MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài: Mặc dù nền kinh tế xã hội trong những năm gần đây đang bị suy thoái nhưng nhu cầu về nhà ở hay các công trình phúc lợi xã hội nói chung là về đầu tư và xây dựng là vẫn còn rất lớn. Đầu tư xây dựng là một trong những nhân tố quan trọng trong quá trình phát triển xã hội. Với vị trí và tầm quan trọng của lĩnh vực đầu tư xây dựng đối với nền kinh tế quốc dân thì vai trò quản lý nhà nước đối với lĩnh vực này là hết sức to lớn. Trong bối cảnh nền kinh tế hiện nay và đang trong quá trình thực hiện lộ trình hội nhập kinh tế quốc tế thì vấn đề này càng mang tính cấp bách và cần thiết hơn bao giờ hết.
Hiện nay tuy các dự án đầu tư xây dựng còn chậm hay bị đóng bang nhưng trong tương lai gần với nhu cầu của thực tế về phát triển đô thị cộng với chủ trương gói hổ trợ 30 000 tỷ của Chính phủ thì nhu cầu đầu tư xây dựng sẽ tái khởi động lại lúc đó có thể nhu cầu rất lớn, và hơn hết trên thực tế, quá trình quản lý của dự án đầu tư xây dựng còn hạn chế và gặp phải nhiều khó khăn. Tình trạng đó có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, nhưng nhìn chung là do cơ cấu tổ chức quản lý chưa đồng bộ, quy trình quản lý chưa chuyên nghiệp, chưa đạt được chất lượng cao và năng lực đội ngũ cán bộ trong Ban QLĐTXDCT Quận 12. Mặc khác trong thời gian qua, những dự án đầu tư xây dựng của Ban quản lý ĐTXD CT Quận 12 có một số ít công trình chưa đạt chuẩn, tiến độ của các dự án xây dựng còn chậm (do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan) đã ảnh hưởng đến một phần không nhỏ vào tiến độ chung của Ban. Vậy nên công tác quản lý các dự án đầu tư xây dựng công trình trong Ban QL ĐTXD CT Quận 12 còn nhiều vấn đề bất cập nên việc nâng cao chất lượng công tác quản lý dự án đó là cần thiết.
Học viên: Nguyễn Phan Minh Phong Lớp: 20 QLXD11-CS2 Luận văn thạc sĩ 8 Trường Đại học Thủy Lợi Như vậy với sự quan tâm sâu sắc về vấn đề này, tôi đã chọn đề tài “Nghiên cứu giải pháp nâng cao chất lƣợng Quản lý các dự án đầu tƣ xây dựng tại Ban Quản lý đầu tƣ xây dựng công trình Quận 12 – TP HCM” nhằm đi tìm những giải pháp để nâng cao chất lượng quản lý của Ban. Dựa trên những định hướng đó sẽ áp dụng thực hiện các Ban ngành quản lý về xây dựng trong nước, làm cơ sở vững chắc cho tính khả thi của đề tài.Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu: a.Mục tiêu: Nghiên cứu giải pháp nâng cao chất lượng quản lý các dự án xây dựng tại Ban quản lý đầu tư xây dựng công trình Quận 12 – TP HCM.Phạm vi nghiên cứu: Phạm vi nghiên cứu chỉ giới hạn vào các dự án đầu tư xây dựng công trình tại Ban quản lý đầu tư xây dựng công trình Quận 12 – TP HCM.Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài: a. Ý nghĩa khoa học: Hệ thống hóa cơ sở lý thuyết, trình tự thực hiện công tác quản lý các dự án đầu tư xây dựng tại Ban quản lý về xây dựng. Ý nghĩa thực tiễn: Trên cơ sở lý thuyết đã trình bày, luận văn dự kiến đưa ra một số giải pháp nhầm nâng cao chất lượng quản lý các dự án đầu tư xây dựng.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài: Đối tượng nghiên cứu là các dự án đầu tư xây dựng.
Phạm vi nghiên cứu chỉ giới hạn vào các dự án đầu tư xây dựng công trình tại Ban quản lý đầu tư xây dựng công trình Quận 12 – TP HCM. Học viên: Nguyễn Phan Minh Phong Lớp: 20 QLXD11-CS2 Luận văn thạc sĩ 9 Trường Đại học Thủy Lợi 5.Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu: + Tiếp cận các quy định, quy chuẩn trong dự án xây dựng; + Tiếp cận các thông tin dự án; + Phương pháp phân tích đánh giá, tổng hợp.Kết quả dự kiến đạt được: + Phân tích đánh giá thực trạng công tác quản lý các dự án tại các Ban quản lý đầu tư xây dựng công trình Quận 12 – TP HCM; + Nghiên cứu giải pháp nâng cao chất lượng quản lý các dự án tại Ban quản lý đầu tư xây dựng công trình Quận 12 – TP HCM. Học viên: Nguyễn Phan Minh Phong Lớp: 20 QLXD11-CS2 Luận văn thạc sĩ 10 Trường Đại học Thủy Lợi CHƢƠNG I : TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƢXÂY DỰNG 1.Khát quát về Dự án đầu tư xây dựng: 1.Giới thiệu tổng quan về dự án đầu tƣ xây dựng [8] : Khi đầu tư xây dựng công trình, Chủ đầu tư (CĐT) lập báo cáo đầu tư và lập dự án đầu tư (hoặc lập báo cáo kinh tế- kỹ thuật) để xem xét, đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội của dự án.Khái niệm Dự án [11,5]: Theo Đại bách khoa toàn thư, từ “ Project – Dự án” được hiểu là “Điều có ý định làm” hay “Đặt kế hoạch cho một ý đồ, quá trình hành động”. Như vậy, dự án có khái niệm vừa là ý tưởng, ý đồ, nhu cầu vừa có ý năng động, chuyển động hành động.
