Giải Pháp Phát Triển Doanh Nghiệp Thương Mại Dịch Vụ Trên Địa Bàn Tỉnh Quảng Trị

Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế đề xuất giải pháp phát triển doanh nghiệp thương mại dịch vụ tại tỉnh Quảng Trị, tập trung vào chiến lược hiệu quả.

• Trường học: Đại học Kinh tế Huế
• Chuyên ngành: Kinh tế
• Đề tài: Giải pháp phát triển doanh nghiệp thương mại dịch vụ tại Quảng Trị
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ Ở VIỆT NAM
• 1.1. Một số vấn đề lý luận về phát triển Doanh nghiệp thương mại dịch vụ
• 1.1.1. Khái niệm và bản chất của Doanh nghiệp TMDV
• 1.1.2. Phân loại doanh nghiệp thương mại dịch vụ
• 1.1.3. Vai trò của Doanh nghiệp TMDV
• 1.2. Lí luận về phát triển Doanh nghiệp thương mại dịch vụ
• 1.2.1. Khái niệm phát triển Doanh nghiệp thương mại dịch vụ
• 1.2.2. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá sự phát triển của Doanh nghiệp TMDV
• 1.2.3. Sự cần thiết về phát triển Doanh nghiệp TMDV
• 1.3. Các chính sách phát triển Doanh nghiệp TMDV
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ TỈNH QUẢNG TRỊ GIAI ĐOẠN 2014-2016
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP TMDV TỈNH QUẢNG TRỊ ĐẾN NĂM 2025
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Phát triển doanh nghiệp thương mại dịch vụ tại Quảng Trị

Phát triển doanh nghiệp là yếu tố then chốt trong chiến lược tăng trưởng kinh tế của Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Doanh nghiệp thương mại dịch vụ (TMDV) đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sản xuất, phân phối hàng hóa và dịch vụ. Tại Quảng Trị, sự phát triển của các doanh nghiệp TMDV đã góp phần giải quyết việc làm và thúc đẩy kinh tế địa phương. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn về vốn, quản lý và cạnh tranh. Việc nghiên cứu và đề xuất giải pháp kinh doanh phù hợp là cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp này.

1.1. Thực trạng phát triển doanh nghiệp TMDV tại Quảng Trị

Theo số liệu từ Cục Thống kê Quảng Trị, số lượng doanh nghiệp TMDV trên địa bàn tỉnh tăng đều qua các năm, nhưng tỷ lệ doanh nghiệp hoạt động hiệu quả vẫn thấp. Nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn, thiếu thông tin thị trường và năng lực quản lý yếu. Điều này dẫn đến tình trạng ngừng hoạt động hoặc giải thể. Thị trường Quảng Trị còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác hiệu quả, đặc biệt trong lĩnh vực dịch vụ thương mại. Cần có các chiến lược phát triển cụ thể để tận dụng cơ hội và vượt qua thách thức.

1.2. Cơ hội và thách thức

Quảng Trị có lợi thế về vị trí địa lý, giao thông thuận lợi, là cửa ngõ kết nối Bắc - Nam. Tuy nhiên, các doanh nghiệp TMDV đối mặt với thách thức từ suy thoái kinh tế toàn cầu, lạm phát và biến động tỷ giá. Việc thiếu chiến lược phát triển bền vững cũng là rào cản lớn. Để phát triển, các doanh nghiệp cần tập trung vào nâng cao năng lực cạnh tranh, đổi mới công nghệ và mở rộng thị trường.

II. Giải pháp phát triển doanh nghiệp TMDV

Để thúc đẩy phát triển doanh nghiệp TMDV tại Quảng Trị, cần áp dụng các giải pháp kinh doanh toàn diện. Trọng tâm là nâng cao năng lực quản lý, tăng cường tiếp cận vốn và cải thiện môi trường kinh doanh. Chiến lược phát triển cần tập trung vào việc hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ, tạo điều kiện thuận lợi để họ mở rộng quy mô và nâng cao hiệu quả hoạt động.

