. Qua đây, tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới Cục thống kê tỉnh Bắc Ninh, các đồng chí lãnh đạo của UBND huyện Quế Võ, các đồng chí làm việc tại Phòng Nông nghiệp, trạm Khuyến nông, chi cục thống kê huyện Quế Võ, UBND các xã Chi Lăng, Đào Viên, Đại Xuân, Phù Lương, Phương Liễu, Châu Phong, cán bộ công chức và những người dân địa phương đã cung cấp những thông tin cần thiết và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu khoa học tại địa bàn.
Cuối cùng, tôi xin cảm ơn đến gia đình, đồng nghiệp, bạn bè và những người thân đã quan tâm, giúp đỡ, động viên, tạo điều kiện và luôn sát cánh bên tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn này. Xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Vũ Hải Dương ii c MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.
vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình, biểu đồ. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract.
Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể.
Đối tượng, phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Cơ sở lý luận và thực tiễn về giải pháp phát triển trang trại chăn nuôi và thủy sản.
Một số khái niệm liên quan. Tiêu chí xác định trang trại. Vai trò của phát triển trang trại chăn nuôi và thủy sản. Nội dung nghiên cứu phát triển trang trại chăn nuôi và thủy sản.
Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển trang trại chăn nuôi và thủy sản. Cơ sở thực tiễn. Phát triển trang trại chăn nuôi và thủy sản ở một số nước trên thế giới. Phát triển trang trại chăn nuôi và thủy sản ở một số địa phương trong nước.
Một số bài học kinh nhiệm đối với phát triển trang trại chăn nuôi và thủy sản ở huyện Quế Võ, Tỉnh Bắc Ninh. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên.
Đặc điểm kinh tế xã hội. Tiềm năng, lợi thế và những khó khăn trong phát triển nông nghiệp. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu.
Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp xử lý số liệu. Phương pháp phân tích số liệu. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu.
Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Đánh giá thực trạng phát triển trang trại chăn nuôi và thủy sản trên địa bàn huyện Quế Võ Tỉnh Bắc Ninh. Đánh giá thực trạng phát triển về số lượng trang trại chăn nuôi và thủy sản trên địa bàn huyện Quế Võ. Đánh giá nguồn lực trong phát triển trang trại chăn nuôi và thủy sản.
Thực trạng về liên kết tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp của trang trại trên địa bàn huyện Quế Võ. Nâng cao trình độ quản lý kỹ thuật cho chủ trang trại. Thực trạng về phát triển khoa học kỹ thuật và phòng trừ dịch bệnh trong các trang trại tại huyện Quế Võ. Đánh giá kết quả và hiệu quả phát triển trang trại chăn nuôi và thủy sản trên địa bàn huyện Quế Võ Tình Bắc Ninh.
Những khó khăn và định hướng sản xuất kinh doanh của trang trại trong thời gian tới. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển trang trại chăn nuôi và thủy sản của huyện Quế Võ. Thị trường tiêu thụ sản phẩm. Trình độ của chủ trang trại.
Cơ sở hạ tầng. Ảnh hưởng của chính sách nhà nước. Các yếu tố về thời tiết, khí hậu, dịch bệnh. Giải pháp phát triển trang trại chăn nuôi và thủy sản trên địa bàn huyện Quế Võ trong thời gian tới.
Những nguyên nhân, căn cứ đề ra giải pháp phát triển trang trại chăn nuôi và thủy sản trên địa bàn huyện Quế Võ, Tỉnh Bắc Ninh trong thời gian tới. Một số giải pháp phát triển trang trại chăn nuôi và thủy sản trên địa bàn huyện Quế Võ, Tỉnh Bắc Ninh trong thời gian tới. Kết luận và kiến nghị. Đối với nhà nước.
Đối với địa phương. Đối với chủ trang trại. 85 Tài liệu tham khảo. 89 v c DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng việt AFTA Khu vực mậu dịch Tự do ASEAN ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á BQ Bình quân KH Kế hoạch KH-KT Khoa học – Kỹ thuật KT-XH Kinh tế - Xã hội NN&PTNT Nông nghiệp và phát triển nông thôn PTTT Phát triển trang trại TT Trang trại UBND Ủy ban nhân dân VAC Vườn – Ao – Chuồng WTO Tổ chức thương mại thế giới XHCN Xã hội chủ nghĩa vi c DANH MỤC BẢNG Bảng 3.
