Đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý các công trình thủy lợi trên địa bàn huyện yên thủy tỉnh hòa bình

Chuyên khảo phân tích Đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp cải thiện kết quả quản lý các công trình thủy lợi trên địa, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Bùi Hạnh Linh
• Người hướng dẫn: PGS. Đinh Tuấn Hải
• Trường học: Trường Đại học Thủy lợi
• Chuyên ngành: Quản lý xây dựng
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quản Lý Công Trình Thủy Lợi Tại Huyện Yên Thủy, Tỉnh Hòa Bình
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Công Trình Thủy Lợi Yên Thủy

Công trình thủy lợi đóng vai trò then chốt trong phát triển nông thôn, đảm bảo nguồn nước tưới tiêu, sinh hoạt và sản xuất. Tại huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình, hệ thống công trình thủy lợi có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất cây trồng và đời sống người dân. Việc quản lý công trình thủy lợi Yên Thủy hiệu quả là yếu tố then chốt để phát huy tối đa tiềm năng nông nghiệp của huyện. Các công trình này không chỉ phục vụ tưới tiêu mà còn góp phần phòng chống thiên tai, cải tạo môi trường sinh thái. Theo nghiên cứu của Bùi Hạnh Linh (2018), công trình thủy lợi là yếu tố cơ bản, có tính chất quyết định đến sự phát triển toàn diện của khu vực nông thôn.

1.1. Khái niệm và vai trò của công trình thủy lợi

Công trình thủy lợi là hệ thống hạ tầng kỹ thuật nhằm khai thác, sử dụng và bảo vệ nguồn nước, đồng thời phòng chống tác hại do nước gây ra. Vai trò của công trình thủy lợi rất đa dạng, bao gồm cung cấp nước tưới tiêu, sinh hoạt, sản xuất công nghiệp, phát điện, giao thông, du lịch, chống lũ, ngăn mặn, cải tạo đất đai, môi trường, sinh thái. Theo Luật Thủy lợi số 08/2017/QH14, công trình thủy lợi bao gồm đập, hồ chứa nước, cống, trạm bơm, hệ thống dẫn, chuyển nước, kè, bờ bao thủy lợi và công trình khác phục vụ quản lý, khai thác thủy lợi.

1.2. Phân loại công trình thủy lợi phổ biến tại Yên Thủy

Các loại công trình thủy lợi phổ biến bao gồm đập, hồ chứa nước, kênh mương, trạm bơm và cống. Đập có chức năng ngăn sông, tạo hồ chứa nước. Kênh mương dẫn nước từ nguồn đến đồng ruộng. Trạm bơm hỗ trợ đưa nước lên cao hoặc đi xa. Cống điều tiết lưu lượng nước. Việc phân loại giúp quản lý và vận hành hiệu quả hơn. Theo Bùi Hạnh Linh (2018), các loại đập phổ biến là đập bê tông, đập đất và đập đá, mỗi loại phù hợp với điều kiện địa chất và thủy văn khác nhau.

II. Thực Trạng Quản Lý Thủy Lợi và Thách Thức Tại Yên Thủy

Hiện trạng quản lý công trình thủy lợi tại Yên Thủy còn nhiều hạn chế. Nhiều công trình xuống cấp do thiếu kinh phí bảo trì, công tác quản lý vận hành chưa hiệu quả, và chính sách phân cấp quản lý còn bất cập. Điều này dẫn đến lãng phí nguồn nước, giảm năng suất cây trồng và tăng nguy cơ thiên tai. Theo Bùi Hạnh Linh (2018), nhiều nơi do công tác quản lý, bảo vệ, đầu tư xây dựng, duy tu bảo dưỡng công trình chưa tốt, chưa kịp thời nên nhiều hệ thống công trình thủy lợi hư hỏng, không phát huy được năng lực phục vụ, thậm chí bị xuống cấp, gây lãng phí nước.

2.1. Đánh giá hiệu quả quản lý thủy lợi hiện nay ở Hòa Bình

Hiệu quả quản lý chưa cao do nhiều yếu tố. Thiếu kinh phí bảo trì, năng lực cán bộ quản lý còn hạn chế, và sự phối hợp giữa các bên liên quan chưa chặt chẽ. Việc đánh giá hiệu quả cần dựa trên các tiêu chí cụ thể như mức độ đáp ứng nhu cầu nước, tình trạng công trình, và chi phí vận hành. Theo Bùi Hạnh Linh (2018), hầu hết các doanh nghiệp khai thác công trình thủy lợi đều rơi vào tình trạng tài chính khó khăn, công trình xuống cấp, đời sống của người lao động thấp dẫn đến hiệu quả khai thác chưa cao.

