Chương I: Chất lượng thâm định dự án đầu tư trong cho vay doanh nghiệp xây lắp của ngân hàng thương mại. - Chương 2: Thực trạng chất lượng thấm định tài chính dự án dau tu trong cho vay doanh nghiệp xây lắp tai Ngân hàng TMCP Quân Đội - Chi nhánh Hoàn Kiếm. - Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng thâm định tài chính dự án đầu tư trong cho vay các doanh nghiệp xây lắp tại Ngân hàng TMCP Quân Đội - Chi nhánh Hoàn Kiếm. CHUONG 1 CHAT LUONG THAM DINH DU AN DAU TU TRONG CHO VAY DOANH NGHIEP XAY LAP CUA NGAN HANG THUONG MAI 1.
THAM ĐỊNH DU AN TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP XÂY LAP CUA NGAN HÀNG THƯƠNG MAI 1. Khái niệm va đặc điển doanh nghiệp xây lap Theo Quyết định số 1777/QĐ-NHQĐ-HS ngày 07/11/2006 của Tổng giám đốc Ngân hang Quân đội về việc ban hành hướng dẫn thấm định va quản lý cho vay đối với doanh nghiệp xây lắp: Doanh nghiệp xây lắp là tổ chức hoạt động trong lĩnh vực thi công xây dựng công trình, bao gom xây dung và lắp đặt thiết bị đối với các công trình xây dung mới, sửa chữa, cải tạo, di dời, tu bổ, phục hôi; phá đỡ công trình, bảo hành, bảo trì công trình. | Cũng theo Quyết định này, doanh nghiệp xây lắp có những đặc điểm co bản như sau: - Sản phẩm xây lắp là các công trình, vật kiến trúc có quy mô lớn, kết cầu phức tạp, được sản xuất tại một nơi cố định. Các điều kiện sản xuất như: vật liệu, lao động, xe, máy công trình phải di chuyển theo địa điểm đặt sản phẩm công trình.
Đặc điểm này cho thấy hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp xây lắp phụ thuộc lớn vào trình độ tổ chức quản lý sản xuất. Đặc điểm này chi phối quá trình thẩm định khía cạnh kỹ thuật và t6 chức quản trị điều hành dự án. - Hoạt động xây lắp tiễn hành ngoài trời, chịu ảnh hưởng của điều kiện thiên nhiên nên các doanh nghiệp xây lắp không thé lường trước hết được những khó khăn do tác động của thời tiết, khí hậu. Đặc điểm này chi phối rất nhiều đến khía cạnh thẩm định kỹ thuật của dự án.
Đây chính là rủi ro tự nhiền. - Sản phẩm xây lắp đòi hỏi phải bỏ nhiều chi phí và thoi hạn thi công kéo dài khiến cho chu kỳ sản xuất của ngành xây dựng cơ bản có độ dài lớn hơn chu kỳ sản xuất công nghiệp. Đặc điểm này đòi hỏi công tác thâm định khía cạnh tài chính dự án cần đặc biệt chú trọng bao gom tham dinh tong von dau tư, nguồn vốn du án, các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả của dự án: chỉ tiêu sinh lời: NPV, IRR, điểm hoà vốn, thời gian thu hồi vốn. các chi tiêu phản ánh độ an toàn von.
- Sản phâm xây lắp thường được tiêu thụ theo giá dự toán hoặc thoả thuận với chủ đầu tư từ trước thông qua hợp đồng kinh tế, do đó tính chất hang hoá của sản phẩm thường được thể hiện không rõ. Muốn hạn chế được những rủi ro thì quá trình thấm định khía cạnh rủi ro của dự án là cần thiết. Rui ro bao gồm rủi ro pháp lý, rủi ro thị trường, rủi ro môi trường tự nhiên, rủi ro vĩ mô (sự biến động của lạm phát, lãi suất). Với mỗi loại rủi ro cán bộ thâm định cần đi sâu phân tích và sử dụng phương pháp phân tích phù hợp, linh hoạt.
