MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trên thế giới ngành xây dựng luôn được coi là ngành kinh tế quan trọng, là bộ phận không thể thiếu của nền kinh tế quốc dân. Ở nhiều nước trên thế giới, trong bảng xếp loại các ngành tạo nguồn thu hút chủ yếu và sử dụng nhiều lao động của nền kinh tế luôn có tên ngành xây dựng. Cùng với sự phát triển toàn cầu hóa, ngành xây dựng ở Việt Nam được coi là một ngành kinh tế mũi nhọn, thúc đẩy sự phát triển của ngành kinh tế khác, nên ngày càng được trú trọng đầu tư với mục tiêu hướng tới không chỉ là số lượng mà cả chất lượng ngày càng được quan tâm hơn.
Chất lượng công trình được quyết định chủ yếu trong giai đoạn thi công nhưng để phục vụ tốt được trong giai đoạn này thì vai trò thiết kế đóng vai trò vô cùng quan trọng, đảm bảo chất lượng, an toàn trong thi công. Công trình thủy lợi là ngành thuộc nhóm kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội luôn được Nhà nước quan tâm, trú trọng và nó có vai trò hết sức quan trọng trong công cuộc phát triển đất nước và nâng cao đời sống của nhân dân. Các công trình thủy lợi, hệ thống thủy lợi mỗi năm đều được xây mới, cải tạo để đáp ứng cho nhiều mục đích sử dụng khác nhau. Với đặc thù công trình thủy lợi có kết cấu lớn, phức tạp, cho nên ngay từ những khâu đầu tiên của dự án, công tác khảo sát, thiết kế cần phải kiểm soát tốt, có như vậy, trong quá trình thi công công trình sẽ hạn chế được những rủi ro.
Công ty cổ phần đầu tư và xây dựng Cenco thành lập theo giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh do Sở Kế hoạch Đầu Tư thành phố Hà Nội cấp ngày 27/12/2010, hoạt động chính trong lĩnh vực thủy lợi, chịu sự cạnh tranh gay gắt của các đối thủ trong ngành. Cạnh tranh tất yếu sẽ làm giảm giá dịch vụ nhưng vẫn phải đảm bảo chất lượng để giữ vững uy tín với khách hàng. Ý 2 thức được yếu tố sống còn đến sự tồn tại và phát triển, công ty cổ phần đầu tư và xây dựng Cenco đã không ngừng nâng cao chất lượng hồ sơ thiết kế công trình thủy lợi nhằm nâng cao sức cạnh tranh hơn nữa trong môi trường xây dựng khốc liệt hiện nay. Xuất phát từ các vấn đề cấp thiết trên, tác giả chọn đề tài: Nghiên cứu một số giải pháp nâng cao chất lượng thiết kế công trình xây dựng tại công ty cổ phần đầu tư và xây dựng Cenco.
Mục tiêu Nghiên cứu giải pháp nhằm nâng cao công tác quản lý chất lượng thiết kế công trình thủy lợi. Nội dung nghiên cứu - Tổng quan về quản lý chất lượng công trình xây dựng và trong giai đoạn thiết kế công trình thủy lợi; - Phân tích thực trạng chất lượng thiết kế công trình thủy lợi nói chung và công ty cổ phần đầu tư và xây dựng Cenco; - Đề xuất một số giải pháp về kỹ thuật và quản lý chất lượng thiết kế công trình thủy lợi tại công ty cổ phần và đầu tư xây dựng Cenco. Phương pháp tiếp cận và nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu: Hồ sơ thiết kế các công trình thủy lợi của công ty cổ phần và đầu tư xây dựng Cenco. - Phân tích và hệ thống hóa lý luận; - Điều tra thu thập và xử lý thông tin; - Phương pháp phân tích, tổng hợp, khái quát hoá, phân tích thống kê.
