MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của Đề tài Hoạt động đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng trong lĩnh vực ngành nông nghiệp và PTNT (công trình thủy lợi, đê điều và các công trình chăn nuôi, trồng trọt, lâm nghiệp, diêm nghiệp, thủy sản.) có một ý nghĩa vai trò hết sức quan trọng trong việc tạo điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, phòng chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu. Các công trình thủy lợi, đê điều hàng năm đều được xây mới, sửa chữa, cải tạo, nâng cấp, mở rộng nhằm phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình, phát huy mục tiêu và hiệu quả đầu tư. Tuy nhiên, bên cạnh những đóng góp và hiệu quả mà công trình đem lại, vẫn còn có nhiều công trình, dự án không phát huy hiệu quả, thiếu tính khả thi.
Khi nhìn nhận dưới góc độ quản lý nhà nước về hoạt động đầu tư xây dựng, trong giai đoạn chuẩn bị dự án các bên liên quan đến công tác lập báo cáo nghiên cứu khả thi, lập tổng mức đầu tư từ chủ đầu tư, tư vấn khảo sát, lập dự án và đặc biệt sự tham gia kiểm tra, kiểm soát trong quá trình thẩm định, quyết định phê duyệt dự án của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền (cơ quan thẩm định) chưa thực sự quan tâm đúng mức, dẫn đến trong giai đoạn thực hiện dự án, quá trình lập thiết kế bản vẽ thi công, lập dự toán xây dựng vượt tổng mức đầu tư đã được duyệt, điều chỉnh thiết kế cơ sở, điều chỉnh dự án nhiều lần, thời gian thực hiện dự án kéo dài nhiều năm, công trình chậm hoàn thành đưa vào sử dụng nhằm phát huy hiệu quả đầu tư, lãng phí nguồn lực ngân sách đầu tư xây dựng công trình. Công tác thẩm định dự án là một trong những nội dung thuộc chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước của Sở quản lý công trình xây dựng chuyên ngành trong hoạt động đầu tư xây dựng trên địa bàn cấp tỉnh. Thẩm định dự án đóng vai trò quan trọng trong việc xem xét những lợi ích kinh tế - xã hội mà dự án mang lại, làm cơ sở ra quyết định đầu tư, cấp vốn cho dự án. Hiệu quả của dự án đầu tư sẽ được đảm bảo nếu như quản lý tốt quy trình thẩm định dự án.
Căn cứ sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xây dựng số 62/2020/QH14 thì là việc kiểm tra, đánh giá của người quyết định đầu tư, chủ đầu tư, cơ quan chuyên môn về xây dựng đối với những nội dung cần thiết trong quá trình chuẩn bị và thực hiện dự án đầu tư xây dựng theo quy định của Luật này, bao gồm việc thẩm định của người quyết định đầu tư, chủ đầu tư để quyết định đầu tư xây dựng và phê duyệt thiết kế xây dựng; việc thẩm định của cơ quan chuyên môn về xây dựng để kiểm soát việc tuân thủ quy định pháp luật của các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng. Nội dung thẩm định dự án đầu tư xây dựng được quy định tại Điều 58 Luật Xây dựng 2014, tuy nhiên để 1 có thể hiểu rõ nội hàm các yêu cầu quy định pháp luật xây dựng và áp dụng đúng, phù hợp trong quá trình kiểm tra, xem xét thẩm định hồ sơ thiết kế dự án đòi hỏi cán bộ, công chức được giao nhiệm vụ tham mưu công tác tổ chức thẩm định, trình duyệt dự án cần có kinh nghiệm, hiểu biết pháp luật, kiến thức chuyên ngành và trải qua thực tiễn trong lĩnh vực quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình. Từ thực tế đặc điểm hiện trạng, quá trình công tác tại Phòng Quản lý Xây dựng công trình - Sở Nông nghiệp và PTNT với chức năng, nhiệm vụ tham mưu Giám đốc Sở quản lý về lĩnh vực đầu tư xây dựng các công trình nông nghiệp và PTNT thuộc phạm vi quản lý của Sở theo phân cấp. Qua số liệu thống kê tại đơn vị cho thấy từ khi triển khai Luật Xây dựng 2014, hàng năm Sở Nông nghiệp và PTNT tiếp nhận và tổ chức thẩm định trung bình trên dưới 20 dự án đầu tư xây dựng công trình nông nghiệp và PTNT sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước, thẩm định thiết kế cơ sở một vài dự án sử dụng nguồn vốn khác; hiện tại, với nhiệm vụ khối lượng công việc được giao của Phòng Quản lý Xây dựng công trình là rất lớn nhưng số lượng công chức chuyên viên hiện có của Phòng chỉ có 05 người, mỗi người chuyên trách và kiêm nhiệm nhiều việc, trong khi đó công tác thẩm định dự án chưa có quy trình thực hiện cụ thể, mỗi cán bộ được giao nhiệm vụ thẩm định dự án có cách hiểu và quy trình xử lý công việc khác nhau, chưa thống nhất trong nội bộ; do đó đôi khi chất lượng công tác tham mưu và thời gian xử lý trả thông báo kết quả thẩm định các hồ sơ dự án đầu tư do Sở tiếp nhận từ các Chủ đầu tư chậm trễ so với quy định, ảnh hưởng tới tiến độ thực hiện dự án và nhiệm vụ cải cách thủ tục hành chính của Sở Nông nghiệp và PTNT.
