Thực Trạng Và Giải Pháp Phát Triển Chăn Nuôi Lợn Tại Địa Bàn Xã Dương Quỳ, Văn Bàn, Lào Cai

Tài liệu nghiên cứu Luận văn thực trạng và giải pháp phát triển sản xuất kinh doanh chăn nuôi lợn tại địa bàn xã dương, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Lương Văn Cương
• Người hướng dẫn: ThS. Dương Xuân Lâm
• Trường học: Đại Học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh Tế Nông Nghiệp
• Đề tài: Thực Trạng Và Giải Pháp Phát Triển Chăn Nuôi Lợn Tại Xã Dương Quỳ, Văn Bàn, Lào Cai
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục đích của đề tài
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu
• 1.4.1. Ý nghĩa trong học tập
• 1.4.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 2.1. Vai trò và vị trí của chăn nuôi
• 2.2. Đặc tính kỹ thuật của chăn nuôi lợn
• 2.3. Đặc điểm chính của nghề chăn nuôi lợn ở nước ta
• 2.4. Cơ sở thực tiễn
• 2.4.1. Tình hình chăn nuôi lợn trên thế giới
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Phương pháp chọn địa điểm nghiên cứu
• 3.3.2. Phương pháp thu nhập số liệu
• 3.3.3. Phương pháp chuyên gia, chuyên khảo
• 3.4. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 4.1.1. Vị trí địa lý của xã Dương Quỳ
• 4.1.2. Điều kiện tự nhiên của xã Dương Quỳ
• 4.1.3. Điều kiện kinh tế - xã hội xã Dương Quỳ
• 4.1.4. Đánh giá chung tình hình cơ bản
• 4.2. Thực trạng chăn nuôi lợn của các hộ nông dân xã Dương Quỳ điều tra năm 2014
• 4.2.1. Nguồn lực sản xuất của các hộ chăn nuôi lợn thịt điều tra năm 2014
• 4.2.2. Tình hình chăn nuôi lợn của các nông hộ điều tra tại xã Dương Quỳ năm 2014
• 4.2.3. Kết quả và hiệu quả chăn nuôi lợn của các nông hộ
• 4.3. Nhân tố ảnh hưởng đến kết quả và hiệu quả chăn nuôi lợn của hộ điều tra năm 2014
• 4.3.1. Ảnh hưởng của quy mô đàn lợn đến kết quả và hiệu quả chăn nuôi
• 4.3.2. Ảnh hưởng của loại hình chăn nuôi tới hiệu quả và kết quả chăn nuôi
• 4.4. Đánh giá chung về ngành chăn nuôi lợn
• 4.4.1. Những kết quả đạt được
• 4.4.2. Những tồn tại cần khắc phục
• 4.5. Định hướng và giải pháp
• 4.5.1. Định hướng chung
• 4.5.2. Giải pháp cụ thể phát triển chăn nuôi lợn
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Về phía chính quyền địa phương
• 5.2. Về phía người nông dân

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Chăn Nuôi Lợn Tại Dương Quỳ Lào Cai

Chăn nuôi, đặc biệt là chăn nuôi lợn, đóng vai trò quan trọng trong kinh tế hộ gia đình ở Việt Nam. Việc nâng cao hiệu quả chăn nuôi và đáp ứng nhu cầu thị trường về chất lượng thịt đòi hỏi sự chú trọng vào giống lợn năng suất cao và thức ăn chăn nuôi lợn chất lượng. Các giống lợn lai siêu nạc đang được thử nghiệm và đưa vào sản xuất để tăng tỷ lệ thịt nạc. Tuy nhiên, cần có nghiên cứu để hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi hợp lý cho người nông dân, đặc biệt trong điều kiện sản xuất nông hộ. Các giống lợn thuần nhập ngoại và lợn 3/4 máu ngoại đang được thử nghiệm và mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn so với các giống lợn truyền thống. Ngành nông nghiệp Lào Cai có kế hoạch phát triển đàn lợn lai, lợn ngoại để nâng cao chất lượng thịt lợn. Nghiên cứu này tập trung vào thực trạng và giải pháp phát triển chăn nuôi lợn tại xã Dương Quỳ, huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai.