2.1. Hỗ trợ tài chính và đào tạo nhân lực

Các doanh nghiệp TMDV cần được hỗ trợ về vốn thông qua các chương trình tín dụng ưu đãi và quỹ đầu tư. Đồng thời, cần tổ chức các khóa đào tạo nâng cao năng lực quản lý và kỹ năng kinh doanh cho chủ doanh nghiệp và nhân viên. Việc này sẽ giúp họ nắm bắt tốt hơn các cơ hội thị trường và cải thiện hiệu quả hoạt động.

2.2. Phát triển thị trường và xúc tiến thương mại

Cần tăng cường các hoạt động xúc tiến thương mại để quảng bá sản phẩm và dịch vụ của các doanh nghiệp TMDV tại Quảng Trị. Việc tham gia các hội chợ, triển lãm và kết nối với các đối tác trong và ngoài nước sẽ giúp mở rộng thị trường. Đồng thời, cần xây dựng các kênh phân phối hiệu quả để đưa sản phẩm đến người tiêu dùng một cách nhanh chóng và thuận lợi.

III. Kết luận và khuyến nghị

Phát triển doanh nghiệp TMDV tại Quảng Trị là yếu tố quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và giải quyết các vấn đề xã hội. Các giải pháp kinh doanh và chiến lược phát triển được đề xuất cần được triển khai đồng bộ và hiệu quả. Sự hợp tác giữa chính quyền địa phương, các tổ chức hỗ trợ và doanh nghiệp là yếu tố then chốt để đạt được mục tiêu phát triển bền vững.

3.1. Khuyến nghị chính sách

Chính quyền tỉnh cần hoàn thiện các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Cần tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng và tạo môi trường kinh doanh thuận lợi. Đồng thời, cần có các chính sách ưu đãi về thuế và tín dụng để khuyến khích các doanh nghiệp mở rộng quy mô và nâng cao hiệu quả hoạt động.

3.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo

Cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của các doanh nghiệp TMDV tại Quảng Trị. Đặc biệt, cần tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các giải pháp kinh doanh đã được triển khai và đề xuất các điều chỉnh phù hợp để đạt được mục tiêu phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Doanh nghiệp đóng vai trò then chốt trong sự phát triển kinh tế quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam. Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư đã tạo môi trường kinh doanh bình đẳng, thúc đẩy sự phát triển của các doanh nghiệp thương mại dịch vụ (TMDV). Tỉnh Quảng Trị, với diện tích 4.737,4 km² và dân số khoảng 623.528 người, có vị trí địa lý thuận lợi trên hành lang kinh tế Đông - Tây, là điểm kết nối quan trọng trong giao thương khu vực Bắc Trung Bộ. Tuy nhiên, thực trạng phát triển doanh nghiệp TMDV tại đây còn nhiều thách thức như tỷ lệ doanh nghiệp hoạt động hiệu quả thấp, số doanh nghiệp ngừng hoạt động và giải thể cao, cùng với sự thiếu đồng bộ trong chính sách hỗ trợ.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm hệ thống hóa lý luận và thực tiễn về phát triển doanh nghiệp TMDV, phân tích thực trạng giai đoạn 2014-2016 và đề xuất giải pháp phát triển đến năm 2025, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội tỉnh Quảng Trị phát triển bền vững. Nghiên cứu tập trung vào các doanh nghiệp TMDV trên địa bàn tỉnh, sử dụng dữ liệu từ Cục Thống Kê Quảng Trị và khảo sát thực tế 30 doanh nghiệp mẫu. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho các chính sách phát triển doanh nghiệp, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo việc làm, góp phần tăng trưởng kinh tế địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết về phát triển doanh nghiệp TMDV, bao gồm:

• Khái niệm và bản chất doanh nghiệp TMDV: Doanh nghiệp TMDV là tổ chức kinh doanh chuyên mua bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ nhằm thỏa mãn nhu cầu khách hàng và thu lợi nhuận, hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực phân phối lưu thông.

