Nghiên cứu giải pháp khắc phục khó khăn trong việc lấy nước từ trạm bơm dọc sông Hồng vào mùa kiệt

Luận văn thạc sĩ phân tích quy hoạch và quản lý tài nguyên nước nghiên cứu đề xuất một số giải pháp khắc phục khó khăn về lấy, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Đỗ Thị Quý
• Người hướng dẫn: TS. Dương Thanh Lượng
• Trường học: Trường Đại Học Thủy Lợi
• Chuyên ngành: Quy Hoạch Và Quản Lý Tài Nguyên Nước
• Đề tài: Giải Pháp Khắc Phục Khó Khăn Lấy Nước Từ Trạm Bơm Sông Hồng Mùa Kiệt
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Tổng quát về lưu vực sông Hồng - Thái Bình và đặc điểm của hệ thống cấp nước cho đồng bằng sông Hồng
• 1.2. Đặc điểm hệ thống công trình cấp nước
• 1.3. Hệ công trình cấp nước hạ du
• 2. CHƯƠNG 2: TÍNH TOÁN XÁC ĐỊNH ĐIỀU KIỆN LÀM VIỆC CỦA CÁC TRẠM BƠM
• 3. CHƯƠNG 3: TÍNH TOÁN ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG LÀM VIỆC CỦA TRẠM BƠM ỨNG VỚI CÁC KỊCH BẢN ĐIỀU HÀNH
• 3.1. Kiểm tra về lưu lượng yêu cầu
• 3.2. Tính toán đường quá trình lưu lượng của trạm bơm ứng với các kịch bản
• 3.3. Tính cột nước của máy bơm trong các thời kỳ
• 3.4. Xác định lưu lượng của máy bơm trong các thời kỳ
• 3.5. Kiểm tra về hiệu suất của máy bơm
• 3.6. Kiểm tra về hiện tượng khí thực
• 4. CHƯƠNG 4: ĐỀ XUẤT CẢI TẠO KHẮC PHỤC NHỮNG KHÓ KHĂN VỀ LẤY NƯỚC CỦA CÁC TRẠM BƠM DỌC SÔNG HỒNG VỀ MÙA KIỆT
• 4.1. Trạm bơm Đại Định
• 4.2. Trạm bơm Phù Sa
• 4.3. Trạm bơm Dan Hoài
• 4.4. Trạm bơm Ấp Bắc
• 4.5. Các giải pháp khắc phục sự khó khăn về lấy nước cho các trạm bơm dọc sông Hồng về mùa kiệt
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về khó khăn trong việc lấy nước

Khó khăn trong việc lấy nước từ các trạm bơm sông Hồng mùa kiệt là một vấn đề nan giải đối với hệ thống quản lý nước tại đồng bằng sông Hồng. Các trạm bơm nước, đặc biệt là trong mùa kiệt, thường không đạt được mực nước thiết kế do sự biến động của chế độ thủy văn. Điều này dẫn đến hiệu suất của máy bơm giảm và hiện tượng khí thực xảy ra. Các yếu tố như lượng nước từ hồ chứa không đủ và sự thiếu hụt nước ngọt trong mùa khô đã làm gia tăng áp lực lên các trạm bơm. Do đó, việc nghiên cứu và đề xuất các giải pháp khắc phục khó khăn trong việc lấy nước là hết sức cần thiết để đảm bảo an toàn nguồn nước cho sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt.

II. Đặc điểm hệ thống trạm bơm nước

Hệ thống trạm bơm nước dọc sông Hồng bao gồm nhiều trạm bơm lớn và nhỏ, với nhiệm vụ chính là cung cấp nước cho sản xuất nông nghiệp. Các trạm bơm này hoạt động dựa trên nguồn nước từ sông Hồng và sông Thái Bình. Tuy nhiên, trong mùa kiệt, mực nước sông giảm mạnh, dẫn đến việc các trạm bơm không thể hoạt động hiệu quả. Đặc biệt, các trạm như Đại Định, Phù Sa, và Đan Hoài thường gặp khó khăn trong việc duy trì lưu lượng nước ổn định. Việc đánh giá hiện trạng và hiệu suất của các trạm bơm này là cần thiết để có thể đưa ra các biện pháp cải thiện.

