mở đầu của buôn bán trao đổi quốc tế và là bộ phận quan trọng của hoạt động ngoại thương của mỗi nước… 1. Vai trò của thương mại biên giới Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày nay, phát triển triển thương mại biên giới không chỉ có vai trò to lớn đối với phát triển kinh tế- xã hội của một địa phương, của một vùng mà còn góp phần mở rộng quan hệ hợp tác kinh tế - thương mại giữa các nước có chung đường biên giới. Vai trò được biểu hiện ở các mặt sau: 1. Đối với phát triển kinh tế- xã hội của các tỉnh biên giới Phát triển thương mại biên giới sẽ là động lực phát triển thị trường, phát triển sản xuất hàng hóa, tăng trưởng kinh tế và dịch chuyển cơ cấu kinh tế.
Thúc đẩy phát triển các ngành như công nghiệp, nông nghiệp, du lịch, các lĩnh vực xã hội,… phát triển trên cơ sở khai thác, sử dụng hiệu quả các tiềm năng, lợi thế của địa phương, nhất là về tài nguyên thiên nhiên,vị trí địa lý, tiềm năng du lịch… Phát triển thương mại biên giới góp phần tăng ngân sách nhà nước, bình ổn giá cả thị trường, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân trên địa bàn, cải thiện chất lượng nguồn nhân lực tại địa phương, thu hút lao động có trình độ cao từ bên ngoài, tạo khả năng sử dụng lao động có trình độ cao từ bên ngoài. Phát triển thương mại biên giới trên địa bàn không chi tăng cường lưu thông trao đổi hàng hóa giữa các tỉnh mà còn thu hẹp khoảng cách về trình độ phát triển giữa các địa phương trên địa bàn. Do đặc thù của tỉnh biên giới cho nên phát triển thương mại biên giới góp phần gắn kết mối quan hệ hữu nghị và hợp tác quốc phòng, trật tự an toàn xã hội, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội, xóa đói giảm nghèo cho người dân khu vực biên giới. Đối với cả nước Khu vực biên giới là cửa ngõ, cầu nối hoạt động giao thương của cả nước.
Phát triển thương mại tại khu vực biên giới góp phần thắt chặt thị trường trong nước với thị trường của nước có chung đường biên giới từ đó trở thành con đường ngắn nhất để 9 trao đổi, phân bố các yếu tố sản xuất, tài nguyên, trở thành nơi buôn bán và chuyển giao khoa học kỹ thuật, thu hút vốn đầu tư từ các doanh nghiệp nước láng giềng, củng cố an ninh quốc phòng giữa hai quốc gia. Ngoài ra, căn cứ vào thị trường nước láng giềng để tổ chức sản xuất hàng hóa, tạo nguồn hàng cho phát triển thương mại biên giới. Buôn lậu và gian lận thương mại tại khu vực biên giới 1. Khái niệm về buôn lậu và gian lận thương mại Xã hội ngày càng phát triển, nhu cầu sử dụng hàng hóa của con người ngày càng cao.
Không chỉ dừng lại ở việc ăn no, mặc ấm, mà giờ đây cái mà người tiêu dùng mong muốn chính là sự thỏa mãn khi được trải nghiệm, sử dụng nhiều mặt hàng đa dạng hơn, chất lượng tốt hơn. Đây chính là một trong những động lực thúc đẩy thương mại phát triển, đặc biệt là giao thương giữa các quốc gia. Tuy nhiên, lợi dụng cơ hội này, rất nhiều cá nhân, tổ chức đã thực hiện các hành vi buôn gian bán lận để kiếm lời bất chính gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng cùng nền sản xuất trong nước. Từ đó khiến những người hoạt động kinh doanh chân chính bị nghi ngờ bởi người tiêu dùng đã dần mất niềm tin vào chất lượng của sản hàng hóa trên thị trường.