• Phân loại doanh nghiệp TMDV: Theo phương thức kinh doanh (bán buôn, bán lẻ, hỗn hợp), tính chất mặt hàng (chuyên môn hóa, tổng hợp, đa dạng hóa), quy mô (nhỏ, vừa, lớn), phân cấp quản lý và chế độ sở hữu (nhà nước, tập thể, tư nhân).

• Vai trò của doanh nghiệp TMDV: Là cầu nối giữa sản xuất và tiêu dùng, thúc đẩy sản xuất và mở rộng lưu thông, phân phối hàng hóa từ nơi thừa đến nơi thiếu, góp phần tăng GDP, tạo việc làm và phát triển tài năng kinh doanh.

• Chính sách phát triển doanh nghiệp TMDV: Bao gồm các chính sách hỗ trợ đăng ký kinh doanh, đất đai, tín dụng, thuế, phát triển nguồn nhân lực và xúc tiến thương mại, nhằm tạo môi trường thuận lợi và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Sử dụng dữ liệu thứ cấp từ Cục Thống Kê Quảng Trị (2015-2017), các báo cáo của sở ngành địa phương, văn bản pháp luật liên quan và thông tin từ internet, báo chí. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát 30 doanh nghiệp TMDV trên địa bàn tỉnh.

• Phương pháp chọn mẫu: Mẫu được chọn theo phương pháp tỷ lệ phân tầng và ngẫu nhiên hệ thống, đảm bảo đại diện cho các ngành cấp 2 theo mã ngành VSIC 2007.

• Phương pháp phân tích: Thống kê mô tả để mô tả dữ liệu theo tiêu chí cụ thể qua thời gian; so sánh các chỉ tiêu hoạt động kinh doanh, quy mô và sự phát triển doanh nghiệp qua các chỉ số tương đối và tuyệt đối; điều tra phỏng vấn qua bảng câu hỏi để thu thập thông tin từ doanh nghiệp và cán bộ quản lý.

• Timeline nghiên cứu: Thực trạng phát triển doanh nghiệp TMDV giai đoạn 2014-2016, đề xuất giải pháp phát triển đến năm 2025.

• Xử lý số liệu: Sử dụng phần mềm Microsoft Excel 2010 để tổng hợp và phân tích dữ liệu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Số lượng doanh nghiệp TMDV tăng trưởng ổn định: Từ 1.248 doanh nghiệp năm 2014 lên 1.423 doanh nghiệp năm 2016, tăng 4,47%/năm, chiếm 58,46% tổng số doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh. Loại hình công ty TNHH chiếm tỷ trọng cao nhất (57,4% năm 2016), tiếp theo là công ty cổ phần (15,49%).

2. Cơ cấu lao động trong doanh nghiệp TMDV chiếm tỷ trọng lớn: Lao động trong lĩnh vực thương mại dịch vụ chiếm 35,72% tổng số lao động doanh nghiệp năm 2016, tăng 2,12%/năm. Công ty TNHH thu hút nhiều lao động nhất (41,18%).

3. Nguồn vốn kinh doanh chủ yếu dựa vào vốn tự có: Hầu hết doanh nghiệp sử dụng vốn tự có, chỉ khoảng 16,7% doanh nghiệp tiếp cận được vốn vay ngân hàng dễ dàng. Quy mô vốn chủ yếu tập trung từ 1 tỷ đến dưới 5 tỷ đồng, đặc biệt trong lĩnh vực bán buôn và bán lẻ.

4. Trình độ công nghệ và cơ sở hạ tầng còn hạn chế: 52% doanh nghiệp sử dụng thiết bị công nghệ từ thập niên 80, chỉ 22% sử dụng thiết bị hiện đại từ năm 2000 trở lại đây. Cơ sở hạ tầng phục vụ ngành dịch vụ như nhà hàng, khách sạn còn lạc hậu, chất lượng dịch vụ chưa cao.