III. Các giải pháp khắc phục khó khăn

Để khắc phục khó khăn trong việc lấy nước từ các trạm bơm sông Hồng mùa kiệt, một số giải pháp đã được đề xuất. Đầu tiên, cần cải thiện hệ thống quản lý nước, bao gồm việc theo dõi và dự báo tình hình thủy văn một cách chính xác hơn. Thứ hai, việc nâng cấp công nghệ bơm và xây dựng các hồ chứa phụ trợ sẽ giúp tăng cường khả năng cung cấp nước. Thứ ba, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nước và người dân trong việc sử dụng và bảo vệ nguồn nước. Cuối cùng, việc nghiên cứu và áp dụng các mô hình thủy lực hiện đại như MIKE 11 sẽ giúp tối ưu hóa hoạt động của hệ thống bơm.

IV. Tính khả thi và ứng dụng thực tiễn

Các giải pháp khắc phục khó khăn trong việc lấy nước từ trạm bơm sông Hồng không chỉ có tính khả thi mà còn có ý nghĩa thực tiễn cao. Việc cải thiện hiệu suất của các trạm bơm sẽ góp phần đảm bảo nguồn nước cho nông nghiệp, đặc biệt trong mùa khô hạn. Hơn nữa, các giải pháp này còn giúp tăng cường khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ nguồn nước ngọt. Như một ví dụ, việc áp dụng công nghệ mới trong quản lý nước đã cho thấy sự cải thiện đáng kể trong việc duy trì mực nước và hiệu suất bơm của các trạm. Điều này không chỉ giúp nâng cao năng suất nông nghiệp mà còn bảo vệ môi trường sống cho cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đồng bằng sông Hồng là vùng trọng điểm nông nghiệp của Việt Nam với tổng diện tích tự nhiên khoảng 1.000.000 ha, trong đó diện tích đất nông nghiệp chiếm khoảng 721.326 ha và diện tích đất canh tác được tưới là 643.021 ha. Hệ thống thủy lợi tại đây chủ yếu khai thác nguồn nước từ hai hệ thống sông lớn là sông Hồng và sông Thái Bình, trong đó các trạm bơm lấy nước từ sông Hồng chiếm khoảng 60% tổng lượng nước khai thác. Tuy nhiên, vào mùa kiệt, do biến động thất thường của chế độ thủy văn và ảnh hưởng của các hồ chứa thủy điện như Hòa Bình, mực nước tại các trạm bơm không đạt thiết kế, dẫn đến hiệu suất máy bơm giảm và hiện tượng khí thực xảy ra, gây khó khăn trong việc lấy nước phục vụ tưới tiêu.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá khả năng làm việc của các trạm bơm lấy nước sông Hồng trong mùa kiệt, đặc biệt trong các năm thiểu nước, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả khai thác và quản lý hệ thống trạm bơm. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các trạm bơm lớn như Đại Định, Phù Sa, Đan Hoài và Ấp Bắc, với phân tích chi tiết về lưu lượng, hiệu suất và hiện tượng khí thực. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo nguồn nước tưới cho hơn 600.000 ha đất nông nghiệp, góp phần ổn định sản xuất và phát triển kinh tế vùng đồng bằng sông Hồng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về thủy lực, thủy văn, máy bơm và quản lý tài nguyên nước. Hai khung lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết thủy lực và mô hình MIKE 11: Sử dụng để mô phỏng dòng chảy, tính toán mực nước bể hút và lưu lượng tại các trạm bơm trong các kịch bản điều hành khác nhau. Mô hình này giúp đánh giá chính xác điều kiện làm việc của trạm bơm trong mùa kiệt.

