Chuyên đề thực tập tốt nghiệp giải pháp chính sách nhà nước nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp phân tích giải pháp chính sách nhà nước khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh.

• Tác giả: Sithixay Phimmasan
• Người hướng dẫn: PGS.TS Đỗ Thị Hải Hà
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Giải pháp chính sách nhà nước khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ
• Loại tài liệu: Chuyên đề thực tập tốt nghiệp

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VE CHÍNH SÁCH KHUYEN KHÍCH DOANH NGHIỆP DAU TƯ ĐỔI MỚI CÔNG NGHỆ
• 1.1. Công nghệ và đổi mới công nghệ
• 1.1.1. Khái niệm công nghệ và vai trò của công nghệ
• 1.1.2. Khái niệm đổi mới công nghệ của doanh nghiệp
• 1.2. Chính sách nhà nước nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ
• 1.2.1. Khái niệm chính sách
• 1.2.2. Nội dung chính sách nhà nước nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ
• 1.2.2.1. Căn cứ xây dựng chính sách nhà nước nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ
• 1.2.2.2. Mục tiêu của chính sách nhà nước nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ
• 1.2.2.3. Chủ thể và đối tượng của chính sách
• 1.2.2.4. Các nguyên tắc thực hiện mục tiêu của chính sách
• 1.2.2.5. Các phân hệ của chính sách nhà nước nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ
• 1.2.2.6. Các yếu tố ảnh hưởng tới chính sách
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CƠ CHẾ CHÍNH SÁCH KHUYẾN KHÍCH DOANH NGHIỆP ĐẦU TƯ ĐỔI MỚI CÔNG NGHỆ GIAI ĐOẠN 2010 - 2013 TẠI VIỆT NAM
• 2.1. Tổng quan chính sách khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ thời gian qua
• 2.2. Nội dung cơ cấu chính sách
• 2.3. Thực trạng thực thi chính sách
• 2.4. Kết quả thực hiện đổi mới công nghệ của các doanh nghiệp 2010-2013
• 2.5. Thực trạng công nghệ và đổi mới công nghệ tại Việt Nam
• 2.6. Hoạt động đổi mới công nghệ của các doanh nghiệp
• 2.7. Đánh giá hiệu quả đầu tư, sử dụng công nghệ
• 2.8. Đánh giá chung
• 2.9. Nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM KHÍCH DOANH NGHIỆP ĐẦU TƯ ĐỔI MỚI CÔNG NGHỆ
• 3.1. Phương hướng để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ trong thời gian tới
• 3.2. Các giải pháp để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ trong thời gian tới
• 3.2.1. Cơ chế chính sách huy động các nguồn vốn cho hoạt động đổi mới công nghệ
• 3.2.1.1. Chính sách huy động vốn ngân sách nhà nước
• 3.2.1.2. Chính sách khuyến khích của nhà nước
• 3.2.1.3. Chính sách huy động các nguồn vốn từ xã hội
• 3.2.2. Thay đổi tư duy trong việc ban hành cơ chế chính sách
• 3.2.3. Nâng cao năng lực nhận thức của doanh nghiệp về đổi mới công nghệ
• 3.2.4. Xây dựng và từng bước hoàn thiện các cơ chế thị trường công nghệ phát triển
• 3.2.5. Điều kiện để thực thi các chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Chính sách khuyến khích đầu tư và đổi mới công nghệ

Chính sách khuyến khích đầu tư là một công cụ quan trọng của nhà nước nhằm thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới công nghệ. Các chính sách này tập trung vào việc hỗ trợ tài chính, tạo điều kiện pháp lý thuận lợi và cung cấp các nguồn lực cần thiết để doanh nghiệp có thể đầu tư vào công nghệ mới. Mục tiêu chính là nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp thông qua việc áp dụng các công nghệ tiên tiến, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Các chính sách này cũng hướng đến việc giảm thiểu rủi ro và tăng tính khả thi của các dự án đầu tư công nghệ.