1.1. Vai Trò Của Chăn Nuôi Lợn Trong Kinh Tế Nông Thôn

Chăn nuôi lợn là một ngành quan trọng trong nền kinh tế nông nghiệp, đóng góp vào thu nhập kinh tế quốc dân và kinh tế hộ gia đình. Nó cung cấp nguồn thực phẩm tươi sống, chế biến và các chế phẩm phụ khác cho đời sống và xuất khẩu. Chăn nuôi lợn cung cấp thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, nguyên liệu cho công nghiệp chế biến, phân bón cho cây trồng và góp phần giữ vững cân bằng sinh thái. Nó cũng tạo ra nguồn nguyên liệu cho y học, tăng thu nhập cho các hộ gia đình nông dân và là biểu tượng may mắn trong văn hóa Á Đông. Chăn nuôi lợn có vị trí hàng đầu trong ngành chăn nuôi Việt Nam.

1.2. Đặc Điểm Kỹ Thuật Của Chăn Nuôi Lợn Hiện Đại

Sự thành bại của ngành chăn nuôi lợn phụ thuộc vào kỹ thuật và đầu ra. Sản phẩm cần có giá thành hạ, chất lượng cao và phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng. Để đạt hiệu quả kinh tế, cần lựa chọn các giống lợn thích hợp, có tỷ lệ nạc cao, khả năng tăng trọng nhanh và tiêu tốn thức ăn thấp. Các giống lợn mới như lợn lai kinh tế F1, F2 và lợn ngoại thuần đang được ưa chuộng. Kỹ thuật chăm sóc cũng quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và hiệu quả kinh tế. Cần nắm vững kiến thức về giống, sinh lý, đặc điểm sinh trưởng và kỹ thuật chăn nuôi lợn trong gia đình.

II. Phân Tích Thực Trạng Chăn Nuôi Lợn Tại Xã Dương Quỳ Lào Cai

Nghiên cứu đánh giá thực trạng phát triển chăn nuôi lợn tại xã Dương Quỳ, huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai. Mục tiêu là đánh giá tình hình phát triển chăn nuôi của các nông hộ và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển này. Nghiên cứu cũng đánh giá những cơ hội và thách thức cơ bản của chăn nuôi lợn tại địa phương và đề xuất các giải pháp để khắc phục khó khăn và phát huy lợi thế. Các câu hỏi nghiên cứu bao gồm tình hình chăn nuôi lợn hiện nay, cách chăn nuôi của các hộ, thu nhập của họ, các khó khăn cản trở và các giải pháp để phát triển ngành chăn nuôi. Kết quả nghiên cứu sẽ đóng góp vào việc đánh giá hiệu quả kinh tế của ngành chăn nuôi lợn và giúp người dân phát triển sản xuất, đồng thời giúp các nhà lãnh đạo địa phương xây dựng chính sách phát triển ngành chăn nuôi.

2.1. Tình Hình Chăn Nuôi Lợn Trên Thế Giới Hiện Nay

Chăn nuôi lợn trên thế giới phát triển mạnh, tăng nhanh cả về số lượng và chất lượng. Theo FAO, ngành chăn nuôi lợn thế giới tăng trưởng ổn định và dự kiến sẽ tiếp tục tăng. Năm 2014, sản lượng thịt lợn giảm 1,1% so với năm 2012 do dịch bệnh. Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn dẫn đầu thế giới về sản xuất thịt lợn. Nhập khẩu thịt lợn tập trung vào Nhật, Liên Bang Nga, Mỹ, Mexico và Canada. Nhiều nước vừa tham gia xuất khẩu vừa nhập khẩu thịt lợn.