5. Kết quả hoạt động kinh doanh chưa đồng đều: Doanh thu lĩnh vực bán buôn đạt 16.533,39 tỷ đồng năm 2016, chiếm 63,2% tổng doanh thu TMDV. Lợi nhuận cao nhất thuộc về doanh nghiệp dịch vụ tài chính, ngân hàng và bảo hiểm (7,45 tỷ đồng), trong khi lĩnh vực vận tải gặp thua lỗ do chi phí nhiên liệu tăng và cạnh tranh cao.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng số lượng doanh nghiệp TMDV và lao động cho thấy xu hướng phát triển tích cực, phù hợp với chuyển dịch cơ cấu kinh tế tỉnh Quảng Trị theo hướng tăng tỷ trọng thương mại dịch vụ. Tuy nhiên, việc chủ yếu dựa vào vốn tự có và khó khăn trong tiếp cận vốn vay ngân hàng làm hạn chế khả năng mở rộng và đổi mới công nghệ của doanh nghiệp. Trình độ công nghệ lạc hậu và cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực cạnh tranh và hiệu quả kinh doanh.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, các doanh nghiệp TMDV tại Quảng Trị còn nhiều hạn chế về quy mô, công nghệ và quản lý so với các địa phương phát triển như Đà Nẵng hay Thành phố Hồ Chí Minh. Việc thiếu đồng bộ trong chính sách hỗ trợ và năng lực thực thi của cơ quan chức năng cũng là nguyên nhân làm giảm hiệu quả phát triển doanh nghiệp.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng số lượng doanh nghiệp, bảng phân bố lao động theo loại hình doanh nghiệp và biểu đồ cơ cấu vốn doanh nghiệp để minh họa rõ nét hơn các phát hiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường hỗ trợ tiếp cận vốn vay ngân hàng: Cơ quan chức năng cần phối hợp với các ngân hàng thương mại để thiết kế các gói tín dụng ưu đãi, giảm lãi suất và đơn giản hóa thủ tục vay vốn cho doanh nghiệp TMDV, nhằm nâng cao tỷ lệ doanh nghiệp tiếp cận vốn trong vòng 3 năm tới.

2. Đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng và công nghệ: Tỉnh cần ưu tiên đầu tư phát triển hạ tầng thương mại dịch vụ hiện đại, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới thiết bị, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và kinh doanh, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ doanh nghiệp sử dụng công nghệ hiện đại lên 50% vào năm 2025.

3. Cải cách thủ tục hành chính và nâng cao năng lực quản lý: Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính liên quan đến đăng ký kinh doanh, thuê đất, thuế và hỗ trợ doanh nghiệp, đồng thời tổ chức đào tạo nâng cao năng lực cán bộ quản lý nhà nước và doanh nghiệp trong 2 năm tới.

4. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao: Tăng cường đào tạo nghề, kỹ năng quản lý và kinh doanh cho lao động trong doanh nghiệp TMDV, phối hợp với các trường đại học và trung tâm đào tạo để đáp ứng nhu cầu phát triển ngành trong 5 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách địa phương: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng và điều chỉnh chính sách phát triển doanh nghiệp TMDV phù hợp với đặc thù tỉnh Quảng Trị.

2. Doanh nghiệp thương mại dịch vụ trên địa bàn tỉnh: Áp dụng các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh, tiếp cận vốn và đổi mới công nghệ nhằm phát triển bền vững.

3. Các tổ chức tài chính và ngân hàng: Tham khảo để thiết kế các sản phẩm tín dụng phù hợp, hỗ trợ doanh nghiệp TMDV tiếp cận nguồn vốn hiệu quả.