2.2. Các vấn đề tồn tại trong quản lý công trình thủy lợi

Các vấn đề chính bao gồm: (1) Công trình xuống cấp, (2) Thiếu kinh phí bảo trì, (3) Năng lực quản lý yếu kém, (4) Phân cấp quản lý chưa rõ ràng, (5) Ý thức sử dụng nước tiết kiệm của người dân còn hạn chế. Giải quyết các vấn đề này là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả. Theo Bùi Hạnh Linh (2018), chính sách phân cấp, phân quyền quản lý hệ thống công trình thủy lợi vẫn còn nhiều bất cập từ trách nhiệm thuộc về ai chưa được rõ ràng.

2.3. Nguyên nhân của hạn chế trong quản lý thủy lợi Yên Thủy

Nguyên nhân chủ yếu là do thiếu nguồn lực tài chính, nhân lực và công nghệ. Bên cạnh đó, cơ chế chính sách chưa đủ mạnh để khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia vào quản lý và khai thác công trình thủy lợi. Theo Bùi Hạnh Linh (2018), nguyên nhân của những vấn đề còn hạn chế, tồn tại trong công tác quản lý công trình thủy lợi trên địa bàn huyện là do chính sách phân cấp, phân quyền quản lý hệ thống công trình thủy lợi vẫn còn nhiều bất cập từ trách nhiệm thuộc về ai chưa được rõ ràng.

III. Giải Pháp Công Nghệ Nâng Cao Quản Lý Thủy Lợi Hiệu Quả

Ứng dụng giải pháp công nghệ thủy lợi là hướng đi tất yếu để nâng cao hiệu quả quản lý. Các công nghệ như hệ thống giám sát từ xa, hệ thống tưới tiêu thông minh, và ứng dụng GIS giúp quản lý nguồn nước hiệu quả hơn, giảm thất thoát và nâng cao năng suất cây trồng. Việc áp dụng công nghệ cần phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương và có sự tham gia của người dân.

3.1. Ứng dụng GIS trong quản lý và giám sát công trình

GIS (Geographic Information System) giúp quản lý và giám sát vị trí, tình trạng của các công trình thủy lợi. Dữ liệu GIS cung cấp thông tin trực quan, giúp đưa ra quyết định chính xác và kịp thời. GIS cũng hỗ trợ quy hoạch và phát triển hệ thống thủy lợi. Ứng dụng GIS trong quản lý thủy lợi giúp theo dõi được tình trạng của các công trình, từ đó có kế hoạch bảo trì, sửa chữa kịp thời.

3.2. Hệ thống tưới tiêu thông minh tiết kiệm nước tối ưu

Hệ thống tưới tiêu thông minh sử dụng cảm biến để đo độ ẩm đất, nhiệt độ, và lượng mưa, từ đó điều chỉnh lượng nước tưới phù hợp. Điều này giúp tiết kiệm nước, giảm chi phí và nâng cao năng suất cây trồng. Hệ thống tưới tiêu thông minh còn giúp giảm thiểu tình trạng ngập úng và xói mòn đất. Việc sử dụng hệ thống tưới tiêu thông minh giúp tiết kiệm nước, giảm chi phí và nâng cao năng suất cây trồng.

3.3. Giám sát từ xa và cảnh báo sớm rủi ro thiên tai

Hệ thống giám sát từ xa sử dụng cảm biến và camera để theo dõi mực nước, lưu lượng dòng chảy, và tình trạng công trình. Dữ liệu được truyền về trung tâm điều khiển, giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và đưa ra cảnh báo kịp thời. Điều này giúp giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra. Hệ thống giám sát từ xa giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và đưa ra cảnh báo kịp thời.