2.2. Đặc Điểm Chính Của Nghề Chăn Nuôi Lợn Ở Việt Nam

Nuôi lợn là một trong những ngành nghề truyền thống của Việt Nam, có mặt ở tất cả các vùng nông thôn. Các trang trại chăn nuôi quy mô lớn ngày càng xuất hiện nhiều. Việt Nam có khí hậu nhiệt đới, sản xuất cây lương thực và công nghiệp thức ăn gia súc phát triển, tạo điều kiện thuận lợi cho chăn nuôi lợn. Tuy nhiên, giá bán thịt lợn trên thị trường trong nước còn bấp bênh và giá thành sản xuất còn cao. Cần có những cải tiến trong quá trình chăn nuôi để hạ giá thành và tăng chất lượng sản phẩm.

III. Giải Pháp Kỹ Thuật Nâng Cao Năng Suất Chăn Nuôi Lợn

Để nâng cao năng suất và hiệu quả chăn nuôi lợn tại Dương Quỳ, cần áp dụng các giải pháp kỹ thuật tiên tiến. Việc lựa chọn giống lợn năng suất cao, phù hợp với điều kiện địa phương là yếu tố then chốt. Cần chú trọng đến việc cải thiện thức ăn chăn nuôi lợn chất lượng, đảm bảo cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cho lợn ở từng giai đoạn phát triển. Bên cạnh đó, việc áp dụng các biện pháp phòng bệnh cho lợn hiệu quả, bao gồm tiêm phòng đầy đủ và quản lý vệ sinh chuồng trại, là vô cùng quan trọng để giảm thiểu rủi ro dịch bệnh và tăng năng suất chăn nuôi. Quản lý chất thải chăn nuôi cũng cần được quan tâm để bảo vệ môi trường.

3.1. Lựa Chọn Giống Lợn Phù Hợp Với Điều Kiện Địa Phương

Việc lựa chọn giống lợn phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng và tập quán chăn nuôi của địa phương là rất quan trọng. Cần ưu tiên các giống lợn có khả năng thích nghi tốt, kháng bệnh cao và cho năng suất thịt cao. Các giống lợn lai giữa giống địa phương và giống ngoại có thể là một lựa chọn tốt để tận dụng ưu điểm của cả hai loại giống.

3.2. Cải Thiện Chất Lượng Thức Ăn Chăn Nuôi Lợn

Thức ăn chăn nuôi đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định năng suất và chất lượng thịt lợn. Cần đảm bảo cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cho lợn ở từng giai đoạn phát triển, bao gồm protein, carbohydrate, chất béo, vitamin và khoáng chất. Có thể sử dụng các loại thức ăn tự nhiên như cám gạo, ngô, khoai sắn kết hợp với các loại thức ăn công nghiệp để đảm bảo cân bằng dinh dưỡng.

3.3. Phòng Bệnh Hiệu Quả Cho Đàn Lợn

Phòng bệnh là một trong những yếu tố quan trọng nhất để đảm bảo năng suất và hiệu quả chăn nuôi lợn. Cần thực hiện tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin phòng bệnh cho lợn theo hướng dẫn của cơ quan thú y. Bên cạnh đó, cần quản lý vệ sinh chuồng trại tốt, đảm bảo chuồng trại luôn sạch sẽ, khô ráo và thoáng mát. Thường xuyên kiểm tra sức khỏe của lợn để phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh tật và có biện pháp điều trị kịp thời.

