Chương 1: Cơ sở lý luận chung về vốn và hiệu quả sử dụng vốn trong các doanh nghiệp xây dựng giao thông. Chương 2: Phân tích đánh giá thực trạng hiệu quả sử dụng vốn tại Công ty Cổ phần Thiết kế và Xây dựng Minh Đức. Chương 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại Công ty Cổ phần Thiết kế và Xây dựng Minh Đức. 3 CHƢƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VỐN VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆPXÂY DỰNG GIAO THÔNG 1.
Vốn và tầm quan trọng của vốn trong hoạt động sản xuất kinh doanh 1. Khái niệm, tầm quan trọng của vốn trong sản xuất kinh doanh Theo Luật Doanh nghiệp định nghĩa thì: “Doanh nghiệp là chủ thể kinh tế độc lập, có tư cách pháp nhân, thực hiện các hoạt động sản xuất kinh doanh trên thị trường nhằm mục đích tối đa hóa giá trị tài sản của chủ sở hữu”. Như vậy, doanh nghiệp (DN) là một tổ chức kinh doanh nhằm mục đích sinh lời và được pháp luật thừa nhận, được phép kinh doanh trên một số lĩnh vực nhất định, có từ một chủ sở hữu trở lên, có tên gọi riêng, có trụ sở giao dịch ổn định. Đối với các doanh nghiệp thì hoạt động chính là sản xuất kinh doanh.
Khi tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh thì doanh nghiệp cần phải có các yếu tố đầu vào cần thiết như: Tư liệu lao động, đối tượng lao động, sức lao động. Nói cách khác, hoạt động của doanh nghiệp bao gồm tất cả các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh từ khâu mua các yếu tố đầu vào, dự trữ, sản xuất và tiêu thụ. Những hoạt động của doanh nghiệp có thể được chia thành các lĩnh vực: Sản xuất, tiếp thị bán hàng, quản lý tài chính. Tất cả hoạt động trên thì doanh nghiệp luôn luôn bị chi phối bởi các quy luật của thị trường như quy luật cạnh tranh, quy luật cung – cầu, quy luật giá trị, ngoài ra doanh nghiệp còn chịu tác động bởi sự chi phối của cơ chế quản lý kinh tế tài chính do chính phủ quy định trong từng thời kỳ [5].
Để tiến hành sản xuất kinh doanh thì doanh nghiệp cần đến vốn và vốn có ý nghĩa quyết định tới mọi khâu của quá trình sản xuất kinh doanh.Theo lý thuyết kinh tế cổ điển thì vốn là một trong các yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất kinh doanh, là các sản phẩm được sản xuất ra để phục vụ cho quá trình sản xuất.Theo quan điểm này thì vốn chỉ được xem xét dưới góc độ là hiện vật. 4 Tuy nhiên khi nền kinh tế đã chuyển sang cơ chế thị trường thì vốn là yếu tố rất quan trọng để các doanh nghiệp tiến hành sản xuất kinh doanh. Doanh nghiệp được toàn quyền sử dụng linh hoạt vốn và nó được xem như một quỹ tiền tệ đặc biệt do đó việc quản lý và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn là việc làm cần thiết. Vậy vốn sản xuất kinh doanh là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ tài sản của doanh nghiệp dùng cho sản xuất kinh doanh bao gồm những tài sản hiện vật hữu hình và những tài sản vô hình.
Và sau mỗi chu trình sản xuất thì số vốn nói trên được đúc kết vào trong sản phẩm. Vì thế khi sản phẩm được đem ra thị trường hàng hóa để tiêu thụ thì các hình thái khác nhau của tiền được quay về trạng thái tiền tệ ban đầu. Vốn sản xuất kinh doanh có tầm quan trọng rất lớn trong doanh nghiệp bởi vì vốn là yếu tố quyết định tới sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Bất kỳ doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển đều phải quan tâm đến vấn đề huy động vốn, quản lý vốn sao cho có hiệu quả nhất, nhằm đem lại doanh thu và lợi nhuận cao nhất cho mình.
Doanh nghiệp muốn quy mô càng lớn thì lượng vốn phải càng nhiều. Và khi các doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh trong điều kiện nền kinh tế thị trường ngày càng khốc liệt thì nhu cầu vốn càng tăng lên, đòi hỏi các doanh nghiệp phải huy động nguồn vốn từ bên trong, bên ngoài và sử dụng đồng vốn sao cho có hiệu quả cao nhất. Do đó việc quản lý vốn trở thành vấn đề hết sức quan trọng trong hệ thống quản lý tài chính, điều hành các hoạt động sử dụng vốn và phát triển nguồn vốn. Nếu việc phân bổ nguồn vốn hợp lý có thể tránh tình trạng dư thừa, lãng phí, thất thoát nguồn vốn, làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất của doanh nghiệp.
Nếu doanh nghiệp có sự quản lý vốn hợp lý thì sẽ giúp giảm những rủi ro trong quá trình thanh toán và giúp cho doanh nghiệp sử dụng vốn có hiệu quả hơn, đảm bảo sự phát triển bền vững của mình. Đặc trưng của vốn sản xuất kinh doanh. Doanh nghiệp muốn việc quản lý và sử dụng vốn hiệu quả thì cần phải 5 nắm bắt những đặc trưng chủ yếu của vốn sản xuất kinh doanh sau: - Vốn phải đại diện cho một lượng hàng hóa nhất định tức là phải được đảm bảo bằng một lượng tài sản có thật. - Vốn phải được tích tụ và tập trung đến một quy mô nhất định đủ để tiến hành kinh doanh, lúc vốn mới đủ khả năng phát huy tác dụng.