4. Các cơ sở đào tạo và nghiên cứu kinh tế: Là tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo về phát triển doanh nghiệp và kinh tế địa phương, đồng thời hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực.

Câu hỏi thường gặp

1. Doanh nghiệp thương mại dịch vụ là gì?
   Doanh nghiệp TMDV là tổ chức kinh doanh chuyên mua bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ nhằm thỏa mãn nhu cầu khách hàng và thu lợi nhuận, hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực phân phối lưu thông.

2. Tại sao doanh nghiệp TMDV ở Quảng Trị gặp khó khăn trong tiếp cận vốn?
   Phần lớn doanh nghiệp dựa vào vốn tự có do thủ tục vay vốn ngân hàng phức tạp, lãi suất cao và thiếu tài sản đảm bảo, dẫn đến chỉ khoảng 16,7% doanh nghiệp tiếp cận vốn vay dễ dàng.

3. Vai trò của doanh nghiệp TMDV trong phát triển kinh tế địa phương?
   Doanh nghiệp TMDV tạo việc làm, thúc đẩy lưu thông hàng hóa, tăng doanh thu và đóng góp lớn vào GDP tỉnh, đồng thời góp phần phát triển thị trường và nâng cao đời sống người dân.

4. Những chính sách hỗ trợ nào đã được áp dụng cho doanh nghiệp TMDV?
   Chính sách hỗ trợ đăng ký kinh doanh, đất đai, tín dụng, thuế, phát triển nguồn nhân lực và xúc tiến thương mại đã được triển khai nhằm tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp TMDV?
   Doanh nghiệp cần đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực quản lý, tiếp cận vốn vay ưu đãi, đào tạo nguồn nhân lực và tận dụng các chính sách hỗ trợ từ nhà nước.

Kết luận

• Doanh nghiệp thương mại dịch vụ tại Quảng Trị tăng trưởng ổn định, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số doanh nghiệp và lao động địa phương.
• Nguồn vốn chủ yếu dựa vào vốn tự có, khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng còn hạn chế, ảnh hưởng đến quy mô và hiệu quả kinh doanh.
• Trình độ công nghệ và cơ sở hạ tầng còn lạc hậu, cần được đầu tư nâng cấp để tăng sức cạnh tranh.
• Kết quả hoạt động kinh doanh chưa đồng đều, lợi nhuận tập trung ở một số lĩnh vực như tài chính, ngân hàng, trong khi vận tải gặp khó khăn.
• Đề xuất các giải pháp hỗ trợ vốn, cải cách thủ tục hành chính, nâng cao năng lực quản lý và phát triển nguồn nhân lực nhằm thúc đẩy phát triển doanh nghiệp TMDV bền vững đến năm 2025.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi và đánh giá hiệu quả định kỳ, đồng thời mở rộng nghiên cứu sang các lĩnh vực liên quan để hoàn thiện chính sách phát triển doanh nghiệp.

Call-to-action: Các nhà quản lý, doanh nghiệp và tổ chức liên quan cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững doanh nghiệp thương mại dịch vụ tại Quảng Trị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ Ở VIỆT NAM 1. Một số vấn đề lý luận về phát triển Doanh nghiệp thương mại dịch vụ 1. Khái niệm và bản chất của Doanh nghiệp TMDV 1.1 Khái niệm Doanh nghiệp TMDV Doanh nghiệp thương mại dịch vụ ra đời do sự phân công lao động xã hội và chuyên môn hóa trong sản xuất. Một bộ phận người sản xuất tách ra chuyên đưa hàng ra thị trường để bán, dần dần công việc đó được cố định vào một số người và phát triển thành các đơn vị, các tổ chức kinh tế chuyên làm nhiệm vụ mua bán, trao đổi hàng hóa dịch vụ để thu lợi nhuận.