IV. Giải Pháp Kinh Tế Phát Triển Chăn Nuôi Lợn Bền Vững

Để phát triển chăn nuôi lợn bền vững tại Dương Quỳ, cần có các giải pháp kinh tế hiệu quả. Việc xây dựng mô hình chăn nuôi lợn hiệu quả, phù hợp với điều kiện của từng hộ gia đình là rất quan trọng. Cần chú trọng đến việc tiêu thụ lợn và tìm kiếm thị trường lợn ổn định để đảm bảo đầu ra cho sản phẩm. Bên cạnh đó, việc tiếp cận các chính sách hỗ trợ chăn nuôi lợn của nhà nước và tham gia vào các hợp tác xã chăn nuôi lợn có thể giúp người chăn nuôi giảm thiểu rủi ro và tăng thu nhập. Nâng cao thu nhập cho người chăn nuôi lợn là mục tiêu quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi.

4.1. Xây Dựng Mô Hình Chăn Nuôi Lợn Phù Hợp

Mô hình chăn nuôi lợn cần phù hợp với điều kiện kinh tế, kỹ thuật và tập quán chăn nuôi của từng hộ gia đình. Có thể lựa chọn các mô hình chăn nuôi lợn truyền thống, chăn nuôi lợn bán công nghiệp hoặc chăn nuôi lợn công nghiệp tùy thuộc vào khả năng đầu tư và quản lý của từng hộ.

4.2. Tìm Kiếm Thị Trường Tiêu Thụ Lợn Ổn Định

Thị trường tiêu thụ là yếu tố quan trọng để đảm bảo đầu ra cho sản phẩm chăn nuôi lợn. Cần tìm kiếm các thị trường tiêu thụ ổn định, có giá cả hợp lý và có khả năng tiêu thụ sản phẩm với số lượng lớn. Có thể liên kết với các nhà máy chế biến thực phẩm, các siêu thị hoặc các thương lái để tiêu thụ sản phẩm.

4.3. Tiếp Cận Chính Sách Hỗ Trợ Chăn Nuôi Lợn

Nhà nước có nhiều chính sách hỗ trợ cho ngành chăn nuôi lợn, bao gồm hỗ trợ về vốn, kỹ thuật, giống và thức ăn. Cần tìm hiểu và tiếp cận các chính sách này để giảm thiểu chi phí sản xuất và tăng thu nhập. Tham gia vào các hợp tác xã chăn nuôi lợn cũng là một cách để tiếp cận các chính sách hỗ trợ và chia sẻ kinh nghiệm chăn nuôi.

V. Quản Lý Chất Thải Chăn Nuôi Lợn Hiệu Quả Tại Dương Quỳ

Quản lý chất thải chăn nuôi lợn là một vấn đề quan trọng cần được quan tâm để bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng. Cần áp dụng các biện pháp xử lý chất thải hiệu quả, như xây dựng hầm biogas, ủ phân compost hoặc sử dụng các chế phẩm sinh học để giảm thiểu ô nhiễm. Việc quản lý chất thải tốt không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn tạo ra nguồn phân bón hữu cơ cho cây trồng, góp phần phát triển nông nghiệp bền vững. Cần có sự phối hợp giữa người chăn nuôi, chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng để quản lý chất thải chăn nuôi một cách hiệu quả.

5.1. Xây Dựng Hầm Biogas Để Xử Lý Chất Thải

Hầm biogas là một giải pháp hiệu quả để xử lý chất thải chăn nuôi lợn, giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường và tạo ra nguồn năng lượng sạch. Chất thải lợn được đưa vào hầm biogas để phân hủy kỵ khí, tạo ra khí biogas có thể sử dụng để đun nấu, phát điện hoặc sưởi ấm.

5.2. Ủ Phân Compost Từ Chất Thải Chăn Nuôi

Ủ phân compost là một phương pháp xử lý chất thải chăn nuôi đơn giản, hiệu quả và thân thiện với môi trường. Chất thải lợn được trộn với các loại vật liệu hữu cơ khác như rơm rạ, lá cây để ủ thành phân compost. Phân compost là một loại phân bón hữu cơ tốt cho cây trồng.