1.1. Khái niệm và vai trò của công nghệ

Công nghệ được định nghĩa là tập hợp các công cụ, máy móc, kỹ thuật và phương pháp tổ chức nhằm giải quyết vấn đề hoặc cải tiến quy trình sản xuất. Đổi mới công nghệ là quá trình thay thế công nghệ cũ bằng công nghệ mới, hiệu quả hơn, nhằm tăng năng suất và chất lượng sản phẩm. Vai trò của công nghệ trong kinh tế là rất lớn, đặc biệt trong việc thúc đẩy tăng trưởng dài hạn và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

1.2. Chính sách nhà nước hỗ trợ doanh nghiệp

Chính sách nhà nước nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào đổi mới công nghệ bao gồm các biện pháp như hỗ trợ tài chính, giảm thuế, và tạo điều kiện pháp lý thuận lợi. Các chính sách này được xây dựng dựa trên căn cứ lý luận và thực tiễn, phù hợp với hiến pháp và pháp luật. Mục tiêu chung là hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện quy trình sản xuất, giảm thiểu tổn thất xã hội do công nghệ lạc hậu.

II. Thực trạng cơ chế chính sách giai đoạn 2010 2013

Trong giai đoạn 2010-2013, chính sách khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ tại Việt Nam đã được triển khai mạnh mẽ. Mặc dù gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế toàn cầu, nhà nước vẫn nỗ lực ban hành các chính sách hỗ trợ. Các chính sách này tập trung vào việc tăng cường đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, xây dựng tiêu chuẩn quốc gia và thúc đẩy sáng chế. Kết quả là số lượng sáng chế đăng ký bảo hộ đã tăng đáng kể, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

2.1. Tổng quan chính sách

Các chính sách trong giai đoạn này được xây dựng dựa trên Luật Khoa học và Công nghệ và thực trạng nền khoa học công nghệ trong và ngoài nước. Mục tiêu chính là tăng số lượng sáng chế, xây dựng tiêu chuẩn quốc gia và thúc đẩy nghiên cứu cơ bản. Các chính sách này đã tạo ra một môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ mới.

2.2. Kết quả thực hiện

Kết quả thực hiện chính sách trong giai đoạn 2010-2013 cho thấy sự tiến bộ đáng kể trong việc áp dụng công nghệ mới tại các doanh nghiệp. Số lượng sáng chế đăng ký bảo hộ tăng gấp 1,5 lần so với giai đoạn trước. Nhiều doanh nghiệp đã cải thiện quy trình sản xuất, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nhờ vào việc đầu tư vào đổi mới công nghệ.

III. Phương hướng và giải pháp khuyến khích đầu tư công nghệ

Để tiếp tục thúc đẩy đầu tư vào công nghệ, nhà nước cần có các giải pháp cụ thể và hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm việc huy động các nguồn vốn từ ngân sách nhà nước và xã hội, tăng cường hỗ trợ tài chính và tạo điều kiện pháp lý thuận lợi. Bên cạnh đó, cần nâng cao nhận thức của doanh nghiệp về tầm quan trọng của đổi mới công nghệ và xây dựng các cơ chế thị trường công nghệ phát triển.

3.1. Huy động vốn đầu tư

Một trong những giải pháp quan trọng là huy động vốn đầu tư từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm ngân sách nhà nước và các nguồn vốn từ xã hội. Các chính sách hỗ trợ tài chính như giảm thuế, trợ cấp và cho vay ưu đãi sẽ giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận các nguồn vốn cần thiết để đầu tư vào công nghệ mới.