Hơn thế nữa, nếu không kiểm soát và ngăn chặn kịp thời nó còn có thể khiến hình ảnh Việt Nam xấu đi trong mắt bạn bè quốc tế. Đây là một vấn nạn xảy ra thường xuyên, liên tục với diễn biến vô cùng phức tạp. BL&GLTM có thể xảy ra với bất kỳ mặt hàng nào, tại bất cứ đâu, bất kể là nông thôn hay thành thị, đất liền hay hải đảo, miền ngược hay miền xuôi…. Khái niệm về buôn lậu BL là một thuật ngữ mà ý nghĩa của nó vẫn chưa được thống nhất, đứng trên góc độ khác nhau ta có thể nhìn nhận định nghĩa theo các cách khác nhau.
BL trước hết cỏ thể được sử dụng để chỉ hành động buôn bán những loại hàng hóa trốn thuế và hàng cấm. Theo từ điển tiếng Việt: “BL là hành vi buôn bán trái phép qua biên giới những loại hàng hóa hoặc ngoại tệ, kim khí và đá quý, những vật phẩm có giá trị lịch sử, văn hóa, mà nhà nước cấm xuất khẩu hay nhập khẩu hoặc buôn bán hàng hóa nói chung qua biên giới mà trốn thuế và trốn sự kiểm tra của hải quan.” Đối tượng của BL được nhắc đến bao gồm: 10 - Hàng hóa: là sản phẩm dùng trong trao đổi trên thị trường, được hình thành trong quá trình sản xuất. Ngoài hàng hóa thông thường, tiền nội tệ cũng được coi là một loại hàng hóa đặc biệt. - Ngoại tệ: Là tiền nước ngoài đang lưu hành; - Kim khí đá quý: Là các loại kim khí thuộc loại quý hiếm dạng tự nhiên làm từ kim khí quý theo danh mục do Nhà nước ban hành như: vàng, bạc, bạch kim, dá thạch anh,.
- Đá quý: Là các loại đá tự nhiên và các loại thành phẩm từ đá quý theo danh mục do Nhà nước ban hành; - Di vật là vật được lưu truyền lại có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học (Theo Luật di sản văn hóa 2001); - Cổ vật là hiện vật được lưu truyền lại, có giá trị tiêu biểu về lịch sử văn hóa, khoa học, có từ một trăm năm tuổi trở lên (Theo Luật di sản văn hóa). Đối tượng của hành vi này là hàng hóa, tiền Việt Nam, ngoại tệ, kim khí, đá quý, những vật phẩm có giá trị lịch sử, văn hóa mà nhà nước cấm xuất khẩu hay nhập khẩu… Việc buôn bán trái pháp luật trên thể hiện thông qua hoạt động trao đổi hàng hóa mà không khai báo, khai báo gian dối, dùng giấy tờ giả mạo, dấu diếm hàng hóa không có giấy tờ hợp lệ, trốn tránh sự kiểm soát của hải quan, bộ đội biên phòng nhằm mục đích thu lợi bất chính. Khái niệm về gian lận thương mại *Thương mại Nhắc đến thương mại hầu hết chúng ta đều cảm thấy rất quen thuộc bởi đây là một thuật ngữ được sử dụng thường xuyên trong cuộc sống hàng ngày. Có thể nói, đối với quá trình xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia thì vai trò của thương mại là vô cùng quan trọng.