- Khi vốn đã có đủ về lượng thì vốn phải được vận động nhằm mục đích cuối cùng là sinh lời. - Vốn phải có giá trị về mặt thời gian nghĩa là một đồng vốn trong thời điểm hiện tại phải có giá trị khác với một đồng vốn ở thời điểm khác, đó chính là giá trị thời gian của vốn. - Vốn phải được gắn với chủ sở hữu nhất định và phải có sự quản lý vốn một cách hiệu quả. Nếu như tồn tại những đồng vốn không gắn với chủ sở hữu thì dễ dàng xuất hiện việc sử dụng vốn kém hiệu quả, lãng phí, thất thoát vốn.
- Vốn phải được coi là một hàng hóa đặc biệt vì nó có giá trị và giá trị sử dụng như mọi hàng hóa khác. - Vốn sản xuất kinh doanh phải bao gồm giá trị của tài sản hữu hình và vô hình. Phân loại vốn sản xuất kinh doanh Phân loại vốn sản xuất kinh doanh là yêu cầu cơ bản của công tác quản lý vốn và tùy theo mục đích và đối tượng nghiên cứu mà ta có nhiều cách phân loại cho phù hợp [3]. Phân loại vốn theo hình thái biểu hiện - Vốn bằng tiền là các khoản vốn tiền tệ như tiền mặt tồn quỹ của doanh nghiệp, tiền gửi ngân hàng, vốn trong thanh toán, các khoản đầu tư ngắn hạn khác,… - Vốn hiện vật bao gồm tài sản cố định (TSCĐ), nguyên vật liệu, sản phẩm dở dang, thành phẩm,… 1.
Phân loại theo phương thức luân chuyển của vốn - Vốn cố định(VCĐ) là biểu hiện bằng giá trị của tài sản cố định. Trong đó tài sản cố định là những tư liệu lao động như máy móc, thiết bị, nhà xưởng.tham gia vào quá trình sản xuất. Các doanh nghiệp khi bước vào hoạt 6 động sản xuất kinh doanh đều phải ứng trước một lượng tiền tệ để mua sắm tài sản cố định và số tiền này được gọi là vốn cố định. Do đó sự luân chuyển của vốn cố định sẽ phụ thuộc vào đặc điểm vận động của tài sản cố định.
Đối với tài sản cố định thì do có giá trị lớn nên tài sản cố định thường có thời gian sử dụng lâu, tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh, giá trị hao mòn tài sản cố định được phân bổ trong nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh. Vậy vốn cố định là một bộ phận quan trọng và không thể thiếu trong vốn sản xuất, nó có thể tham gia vào toàn bộ hoặc một phần vào quá trình sản xuất. - Vốn lưu động (VLĐ) là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ tài sản lưu động nhằm đảm bảo cho quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp được tiến hành thường xuyên, liên tục. Sự vận động của vốn lưu động phụ thuộc vào sự vận động của tài sản lưu động.Vốn lưu động tham gia vào quá trình sản xuất và có nhiều hình thái biểu hiện khác nhau.
Theo kinh tế chính trị học thì hình thái ban đầu là tiền sau đó chuyển sang hình thái dự trữ vật tư hàng hóa rồi trở lại với hình thái tiền tệ ban đầu. Do quá trình sản xuất diễn ra liên tục, không bị gián đoạn nên vốn lưu động cũng phải vận động không ngừng. Vậy vốn lưu động là một trong hai yếu tố quan trọng của vốn sản xuất kinh doanh. Mặc dù vốn lưu động có nhiều hình thức khác nhau nhưng để cho quá trình sản xuất diển ra liên tục thì doanh nghiệp phải xác định được cơ cấu vốn lưu động phù hợp, đồng bộ, đảm bảo đủ vốn lưu động trong quá trình sản xuất kinh doanh.
Cơ cấu của vốn sản xuất kinh doanh Cơ cấu vốn là thuật ngữ dùng để chỉ một doanh nghiệp sử dụng các nguồn vốn khác nhau với tỷ lệ nào đó của mỗi nguồn vốn để tài trợ cho tổng tài sản của nó.Mỗi nguồn vốn phải đánh đổi một khoản chi phí để huy động và sử dụng. Để huy động, quản lý, sử dụng các nguồn vốn có hiệu quả thì doanh nghiệp cần phải cân nhắc và xây dựng một cấu trúc vốn một cách có hiệu quả phù hợp với tình hình, tính chất đặc thù của doanh nghiệp, phù hợp với từng giai đoạn để giảm chi phí sử dụng vốn và tối đa hóa hiệu quả cho doanh nghiệp. Cơ cấu vốn sản xuất kinh doanh ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn 7 trong doanh nghiệp vì nó có liên quan đến chi phí.Nếu doanh nghiệp có được cơ cấu vốn hợp lý thì nó cũng là một trong những nhân tố dẫn đến sự thành công của doanh nghiệp. Đặc trưng cơ bản của cơ cấu vốn doanh nghiệp là do được cấu thành bởi vốn dài hạn, ổn định, thường xuyên trong doanh nghiệp.
Đây là số vốn chủ yếu được dùng để tài trợ cho các quyết định đầu tư dài hạn của doanh nghiệp.Việc lựa chọn một cơ cấu vốn hợp lý có ảnh hưởng quan trọng đến hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Có rất nhiều yếu tố tác động đến cơ cấu vốn do đó không có một cơ cấu vốn tối ưu cho một doanh nghiệp trong mọi chu kỳ sản xuất kinh doanh. Tức là khi nghiên cứu cơ cấu vốn của doanh nghiệp phải nghiên cứu trong trạng thái động chứ không thể nghiên cứu trong trạng thái tĩnh.