3.2. Nâng cao nhận thức doanh nghiệp

Việc nâng cao nhận thức của doanh nghiệp về đổi mới công nghệ là yếu tố then chốt để thúc đẩy đầu tư. Các chương trình đào tạo, hội thảo và tư vấn sẽ giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về lợi ích của việc áp dụng công nghệ tiên tiến, từ đó tạo động lực để họ đầu tư vào các dự án đổi mới công nghệ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường ngày càng phát triển và hội nhập sâu rộng, đổi mới công nghệ trở thành yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả sản xuất. Giai đoạn 2010-2013 tại Việt Nam chứng kiến nhiều chính sách nhà nước nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ, tuy nhiên hiệu quả thực thi còn nhiều hạn chế. Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, tỷ lệ chi cho nghiên cứu và phát triển (R&D) trong doanh nghiệp tăng từ khoảng 7,7% năm 2010 lên tới 75-89% trong các năm tiếp theo, nhưng tỷ lệ sử dụng công nghệ cao chỉ đạt khoảng 2%, thấp hơn nhiều so với các nước trong khu vực như Thái Lan (30%), Malaysia (51%) và Singapore (73%). Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng cơ chế chính sách khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ, đánh giá hiệu quả đầu tư và đề xuất các giải pháp chính sách phù hợp trong giai đoạn tiếp theo. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các doanh nghiệp tại Việt Nam trong giai đoạn 2010-2013, với ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao năng suất lao động, thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững và hội nhập quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình về đổi mới công nghệ và chính sách công, bao gồm:

• Lý thuyết đổi mới công nghệ: Định nghĩa đổi mới công nghệ là việc thay thế một phần hoặc toàn bộ công nghệ hiện tại bằng công nghệ tiên tiến hơn nhằm tăng năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất. Đổi mới công nghệ được xem là động lực chính thúc đẩy tăng trưởng kinh tế dài hạn theo mô hình Solow.

• Mô hình chính sách công: Chính sách nhà nước được hiểu là tập hợp các quan điểm, mục tiêu và phương thức hành động nhằm tạo động lực cho doanh nghiệp đổi mới công nghệ, bao gồm các phân hệ chính sách về vốn, công nghệ, nhân lực và thủ tục pháp lý.

• Khái niệm về thị trường công nghệ: Thị trường công nghệ là nơi diễn ra các hoạt động mua bán, chuyển giao công nghệ, được điều chỉnh bởi khung pháp lý và các cơ chế hỗ trợ nhằm thúc đẩy sự phát triển khoa học công nghệ trong doanh nghiệp.

Các khái niệm chính bao gồm: công nghệ, đổi mới công nghệ, chính sách khuyến khích, thị trường công nghệ, và năng lực đổi mới của doanh nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định lượng và định tính:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thống kê từ Tổng cục Thống kê Việt Nam về chi phí đầu tư R&D, tỷ lệ sử dụng công nghệ cao, doanh thu thuần của doanh nghiệp theo khu vực và ngành nghề trong giai đoạn 2010-2013; các văn bản pháp luật liên quan như Luật Khoa học và Công nghệ (2000), Luật Tổ chức Chính phủ (1992, 2001), các quyết định của Thủ tướng Chính phủ về chiến lược phát triển khoa học công nghệ.

• Phương pháp phân tích: Phân tích số liệu thống kê để đánh giá thực trạng đầu tư đổi mới công nghệ; phân tích nội dung các chính sách nhà nước; so sánh hiệu quả đầu tư giữa các khu vực kinh tế và ngành nghề; đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả chính sách.

• Timeline nghiên cứu: Tập trung phân tích giai đoạn 2010-2013, với việc thu thập, xử lý và đánh giá dữ liệu trong khoảng thời gian này nhằm phản ánh chính xác thực trạng và hiệu quả chính sách.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các doanh nghiệp được khảo sát trong các báo cáo của Tổng cục Thống kê, với phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có phân tầng nhằm đảm bảo tính đại diện cho các khu vực và ngành nghề.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ đầu tư R&D tăng nhưng chưa đồng đều: Tỷ lệ chi cho nghiên cứu và phát triển trong doanh nghiệp tăng từ 7,7% năm 2010 lên 75-89% trong các năm 2011-2012. Tuy nhiên, tỷ lệ chi cho đổi mới công nghệ doanh nghiệp lại giảm tương ứng, cho thấy sự chuyển dịch trong cơ cấu đầu tư.