IV. Giải Pháp Quản Lý và Khai Thác Công Trình Thủy Lợi Bền Vững

Quản lý và khai thác công trình thủy lợi bền vững cần dựa trên nguyên tắc sử dụng hợp lý nguồn nước, bảo vệ môi trường, và đảm bảo lợi ích của cộng đồng. Cần tăng cường sự tham gia của người dân vào quá trình quản lý, nâng cao năng lực cán bộ, và hoàn thiện cơ chế chính sách. Theo Bùi Hạnh Linh (2018), cần có chính sách phân cấp, phân quyền quản lý hệ thống công trình thủy lợi rõ ràng, quy định trách nhiệm của các bên liên quan.

4.1. Nâng cao năng lực quản lý và vận hành công trình

Nâng cao năng lực cán bộ quản lý thông qua đào tạo, tập huấn về kỹ thuật, quản lý, và pháp luật. Cần có đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp, có trình độ và kinh nghiệm để quản lý và vận hành công trình hiệu quả. Nâng cao năng lực cán bộ quản lý là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả quản lý công trình thủy lợi.

4.2. Tăng cường sự tham gia của cộng đồng vào quản lý

Khuyến khích người dân tham gia vào quá trình quản lý, giám sát, và bảo trì công trình. Cần có cơ chế để người dân đóng góp ý kiến và phản hồi về chất lượng dịch vụ. Sự tham gia của cộng đồng giúp nâng cao ý thức trách nhiệm và bảo vệ công trình. Tăng cường sự tham gia của cộng đồng giúp nâng cao ý thức trách nhiệm và bảo vệ công trình.

4.3. Hoàn thiện cơ chế chính sách hỗ trợ phát triển thủy lợi

Cần có cơ chế chính sách khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia vào đầu tư, quản lý, và khai thác công trình thủy lợi. Cần có chính sách hỗ trợ tài chính, kỹ thuật cho các tổ chức, cá nhân tham gia vào lĩnh vực này. Hoàn thiện cơ chế chính sách giúp thu hút nguồn lực và thúc đẩy phát triển thủy lợi. Hoàn thiện cơ chế chính sách giúp thu hút nguồn lực và thúc đẩy phát triển thủy lợi.

V. Ứng Dụng Thực Tế và Đánh Giá Hiệu Quả Giải Pháp

Việc triển khai các giải pháp cần được thực hiện từng bước, có đánh giá và điều chỉnh phù hợp. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan, từ cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, đến người dân. Đánh giá hiệu quả cần dựa trên các tiêu chí cụ thể như mức độ đáp ứng nhu cầu nước, tình trạng công trình, và chi phí vận hành.

5.1. Mô hình thí điểm ứng dụng công nghệ tại Yên Thủy

Triển khai mô hình thí điểm ứng dụng công nghệ tại một số công trình thủy lợi điển hình. Đánh giá hiệu quả của mô hình và rút ra bài học kinh nghiệm để nhân rộng. Mô hình thí điểm giúp đánh giá tính khả thi và hiệu quả của các giải pháp công nghệ.

5.2. Đánh giá tác động kinh tế xã hội của giải pháp

Đánh giá tác động của các giải pháp đến năng suất cây trồng, thu nhập của người dân, và chất lượng cuộc sống. Cần có các chỉ số đánh giá cụ thể và khách quan. Đánh giá tác động giúp xác định hiệu quả thực tế của các giải pháp.

5.3. Bài học kinh nghiệm và khuyến nghị cho tương lai

Rút ra bài học kinh nghiệm từ quá trình triển khai các giải pháp. Đưa ra khuyến nghị cho việc quản lý và phát triển công trình thủy lợi trong tương lai. Bài học kinh nghiệm và khuyến nghị giúp cải thiện công tác quản lý và phát triển thủy lợi.

VI. Kết Luận và Tầm Quan Trọng Quản Lý Thủy Lợi Yên Thủy

Nâng cao hiệu quả quản lý công trình thủy lợi là yếu tố then chốt để phát triển nông nghiệp bền vững tại Yên Thủy. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan, ứng dụng công nghệ, và hoàn thiện cơ chế chính sách. Đầu tư vào thủy lợi là đầu tư vào tương lai của huyện. Theo Bùi Hạnh Linh (2018), Luận văn sẽ là một đóng góp thiết thực trong việc nâng cao hiệu quả quản lý các công trình thủy lợi trên địa bàn huyện.