Những người đó được gọi là Thương nhân. Đầu tiên Doanh nghiệp TMDV được xem như là Doanh nghiệp chủ yếu thực hiện các công việc mua bán hàng hóa dịch vụ (T-H-T) sau đó hoạt động mua bán phát triển và trở nên phức tạp, đa dạng hơn xuất hiện dịch vụ thương mại và xúc tiến thương mại, do đó Doanh nghiệp TMDV được hiểu là Doanh nghiệp chuyên hoạt động trong lĩnh vực mua bán hàng hóa và thực hiện các hoạt động dịch vụ nhằm thảo mãn nhu cầu của khách hàng nhằm thu lợi nhuận. Đặc thù của của Doanh nghiệp TMDV là hoạt động trong lĩnh vực phân phối lưu thông, thực hiện lưu chuyển hàng hóa từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng chứ không sản xuất ra các hàng hóa đó, mua để bán chứ không phải để tiêu dùng. Doanh nghiệp TMDV là một tổ chức, một đơn vị kinh doanh có đủ các điều kiện mà pháp luật quy định, có tài sản và tên riêng, có trụ sở giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật và cho phép kinh doanh những mặt hàng, dịch vụ mà pháp luật không cấm.

Doanh nghiệp TMDV phải có tổ chức, đảm bảo những điều kiện về vốn, về tư cách pháp nhân và chịu trách nhiệm trước pháp luật về hành vi kinh doanh và hàng hóa dịch vụ kinh doanh của mình.2 Phân loại doanh nghiệp thương mại dịch vụ * Căn cứ vào phương thức kinh doanh - Doanh nghiệp bán buôn - Doanh nghiệp bán lẻ 6 Đại học Kinh tế Huế - Doanh nghiệp kinh doanh hỗn hợp (bán buôn và bán lẻ) * Căn cứ vào tính chất của mặt hàng kinh doanh - Doanh nghiệp kinh doanh chuyên môn hóa: đó là các Doanh nghiệp chuyên kinh doanh một hoặc một số mặt hàng có cùng công dụng, trạng thái hoặc tính chất nhất định. - Các Doanh nghiệp kinh doanh tổng hợp: là các Doanh nghiệp kinh doanh nhiều mặt hàng có công dụng, trạng thái, tính chất khác nhau. - Các Doanh nghiệp kinh doanh đa dạng hóa (hỗn hợp): các Doanh nghiệp kinh doanh cả sản xuất, cả kinh doanh hàng hóa và thực hiện các hoạt động dịch vụ thương mại. * Theo quy mô của doanh nghiệp - Doanh nghiệp thương mại dịch vụ có quy mô nhỏ.

- Doanh nghiệp thương mại dịch vụ có quy mô vừa. - Doanh nghiệp thương mại dịch vụ có quy mô lớn. Để xếp loại doanh nghiệp người ta thường căn cứ vào hệ thống các tiêu thức khác nhau. Đối với Doanh nghiệp TMDV tiêu thức để xếp loại là số vốn kinh doanh, số lượng lao động, doanh số hàng hóa lưu chuyển hàng năm, phạm vi kinh doanh.

* Theo phân cấp quản lý - Các Doanh nghiệp TMDV do các bộ, các ngành của Trung ương quản lý. - Các Doanh nghiệp TMDV do địa phương quản lý như các Doanh nghiệp TMDV thuộc tỉnh (thành phố), thuộc tỉnh, quận, thị trấn, thị xã quản lý. * Theo chế độ sở hữu tư liệu sản xuất - Doanh nghiệp TMDV nhà nước: là Doanh nghiệp được nhà nước đầu tư hoặc cấp 100% vốn kinh doanh. - Doanh nghiệp TMDV tập thể: là Doanh nghiệp mà vốn kinh doanh do tập thể người lao động tự nguyện góp vào để kinh doanh.