2. Phương pháp cân bằng nước và tính toán chế độ tưới: Áp dụng các công thức cân bằng nước tại ruộng để xác định nhu cầu tưới cho các loại cây trồng, dựa trên các yếu tố khí tượng như lượng mưa, bốc hơi, ngấm nước và thoát nước. Hệ số tưới và giản đồ hệ số tưới được xây dựng để mô tả chế độ tưới phù hợp với từng vùng.

Các khái niệm chuyên ngành quan trọng bao gồm: mực nước bể hút, hiện tượng khí thực trong máy bơm, hệ số tưới, lưu lượng yêu cầu tưới, và hiệu suất máy bơm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp phương pháp định tính và định lượng. Dữ liệu thu thập bao gồm số liệu thủy văn, khí tượng, kỹ thuật vận hành các trạm bơm, và khảo sát hiện trạng thiết bị. Cỡ mẫu nghiên cứu tập trung vào 4 trạm bơm lớn trên sông Hồng: Đại Định, Phù Sa, Đan Hoài và Ấp Bắc.

Phân tích số liệu được thực hiện bằng phần mềm mô phỏng thủy lực MIKE 11 và chương trình tính toán hệ số tưới viết bằng ngôn ngữ Pascal. Các kịch bản điều hành trạm bơm được xây dựng dựa trên đặc điểm hình thành đồng chảy kiệt, chế độ vận hành hồ chứa và sự phát triển hệ thống hồ chứa đầu nguồn. Thời gian nghiên cứu tập trung vào giai đoạn mùa kiệt các năm 2002-2006, với các số liệu mực nước thực tế và lưu lượng máy bơm được phân tích chi tiết.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mực nước bể hút thấp hơn thiết kế: Mực nước tại các trạm bơm như Phù Sa và Đan Hoài trong mùa kiệt các năm 2002-2006 thường thấp hơn mực nước thiết kế từ 0,5 đến 1,5 m, gây khó khăn trong việc lấy nước. Ví dụ, mực nước thấp nhất tại trạm Ấp Bắc năm 2006 chỉ còn 1,95 m, trong khi mực nước thiết kế là 2,8 m.

2. Hiệu suất máy bơm giảm và hiện tượng khí thực xảy ra: Do mực nước bể hút thấp, các máy bơm hoạt động không đạt công suất thiết kế, hiệu suất chỉ đạt khoảng 70%, trong khi điện năng tiêu thụ tăng lên 30%. Hiện tượng khí thực xuất hiện phổ biến tại các trạm Đại Định và Ấp Bắc, làm giảm tuổi thọ máy bơm và tăng chi phí bảo trì.

3. Giờ chạy máy bơm thực tế thấp hơn nhiều so với thiết kế: Các trạm như Cốc Thành và Cổ Đam có giờ chạy máy chỉ đạt từ 4.000 đến 15.000 giờ trong nhiều năm, thấp hơn nhiều so với dự kiến, ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác nước tưới.

4. Chế độ tưới và nhu cầu nước tưới được xác định chính xác: Qua tính toán hệ số tưới và mô hình mưa thiết kế, nhu cầu lưu lượng tưới cho các trạm bơm được xác định rõ ràng với tần suất thiết kế 75% và 85%. Ví dụ, lưu lượng yêu cầu tưới cho trạm Đại Định dao động từ 7 đến 11 m³/s tùy thời kỳ, phù hợp với đặc điểm sinh trưởng cây trồng và điều kiện khí tượng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến khó khăn trong lấy nước là sự biến động mạnh của mực nước sông Hồng trong mùa kiệt, chịu ảnh hưởng bởi điều tiết hồ chứa thủy điện Hòa Bình và các hồ đầu nguồn. Việc mực nước thấp hơn thiết kế làm giảm khả năng hút nước của máy bơm, gây hiện tượng khí thực và giảm hiệu suất vận hành. So sánh với các nghiên cứu trong ngành, kết quả này phù hợp với báo cáo của ngành thủy lợi về tác động của hồ chứa đến dòng chảy mùa cạn.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ đường quá trình mực nước bể hút và lưu lượng máy bơm trong các kịch bản điều hành, giúp minh họa rõ ràng sự khác biệt giữa mực nước thực tế và thiết kế. Bảng tổng hợp số liệu giờ chạy máy bơm và hiệu suất cũng làm nổi bật tình trạng xuống cấp thiết bị.