6.1. Tóm tắt các giải pháp chính và hiệu quả dự kiến

Các giải pháp chính bao gồm: (1) Ứng dụng công nghệ, (2) Nâng cao năng lực quản lý, (3) Tăng cường sự tham gia của cộng đồng, (4) Hoàn thiện cơ chế chính sách. Hiệu quả dự kiến là tăng năng suất cây trồng, tiết kiệm nước, và giảm thiểu thiệt hại do thiên tai. Tóm tắt các giải pháp chính và hiệu quả dự kiến giúp người đọc dễ dàng nắm bắt thông tin.

6.2. Hướng phát triển bền vững cho thủy lợi Yên Thủy

Hướng phát triển bền vững là sử dụng hợp lý nguồn nước, bảo vệ môi trường, và đảm bảo lợi ích của cộng đồng. Cần có quy hoạch tổng thể và dài hạn cho phát triển thủy lợi. Hướng phát triển bền vững giúp đảm bảo nguồn nước cho các thế hệ tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ CÔNG TRÌNH THỦY LỢI 1.1 Tổng quan về công trình thủy lợi 1.1 Khái niệm về công trình thủy lợi Hiện nay, vấn đề phát triển nông thôn đang là mối quan tâm hàng đầu ở các nước trên thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng cũng như thu hút được sự chú ý của nhiều nhà khoa học. Để tạo điều kiện cho sự phát triển toàn diện, đáp ứng được yêu cầu trong đời sống của nhân dân, đòi hỏi nông thôn phải có một cơ sở hạ tầng đảm bảo, mà trước hết là thuỷ lợi - một lĩnh vực cơ bản có tính chất quyết định. Thuỷ lợi đáp ứng các yêu cầu về nước một trong những điều kện tiên quyết để tồn tại và phát triển cuộc sống cũng như các loại hình sản xuất. Đồng thời thuỷ lợi góp phần không nhỏ cho sự nghiệp phát triển bền vững của đất nước, không ngừng nâng cao đời sống cả về kinh tế và văn hoá - xã hội.

Tuy nhiên, khái niệm về công trình thủy lợi mới chỉ được đưa ra ở một số tài liệu sau: Theo Pháp lệnh của Ủy ban thường vụ Quốc hội số 32/2001/PL-UBTVQH10 ngày 04 tháng 04 năm 2001 về khai thác và bảo vệ công trinhg thủy lợi đưa ra khái niệm công trình thủy lợi như sau: “Công trình thuỷ lợi là công trình thuộc kết cấu hạ tầng nhằm khai thác mặt lợi của nước; phòng, chống tác hại do nước gây ra, bảo vệ môi trường và cân bằng sinh thái, bao gồm: hồ chứa nước, đập, cống, trạm bơm, giếng, đường ống dẫn nước, kênh, công trình trên kênh và bờ bao các loại” [1]. Theo Luật Thủy lợi số 08/2017/QH14 ngày 19 tháng 06 năm 2017 thì: “Công trình thủy lợi là công trình hạ tầng kỹ thuật thủy lợi bao gồm đập, hồ chứa nước, cống, trạm bơm, hệ thống dẫn, chuyển nước, kè, bờ bao thủy lợi và công trình khác phục vụ quản lý, khai thác thủy lợi” [2]. Theo Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 8418:2010, công trình thủy lợi được định nghĩa như sau: “công trình thủy lợi là công trình thuộc kết cấu hạ tầng nhằm khai thác các mặt lợi của nước; phòng, chống tác hại do nước gây ra, bảo vệ môi trường và cân bằng sinh thái, bao gồm: hồ chứa nước, đập, cống, trạm bơm, kênh, công trình trên kênh và bờ bao các loại” [3]. 4 Theo giáo trình Thủy công: “Công trình được xây dựng để sử dụng nguồn nước gọi là công trình thủy lợi” [4].