Chính vì lẽ đó mà có khá nhiều khái niệm về thuật ngữ này, cụ thể như : + Dự án là việc thực hiện một mục đích hay nhiệm vụ công việc nào đó dưới sự ràng buộc về yêu cầu và nguồn lực đã định. Thông qua việc thực hiện dự án để cuối cùng đạt được mục tiêu nhất định đã dề ra và kết quả của nó có thể là một sản phẩm hay một dịch vụ mà bạn mong muốn (Tổ chức điều hành dự án -VIM). + Dự án là tập hợp các đề xuất để thực hiện một phần hay toàn bộ công việc nhằm đạt được mục tiêu hay yêu cầu nào đó trong một thời gian nhất định dựa trên nguồn vốn xác định (khoản 7 Điều 4 –Luật Đấu thầu) + Dự án là một quá trình mang đặc thù riêng bao gồm một loạt các hoạt động được phối hợp và kiểm soát, có định ngày khởi đầu và kết thúc, được thực hiện với những hạn chế về thời gian, chi phí và nguồn lực nhằm đạt được mục tiêu phù hợp với những yêu cầu cụ thể (trường Đại học Quản lý Henley). Học viên: Nguyễn Phan Minh Phong Lớp: 20 QLXD11-CS2 Luận văn thạc sĩ 11 Trường Đại học Thủy Lợi + Dự án là đối tượng của quản lý và là một nhiệm vụ mang tính chất 1 lần, có mục tiêu rõ ràng trong đó bao gồm chức năng, số lượng và tiêu chuẩn chất lượng), yêu cầu phải được hoàn thành trong một khoảng thời gian quy định, có dự toán tài chính từ trước và nói chung không được vuợt qua dự toán đó.Dự án đầu tƣ xây dựng công trình[4]: Theo Luật xây dựng thì dự án đầu tư xây dựng công trình là tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc bỏ vốn để xây dựng mới, mở rộng hoặc cải tạo những công trình xây dựng nhằm mục đích phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong một thời hạn nhất định.
Hồ sơ dự án đầu tư xây dựng bao gồm 2 phần, phần thuyết minh và phần thiết kế cơ sở.Đặc điểm của dự án đầu tƣ xây dựng [11]: Dự án xây dựng là tập hợp các hồ sơ và bản vẽ thiết kế, trong đó bao gồm các tài liệu pháp lý, quy hoạch tổng thể, kiến trúc, kết cấu, công nghệ tổ chức thi công … được giải quyết. Các dự án đầu tư xây dựng có một số đặc điểm sau: 1.Dự án có tính thay đổi: Dự án xây dựng không tồn tại một cách ổn định cứng, hàng loạt phần tử của nó đều có thể thay đổi trong quá trình thực thi do nhiều nguyên nhân, chẳng hạn các tác nhân từ bên trong như nguồn nhân lực, tài chính, các hoạt động sản xuất… và bên ngoài như môi trường chính trị, kinh tế, công nghệ, kỹ thuật … và thậm chí cả điều kiện kinh tế xã hội.Dự án có tính duy nhất: Mỗi dự án đều có đặc trưng riêng biệt lại được thực hiện trong những điều kiện khác biệt nhau cả về địa điểm, không gian, thời gian và môi trường luôn thay đổi. Học viên: Nguyễn Phan Minh Phong Lớp: 20 QLXD11-CS2 Luận văn thạc sĩ 12 Trường Đại học Thủy Lợi 1.Dự án có hạn chế về thời gian và quy mô: Mỗi dự án đều có điểm khởi đầu và kết thúc rõ ràng và thường có một số kỳ hạn có liên quan. Có thể ngày hoàn thành được ấn định một cách tuỳ ý, nhưng nó cũng trở thành điểm trọng tâm của dự án, điểm trọng tâm đó có thể là một trong những mục tiêu của người đầu tư.
Mỗi dự án đều được khống chế bởi một khoảng thời gian nhất định, trên cơ sở đó trong quá trình triển khai thực hiện, nó là cơ sở để phân bổ các nguồn lực sao cho hợp lý và có hiệu quả nhất. Sự thành công của Quản lý dự án (QLDA) thường được đánh giá bằng khả năng có đạt được đúng thời điểm kết thúc đã được định trước hay không ? Quy mô của mỗi dự án là khác nhau và được thể hiện một cách rõ ràng trong mỗi dự án vì điều đó quyết định đến việc phân loại dự án và xác định chi phí của dự án.Dự án có liên quan đến nhiều nguồn lực khác nhau: Triển khai dự án là một quá trình thực hiện một chuỗi các đề xuất để thực hiện các mục đích cụ thể nhất định, chính vì vậy để thực hiện được nó chúng ta phải huy động nhiều nguồn lực khác nhau, việc kết hợp hài hoà các nguồn lực đó trong quá trình triển khai là một trong những nhân tố góp phần nâng cao hiệu quả dự án. Học viên: Nguyễn Phan Minh Phong Lớp: 20 QLXD11-CS2 Luận văn thạc sĩ 13 Trường Đại học Thủy Lợi 1.Các giai đoạn chu kỳ dự án đầu tƣ xây dựng [11,8]: Dự án đầu tư xây dựng và quá trình đầu tư xây dựng của bất kỳ dự án nào cũng bao gồm 3 giai đoạn: Chuẩn bị đầu tư; thực hiện đầu tư; kết thúc xây dựng và đưa công trình vào khai thác sử dụng. Quá trình thực hiện dự án đầu tư có thể mô tả bằng sơ đồ sau: Hình 1.1 Sơ đồ các giai đoạn của dự án Theo Nghị định 12/2009/NĐ-CP, thì các giai đoạn được hiểu lại như sau: 1.