Bản thân học viên đã trực tiếp tham mưu thẩm định, trình phê duyệt nhiều dự án, do đó nhận thấy cần thiết phải hệ thống lại quy định pháp luật về đầu tư xây dựng công trình, xác lập quy trình kiểm soát, thủ tục thực hiện công tác thẩm định các dự án đầu tư xây dựng tại đơn vị trên cơ sở đảm bảo phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành nhằm giảm thời gian kiểm tra thẩm định, nâng cao năng suất hiệu quả công việc, chất lượng công tác tham mưu thẩm định dự án đầu tư xây dựng công trình tại Sở Nông nghiệp và PTNT Khánh Hòa. Xuất phát từ các vấn đề nêu trên và để đảm bảo việc thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước được giao, đáp ứng thời gian thẩm định theo quy định và chủ trương cải cách thủ tục hành chính, đồng thời nâng cao chất lượng trong công tác tham mưu thẩm định, trình phê duyệt dự án đối với công tác chuyên môn tại phòng Quản lý xây dựng công trình - Sở Nông nghiệp và PTNT Khánh Hòa, học viên đề xuất thực hiện đề tài luận văn tốt nghiệp của mình là: Đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng công tác thẩm định các dự án đầu tư xây dựng tại Sở Nông nghiệp và PTNT Khánh 2 Hòa. Mục đích nghiên cứu của đề tài Luận văn tập trung nghiên cứu, phân tích, đánh giá thực trạng công tác thẩm định dự án tại đơn vị, qua đó xác định các nhân tố, các tiêu chí cơ bản ảnh hưởng đến hiệu quả, chất lượng công tác thẩm định; trên cơ sở đó, đề xuất một số giải pháp để nâng cao chất lượng công tác thẩm định các dự án đầu tư xây dựng công trình tại Sở Nông nghiệp và PTNT Khánh Hòa trên cơ sở đảm bảo phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 3.
Ý nghĩa khoa học Kết quả nghiên cứu của đề tài góp phần hệ thống hóa các vấn đề lý luận và quy định pháp luật về dự án đầu tư xây dựng và công tác thẩm định, trình phê duyệt dự án nhằm mục tiêu đảm bảo chất lượng và hiệu quả đầu tư dự án; nhận diện được các nhân tố, ảnh hưởng, các tiêu chí đánh giá chất lượng công tác thẩm định dự án đầu tư xây dựng công trình. Ý nghĩa thực tiễn Những kết quả nghiên cứu của luận văn là những tài liệu tham khảo hữu ích cho Sở Nông nghiệp và PTNT trong việc thực hiện công tác thẩm định dự án đầu tư xây dựng nói chung. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài 4. Đối tượng nghiên cứu của đề tài Công tác thẩm định các dự án đầu tư xây dựng công trình và các nhân tố cơ bản ảnh hưởng đến hiệu quả, chất lượng công tác thẩm định.
Phạm vi nghiên cứu Các dự án đầu tư xây dựng công trình, trong đó tập trung nghiên cứu các công trình nông nghiệp và PTNT (thủy lợi, đê điều,.) được đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa. Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu 5. Cách tiếp cận - Tiếp cận lý thuyết: qua các nghiên cứu văn bản quy phạm pháp luật, tài liệu đã công bố; tiếp cận các nguồn thông tin khác. 3 - Tiếp cận thực tế: Nghiên cứu thực tiễn công tác thẩm định các dự án đầu tư xây dựng thuộc Phòng Quản lý xây dựng công trình, các bộ phận chuyên môn thuộc Sở Nông nghiệp & PTNT tỉnh Khánh Hòa.
Phương pháp nghiên cứu - Thu thập, tổng hợp, kế thừa các kết quả nghiên cứu về công tác thẩm định dự án đầu tư xây dựng công trình từ trước đến nay; - Phân tích, đối chiếu với các quy định trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến quản lý dự án đầu tư xây dựng và công tác thẩm định dự án đầu tư xây dựng công trình; - Thu thập, thống kê, đánh giá kết quả thực hiện công tác thẩm định dự án đầu tư xây dựng từ các báo cáo tổng kết của các Sở chuyên ngành thuộc tỉnh và từ các phòng, ban, đơn vị chuyên môn trực thuộc Sở Nông nghiệp và PTNT Khánh Hòa; - Phương pháp chuyên gia: Tham khảo ý kiến góp ý, kinh nghiệm thực tiễn của các cán bộ, công chức, cá nhân thực hiện nhiệm vụ thẩm định, thẩm tra dự án đầu tư xây dựng công trình. Kết quả đạt được - Phân tích, đánh giá được thực trạng, xác định các nhân tố, các tiêu chí cơ bản ảnh hưởng đến hiệu quả, chất lượng công tác thẩm định các dự án đầu tư xây dựng tại Sở Nông nghiệp và PTNT Khánh Hòa; - Đề xuất một số giải pháp để nâng cao chất lượng công tác thẩm định các dự án đầu tư xây dựng công trình tại Sở Nông nghiệp và PTNT Khánh Hòa trên cơ sở đảm bảo phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành. TỔNG QUAN VỀ DỰ ÁN ĐẦU TƯ VÀ CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH 1.1 Khái quát những vấn đề chung về dự án đầu tư 1.1 Tổng quan về dự án đầu tư Dự án đầu tư là tế bào cơ bản của hoạt động đầu tư.