Như vậy, có thể thấy công trình thủy lợi là công trình thuộc kết cấu hạ tầng được xây dựng để sử dụng nguồn nước và đây làbiện pháp điều hoà giữa yêu cầu về nước với lượng nước đến của thiên nhiên trong khu vực; đó cũng là sự tổng hợp các biện pháp nhằm khai thác, sử dụng và bảo vệ các nguồn nước, đồng thời hạn chế những thiệt hại do nước có thể gây ra.2 Đặc điểm công trình thủy lợi Các hệ thống thủy lợi đều phục vụ đa mục tiêu, trong đó có tưới, tiêu, cấp nước sinh hoạt, thủy văn, sản xuất công nghiệp, phát điện, giao thông, du lịch, chống lũ, ngăn mặn, cải tạo đất đai, môi trường, sinh thái. Vốn đầu tư xây dựng công trình thủy lợi thường rất lớn, bình quân phải đầu tư thấp nhất cũng 50÷100 triệu đồng. Công trình thủy lợi muốn phát huy hiệu quả cao phải được xây dựng đồng bộ, khép kín từ đầu mối (phần do Nhà nước đầu tư) đến tận ruộng (phần do dân tự xây dựng). Mỗi công trình, hệ thống công trình thủy lợi chỉ phục vụ cho một vùng nhất định theo thiết kế, không thể di chuyển từ vùng đang thừa nước đến vùng thiếu nước theo yêu cầu thời vụ; đều phải có một tổ chức của nhà nước, tập thể hay cá nhân trực tiếp quản lý, vận hành theo yêu cầu của các hộ sử dụng nước.

Hệ thống công trình thủy lợi nằm rải rác ngoài trời, trải trên diện rộng, có khi qua các khu dân cư, nên ngoài tác động của thiên nhiên, còn chịu tác động trực tiếp của con người (người dân). Hiệu quả của công trình thủy lợi hết sức lớn và đa dạng, có loại có thể xác định được bằng tiền hoặc bằng khối lượng vật chất cụ thể, nhưng có loại không thể xác định được.3 Vai trò của công trình thủy lợi - Tăng diện tích canh tác cũng như mở ra khả năng tăng vụ nhờ chủ động về nước, góp phần tích cực cho công tác cải tạo đất. Nhờ có hệ thống thuỷ lợi mà có thể cung cấp 5 nước cho những khu vực bị hạn chế về nước tưới tiêu cho nông nghiệp đồng thời khắc phục được tình trạng khi thiếu mưa kéo dài và gây ra hiện tượng mất mùa mà trước đây tình trạng này là phổ biến. Mặt khác nhờ có hệ thống thuỷ lợi cung cấp đủ nước cho đồng ruộng từ đó tạo ra khả năng tăng vụ, vì hệ số quay vòng sử dụng đất tăng từ 1,3 lên đến 2,0÷2,2 lần đặc biệt có nơi tăng lên đến 2,4÷2,7 lần.

Nhờ có nước tưới chủ động nhiều vùng đã sản xuất được 4 vụ; - Góp phần vào việc xoá đói giảm nghèovà chống hiện tượng sa mạc hoá; - Tăng năng suất cây trồng, tạo điều kiện thay đổi cơ cấu nông nghiệp, giống loài cây trồng, vật nuôi, làm tăng giá trị tổng sản lượng của khu vực; - Cải thiện chất lượng môi trường và điều kiện sống của nhân dân nhất là những vùng khó khăn về nguồn nước, tạo ra cảnh quan mới; - Thúc đẩy sự phát triển của các ngành khác như công nghiệp, thuỷ sản, du lịch,.; - Tạo công ăn việc làm, góp phần nâng cao thu nhập cho nhân dân, giải quyết nhiều vấn đề xã hội, khu vực do thiếu việc làm, do thu nhập thấp. Từ đó góp phần nâng cao đời sống của nhân dân cũng như góp phần ổn định về kinh tế và chính trị trong cả nước; - Thuỷ lợi góp phần vào việc chống lũ lụt do xây dựng các công trình đê điều,. từ đó bảo vệ cuộc sống bình yên của nhân dân và tạo điều kiện thuận lợi cho họ tăng gia sản xuất. Tóm lại, thuỷ lợi có vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc sống của nhân dân nó góp phần vào việc ổn định kinh tế và chính trị tuy nó không mang lại lợi nhuận một cách trực tiếp nhưng nó cũng mang lại những nguồn lợi gián tiếp như việc phát triển ngành này thì kéo theo rất nhiều ngành khác phát triển theo.

Từ đó tạo điều kiện cho nền kinh tế phát triển và góp phần vào việc đẩy mạnh công cuộc CNH-HĐH đất nước.4 Phân loại công trình thủy lợi Để phục vụ cho các lĩnh vực thủy lợi khác nhau và do điều kiện khí hậu thủy văn, địa chất và địa hình khác nhau chia ra các loại công trình thủy lợi có kết cấu khác nhau như sau: 1.1 Các loại đập Đây là những công trình chắn ngang sông, làm dâng cao mực nước ở phía trước tạo thành hồ chứa. Vật liệu làm đập là bê tông, bê tông cốt thép, gỗ, đá, đất và được gọi là 6 đập bê tông, đập bê tông cốt thép, đập gỗ, đập đá, đập đất. Loại đập được dùng rộng rãi nhất là đập vật liệu tại chỗ và đập bê tông. Đập vật liệu tại chỗ được xây dựng bằng các loại đất như đất thịt, sét, cát, thịt pha cát, đá và hỗn hợp đất đá.