5.3. Sử Dụng Chế Phẩm Sinh Học Để Giảm Ô Nhiễm

Các chế phẩm sinh học có chứa các vi sinh vật có lợi có khả năng phân hủy chất thải chăn nuôi, giảm thiểu mùi hôi và ô nhiễm môi trường. Có thể sử dụng các chế phẩm sinh học để xử lý chất thải trong chuồng trại hoặc trong hầm biogas.

VI. Định Hướng Và Giải Pháp Phát Triển Chăn Nuôi Lợn Tại Dương Quỳ

Để phát triển chăn nuôi lợn tại Dương Quỳ một cách bền vững, cần có định hướng rõ ràng và các giải pháp cụ thể. Định hướng chung là phát triển chăn nuôi lợn bền vững, gắn với bảo vệ môi trường và nâng cao thu nhập cho người dân. Các giải pháp cụ thể bao gồm: nâng cao năng lực sản xuất, cải thiện chất lượng sản phẩm, tăng cường liên kết sản xuất và tiêu thụ, hỗ trợ người chăn nuôi tiếp cận các nguồn vốn và kỹ thuật, và quản lý chất thải chăn nuôi hiệu quả. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa người chăn nuôi, chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng để thực hiện các giải pháp này một cách hiệu quả.

6.1. Nâng Cao Năng Lực Sản Xuất Cho Người Chăn Nuôi

Nâng cao năng lực sản xuất cho người chăn nuôi là một trong những giải pháp quan trọng để phát triển ngành chăn nuôi lợn. Cần tổ chức các lớp tập huấn, hội thảo để trang bị cho người chăn nuôi những kiến thức và kỹ năng mới về chăn nuôi lợn, bao gồm kỹ thuật chọn giống, chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng bệnh và quản lý chất thải.

6.2. Cải Thiện Chất Lượng Sản Phẩm Chăn Nuôi Lợn

Cải thiện chất lượng sản phẩm chăn nuôi lợn là yếu tố quan trọng để tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường. Cần khuyến khích người chăn nuôi áp dụng các quy trình chăn nuôi an toàn, đảm bảo vệ sinh thú y và an toàn thực phẩm. Xây dựng thương hiệu cho sản phẩm chăn nuôi lợn của địa phương cũng là một giải pháp quan trọng.

6.3. Tăng Cường Liên Kết Sản Xuất Và Tiêu Thụ

Tăng cường liên kết sản xuất và tiêu thụ là giải pháp quan trọng để đảm bảo đầu ra cho sản phẩm chăn nuôi lợn. Cần khuyến khích người chăn nuôi liên kết với các doanh nghiệp chế biến thực phẩm, các siêu thị hoặc các thương lái để tiêu thụ sản phẩm. Xây dựng các chuỗi giá trị chăn nuôi lợn cũng là một giải pháp hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Cùng với trồng trọt, chăn nuôi đã và đang đóng vai trò đáng kể trong kinh tế hộ gia đình. Trong những năm gần đây, chăn nuôi ngày càng đƣợc chú trọng, đặc biệt là chăn nuôi lợn. Nhằm tăng hiệu quả trong chăn nuôi lợn và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trƣờng về chất lƣợng thịt, đòi hỏi công tác giống và thức ăn trong chăn nuôi cần đƣợc coi trọng.

Hiện nay nhằm tăng tỷ lệ thịt nạc, các giống lợn lai siêu nạc đã và đang đƣợc thử nghiệm và đƣa vào sản xuất ở nhiều địa phƣơng trong cả nƣớc. Mặc dù đã có những chủ trƣơng và chính sách khuyến khích phát triển trong chăn nuôi, nhƣng trong điều kiện sản xuất nông hộ ở Việt Nam nói chung và ở Lào Cai nói riêng cần thiết phải có những nghiên cứu để hƣớng dẫn kỹ thuật chăn nuôi hợp lý cho ngƣời nông dân. Một số giống lợn siêu nạc có những ƣu điểm về chất lƣợng thịt cao hơn các giống lợn địa phƣơng và các giống lợn lai F1, nhƣng trong điều kiện dinh dƣỡng và chăm sóc nhất định, các giống lợn này có thể không phát huy đƣợc ƣu điểm của giống, đặc biệt là trong điều kiện chăn nuôi nông hộ hiện nay. Gần đây, các giống lợn thuần nhập ngoại, lợn 3/4 máu ngoại đang đƣợc thử nghiệm ở nhiều địa phƣơng và ở nhiều nơi các giống lợn này đã mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn so với các giống lợn nuôi truyền thống.

