CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC TUYỂN DỤNG LAO ĐỘNG 1. Một số khái niệm cơ bản về tuyển dụng lao động “Tuyển dụng Nguồn nhân lực là quá trình thu hút những người xin việc có trình độ từ lực lượng lao động xã hội và lực lượng bên trong tổ chức, đánh giá các ứng viên theo nhiều khía cạnh khác nhau dựa vào các yêu cầu của công việc để tìm được những người phù hợp với các yêu cầu đặt ra”. [1] “Tuyển dụng là quá trình lựa chọn các cá nhân có đủ điều kiện cần thiết để đảm bảo nhanh các công việc trong tổ chức, tuyển dụng không chỉ là chọn người tốt nhất có được mà chọn người có tập kiến thức – kỹ năng – năng lực phù hợp giữa các ứng viên và tổ chức”. [2] Từ đó ta có thể rút ra khái niệm tổng quát về tuyển dụng nguồn nhân lực: Tuyển dụng là quá trình thu hút những người lao động có nguyện vọng và có khả năng làm việc trong doanh nghiệp từ nhiều nguồn khác nhau, xuất phát từ nhu cầu mở rộng, bổ sung hoặc thay thế mà các giải pháp khác không thể đáp ứng được.
Có thể hiểu là quá trình tìm kiếm và tuyển chọn ứng viên có trình độ tốt từ trong hoặc ngoài tổ chức để đáp ứng nhu cầu công việc, một cách hiệu quả và kịp thời. Tuyển dụng gồm 02 quá trình là tuyển mộ và tuyển chọn.1 Khái niệm và tầm quan trọng của tuyển dụng 1.1 Khái niệm Tuyển dụng là quá trình chiêu mộ, thu hút những người lao động có trình độ từ lực lượng lao động xã hội và lực lượng lao động bên trong tổ chức, nhằm tạo ra một tập hợp các ứng viên phù hợp với yêu cầu công việc để tham gia vào quá trình tuyển chọn. Số lượng và chất lượng ứng viên sẽ ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả của quá trình tuyển chọn. Hơn nữa, chất lượng của tập hợp ứng viên có được từ tuyển mộ còn có ảnh hưởng đến một số 13 Một số giải pháp hoàn thiện công tác tuyển dụng tại Công ty TNHH Công nghiệp Chervon Việt Nam hoạt động quản lí nguồn nhân lực khác như đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, thù lao lao động, quan hệ lao động.2 Tầm quan trọng của tuyển dụng Tuyển dụng là khâu cung cấp nhân lực cần thiết cho nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp.
Quá trình tuyển dụng được thực hiện tốt sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho công tác tuyển chọn nhân lực, tiết kiệm chi phí tuyển dụng và tổ chức sẽ tìm được những người lao động phù hợp với công việc. Ngược lại, nếu thực hiện không tốt quá trình tuyển dụng thì những người lao động có trình độ cao, có khả năng đáp ứng công việc có thể đã không được lựa chọn hoặc có ít người nộp đơn xin việc hơn so với nhu cầu tuyển dụng thì việc tuyển chọn cũng không có hiệu quả. Cơ sở của tuyển dụng nhân lực là các yêu cầu của công việc đã được đề ra theo bản mô tả công việc và bản yêu cầu đối với người thực hiện. Quá trình tuyển dụng nhân lực cần đáp ứng đủ 03 yêu cầu sau: – Nhu cầu tuyển dụng phải xuất phát từ kế hoạch sản xuất kinh doanh và kế hoạch hoá nguồn nhân lực của công ty.
– Tuyển chọn được những người lao động có trình độ phù hợp với yêu cầu công việc nhằm đạt được năng suất lao động cao. – Tuyển chọn được những người có đủ sức khoẻ, đạo đức, kỷ luật, trung thực, có động cơ làm việc tốt, có khả năng gắn bó lâu dài với công ty.2 Mối quan hệ giữa công tác tuyển dụng nhân lực với hoạt động quản trị nhân lực Quản trị nhân lực doanh nghiệp chủ yếu là tập trung vào nội dung cơ bản sau: Phân tích công việc, thù lao và các mối quan hệ lao động. Trong đó công tác tuyển dụng nhân lực được coi là khâu đầu tiên , cơ bản của quá trình, là một nội dung của quản trị nhân lực, công tác tuyển dụng nhân lực có mối quan hệ chặt chẽ với các hoạt động khác của quản trị nhân lực. [4] 14 Một số giải pháp hoàn thiện công tác tuyển dụng tại Công ty TNHH Công nghiệp Chervon Việt Nam Sơ đồ 1.1: Tuyển dụng với các chức năng khác của quản trị nhân lực Người tham gia tuyển dụng cho phép nguời sử Tuyển dụng lao động có khả năng lựa chọn nhiều hơn chọn Tỷ lệ số người được chấp nhận ảnh hướng đến Đánh giá số người cần thiết phải tuyển dụng tình Những người xin việc có trình độ cao sẽ thực hình hiện công việc tốt hơn thực hiện Các vấn đề tồn tại về thực hiện công việc có thể công cho thấy sự cần thiết thu hút những người lao Cung về lao động sẽ ảnh hưởng đến mức lương Tuyển dụng Thù lao và người có trình độ cao sẽ mong mướn có mức Mức lương cao hơn tạo điều kiện dễ dàng cho việc thu hút người có trình độ cao Đào tạo phát Người lao động có tay nghề đòi hỏi ít phải đòa tạo triển hơn người không có tay nghề Tuyển dụng được đơn giản hóa nếu nhân viên mới có thể được đào tọa phù hợp với ít thời gian và kinh Các mối Những người lo động bố trí vào những vị trí thích quan hệ hợp có tỷ lệ công việc thay đổi ít hơn,sự thỏa mãn lao động Hình ảnh của công ty ảnh hưởng đến quyết định nộp đơn tuyển vòa một vị trí 15 Một số giải pháp hoàn thiện công tác tuyển dụng tại Công ty TNHH Công nghiệp Chervon Việt Nam 1.1 Mối quan hệ giữa công tác tuyển dụng nhân lực với phân tích công việc Phân tích công việc là việc xác định quyền hạn, trách nhiệm, kỹ năng theo yêu cầu của công việc và là cơ sở để người lao động thực hiện công việc một cách tốt nhất.
