CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT, CƠ SỞ PHÁP LÝ VÀ MỤC TIÊU NGẦM HOÁ LƯỚI ĐIỆN TP.1 Khái niệm chung về qui hoạch hệ thống 1.1 Phương pháp tiếp cận hệ thống Nguyên lý cơ bản của phương pháp tiếp cận hệ thống dựa trên phép biện chứng duy vật để nghiên cứu các hệ thống phức tạp. Hệ thống phức tạp bao gồm nhiều mối quan hệ bên trong và bên ngoài, có phân cấp theo nghĩa có những hệ thống con và có tính phát triển. Các hệ thống năng lượng thuộc loại hệ thống lớn theo nghĩa phức tạp. Trước đây với quan điểm cơ giới, người ta nghiên cứu đối tượng bằng cách chia cắt, tách rời thành từng bộ phận và tiến hành nghiên cứu trên từng bộ phận.
Từ tính chất từng bộ phận suy ra tính chất hoàn hệ thống, quan điểm cơ giới có nhược điểm là cắt rời các bộ phận một cách thực sự, không nghiên cứu các mối tương quan chặt chẽ giữa chúng, không xem xét các phân tử trong mối liên quan chặt chẽ với tổng thể, coi tính chất tổng thể là do tính chất bộ phận cộng lại. Quan điểm duy vật biện chứng đã chỉ ra cách tiếp cận hệ thống bằng phương pháp phân tích và phương pháp tổng hợp. Phân tích là phương pháp phân chia hệ thống thành các bộ phận cấu thành đơn giản hơn, nhưng muốn nhận thức được cấu tạo, tính chất, chức năng và quy luật phát triển thì phương pháp phân tích phải đi đôi với phương pháp tổng hợp. Để điều khiển tối ưu một hệ thống lớn cần phải phát từ việc thoả mãn mục tiêu tối ưu chung và thoả mãn một loại các mục tiêu cục bộ.
Theo đó, các mục tiêu cục bộ phải phù hợp với mục tiêu chung hoặc ít ra là không mâu Thực hiện: Bùi Trương Minh Lộc - Cao học QTKD 2006-2008 7 Một số giải pháp triển khai thực hiện qui hoạch ngầm hoá lưới điện trên địa bàn TP.HCM thuẫn với mục tiêu chung. Để giải bài toán phức tạp này phải kết hợp các phương pháp chính quy chặt chẽ với các phương pháp không chính quy. Đó chính là nội dung của việc tổng hợp và phân tích hệ thống, việc tổng hợp và phân tích hệ thống không chỉ để biết được quá trình xảy ra trong hệ thống mà còn để xác định được chiều hướng phát triển tốt nhất của hệ thống. Nói cách khác, ta có thể tìm được lời giải cho bài toán quy hoạch tối ưu.
Phương pháp chính qui là các phương pháp toán học chặt chẽ kết hợp với máy tính. Nó bao gồm qui hoạch tuyến tính, qui hoạch phi tuyến, qui hoạch động, qui hoạch thực nghiệm, qui hoạch nguyên hỗn hợp, lý thuyết trò chơi, lý thuyết nhận dạng,… Phương pháp không chính quy như các thủ tục lôgic, các thủ tục đối thoại lặp, các phương pháp thực nghiệm… đều dựa trên sự đánh giá xuất phát từ khả năng sáng tạo, kinh nghiệm và trực giác của người.2 Phương pháp phân tích hệ thống: Về nguyên tắc phương pháp phân tích bao gồm các bước chính sau: a. Đặt bài toán: lựa chọn hệ thống nghiên cứu, xác định các giới hạn của nó, xây dựng mục tiêu cần điều khiển. Xây dựng mô hình toán học của hệ thống c.
Dự báo các chiều hướng vận động của hệ thống, xây dựng các phương án phát triển của hệ thống tuỳ theo các khả năng điều khiển. Chọn phương án phát triển tối ưu theo tiêu chuẩn đã được chấp nhận. Trong mỗi bước đều có thể sử dụng các phương pháp chính quy và không chính quy. Đối với hệ thống năng lượng, do các thông số của hệ thống đều có thể được biết khá rõ nên chủ yếu là sử dụng các phương pháp toán học chặt chẽ.