Từ những kết quả đó, ngành nông nghiệp ở tỉnh Lào Cai đang có kế hoạch phát triển đàn lợn lai, lợn ngoại nhằm đẩy mạnh chất lƣợng thịt lợn trong chăn nuôi hiện nay của địa phƣơng. Xuất phát từ thực tế đó, qua quá trình thực tập tại địa phƣơng, em quyết định chọn đề tài: “Thực trạng và giải pháp phát triển sản xuất kinh doanh chăn nuôi lợn tại địa bàn xã Dương Quỳ, huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai ” làm đề tài khóa luận của mình. 2 Mục đích của đề tài 1.1 Mục tiêu chung 2 Đánh giá thực trạng phát triển chăn nuôi lợn ở xã Dƣơng Quỳ, huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cài. Từ đó làm cơ sở cho việc hoạch định các chính sách và đề xuất các giải pháp phát triển ngành chăn nuôi lợn trên địa bàn xã một cách có hiệu quả.

Mục tiêu cụ thể - Đánh giá tình hình phát triển chăn nuôi lợn của các nông hộ và phân tích yếu tố ảnh hƣởng đến sự phát triển chăn nuôi lợn ở xã Dƣơng Quỳ, huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai. - Đánh giá những cơ hội lớn và các thách thức cơ bản của chăn nuôi lợn ở địa phƣơng. - Đề xuất một số giải pháp góp phần khắc phục những khó khăn và phát huy những lợi thế của vùng nhằm phát triển chăn nuôi lợn đạt hiệu quả tốt hơn trên địa bàn xã trong thời gian tới. Câu hỏi nghiên cứu Để giải quyết mục tiêu và đáp ứng nội dung nghiên cứu của đề tài cần trả lời các câu hỏi sau: - Tình hình chăn nuôi lợn trên địa bàn xã Dƣơng Quỳ hiện nay nhƣ thế nào? - Cách chăn nuôi lợn của các hộ nhƣ thế nào? Thu nhập của họ ra sao? - Các khó khăn cản trở trong chăn nuôi lợn là gì? - Các giải pháp để phát triển ngành chăn nuôi lợn cho các hộ ở địa phƣơng? 1.

Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu 1. Ý nghĩa trong học tập Nâng cao kiến thức, kĩ năng và rút ra những bài học kinh nghiệm thục tế phục vụ cho công tác sau này. Nâng cao khả năng tiếp cận, thu thập và xử lí thông tin của sinh viên trong quá trình nghiên cứu. Nghiên cứu đề tài nhằm củng cố lại cho sinh viên những kiến thức đã học và làm quen dần với công việc thực tế.

Bƣớc đầu biết vận dụng kiến thức đã học vào lĩnh vực nghiên cứu khoa học. Ý nghĩa thực tiễn Kết quả nghiên cứu đề tài sẽ đóng góp một phần vào việc đánh giá sát thực hiệu quả kinh tế của ngành chăn nuôi lợn, qua đó giúp cho ngƣời dân có cơ sở để có thể tiếp tục phát triển mở rộng sản xuất và đƣa ra giải pháp để nâng cao hiệu quả 3 kinh tế ngành chăn nuôi lợn trên địa bàn xã. Đồng thời giúp cho các nhà lãnh đạo địa phƣơng có căn cứ để xây dựng chính sách phát triển ngành chăn nuôi lợn Xã Dƣơng Quỳ nói riêng và trên địa bàn huyện Văn Bàn nói chung. PHẦN 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 2.