Đặc biệt trong giai đoạn hội nhập này, thương mại chính là lực lượng nòng cốt thúc đẩy giao thương, mở rộng quan hệ ngoại giao từ đó có thể tận dụng tối đa tiềm năng thu hút vốn đầu tư nước ngoài, thu hẹp khoảng cách giữa các nước, … Dù đóng một vài trò hết sức quan trọng cùng tần suất xuất hiện nhiều như vậy, cách hiểu về thương mại của phần lớn mọi người lại khá trìu tượng và mơ hồ, rằng đó chính 11 là các hoạt động kinh doanh diễn ra trên thị trường. Vậy thương mại chính xác được định nghĩa như thế nào? Theo Luật về trọng tài thương mại quốc tế : “Thương mại bao gồm nhưng không giới hạn bởi các giao dịch để cung cấp hay trao đổi hàng hóa, dịch vụ, các hợp đồng phân phối, chi nhánh hoặc đại diện thương mại, đại lý, cho thuê, gia công, tư vấn, sở hữu công nghiệp, đầu tư, tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, khai thác, tô nhượng, liên doanh hoặc các hình thức khác của hợp tác công nghiệp hoặc kinh doanh” Luật Thương mại của Việt Nam cũng đưa ra khái niệm thương mại: “Hoạt động thương mại là hoạt động nhằm mục đích sinh lợi, bao gồm mua bấn hàng hóa, cung ứng dịch vụ, đầu tư, xúc tiến thương mại và các hoạt động nhằm mục đích sinh lợi khác. Có thể thấy định nghĩa về thương mại được quy định bởi UNCITRAL chi tiết và cụ thể hơn trong Luật thương mại Việt Nam. Tuy nhiên, điểm chung của hai chính là đều chỉ ra rằng thương mại không chỉ đơn thuần là quá trình trao đổi hàng hóa giữa người mua và người bán.
Ngoài mua bán thì bất kỳ hoạt động nào nhằm mục đích sinh lời ta đều có thể coi đó là hoạt động thương mại. Ví dụ như hoạt động như cung ứng dịch vụ, đầu tư, xúc tiến thương mại,… * Gian lận thương mại Trước hết ta cần hiểu được gian lận là gì? Gian lận là một thuật ngữ pháp lý rộng, thường được sử dụng để chỉ các hành vi không trung thực. Bằng việc thực hiện hành vi bất hợp pháp của mình, chủ thể của hành vi cố ý sử dụng sự lừa dối để tước đoạt tiền, tài sản hoặc các quyền hợp pháp của người khác. Dựa vào định nghĩa về thương mại và gian lận đã trình bày phía trên thì “GLTM có thể hiểu một cách đơn giản là những hành vi dối trá, sử dụng các mánh khóe, lừa lọc khác nhau trong lĩnh vực thương mại.
Những hành vi này được thực hiện thông qua các hoạt động mua bán, đầu tư”, chuyển nhượng, kinh doanh, cung ứng dịch vụ… nhằm mục đích thu lợi bất chính. Bất kỳ một đối tượng nào tham gia vào quá trình giao dịch, mua bán đều có thể là nạn nhân hoặc là chủ thể thực hiện hành vi vi phạm thương mại. GLTM thường được coi là một hiện tượng mang tính lịch sử bởi nó xuất hiện từ rất sớm, ngay từ thời điểm việc trao đổi, mua bán hàng hóa trên thị trường 12 được hình thành. Theo thời gian, thị trường ngày càng phát triển và mở rộng, từ những hành vi sơ khai ban đầu, những thủ đoạn, phương pháp đước dụng nhằm thực hiện hành vi gian lận càng tinh vi, khó kiểm soát.
Không chỉ là những hành vi được thực hiện gói gọn trong phạm vi nội bộ mỗi quốc gia, GLTM xuyên quốc gia giờ đây chính là một trong những mối lo ngại hàng đầu của toàn thế giới. Đặc biệt là trong giai đoạn hội nhập này, hoạt động XNK hàng hóa giữa các quốc gia ngày càng được đẩy mạnh, trách nhiệm và vai trò của ngành hải quan trong công cuộc phòng chống GLTM ngày càng trờ nên quan trọng hơn bao giờ hết. Chính vì vậy đã có nhiều cuộc thảo luận được diễn ra liên quan đến vấn đề này. Ngay từ những ngày đầu hoạt động, Tổ chức Hải quan thế giới – WCO với 177 quốc gia thành viên đã đặc biệt quan tâm tới vấn đề này.