Ý nghĩa của nghiên cứu là cung cấp cơ sở khoa học để điều chỉnh quy trình vận hành hồ chứa, cải tạo nâng cấp trạm bơm và xây dựng các giải pháp kỹ thuật nhằm đảm bảo nguồn nước tưới ổn định trong mùa kiệt, góp phần phát triển bền vững nông nghiệp vùng đồng bằng sông Hồng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Cải tạo nâng cấp hệ thống máy bơm và thiết bị phụ trợ: Thay thế các máy bơm cũ, đặc biệt loại 12LTX đã hết hạn sử dụng, bằng máy bơm công nghệ mới có hiệu suất cao hơn, giảm hiện tượng khí thực. Thời gian thực hiện trong 3-5 năm, chủ thể là các đơn vị quản lý trạm bơm và ngành nông nghiệp.

2. Điều chỉnh quy trình vận hành hồ chứa thủy điện: Phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị quản lý hồ chứa và trạm bơm để điều tiết mực nước phù hợp, đảm bảo mực nước bể hút đạt mức thiết kế trong mùa kiệt. Thời gian triển khai ngay trong các mùa kiệt tiếp theo, chủ thể là Ban quản lý hồ chứa và Sở Nông nghiệp.

3. Xây dựng hệ thống giám sát và cảnh báo mực nước tự động: Lắp đặt cảm biến đo mực nước và hệ thống cảnh báo sớm để kịp thời điều chỉnh vận hành trạm bơm, giảm thiểu rủi ro do mực nước thấp. Thời gian thực hiện 1-2 năm, chủ thể là các cơ quan quản lý thủy lợi.

4. Nâng cao năng lực quản lý và vận hành trạm bơm: Đào tạo cán bộ vận hành về kỹ thuật mới, quy trình bảo trì và xử lý sự cố, đồng thời xây dựng kế hoạch bảo dưỡng định kỳ. Thời gian liên tục, chủ thể là các đơn vị quản lý trạm bơm và các trường đào tạo kỹ thuật.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý ngành thủy lợi và tài nguyên nước: Nghiên cứu cung cấp dữ liệu và giải pháp thực tiễn giúp cải thiện hiệu quả khai thác nguồn nước, phục vụ công tác quy hoạch và vận hành hệ thống thủy lợi.

2. Các kỹ sư và chuyên gia vận hành trạm bơm: Thông tin chi tiết về hiện trạng thiết bị, phương pháp tính toán và mô hình vận hành giúp nâng cao kỹ năng quản lý và vận hành trạm bơm trong điều kiện mùa kiệt.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quy hoạch và quản lý tài nguyên nước: Luận văn là tài liệu tham khảo quý giá về ứng dụng mô hình thủy lực, phương pháp tính toán chế độ tưới và đánh giá hiệu quả trạm bơm.

4. Các cơ quan hoạch định chính sách nông nghiệp và phát triển vùng: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách phát triển bền vững, đảm bảo an ninh nguồn nước và nâng cao năng suất nông nghiệp vùng đồng bằng sông Hồng.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao mực nước bể hút các trạm bơm lại thấp hơn thiết kế trong mùa kiệt?
   Mực nước thấp do biến động thất thường của dòng chảy sông Hồng, ảnh hưởng bởi điều tiết hồ chứa thủy điện và hạn hán kéo dài. Ví dụ, năm 2006 mực nước tại trạm Ấp Bắc chỉ còn 1,95 m so với thiết kế 2,8 m.