Vai trò và vị trí của chăn nuôi Chăn nuôi là một ngành quan trọng trong nền kinh tế nông nghiệp, chiếm tỷ lệ khá lớn trong thu nhập kinh tế quốc dân và kinh tế hộ gia đình. Chăn nuôi nói chung và chăn nuôi lợn nói riêng là một ngành tạo ra nguồn thực phẩm tƣơi sống, chế biến, đóng hộp và các chế phẩm phụ khác cho đời sống nhân dân và xuất khẩu ra thị trƣờng nƣớc ngoài. Nói chung chăn nuôi lợn có một số vai trò nổi bật nhƣ sau: - Cung cấp thực phẩm có giá trị dinh dƣỡng cao cho con ngƣời. Harris cho biết cứ 100g thịt lợn nạc có 367 Kcal, 22g protein (Nguyễn Hiền 1979) [2].

- Cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp chế biến. Hiện nay thịt lợn là nguyên liệu chính cho các công nghiệp chế biến thịt xông khói, thịt hộp, thịt lợn xay, các món ăn truyền thống cuả ngƣời Việt Nam nhƣ giò nạc, giò mỡ…[2] - Cung cấp phân bón cho cây trồng, phân lợn là một trong những nguồn phân hữu cơ tốt, có thể cải tạo và nâng cao độ phì của đất, đặc biệt là đất nông nghiệp. Một con lợn trong một ngày đêm có thể thải 2.5 – 4 kg phân, ngoài ra còn có lƣợng nƣớc tiểu chứa hàm lƣợng Nitơ và Phốtpho cao.[2] - Góp phần giữ vững cân bằng sinh thái giữa cây trồng, vật nuôi và con ngƣời Trong các nghiên cứu về môi trƣờng nông nghiệp, lợn là vật nuôi quan trọng và là một thành phần không thể thiếu đƣợc của hệ sinh thái nông nghiệp. Chăn nuôi lợn có thể tạo ra các giống lợn nuôi ở các vƣờn cây cảnh hay các giống lợn nuôi cả trong nhà góp phần tăng thêm đa dạng sinh thái tự nhiên.[2] 4 - Chăn nuôi lợn có thể tạo ra nguồn nguyên liệu cho y học trong công nghệ sinh học y học, lợn đã đƣợc nhân bản gen để phục vụ cho mục đích nâng cao sức khỏe cho con ngƣời.

- Chăn nuôi lợn làm tăng thu nhập cho các hộ gia đình nông dân tăng khả năng chi tiêu trong gia đình. Đồng thời thông qua chăn nuôi lợn, ngƣời nông dân có thể an tâm đầu tƣ cho con cái học hành và các chi tiêu khác nhƣ cúng giỗ, cƣới hỏi, ma chay. - Lợn là vật nuôi có thể coi nhƣ biểu tƣợng may mắn cho ngƣời Á Đông trong các hoạt động tín ngƣỡng, hay ở Trung Quốc có quan niệm lợn là biểu tƣợng của sự may mắn đầu năm mới. - Chăn nuôi lợn có vị trí hàng đầu trong ngành chăn nuôi nƣớc ta.

Sự hình thành sớm nghề nuôi lợn cùng với trồng lúa nƣớc đã cho chúng ta khẳng định nghề nuôi lợn có vị trí hàng đầu. Không những thế, việc tiêu thụ thịt lợn trong các bữa ăn hàng ngày của con ngƣời rất phổ biến. Ngoài ra thịt lợn đƣợc coi là một loại thực phẩm có mùi vị dễ thích hợp với tất cả các đối tƣợng. Nói cách khác, thịt lợn đƣợc coi là “ nhẹ mùi ” và không gây ra hiện tƣợng dị ứng do thực phẩm, đây là ƣu điểm nổi bật của thịt lợn.