[1; Tr 44 và 45] Thực hiện: Bùi Trương Minh Lộc - Cao học QTKD 2006-2008 8 Một số giải pháp triển khai thực hiện qui hoạch ngầm hoá lưới điện trên địa bàn TP.3 Nội dung quy hoạch phát triển hệ thống năng lượng: 1.1 Mục đích quy hoạch phát triển hệ thống năng lượng: Quy hoạch phát triển hệ thống năng lượng nhằm mục đích đảm bảo một cách tối ưu nguồn năng lượng hữu ích cung cấp cho nhu cầu của xã hội. Xuất phát từ định hướng phát triển kinh tế – xã hội của đất nước, các ngành trong nền kinh tế quốc dân xây dựng quy hoạch phát triển ngành.2 Cấu trúc phân cấp của việc quy hoạch hệ thống năng lượng: Việc quy hoạch hệ thống năng lượng có cấu trúc phân cấp được thể hiện như hình 1-1. Để có thể quy hoạch phát triển hệ thống năng lượng cần phải xét đến nhiều yếu tố khác nhau, ví dụ như chính sách năng lượng của nhà nước, nhu cầu sử dụng năng lượng trong tương lai, khả năng cung cấp thiết bị, khả năng tài chính của quốc gia hoặc các nhà đầu tư, ảnh hưởng của các công trình năng lượng đến môi trường… CÁC CHỈ TIÊU KINH TẾ NHÀ NƯỚC VÀ CHÍNH SÁCH NĂNG LƯỢNG QUY HOẠCH NĂNG LƯỢNG QUY QUY HOẠCH HỆ THỐNG ĐIỆN HOẠCH QUY DỰ BÁO PHỤ TẢI ĐIỆN HOẠCH THAN NĂNG LƯỢNG QUY HOẠCH NGUỒN ĐIỆN MỚI QUY HOẠCH DẦU KHÍ QUY HOẠCH LƯỚI ĐIỆN CÂN BẰNG NĂNG LƯỢNG Hình 1-1. Cấu trúc của quy hoạch hệ thống năng lượng Thực hiện: Bùi Trương Minh Lộc - Cao học QTKD 2006-2008 9 Một số giải pháp triển khai thực hiện qui hoạch ngầm hoá lưới điện trên địa bàn TP.HCM Nhu cầu sử dụng năng lượng một cách an toàn, hiệu quả và tiết kiệm trong tương lai cũng chính là mục đích cần đáp ứng của việc quy hoạch phát triển hệ thống năng lượng.4 Nhiệm vụ của quy hoạch và phát triển hệ thống điện: Quy hoạch phát triển hệ thống điện là một bộ phận quan trọng nhất trong quy hoạch năng lượng.
Nhiệm vụ của quy hoạch phát triển hệ thống điện là: - Dự báo nhu cầu điện năng và đồ thị phụ tải của hệ thống cho tương lai có xét đến định hướng phát triển kinh tế – xã hội của đất nước. - Xác định khả năng xây dựng và điều kiện đưa vào hoạt động của các loại dự án điện khác nhau trong hệ thống sao cho đạt được hiệu quả tối ưu. - Xây dựng những nguyên tắc cơ bản về phát triển hệ thống lưới điện; vấn đề liên kết hệ thống, cấu trúc tối ưu của lưới điện, vấn đề giảm thiểu ảnh hưởng xấu của việc phát triển điện năng lên môi trường.5 Quy hoạch mạng điện địa phương: Mạng điện địa phương là mạng điện phân phối cho một địa phương hoặc một khu vực phụ tải không lớn lắm ví dụ như một tỉnh; một Quận, huyện của Thành phố,… Thông thường để phân phối điện năng trong mạng điện địa phương người ta hay sử dụng lưới trung, hạ áp tức là lưới điện có cấp điện áp 6; 10; 15; 22; 35kV. Do mạng điện địa phương là mạng điện trực tiếp phân phối điện năng cho các phụ tải nên mạng điện cũng không ngừng phát triển theo phụ tải.