2. Hiện tượng khí thực ảnh hưởng như thế nào đến hoạt động máy bơm?
   Khí thực làm giảm hiệu suất máy bơm, gây rung động và hư hỏng các bộ phận, tăng chi phí bảo trì và giảm tuổi thọ thiết bị. Tại trạm Đại Định và Ấp Bắc, hiện tượng này xảy ra phổ biến khi mực nước bể hút thấp.

3. Làm thế nào để xác định nhu cầu tưới cho các loại cây trồng?
   Dựa trên phương trình cân bằng nước tại ruộng, kết hợp dữ liệu khí tượng và mô hình mưa thiết kế, hệ số tưới được tính toán để xác định lưu lượng và thời gian tưới phù hợp với từng loại cây và giai đoạn sinh trưởng.

4. Giải pháp nào hiệu quả nhất để khắc phục khó khăn lấy nước mùa kiệt?
   Cải tạo nâng cấp máy bơm và điều chỉnh quy trình vận hành hồ chứa là hai giải pháp then chốt, giúp đảm bảo mực nước bể hút và nâng cao hiệu suất vận hành trạm bơm.

5. Nghiên cứu này có thể áp dụng cho các vùng khác không?
   Phương pháp và kết quả nghiên cứu có thể tham khảo để áp dụng cho các vùng có điều kiện thủy văn tương tự, đặc biệt các khu vực chịu ảnh hưởng của hồ chứa thủy điện và mùa kiệt kéo dài.

Kết luận

• Đã xác định rõ thực trạng mực nước bể hút thấp hơn thiết kế và ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu suất máy bơm tại các trạm bơm lớn trên sông Hồng trong mùa kiệt.
• Phân tích chi tiết nhu cầu tưới và chế độ vận hành trạm bơm dựa trên mô hình thủy lực và cân bằng nước, cung cấp cơ sở khoa học cho quản lý nguồn nước.
• Hiện tượng khí thực và hư hỏng thiết bị là những thách thức lớn cần được khắc phục bằng giải pháp kỹ thuật và quản lý.
• Đề xuất các giải pháp cải tạo nâng cấp thiết bị, điều chỉnh vận hành hồ chứa và nâng cao năng lực quản lý nhằm đảm bảo nguồn nước tưới ổn định.
• Khuyến nghị triển khai các bước tiếp theo trong 3-5 năm tới, đồng thời kêu gọi sự phối hợp giữa các ngành và địa phương để thực hiện hiệu quả các giải pháp đề xuất.

Hãy tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các giải pháp này để nâng cao hiệu quả khai thác nguồn nước, góp phần phát triển bền vững nông nghiệp vùng đồng bằng sông Hồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TONG QUAN 1. Tổng quát về hưu vực sông Hồng - Thái Bình và đặc điểm cia hệ thống cắp, nước cho đồng bằng sông Hồng 1. Tổng quan về lưu vực sông Hồng - Thái Binh: Lan vực sông Hồng-Thấi Bình ti đi từ độ 20°00 tới 25°30" và từ kinh độ. Lưu vực tiếp giáp với lưu vực sông Trường Giang và Châu Giang của Trung Quốc ở phía Bắc, lưu vực sông Mê Công ở phía Tây, lưu.