Tuy nhiên để thịt lợn trở thành món ăn có thể nâng cao sức khỏe cho con ngƣời điều quan trọng là trong quá trình chọn giống và nuôi dƣỡng chăm sóc, đàn lợn phải luôn luôn khỏe mạnh, sức đề kháng cao và thành phần các chất dinh dƣỡng tích lũy vào thịt có chất lƣợng tốt và có giá trị sinh học. Đặc tính kỹ thuật của chăn nuôi lợn Sự thành bại của ngành chăn nuôi lợn không chỉ có vấn đề kỹ thuật mà vấn đề đầu ra cũng đang là một yêu cầu bức thiết. Sản phẩm làm ra đòi hỏi phải có giá thành hạ, chất lƣợng cao, phù hợp với yêu cầu thị hiếu của ngƣời tiêu dùng là điều rất quan trọng. Để chăn nuôi lợn đạt hiệu quả kinh tế, đòi hỏi những nhà chăn nuôi cần có sự lựa chọn các giống lợn thích hợp, những giống lợn có tỷ lệ nạc cao, khả năng tăng trọng nhanh, trọng lƣợng xuất chuồng lớn, tiêu tốn thức ăn trên 1kg tăng trọng thấp là những giống lợn đang đƣợc ƣa chuộng hiện nay.

5 Hiện nay cùng với sự tiến bộ khoa học kỹ thuật, đã tạo ra các giống lợn mới nhƣ: Lợn lai kinh tế F1(kết quả giữa lợn đực Landras, Yookshire ngoại lai với lợn nái Móng cái của Việt Nam), lợn lai F2 có tỷ lệ máu ngoại cao (kết quả lai giữa F1 với đực ngoại), lợn ngoại thuần. Đây là những giống lợn có tỷ lệ nạc tƣơng đối cao từ 50- 60% thịt thân xẻ. Ngoài giống lợn là yếu tố quyết định đến phẩm chất thịt, khâu kỹ thuật chăm sóc cũng đóng vai trò không kém quan trọng có ảnh hƣởng trực tiếp đến chất lƣợng, tỷ lệ nạc và hiệu quả kinh tế sau này. Vì vậy để chăn nuôi lợn thành công trong điều kiện khí hậu nhiệt đới ẩm nhƣ ở Việt Nam, ngƣời chăn nuôi cần nắm đƣợc những hiểu biết cơ bản về: Giống, sinh lý, đặc điếm sinh trƣởng phát dục và kĩ thuật chăn nuôi lợn trong gia đình.

Lợn là động vật phàm ăn, có khả năng chịu đựng kham khổ cao. Lợn có bộ máy tiêu hóa tốt, có khả năng tiêu hóa thức ăn cao, do đó lợn có thể sử dụng nhiều loại thức ăn khác nhau nhƣ tinh bột, thô xanh, rau bèo, củ quả. Nguồn thức ăn chăn nuôi lợn rất phong phú, có thể tận dụng các phụ phế phẩm của ngành trồng trọt, của ngành công nghiệp chế biến thực phẩm. Khả năng tiêu hóa thức ăn của lợn cao nên tiêu tốn ít thức ăn cho 1kg tăng trọng.

Do vậy, lợn rất phù hợp cho chăn nuôi hộ gia đình. Lợn có khả năng sinh sản cao, tái sản xuất đàn nhanh nên lợn hơn hẳn các gia súc khác về mặt sản xuất. Lợn là loại động vật đa thai, bình quân lợn đẻ 1.5 lứa/năm, 8 -12 con/lứa. Lợn dễ bị dịch bệnh, độ rủi ro cao do khí hậu, thời tiết thất thƣờng, thiên tai bão lụt, hạn hán ảnh hƣởng đến khả năng sản xuất của lợn.

Mặt khác giá cả đầu vào, đầu ra luôn biến động do cạnh tranh và cung cầu thị trƣờng.