2. Chênh lệch đầu tư giữa các khu vực kinh tế: Khối doanh nghiệp tư nhân trong nước có sự tăng trưởng lớn về lượng và tỷ lệ đầu tư đổi mới công nghệ, trong khi khối FDI giảm nhẹ và khối doanh nghiệp nhà nước biến động không nhiều. Tổng nguồn vốn đầu tư đổi mới công nghệ năm 2012 cho thấy doanh nghiệp tư nhân chiếm tỷ trọng ngày càng cao.

3. Hiệu quả đầu tư phản ánh qua doanh thu thuần: Doanh thu thuần của doanh nghiệp theo khu vực kinh tế có sự chuyển dịch tỷ lệ thuận với mức đầu tư đổi mới công nghệ. Doanh thu của khối doanh nghiệp tư nhân tăng rõ rệt trong khi khối FDI giảm nhẹ, phản ánh hiệu quả đầu tư đổi mới công nghệ khác biệt giữa các thành phần kinh tế.

4. Chênh lệch đầu tư theo ngành kinh tế: Khu vực công nghiệp - xây dựng chiếm tỷ lệ đầu tư đổi mới công nghệ cao nhất (50-65%), tiếp theo là thương mại dịch vụ (25-50%), trong khi khu vực nông - lâm - thủy sản chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ (3-7%), cho thấy sự kém hấp dẫn và hạn chế đầu tư đổi mới công nghệ trong lĩnh vực này.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của thực trạng trên bao gồm hạn chế về nguồn lực tài chính, trình độ quản lý và năng lực công nghệ của doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ. Việc doanh nghiệp chưa có chiến lược đầu tư khoa học công nghệ rõ ràng, phụ thuộc nhiều vào hỗ trợ ngân sách nhà nước và tín dụng ưu đãi, làm giảm tính chủ động trong đổi mới công nghệ. Bên cạnh đó, thủ tục hành chính phức tạp, thị trường công nghệ chưa phát triển hoàn chỉnh và sự thiếu liên kết giữa các trung tâm nghiên cứu với doanh nghiệp cũng là những rào cản lớn.

So sánh với các quốc gia trong khu vực, tỷ lệ sử dụng công nghệ cao của Việt Nam chỉ đạt khoảng 2%, thấp hơn nhiều so với Thái Lan (30%), Malaysia (51%) và Singapore (73%), dẫn đến năng suất lao động thấp và khả năng cạnh tranh hạn chế. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ chi đầu tư R&D theo khu vực và ngành nghề, cũng như biểu đồ doanh thu thuần phản ánh hiệu quả đầu tư đổi mới công nghệ.

Kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò quan trọng của chính sách nhà nước trong việc tạo động lực và hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, đồng thời chỉ ra những điểm yếu cần khắc phục để nâng cao hiệu quả chính sách trong giai đoạn tiếp theo.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường hỗ trợ vốn trọng điểm cho doanh nghiệp vừa và nhỏ: Nhà nước cần tập trung nguồn lực hỗ trợ tài chính có trọng điểm và lộ trình rõ ràng, ưu tiên doanh nghiệp vừa và nhỏ - nhóm chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế nhưng gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận vốn đổi mới công nghệ. Thời gian thực hiện ưu tiên trong 5 năm tới, do Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với Ngân hàng Nhà nước triển khai.

2. Xây dựng môi trường kinh doanh và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ: Tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục hành chính, phát triển hạ tầng kỹ thuật, hệ thống thông tin và dịch vụ hỗ trợ thị trường công nghệ nhằm thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới công nghệ toàn diện. Chủ thể thực hiện là các cơ quan quản lý nhà nước các cấp, với kế hoạch triển khai liên tục và đánh giá định kỳ hàng năm.

3. Đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức doanh nghiệp: Tổ chức các chương trình đào tạo, hội thảo, truyền thông để nâng cao năng lực nhận thức và tư duy đổi mới công nghệ cho doanh nghiệp, giúp họ chủ động tiếp cận và ứng dụng công nghệ mới. Thời gian thực hiện trong 3 năm đầu, do Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với các hiệp hội doanh nghiệp thực hiện.