- Sản phẩm xây lắp có liên quan đến nhiều ngành khác nhau trong quá trình xây dựng và sử dụng mang tính chat tong hợp vẻ kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội và quốc phòng. Đặc điểm này cho thấy, sản phẩm của ngành xây dựng là tài sản cố định của các ngành, chất lượng san phẩm xây lắp liên quan đên chât lượng đâu tư của các ngành và hiệu quả đâu tư trong nên kinh tê. Tham định dự án dau tư trong cho vay doanh nghiệp xây lắp của ngán hàng thương mai 1. Khái niệm dự án đầu tư Theo khoản 8 điều 3 Luật dau tư 2005 thì: “Dự án dau tu tập hợp các dé xuất bỏ vốn trung và dai hạn dé tiến hành các hoạt động đấu tư trên địa bàn cụ thé, trong khoảng thời gian xác định ”[], tr].
Như vậy, dự án đầu tư có thể xem xét từ nhiều góc độ khác nhau: - Về mặt hình thức nó là một tập hợp hồ sơ tài liệu trình bày một cách chi tiết và có hệ thống các hoạt động và chi phí theo một kế hoạch để đạt được những kết quả và thực hiện được những mục tiêu nhất định trong tương lai. - Trên góc độ quản lý, dự án đầu tư là một công cụ quản lý sử dụng vốn, vật tư, lao động để tạo ra các kết quả tài chính, kinh tế — xã hội trong một thời gian dài. - Trên góc độ kế hoạch, dự án đầu tu là một công cụ thé hiện kế hoạch chỉ tiết của một công cuộc đầu tư sản xuất kinh doanh, phát triển kinh tế — xã hội, làm tiền đề cho cho các quyết định đầu tư và tài trợ. | - Về mặt nội dung, dự án đầu tư là một tập hợp các hoạt động có liên quan với nhau được kế hoạch hoá nhằm đạt các mục tiêu đã định bằng VIỆC tạo ra các kết quả cụ thể trong một thời gian nhất định, thông qua việc sử dụng các nguồn lực xác định [13], [14].
Khái niệm thẩm định dự án đầu tu Các dự án đầu tư sau khi được soạn thảo và thiết kế xong dù được nghiên cứu tính toán rất kỹ lưỡng và chi tiết thì chỉ mới qua bước khởi dau. Dé đánh giá tính hợp lý, tính hiệu quả, tính kha thi của dự án và ra quyết định dự án có được thực hiện hay không thì phải có một quá trình xem xét kiểm tra, đánh giá một cách độc lập và tách biệt với quá trình soạn thảo dự án. Quá trình đó gọi là thấm định dự án. Có rất nhiều quan điểm khác nhau về thâm định tuỳ theo tính chat của công cuộc đầu tư và chủ thé có thầm quyền thấm định, song đứng trên góc độ tổng quát có thé định nghĩa như sau: Tham định dự án đầu tư là quá trình một cơ quan chức năng (Nhà nước hoặc tư nhân) thâm tra, xem xét một cách khách quan, khoa học và toàn diện về các mặt pháp lý, các nội dung cơ bản ảnh hưởng đến hiệu quả, tính khả thi, tính hiện thực của dự án, để quyết định đầu tư hoặc cấp giấy phép về đầu tư hay quy định về đầu tư.
Trên phương diện ngân hàng thương mại, thẩm định dự án là quá trình phán tích, xem xét dự an một cách khoa học, khách quan, toàn điện VỀ các mặt của dự án nhằm đưa ra quyết định tài trợ hay không [13], [14]. Nội dung thẩm định dự án dau tư trong cho vay doanh nghiệp xây lắp của ngân hàng thương mại a. Tham đinh Khách hang vay von * Thâm dinh tinh pháp lý: Dựa trên hồ sơ pháp lý khách hàng cung cấp như: đăng ký kinh doanh, mã số thuế, điều lệ công ty, quyết định bố nhiệm Giám đốc, Kế toán trưởng, giấy chứng nhận đầu tư. chuyên viên thấm định đánh giá tính day đủ về mặt pháp lý của doanh nghiệp để xem doanh nghiệp hoạt động kinh doanh có giấy phép không, ngành nghề kinh doanh đúng quy định của pháp luật không.