Kết quả đạt được: Đánh giá thực trạng chất lượng thiết kế các công trình thủy lợi hiện nay; Đề xuất một số giải pháp về kỹ thuật và quản lý nhằm bảo đảm chất lượng thiết kế công trình thủy lợi ứng dụng tại công ty cổ phần đầu tư và xây dựng Cenco. TỔNG QUAN VỀ CHẤT LƯỢNG VÀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG THIẾT KẾ CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG 1. Chất lượng và quản lý chất lượng công trình xây dựng 1. Đặc điểm về công trình xây dựng Công trình xây dựng là sản phẩm được tạo thành bởi sức lao động của con người, vật liệu xây dựng, thiết bị lắp đặt vào công trình, được liên kết, định vị với đất, có thể bao gồm phần dưới mặt đất, phần dưới mặt nước và phần trên mặt nước, được xây dựng theo thiết kế.
Công trình xây dựng bao gồm công trình dân dụng, công trình công nghiệp, giao thông, nông nghiệp và phát triển nông thôn (NN&PTNT), công trình hạ tầng kỹ thuật và công trình khác.[9] Đặc điểm của sản phẩm xây lắp là có quy mô lớn, kết cấu phức tạp, thời gian sử dụng lâu dài, có giá trị lớn đòi hỏi các nhà xây dựng phải dự đoán trước xu hướng tiến bộ xã hội để tránh bị lạc hậu. Phong cách kiến trúc và kiểu dáng một sản phẩm cần phải phù hợp với văn hoá dân tộc. Trên thực tế, đã có không ít các công trình xây dựng trở thành biểu tượng của một quốc gia như chùa Một cột ở Hà nội, tháp Ephen ở Pari. và do đó chất lượng của các công trình xây dựng cũng phải được đặc biệt chú ý.
Nó không chỉ ảnh hưởng tới tuổi thọ của công trình và còn ảnh hưởng tới sự an toàn cho người sử dụng. Sản phẩm xây lắp mang tính tổng hợp phát huy tác dụng về mặt kinh tế, chính trị, kế toán, nghệ thuật. Nó rất đa dạng nhưng lại mang tính độc lập, mỗi một công trình được xây dựng theo một thiết kế, kỹ thuật riêng, có giá trị dự toán riêng và tại một địa điểm nhất định, nơi sản xuất ra sản phẩm cũng đồng thời là nơi sau này khi sản phẩm hoàn thành được đưa vào sử dụng và phát huy tác dụng. Những đặc điểm này có tác động lớn tới giá trị sản xuất 4 ngành xây dựng.
Quá trình từ khi khởi công cho đến khi hoàn thành công trình bàn giao và đưa vào sử dụng thường kéo dài. Nó phụ thuộc quy mô và tính chất phức tạp về kỹ thuật của từng công trình. Quá trình thi công được chia thành nhiều giai đoạn, mỗi giai đoạn thi công lại chia thành nhiều công việc khác nhau, các công việc chủ yếu diễn ra ngoài trời chịu tác dộng rất lớn của các nhân tố môi trường xấu như mưa, nắng, lũ, lụt. đòi hỏi các nhà xây dựng phải giám sát chặt chẽ những biến động này để hạn chế đến mức thấp nhất những ảnh hưởng xấu của nó.
Sản phẩm xây dựng là sản phẩm đơn chiếc và được tiêu thụ theo cách riêng. Các sản phẩm được coi như tiêu thụ trước khi được xây dựng theo giá trị dự toán hay giá thoả thuận với chủ đầu tư (giá đấu thầu) do đó tính chất hàng hoá của sản phẩm xây lắp không được thể hiện rõ bởi vì sản phẩm xây lắp là hàng hoá đặc biệt. Chất lượng công trình xây dựng Hiện nay có rất nhiều quan niệm khác nhau về chất lượng, mỗi quan điểm điều có những căn cứ khoa học và thực tiễn khác nhau. Theo tiêu chuẩn ISO 9000 : 2000, chất lượng là mức độ đáp ứng các yêu cầu của một tập hợp các đặc tính vốn có.