- Các công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty liên doanh. - DNTN: do các tư nhân trong nước và nước ngoài bỏ vốn kinh doanh.3 Vai trò của Doanh nghiệp TMDV * Vài trò là cầu nối giữa sản xuất với tiêu dùng 7 Đại học Kinh tế Huế Doanh nghiệp TMDV là hợp phần tất yếu, quan trọng đối với nền kinh tế quốc dân, là nơi thể hiện đầy đủ, tập trung nhất các mối quan hệ lớn trong xã hội: quan hệ giữa sản xuất với tiêu dùng; giữa cung và cầu; giữa tiền và hàng; giữa xuất khẩu với nhập khẩu; giữa thu và chi ngân sách, đồng thời cũng là nơi diễn ra các cuộc đấu tranh gay gắt, quyết liệt giữa cơ chế quản lý cũ chưa bị xóa bỏ hoàn toàn với cơ chế quản lý mới chưa hoàn chỉnh cùng đan xen tồn tại với nhau. Bởi vậy Doanh nghiệp TMDV phải phát huy vai trò là cầu nối, là trung gian cần thiết giữa sản xuất kinh doanh và tiêu dùng. Hoạt động của các Doanh nghiệp TMDV góp phần tạo ra các điều kiện vật chất cần thiết để phát triển sản xuất, nâng cao đời sống của nhân dân; điều chỉnh tỷ lệ cân đối trong sự phát triển của các ngành, các lĩnh vực trong nền kinh tế, phát huy vai trò chỉ đạo, điều tiết thị trường, xứng đáng là công cụ chủ yếu của Nhà nước trong việc điều tiết và quản lý vĩ mô.

* Vai trò thúc đẩy sản xuất, cung ứng dịch vụ mở rộng lưu thông Doanh nghiệp TMDV có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sản xuất, cung ứng dịch vụ, mở rộng lưu thông tạo điều kiện không ngừng nâng cao hiệu quả kinh doanh của các Doanh nghiệp, tích cực góp phần tăng tích lũy xã hội nhằm thực hiện thắng lợi công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập mau chóng vào nền kinh tế thế giới. * Vai trò phân phối hàng hóa, dịch vụ nơi thừa đến nơi thiếu Doanh nghiệp TMDV có vai trò quan trọng trong việc mở rộng thị trường, đặc biệt là thị trường nước ngoài thông qua hoạt động XNK, đưa hàng hóa dịch vụ trong nước ra nước ngoài và nhập hàng hóa, thiết bị kỹ thuật. Lí luận về phát triển Doanh nghiệp thương mại dịch vụ 1.1 Khái niệm phát triển Doanh nghiệp thương mại dịch vụ Phát triển Doanh nghiệp TMDV: là sự mở rộng quy mô Doanh nghiệp cả về số lượng, chất lượng, cơ cấu tổ chức Doanh nghiệp. Phát triển Doanh nghiệp có 2 mức độ từ thấp lên cao là tăng trưởng và phát triển.

* Tăng trưởng: là sự lớn mạnh của Doanh nghiệp nhưng ở mức độ thấp, trong đó cơ cấu Doanh nghiệp chưa có sự thay đổi lớn như: 8 Đại học Kinh tế Huế - Mở rộng quy mô kinh doanh (thêm mạng lưới cung ứng và các điểm bán hàng, tuyển thêm lao động, phát triển thêm một số sản phẩm mới như tính chất công nghệ sản xuất về cơ bản không đổi). - Thâm nhập vào một số thị trường mới. - Có vị trí quan trọng trong số các Doanh nghiệp cùng ngành hàng ở khu vực và trong nước. * Phát triển: là sự lớn mạnh của Doanh nghiệp ở mức độ cao, trong đó có sự biến đổi to lớn về cấu trúc Doanh nghiệp (về quy mô, về trình độ công nghệ, về thị trường cạnh tranh…).

Các hình thức phát triển Doanh nghiệp TMDV: - Mở rộng quy mô kinh doanh. - Mở rộng phạm vi thị trường. - Tổ chức lại phương thức kinh doanh. - Mở thêm Doanh nghiệp mới.