- Đập bê tông: gồm có đập bê tông trọng lực; đập bản chống và đập vòm - Đập đất: được xây dựng bằng các loại đất, thân đập được đắp bằng một loại hay nhiều loại đất khác nhau.Nước thấm qua thân đập tạo thành dòng thấm. - Đập đá: loại này thân đập được đắp bằng đá hoặc được đắp bằng nửa đất nửa đá. - Các loại đập khác: đập đá đổ bọc bê tông, đập cao su, đập gỗ,… 1.2 Các công trình điều chỉnh Các công trình điều chỉnh bao gồm: - Hệ thống đê dọc các bờ sông để chống nước lũ tràn vào đồng ruộng, các khu dân cư, các khu kinh tế,… - Các đập mỏ hàn, tường hướng dòng để lái dòng chảy trong sông theo hướng có lợi cho lấy nước, chống xói lở bờ; - Các ngưỡng đáy để điều khiển bùn cát, chống bồi lấp cửa lấy nước và chống xói bờ sông; - Các kè để bảo vệ bờ sông, mái đê khỏi bị xói do sóng đánh hay do dòng chảy mặt thúc vào trong mùa lũ; - Các hệ thống lái dòng đặc biệt dùng để hướng dòng chảy mặt vào cửa lấy nước, xói trôi các bãi bồi, cải tạo luồng lạch phục vụ giao thông thủy.3 Các công trình dẫn nước Các công trình dẫn nước bao gồm: - Kênh là một dạng sông nhân tạo, được đào, đắp hoặc nửa đào nửa đắp hay xây mà thành. Mặt cắt ngang thường có dạng hình thang, đôi khi là hình chữ nhật, nửa tròn,…; - Máng nước, dốc nước, bậc nước, cầu máng là kênh nhân tạo được xây trên mặt đất hoặc cao hơn mặt đất, làm bằng bê tông cốt thép, thép, gỗ, gạch, đá xây.

Các công trình này được sử dụng khi điều kiện địa hình, địa chất không cho phép làm kênh; 7 - Đường hầm được xây dựng dưới đất, trong núi.Khi các đường dẫn nước gặp núi cao không thể đào kênh được thì người ta phải làm đường hầm để nối tiếp các kênh chuyển nước. Cũng có thể là đường hầm dẫn nước vào nhà máy thủy điện, hoặc đường hầm tháo lũ của hồ chứa,.; - Đường ống là những ống dẫn nước làm bằng thép, bê tông cốt thép được đặt trên mặt hoặc dưới đất hoặc bố trí trong thân đập, dưới kênh mương, đê,… để dẫn nước.4 Các công trình chuyên môn Là những công trình được dùng cho một số mục đích kinh tế thủy lợi như: - Trạm thủy điện, buồng xoắn, bể áp lực, tháp điều áp; - Công trình giao thông thủy: âu tàu, máy nâng tàu, công trình chuyển gỗ, bến cảng,…; - Công trình thủy nông: cống điều tiết, hệ thống tưới tiêu, hệ thống thoát nước; - Công trình cấp nước và thoát nước: công trình lấy nước, dẫn nước, trạm bơm, công trình cho vệ sinh, thoát nước,…; - Công trình cho cá: đường cá đi, đường chuyển cá, hồ nuôi cá,… 1.2 Công tác quản lý công trình thủy lợi 1.1 Công trình hồ chứa đập dâng 1.1 Các khái niệm và phân loại (1) Các khái niệm: - Đập: là công trình làm nhiệm vụ ngăn nước và các công trình có liên quan, tạo hồ chứa nước nhằm thực hiện các mục đích sau đây: + Tích trữ nước, cung cấp cho các nhu cầu dùng nước; + Điều tiết hoặc phân chia dòng chảy lũ, giảm ngập lụt cho vùng hạ du; + Tạo áp lực nước để phục vụ phát điện.