Chính vì vậy công tác qui hoạch mạng điện địa phương cần phải tiến hành liên tục. Thông thường người ta tiến hành lập qui hoạch cho thời gian 5-7 Thực hiện: Bùi Trương Minh Lộc - Cao học QTKD 2006-2008 10 Một số giải pháp triển khai thực hiện qui hoạch ngầm hoá lưới điện trên địa bàn TP.HCM năm, có tính đến sự phát triển trong tương lai và có xét đến kế hoạch trước mắt 2-3 năm. Sau khi đã có quy hoạch về lưới điện khu vực, người ta mới tiến hành quy hoạch mạng điện địa phương. Mục đích của quy hoạch mạng điện địa phương là xác định nhu cầu điện năng của địa phương trong tương lai theo thời gian dự định làm quy hoạch, dựa trên kết cấu của mạng điện khu vực, các phụ tải đã dự kiến của địa phương và dựa vào kết cấu có sẵn từ trước để tiến hành xác định các phương án cung cấp điện và lựa chọn phương án tối ưu.
Sau đó, trên cơ sở của mạng điện đã lựa chọn, tiến hành các bước tính toán thiết kế kỹ thuật như lựa chọn cho sơ đồ đấu dây, vạch các tuyến đường xác định tiết diện dây dẫn, lựa chọn máy biến áp, tính toán các chỉ tiêu kinh tế – kỹ thuật của mạng điện vừa thiết kế. Quy hoạch của mạng điện địa phương có liên quan đến nhiều quy hoạch khác như quy hoạch dân cư, quy hoạch đô thị, quy hoạch phát triển nông thôn là quy hoạch phát triển công nghiệp và thủ công nghiệp địa phương và đặc biệt quan trọng là nó có liên quan trực tiếp tới mạng điện đã có sẵn từ trước. Các số liệu đầu vào của quy hoạch mạng điện địa phương ảnh hưởng rất nhiều đến độ chính xác của bản quy hoạch nên cần coi trọng là nó có liên quan trực tiếp tới mạng điện đã có sẵn từ trước. Các số liệu đầu vào của quy hoạch mạng điện địa phương ảnh hưởng rất nhiều đến độ chính xác của bản quy hoạch nên cần coi trọng công tác thu thập và xử lý số liệu.
[1; Tr 228] Sau khi có Quy hoạch phát triển điện lực, việc triển khai thực hiện quy hoạch trên thực chất là triển khai các dự án đầu tư phát triển lưới điện, quá trình đầu tư phát triển lưới điện phải đạt những yêu cầu của đặc điểm đầu tư ngành điện. Thực hiện: Bùi Trương Minh Lộc - Cao học QTKD 2006-2008 11 Một số giải pháp triển khai thực hiện qui hoạch ngầm hoá lưới điện trên địa bàn TP.2 Tổng quan về đầu tư và quản lý dự án đầu tư Đầu tư là một hoạt động kinh tế và là một bộ phận trong hoạt động sản xuất kinh doanh của ngành điện, cũng như của các doanh nghiệp lớn khác. Lợi ích do đầu tư mang lại được thể hiện thông qua lợi ích tài chính (biểu hiện qua lợi nhuận) và lợi ích kinh tế xã hội (biểu hiện qua chỉ tiêu kinh tế xã hội). Lợi ích tài chính là quyền lợi của chủ đầu tư, còn lợi ích kinh tế xã hội nghĩa là ảnh hưởng đến quyền lợi của xã hội, của cộng đồng.
Do đó, có thể nói hoạt động đầu tư có ảnh hưởng trực tiếp đến chỉ tiêu kinh tế xã hội của một khu vực, một Quốc gia nói chung, cũng như tiềm lực sản xuất kinh doanh của các đơn vị nói riêng. Mỗi hoạt động đầu tư được tiến hành với rất nhiều công việc có những đặc điểm kinh tế - kỹ thuật đa dạng. Nguồn lực cần huy động cho hoạt động đầu tư thường rất lớn, đơn cử như nguồn lực tài chính, nguồn lực vật chất, nguồn lực lao động và trí tuệ,… và thời gian thực hiện và kết thúc đầu tư, nhất là việc thu hồi đầu tư vốn đã bỏ ra, hoặc đem lại những lợi ích cho xã hội, là một quá trình có thời gian tương đối dài.