- Sáp nhập thêm các Doanh nghiệp TMDV khác để mở rộng quy mô. - Đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng nhân lực.2 Hệ thống chỉ tiêu đánh giá sự phát triển của Doanh nghiệp TMDV Để đánh giá chính xác và có cơ sở khoa học về sự phát triển của Doanh nghiệp, cần phải xây dựng hệ thống các chỉ tiêu phù hợp bao gồm các chỉ tiêu tổng hợp và các chỉ tiêu chi tiết. Trong quá trình thực hiện đề tài, tác giả sử dụng các chỉ tiêu đánh giá sau: * Chỉ tiêu số lượng - Số lượng doanh nghiệp qua thời gian và phân theo ngành hoạt động. * Các chỉ tiêu đánh giá năng lực sản xuất kinh doanh - Số lao động cuả doanh nghiệp.

- Nguồn vốn: nguồn vốn và cơ cấu nguồn vốn theo quy mô. - Công nghệ và cơ sở hạ tầng. * Các chỉ tiêu đánh giá kết quả sản xuất kinh doanh Doanh thu: là tổng thu nhập của Doanh nghiệp do tiêu thụ sản phẩm hàng hóa, cung cấp các dịch vụ cho bên ngoài sau khi trừ các khoản thuế tiêu thụ (Thuế TTĐB, 9 Đại học Kinh tế Huế thuế xuất khẩu, thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp phải nộp) và trừ các khoản giảm trừ (chiết khấu, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại). Lợi nhuận: là số lợi nhuận thu được trong năm của các Doanh nghiệp từ hoạt động sản xuất kinh doanh, hoạt động tài chính và các hoạt động khác phát sinh trong năm.

Đây là tổng lợi nhuận của toàn Doanh nghiệp, tức là đã bù trừ giữa các hoạt động có lãi và hoạt động bị thua lỗ.3 Sự cần thiết về phát triển Doanh nghiệp TMDV Ở Việt Nam cũng như nhiều nước khác trên Thế giới, các Doanh nghiệp TMDV đóng vai trò rất quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế và trong mạng lưới sản xuất toàn cầu và chuỗi cung ứng hàng hoá và dịch vụ. Trong điều kiện nền kinh tế Việt Nam hiện nay vai trò của các Doanh nghiệp TMDV được thể hiện ở các khía cạnh khác nhau: - Thứ nhất: Đóng góp vào kết quả hoạt động của nền kinh tế, góp phần làm tăng GDP. Cũng như Doanh nghiệp TMDV ở tất cả các nước, Doanh nghiệp TMDV ở Việt Nam cung cấp ra thị trường nhiều loại hàng hoá, dịch vụ khác nhau đáp ứng nhu cầu sản xuất và tiêu dùng trong nước, trang thiết bị và linh kiện cần thiết cho các ngành sản xuất hàng tiêu dùng và các ngành thủ công nghiệp cũng như các hàng hoá tiêu dùng khác. - Thứ hai: Thu hút vốn của các nguồn lực có sẵn có trong dân cư.

VĐT là một yếu tố cơ bản của quá trình kinh doanh. Vốn là yếu tố cơ bản để khai thác và phối hợp các yếu tố khác trong kinh doanh như lao động, công nghệ và quản lý…để tạo ra lợi nhuận. Tuy nhiên một nghịch lý hiện nay là trong khi có nhiều Doanh nghiệp đang thiếu vốn trầm trọng thì vốn nhàn rỗi trong dân cư còn nhiều nhưng không huy động được. Khi chính sách tài chính tín dụng của Chính phủ và các ngân hàng chưa thực sự tạo được niềm tin đối với những người có tiền đứng ra đầu tư kinh doanh, thành lập Doanh nghiệp.

Dưới khía cạnh đó, Doanh nghiệp TMDV có vai trò to lớn trong việc huy động vốn để phát triển kinh tế.