‘vue sông Mã ở phía Nam và vịnh Bắc Bộ phía Đông Tổng diện tích lưu vực sông Hồng - Thái Bình khoảng 169 nghìn km? Trong đó, phin diện tích ở Việt Nam khoảng 86,7 nghìn km”, bằng 26 % diện tích nước ta và bằng khoảng SI % so với toàn bộ lưu vực; phẫn ngoài nước khoảng 82,3 nghìn km, bằng khoảng 49 % tổng điện tích Lưu vực Hình L. Vị trí im Linu vục sông Hồng. Thi Binh iên quan tới 26 inh, think phố thuộc ving đồng bing sông Hồng, Tay Bắc và Đông Bắc có tổng diện tích tự nhiên khoảng 115.000 km’ Tải nguyên nước mặt lưu vực sông Hồng - Thái Bình được phân chia theo các hu vực sông như sau: - Sông Đà đến Hoà Bình: 55.4 tỷ m', chiếm 41,4 9c = Sông Thao đến Yên Bái: 24,2 tỷ mr’, chiếm 18,1 - Sông Lô đến Phù Ninh: 32,6 tỷ m’, chiểm 24.4 9%: ~ Sông Thái Bình đến Phả Lại: 7,9 tỷ mỶ, chiếm 5,9 %; Va khu vực ông bằng.7 tym’, cỉ 5,8 % tổng lượng dòng, “chảy trên lưu vực, Xem bang 1. Phân bố tổng lượng nước trung bình năm ở các sông Điện ích Ting lượng nước “Sông và vị trí tram % so với % so với quan trắc Km toànlưu | Tym’ | toan hw vực vực Toàn lưu vực 16.2 18,1 Song Lô (Phù Ninb) 37000 | 219 | 326] 244 Sông Thai Binh (Phả Lại) 12200 | 75 79 59 Sông Diy +đồng bing 13000 | 77 1đ 58 Ding chiy mùa kiệt ngày nay và rong tương li đã chị tc động rt lớn do ác động của con người đó là xây dựng các công trình t nước, lấy nước, cải tạo dng chảy v.

Các công việc này phát triển mạnh nhất là từ thập kỷ 80 trở lại đây, đặc biệt là từ sau khi hỗ Hoà Binh đi vào vận hành khai thác. Trên dia phận lưu vực thuộc Trung Quốc do không có số liệu mã chỉ được thông tin là: trên sông Nguyên đã làm một số hồ chứa dẫn nước tưới với dung tích -409.10° m’ dn 26,7 mỶ/s; sông Lô chứa 326.10" mỶ din 48,4 m”⁄s, sông Lý Tiên.10° m’ dn 7,1 m'/s (là số liệu năm 1960); ngoài ra còn các công trình (huỷ điện tir 1000 KW + 4000 KW. Có hai công trình trên sông Nguyên ở Nam Khê (5 mis) và Nghiệp Hảo (6 m9). Từ 1960 đến nay chắc chin đã có nhiều công trình mới ra đời nên chưa thể khẳng định được tác động cia chúng đến các dòng chảy của các sông đó về Việt Nam, Hỗ chứa Thác Ba, hoàn thành năm 1972, nói chung có thể bổ sung thêm.

khoảng 100 mồ /s cho các thing mùa kigt. Song do vữa phát điện vừa điều tết cấp nước cho hạ du nên việc edp nước khó theo quy trình vận hành được, mà phải căn cứ vào điều kiện khí tượng thuỷ văn để có yêu cầu kh ci thiết Hỗ chứa Hoà Binh, hoàn thành và đưa vào sử dụng tir 1990 làm khả năng điều. tiết mùa kiệt tăng vọt thêm khoảng 300 + 400 mvs. Do là hi lợi dụng tổng hợp (chống lũ, phát điện, điều tiết nước mùa kiệt) nên các nhiệm vụ chỉ có thể thoá mãn.

tương đối nhưng ta vẫn có đủ khả năng để điều hành chống hạn khi thời tit khác nghiệt xảy ra ở Bắc bộ như năm 1998 hay chính đợt hạn vào các năm 2001, 2003, 2004, 2005 và 2006 vừa qua Từ dưới Việt Tủ và Phá Lại các công tình thuỷ lợi chủ yếu lấy nước là cổng va trạm bơm. Nhìn chung, từ sau khi công trình thuỷ điện Hoà Bình hoàn thành và dua vio sử dụng, ngoải vi chống lũ, hai hỗ chứa thuỷ điện lớn trên lưu vực đã điều tiết đồng chảy mùa cạn tăng thêm trung bình khoảng 43 triệu m’ /ngày. lượng bổ sung này tương đương với khoảng 50 % lưu lượng trung bình tong 3 tháng mùa cạn của sông Hồng tại Son Tây ở trong điều kiện tự nhiên, chưa c 13 của các hồ chứa. Việc bé sung nguồn nước từ ai hd chữa này có ý nghĩa “quyết định, đảm bao cho việc khai thác, sử dụng nguồn nước ở khu vực đồng bằng sông Hồng - Thái Bình trong mùa cạn.