* Đánh giá năng lực hoạt động kinh doanh: Thông qua ho sơ giới thiệu nang lực cùng với tìm hiệu của chuyên viên thâm định đê đánh giá một sô chỉ tiêu như: năng lực ban lãnh đạo, năng lực của đội ngũ cán bộ công nhân viên, năng lực máy móc thiết bi. Ngoài ra, xem xét đến hồ sơ các công trình khách hàng đã từng thi công có giá trị lớn hay không để đánh giá năng lực và kinh nghiệm thi công của các doanh nghiệp xây lắp. *« Đánh giá năng lực tài chính: Thông qua đánh giá các bao cáo tài chính cùng chi tiết các khoản mục, chuyên viên thâm định đánh giá được tình hình tài chính của doanh nghiệp có lành mạnh hay không thông qua một số chỉ tiêu cơ bản: vốn lưu động ròng dương hay âm, tỷ suất lợi nhuận, các chỉ tiêu thanh toán, chỉ tiêu hoạt động, chỉ tiêu sinh lời. và so sánh với các chỉ tiêu của ngành.
Y Đánh gia tài sản bảo dam: Qua việc xem xét hồ sơ tài sản đảm bảo bao gồm giấy chứng nhận sở hữu đối với tài sản bảo đảm, chứng từ chứng minh mối quan hệ giữa doanh nghiệp và chủ sở hữu tài sản (nếu là tài sản của bên bảo lãnh). để đánh giá pháp lý của tài sản có phù hợp với quy định của pháp luật và của ngân hàng, đánh giá tính khả mại của tài sản trên thị trường từ đó ngân hàng có phương thức quản lý tài sản phù hợp và đề xuất tỷ lệ cho vay hợp lý, đảm bảo an toàn cho ngân hàng khi tài trợ. Thâm định du án đầu tư Có 6 nội dung can thấm định trong dự án đầu tư của doanh nghiệp xây lắp và có mối liên hệ chặt chẽ với nhau: Y Nehién cứu các điều kiện vĩ mô ảnh hưởng dén sự hình thành va thực hiên dự án đầu tư Bao gồm việc nghiên cứu ảnh hưởng của môi trường vĩ mô đến quy mô và tiềm năng của dự án; ảnh hưởng của môi trường chính trị, pháp luật đến hành vi của nhà đầu tư; ảnh hưởng của môi trường văn hóa xã hội đến quá trình thực hiện và vận hành kết quả đầu tư. * Thâm đinh thi trường sản phẩm, dịch vu của dự án Là quá trình thu thập, phân tích và xử lý thông tin có liên quan đến thị trường tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ nhằm trả lời câu hỏi sản phẩm của dự án có thị trường hay không, và thị phần mà dự án có kha năng chiêm lĩnh.
Day là căn cứ dé quyết định việc lựa chọn mục tiêu và quy mô của dự án. * Tham đỉnh khía canh kỹ thuật của dự án Là phân tích lựa chọn phương pháp sản xuất như thế nào, công nghệ và thiết bị, nguyên liệu ra sao, địa điểm ở đâu. phù hợp với những ràng buộc về vốn, trình độ quản lý và kỹ thuật, quy mô thị trường, yêu cầu của xã hội về việc làm và giới hạn cho phép về mức độ ô nhiễm môi trường do dự án đầu tư tạo ra. Đây là nội dung hết sức quan trọng vì nó sẽ quyết định sản phẩm của dự án được sản xuất bằng cách nào? Chỉ phí băng bao nhiêu? Chất lượng như thé nào? (chi phi va chất lượng là những yếu tố chủ yếu dé cạnh tranh thăng lợi trên thị trường).