4. Hoàn thiện khung pháp lý và cơ chế thị trường công nghệ: Rà soát, sửa đổi và bổ sung các văn bản pháp luật liên quan đến sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ, đồng thời xây dựng cơ chế giám sát, đánh giá hiệu quả chính sách nhằm tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh và minh bạch. Chủ thể thực hiện là Bộ Tư pháp, Bộ Khoa học và Công nghệ, với lộ trình hoàn thiện trong 2 năm.

5. Khuyến khích doanh nghiệp lớn phát triển năng lực R&D nội bộ: Nhà nước cần có chính sách ưu đãi, hỗ trợ doanh nghiệp lớn đầu tư nghiên cứu phát triển công nghệ, tạo động lực cho họ trở thành trung tâm đổi mới công nghệ và cung cấp sản phẩm công nghệ cho thị trường. Thời gian thực hiện trong 5 năm, do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách nhà nước: Giúp hiểu rõ thực trạng và hiệu quả các chính sách khuyến khích đổi mới công nghệ, từ đó xây dựng và điều chỉnh chính sách phù hợp hơn với thực tiễn.

2. Doanh nghiệp vừa và nhỏ: Nhận diện các rào cản và cơ hội trong đầu tư đổi mới công nghệ, từ đó có chiến lược phát triển và tiếp cận các chính sách hỗ trợ hiệu quả.

3. Các tổ chức nghiên cứu và đào tạo: Tham khảo để phát triển chương trình đào tạo, nghiên cứu phù hợp với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và thị trường công nghệ.

4. Các nhà đầu tư và tổ chức tài chính: Hiểu rõ bối cảnh đầu tư đổi mới công nghệ tại Việt Nam, từ đó có chiến lược hỗ trợ tài chính và hợp tác hiệu quả với doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao doanh nghiệp Việt Nam đầu tư đổi mới công nghệ còn thấp?
   Doanh nghiệp gặp nhiều rào cản như hạn chế về nguồn lực tài chính, trình độ quản lý, thủ tục hành chính phức tạp và thiếu thông tin về công nghệ mới. Ví dụ, tỷ lệ sử dụng công nghệ cao chỉ khoảng 2%, thấp hơn nhiều so với các nước trong khu vực.

2. Chính sách nhà nước đã hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ như thế nào?
   Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách ưu đãi về thuế, tín dụng ưu đãi, xây dựng hạ tầng kỹ thuật và khung pháp lý nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp đổi mới công nghệ, đồng thời tổ chức các chương trình trọng điểm quốc gia về khoa học công nghệ.

3. Doanh nghiệp vừa và nhỏ có được ưu tiên trong chính sách không?
   Có, doanh nghiệp vừa và nhỏ được xác định là nhóm ưu tiên do nguồn lực hạn chế và mức độ rủi ro cao khi đầu tư đổi mới công nghệ, do đó cần được hỗ trợ tài chính và kỹ thuật trọng điểm.

4. Làm thế nào để nâng cao nhận thức đổi mới công nghệ trong doanh nghiệp?
   Thông qua các chương trình đào tạo, hội thảo, truyền thông và hỗ trợ tư vấn chuyên môn, giúp doanh nghiệp hiểu rõ lợi ích và cách thức áp dụng công nghệ mới vào sản xuất kinh doanh.

5. Vai trò của thị trường công nghệ trong đổi mới công nghệ là gì?
   Thị trường công nghệ tạo điều kiện cho hoạt động mua bán, chuyển giao công nghệ diễn ra minh bạch, hiệu quả, giúp doanh nghiệp tiếp cận nhanh chóng các công nghệ tiên tiến, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh.