Chất lượng công trình xây dựng là những yêu cầu về an toàn, bền vững, kỹ thuật và mỹ thuật của công trình nhưng phải phù hợp với quy chuẩn và tiêu chuẩn xây dựng, các quy định trong văn bản quy phạm pháp luật có liên quan và hợp đồng kinh tế. Xét từ góc độ bản thân sản phẩm xây dựng và người hưởng thụ xây dựng, chất lượng công trình được đánh giá bởi đặc tính cơ bản sau: công năng, độ tiện dụng; tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật; độ bền vững, tin cậy; tính thẩm mỹ, an toàn trong khai thác, sử dụng; tính kinh tế; và bảo đảm về 5 tính thời gian (thời gian phục vụ của công trình). Những quan điểm về quản lý chất lượng công trình Để đạt được chất lượng mong muốn cần phải quản lý một cách đúng đắn các yếu tố của chất lượng. Quản lý chất lượng là một khía cạnh của chức năng quản lý để xác định và thực hiện chính sách chất lượng.
Hoạt động quản lý trong lĩnh vực chất lượng được gọi là quản lý chất lượng. Theo tiêu chuẩn ISO 9000: quản lý chất lượng là một hoạt động có chức năng quản lý chung nhằm mục đích đề ra chính sách, mục tiêu, trách nhiệm và thực hiện chúng bằng các biện pháp như hoạch định chất lượng, kiểm soát chất lượng, đảm bảo chất lượng và cải tiến chất lượng trong khuôn khổ một hệ thống chất lượng. Có rất nhiều định nghĩa khác nhau về quản lý chất lượng, tuy nhiên về cơ bản nhằm chỉ rõ: - Mục tiêu trực tiếp của quản lý chất lượng là đảm bảo chất lượng và cải tiến chất lượng phù hợp với nhu cầu thị trường với chi phí tối ưu. - Thực chất của quản lý chất lượng là tổng hợp các hoạt động của chức năng quản lý như: hoạch định, tổ chức, kiểm soát và điều chỉnh.
Nói cách khác, quản lý chất lượng chính là chất lượng của quản lý. - Quản lý chất lượng là hệ thống các hoạt động, các biện pháp (hành chính, tổ chức, kinh tế, kỹ thuật, xã hội). Quản lý chất lượng là nhiệm vụ của tất cả mọi người, mọi thành viên trong xã hội, trong doanh nghiệp, là trách nhiệm của tất cả các cấp, nhưng phải được lãnh đạo cao nhất chỉ đạo. Quản lý chất lượng công trình là hoạt động can thiệp gián tiếp thông qua công cụ pháp luật tác động vào công tác quản lý sản xuất hàng ngày giữa người đặt hàng (chủ đầu tư) và người bán hàng (các nhà thầu) để làm ra sản phẩm xây dựng - một loại sản phẩm có tính đơn chiếc và không cho phép có phế phẩm.
Tìm hiểu các chức năng cơ bản của quản lý chất lượng[11] Quản lý chất lượng gồm 5 chức năng cơ bản sau: hoạch định, tổ chức, kiểm tra, kích thích, điều hòa phối hợp. Chức năng hoạch định Hoạch định là chất lượng quan trọng hàng đầu và đi trước các chức năng khác của quản lý chất lượng, xác định cái cần phải làm gì. Hoạch định chất lượng là một hoạt động xác định mục tiêu, định hướng chiến lược và các phương tiện, nguồn lực và biện pháp nhằm thực hiện mục tiêu chất lượng sản phẩm. Nhiệm vụ của hoạch định chất lượng là: - Nghiên cứu thị trường để xác định yêu cầu của khách hàng về sản phẩm hàng hóa dịch vụ, từ đó xác định yêu cầu về chất lượng, các thông số kỹ thuật của sản phẩm dịch vụ, thiết kế sản phẩm dịch vụ.
- Xác định mục đích chất lượng sản phẩm cần vươn tới và chính sách chất lượng của doanh nghiệp. - Chuyển giao kết quả hoạch định cho các bộ phận tác thực hiện.