Tuy nhiên, để đảm bao khai thác, sử dụng hợp lý, hiệu quả nguồn nước được. điều tết từ các hd chứa khai thie sử dụng tổng hợp này, cin phải tiếp tục làm rõ thêm nhiều vin đề về cơ chế, chính sich; quy trình vận hành và phối hợp quy trinh vận hành của các công trình; sự phối hợp, chia sẻ lợi ich, trách nhiệm giữa các ngành sử dụng nước, các địa phương. trên phạm vi tin lưi vực 1. Đặc điểm hệ thống công công trình cấp nước: HG thống công trình cấp nước cho đồng bằng sông Hồng bao gm các hỗ chia và hệ thing các công trình cổng, trạm bơm đọc hệ thẳng sông, 12A, thống hồ chứa © HỒ chứa Hoà bi = Cao trình đình đập +I33m ~ Mực nước đăng bình thường: +115 m ~ Mực nước chết + Độc lập +80m + Sau kh cổ thuỷ điện Son La: +80m ~ Mực nước trước lũ: + Hiện tại +§§m + Sau khi có thuy điện Sơn La +98,80 m - Dung tích hiệu dung: 5,65 tym ~ Dung tích phòng lũ ha du: + Hiện tai: (từ +88 ~ +115 m) 4,69 ym’ + Sau khi có thuỷ điện Sơn La 3 tỷ m' (từ +98,8m ~ +115 m) 4 = Công suất bảo đảm: + Độc lập: 548 MW + Sau khi có thuỷ điện Sơn La: 671 MW = Công suất lắp máy: 1920 Mw ~ Lưa lượng lớn nhất qua nhà mày 2400 mÌ/s - Lưu lượng nhỏ nhất theo thiết kế đảm bảo cắp nước hạ du: 600 mâ/s + Hồ Thác Bà Cao trình định đập +62m = Cao trình mực nước gia cường: 459.3 m - Cao tình mực nước ding bình thường: 58,0 m Cao trình mực nước trước lũ 456.5 m ~ Dung tích phỏng lũ hạ du: 0,450 tỷ m> + Cong trình thuỷ điện Tuyên Quang Cong trình thuỷ điện Tuyên Quang đang được xây dựng và dự kiến sẽ đưa vio khai thác năm 2007.

Các thông số chính như sau: = biện ích lưu vực E =14972 kd ~ Mực nước gia cường ứng với lũ 0.01%: 123,89 m ~ Mực nước gia cường ứng với lũ 0.02%: 122,55 m ~ Mực nước dâng bình thường MNDBT: _ 12000m ~ Mực nước trước lũ: 105,22 m ~ Mực nước xả hằng năm: 104,00 m ~ Mực nước chết: 90.00 m ~ Dung tích toàn bộ Web: 2260106 m` 15 ~ Dung tích hiệu dung Via 1699x106 m = Dung ích điều tết nhiễu năm Vg: 622x106 m” - Dung tích điều iết năm Vụ 1070x106 mÌ ~ Dung tích chết V. 561x106 m* ~ Dung tích phòng lũ Vại (1000 +1500)x106 m* ~ Công suất lắp máy Nyy’ 342 MW - Công suất đảm bio Nu S33 MW Lu lượng lớn nhất Qmax qua nhà máy: 750 mV «+ Hồ chứa Sơn La ~ Mực nước dâng bình thường: 4215 m ~ Mực nước chết +175 m ~ Mực nước trước lũ: +198,1m ~ Dung tích hiệu dụng: 6,504 tỷ m* = Dung tích phòng lũ hạ du: 4 tý mỸ (từ +198,1m = +215 m) ~ Công suất bảo đảm: 522 MW ~ Công suất lắp máy: 2400 MW = Lưu lượng lớn nhất qua nhà may: 3460 mvs 1. Hệ công trình cấp nước hạ du Hệ thống công trình cấp nước hạ du cổ hàng trim cổng tự chảy và các trạm bơm tưới được phân loại như sau: © Các cống tưới vùng sông ảnh hưởng mạnh của tri “Các cổng lấy nước vùng này có đặc tính như sau: 1. Thường lấy nước vào thời kỷ triều cường.