Tình hình phân bổ và sử dụng đất đai huyện Quế Võ từ năm 2014 đến năm 2016. Tình hình dân số và lao động huyện Quế Võ qua 3 năm (2014-2016). Kết cấu hạ tầng nông thôn huyện Quế Võ qua 2 thời kỳ tổng điều. Cơ cấu các ngành kinh tế qua 3 năm (2014 – 2016).
Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp. Tình hình phát triển số lượng, quy mô trang trại trên địa bàn huyện Quế Võ trong 3 năm gần đây (2014 - 2016). Số lượng trang trại chia theo đơn vị xã, thị trấn tính đến năm 2016. Quy hoạch sử dụng đất huyên Quế Võ đến năm 2020.
Quy hoạch chuyển mục đích sử dụng đất đến năm 2020. Nguồn gốc đất đai của các trang trại. Cơ cấu nguồn hình thành vốn trang trại. Tình hình sử dụng lao động của trang trại năm 2016.
Một số thông tin về chủ trang trại ở huyện Quế Võ. Tình hình tập huấn kỹ thuật chăn nuôi và thủy sản trên địa bàn. Tình hình tham gia các lớp tập huấn của chủ trang trại. Tình hình áp dụng KHKT tại các trang trại hiện nay.
Thực trạng sử dụng thuốc phòng bệnh trong các trang trại. Chi phí của các trang trại huyện Quế Võ. KQ sản xuất kinh doanh của các trang trại chăn nuôi và thủy sản. Giá trị tăng thêm và thu nhập hỗn hợp các trang trại.
Hiệu quả 1 đồng chi phí của các trang trại. Tổng hợp những khó khăn của chủ trang trại. Định hướng chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản trong những năm tiếp theo. Tình hình dịch bệnh trong trang trại chăn nuôi và thủy sản tại huyện Quế Võ.
68 vii c DANH MỤC HÌNH, BIỂU ĐỒ Hình: Hình 3. Bản đồ hành chính huyện Quế Võ 2017. Kênh tiêu thụ sản phẩm của các trang trại huyện Quế Võ. Cơ cấu hình thành nguồn vốn trang trại.
Đối tượng tiêu thụ sản phẩm. 50 viii c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Vũ Hải Dương Tên luận văn: Giải pháp phát triển trang trại chăn nuôi và thủy sản trên địa bàn huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh. Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục tiêu nghiên cứu: Trên cơ sở đánh giá thực trạng phát triển trang trại chăn nuôi, thủy sản trên địa bàn huyện Quế Võ tỉnh Bắc Ninh, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển trang trại trên địa bàn trong thời gian tới. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu sử dụng phương pháp thu thập số liệu thứ cấp để thu thập thông tin về thực trạng phát triển trang trại chăn nuôi và thủy sản huyện Quế Võ; Kết hợp phương pháp thu thập số liệu sơ cấp thông qua điều tra trực tiếp 16 trang trại nhằm thu thập thông tin phục vụ nghiên cứu và điều tra lấy số liệu 24 gia trại nhằm so sánh các chỉ tiêu với trang trại để thấy được những lợi ích, hiệu quả trong kinh doanh chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản của trang trại so với kinh doanh chăn nuôi hộ gia đình.
Nghiên cứu sử dụng một số phương pháp phân tích số liệu truyền thống như phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh nhằm làm rõ nội dung nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu chính và kết luận: Nghiên cứu đã góp phần hệ thống hóa một số cơ sở lý luận, quá trình hình thành và phát triển của trang trại chăn nuôi và thủy sản trên địa bàn huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh. Trang trại là loại hình sản xuất đã trải qua quá trình lịch sử lâu dài và phát triển theo quy luật khách quan của nền sản xuất hàng hóa trong lĩnh vực nông - lâm - ngư nghiệp, là xu hướng phát triển tất yếu của kinh tế hộ sản xuất hàng hóa trên thế giới cũng như ở Việt Nam. Mặc dù mới xuất hiện mấy năm gần đây nhưng trang trại chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản ở huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh đã có những bước phát triển về số lượng, quy mô cũng như các loại hình sản xuất ở hầu khắp các địa phương với những tiến bộ về nhiều mặt so với sản xuất hộ gia đình.
Vốn trang trại chủ yếu là vốn tự có chiếm 53,47% trong tổng số vốn. Đối tượng chủ yếu tiêu thụ sản phẩm trang trại là thương lái chiếm 77,06%. Số lớp tập huấn bình quân mỗi năm tăng 17,84%.