Qua hoạt động phân tích công việc nhà quản lý sẽ phân tích đặc điểm, tính chất, đặc trưng của từng công việc. Từ đó sẽ đưa ra yêu cầu về kiến thức, Kỹ năng công việc, kinh nghiệm và các năng lực cá nhân cần có để người lao động có thể thực hiện tốt công việc được giao, đồng thời đưa ra mức lương cho từng vị trí công việc đó. Sản phẩm của phân tích công việc là bản mô tả công việc, bản yêu cầu công việc với người thực hiện,… - Bản mô tả công việc là một tài liệu cung cấp các thông tin liên quan đến các hoạt động về quyền hạn, trách nhiệm, quyền lợi, nghĩa vụ của người thực hiện công việc, xác định các điều kiện làm việc, các công việc hỗ trợ người thực hiện công việc hoàn thành nhiệm vụ của mình, các mối quan hệ với bộ phận khác, cá nhân khác trong tổ chức. - Bản yêu cầu công việc với người thực hiện là bản liệt kê các đòi hỏi của công việc với người thực hiện công việc về kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm cần có, trình độ giáo dục cần thiết, các đặc trưng về tinh thần và thể lực và các yêu cầu cụ thể khác.
- Bản tiêu chuẩn công việc là trình bày các tiêu chuẩn tối thiểu có thể chấp nhận được mà một người cần phải có để hoàn thành công việc nhất định nào đó. Phân tích công việc được coi là cơ sở của hoạt động tuyển dụng nhân lực. Bởi tuyển dụng thực chất là sự thu hút và đánh giá các ứng viên tham gia tuyển dụng để lựa chọn ra những ứng viên phù hợp với vị trí cần tuyển. Điều này có nghĩa là trước khi tiến hành tuyển dụng, nhà quản lí cần nắm được vị trí cần tuyển là vị trí nào? Nhân viên ở đó có thể làm được những công việc gì? Từ đó hình thành tiêu chuẩn cho vị trí tuyển dụng.
Việc xây dựng những tiêu chuẩn này được hình thành qua phân tích công việc. Do đó hoạt động tuyển dụng đạt được kết quả cao. 16 Một số giải pháp hoàn thiện công tác tuyển dụng tại Công ty TNHH Công nghiệp Chervon Việt Nam 1.2 Mối quan hệ giữa tuyển dụng với đào tạo phát triển nhân lực Một trong các yêu cầu của tuyển dụng là tuyển được người có chuyên môn cần thiết, có thể làm việc đạt tới năng suất cao, hiệu suất công tác tốt, đáp ứng được nhu cầu công việc. Tuyển dụng không phù hợp với thực tiễn và khoa học thì người lao động được tuyển sẽ không đáp ứng được nhu cầu công việc.
Phải căn cứ vào phân tích công việc để tuyển dụng theo đúng yêu cầu công việc. Trong quá trình tuyển chọn phải thông qua bản tiêu chuẩn công việc và bản yêu cầu công việc đối với người thực hiện. Qua đây sàn lọc kỹ hơn các đối tượng kỹ hơn các đối tượng không đáp ứng nhu cầu công việc và tuyển chọn người lao động có trình độ kỹ năng phù hợp. Nếu khi tuyển dụng, cán bộ tuyển dụng không căn cứ vào yêu cầu công việc đối với người lao động, không sử dụng phương pháp khoa học thì chất lượng của của người lao động tuyển vào sẽ không cao.
Như vậy vô hình chung tổ chức đã tuyển dụng những người không đáp ứng được nhu cầu công việc, bắt buộc phải tổ chức đào tạo lại những người này với thời gian kinh phí nhất định. Bằng các phương pháp tuyển dụng khoa học hợp lí chúng ta có thể tiết kiệm được những chi phí này. Tuy rằng người lao động mới vào doanh nghiệp đều phải làm quen với dây chuyền sản xuất, công nghệ của doanh nghiệp, người có trình độ tay nghề cao , đặc biệt là lao động có tay nghề được tuyển từ doanh nghiệp khác, họ có khả năng đảm bảo công việc lớn. Thời gian định hướng những lao động này rất ít, họ thường làm quen nhanh chóng với công nghệ sản xuất.
Người lao động tuyển vào được bố trí ngay công việc mà họ yêu thích theo đúng khả năng là khích lệ tinh thần động lực, khích lệ tinh thần hăng say tận tâm với công việc lớn cao. Song song với những yếu tố đó người lao động phải biết tự rèn luyện tay nghề mà không cần phải qua các trường lớp đào tạo.3 Mối quan hệ tuyển dụng nhân lực với công tác đánh giá tình hình thực hiện Tuyển dụng người lao động có trình độ thấp, kỹ năng nghề nghiệp chưa cao thì kết quả thực hiện công việc của họ ở mức trung bình. Trong quá trình sản xuất vì kinh nghiệm và kỹ năng chưa nhiều nên sản phẩm họ làm ra chất lượng chưa cao độ chính xác và thẩm mỹ ở mức độ vừa phải. Đôi khi tỷ lệ sai hỏng gây khó khăn đánh giá thực hiện công việc.