Hing ngày chỉ lấy nước khi ida lên và sum triều xuống, mỗi ngày cũng hi iy nước trong mộtsố giờ nhất định. Các công tưới được đóng mở theo chu kỳ triéu ngày. Cụ thể như sau: = Khi triều lên, các cổng sẽ được mở khi mực nước sông đạt cao trình Z,, là cao trình ngang với cao trình thấp nhất trong đồng. Lưu lượng qua cổng sẽ tăng din khi mực nước trong sông tăng lên.

- Khi triều xuống, các cổng tiếp tục mờ cho đến khi mực nước xuống dén cao trình Zyl mực nước ngang với mực nước bình quân trong đồng thi cổng được đồng lại. Cao trình Z, nhỏ hơn Zy - Đối với cúc cổng tưới nằm trong khu vực sông bi nhiễm mặn, công sẽ được đồng sớm hơn ở cao trình Z,. thấp hơn nhiều so với Za. Do vậy, thời gian lấy nước vào cia các cổng này rt ngắn.2 và L2 thẳng kế các giả tị Z, và Z„ và số giờ lấy nước tưới trung bình ở một số cổng lấy nước rên hệ thông sông Ninh oo.

Giá trị Z, và Zs, của các cống tưới chính Mie nước bắt đầu ma và đồng công trới Tên cống Viti | Mục nước bit diu | Mục nước bit déu TT mở cổng tưới khi, đóng công tưới khi triều lớn Z, (m) | triều xudng 2, (m) 1Ì Rée K10+315 025 060 2 | Mức? KI2+360 0Ạ0 j 065 3 | Anninh | K134020 030 065 4 | Heng pong | K13+470 030 065 3 | Mel Kide119 030 065 6 | Phamry KHA832 05} 080 7 | Đổiớn KI6:080 025 0,80 $ | Đốinhồ | KIG7S 025 0,80 7 9] Tr KI9:145 025 080 10 | Thấp K202348 025 080 u Trực cường K22+382 025 0,80 l2 | Dim K2L+35, 025 080 Bảng 1. Số giờ lấy nước tưới trung bình ở một số cổng Môm Tây khu | Đồng. nề Trung Trà Vite iy nước Bắc câu rô linh thượng “Thời gian lấy nước trong ngày | 8 8 7 7 7 7 (h) Vịtrilấy nước | C.Keo | Múc2 | Trệlớn | Thép "Thời gian lấy nước trong ngày | 6 6 6 3 3 Các cổng tưới vũng sông không ảnh hưởng trí CC công trình vùng không ảnh hướng thuỷ tiểu được phân làm hai loại như + Các cũng rnh cắp nước trực tiếp Công trình loại này cấp nước trực tiếp cho cúc vũng tới theo biểu đồ nước đùng, thời gian cắp nước của công trình loại này thường trùng với thời gian cần cấp. nước của biểu đồ đăng nước, bởi vậy lưu lượng thiết kể tại đầu mỗi tương đương với lưu lượng lớn nhất của -u đồ dùng nước.

Đa số các công lay nước loại này có quy mô nhỏ, + Các cổng lắp nước tạo nguồn 18 Điễn hình cho loại này là các công trình cổng Xuân Quan, cổng Liên Mạc.