Kết luận

• Chính sách nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ, góp phần nâng cao năng suất và khả năng cạnh tranh của nền kinh tế.
• Thực trạng đầu tư đổi mới công nghệ tại Việt Nam giai đoạn 2010-2013 còn nhiều hạn chế, đặc biệt là tỷ lệ sử dụng công nghệ cao thấp và sự chênh lệch giữa các khu vực kinh tế, ngành nghề.
• Các nguyên nhân chủ yếu bao gồm hạn chế về nguồn lực tài chính, trình độ quản lý, thủ tục hành chính và nhận thức của doanh nghiệp.
• Đề xuất các giải pháp trọng điểm tập trung vào hỗ trợ vốn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao nhận thức và xây dựng môi trường kinh doanh thuận lợi.
• Tiếp tục theo dõi, đánh giá và điều chỉnh chính sách nhằm đảm bảo tính khả thi và hiệu quả trong giai đoạn phát triển tiếp theo.

Hành động tiếp theo: Các cơ quan quản lý nhà nước cần triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời doanh nghiệp cần chủ động nâng cao năng lực đổi mới công nghệ để tận dụng tối đa các chính sách hỗ trợ. Để biết thêm chi tiết và cập nhật chính sách mới, độc giả được khuyến khích tham khảo các văn bản pháp luật và báo cáo chuyên ngành liên quan.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VE CHÍNH SÁCH KHUYEN KHÍCH DOANH NGHIỆP ĐÀU TƯ ĐỎI MỚI CÔNG NGHỆ 1.1 Công nghệ và déi mới công nghệ 1.1 Khái niệm công nghệ và vai trò của công nghệ Công nghệ là sự tạo ra, sự biến đổi, việc sử dụng, và kiến thức về các công cụ, máy móc, kỹ thuật, kỹ năng nghề nghiệp, hệ thống, và phương pháp tổ chức, nhằm giải quyết một vấn đề, cải tiến một giải pháp đã ton tại, đạt một mục đích, hay thực hiện một chức năng cụ thể. Công nghệ cũng có thể chỉ đến một tập hợp những công cụ như vậy, bao gồm máy móc, những sự sắp xếp, hay những quy trình. Công nghệ ảnh hưởng đáng kể lên khả năng kiểm soát và thích nghi của con người cũng như của những động vật khác vào môi trường tự nhiên của mình. Vai trò của công nghệ Sử dụng nhân lực có kỹ năng và kiến thức cao hơn, hoặc do cải tiến và đổi mới công nghệ.SOLOW, sự phát triển công nghệ thúc day tăng trưởng kinh tế trong dài hạn.

báo cáo “ technology in the national interest” (1996) của hội đồng khoa học và công nghệ quốc gia Hoa kỳ nhắn mạnh công nghệ là động lực của tăng trưởng kinh tế và thành quả của các công ty — góp phần vào tăng trưởng kinh tế, có liên quan chặt chẽ với việc sử dụng công nghệ. Do vậy, chính phủ đã thực hiện các biện pháp nằm hỗ trợ cho phát triển công nghệ : SV: Sithixay phimmasan Lớp: Quan lý kinh tế 52A Chuyên dé thực tập tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Đỗ Thị Hải Hà e Hỗ trợ trực tiếp cho nghiên cứu và phát triển và thương mại hóa cong nghệ. Sự phát triển của công nghệ thông tin còn kéo theo một tác động quan trọng khác là phổ biến một mô hình tổ chức sản xuất mới. vai trò quan trọng của việc sử dụng công nghệ thông tin thể hiện ở một tỷ lệ đầu tư của các doanh nghiệp được tổ chức lại lao động, những lại giảm năng xuất chung của các yếu tổ sản xuất của những doanh nghiệp không tổ chức lại lao động thi đó sẽ là một công cụ tốt để doanh nghiệp phát huy tối đa năng lực của mình.

Nhưng chỉ có một số trong đó phát huy được hiệu quả. Đây chính là biểu hiện của nghịch SOLOW. Xét về mặt công nghệ, doanh nghiệp có thể tạo được lợi thể canh tranh khi sử dụng AMT (Advanced manufacturing Technologies). Sau đây là đặc điểm của một số công nghệ thuộc AMT.

- Tự động hóa văn phòng (OA): có thê được xem là tự động hóa các quá trình của văn phòng bằng các công nghệ thích hợp. tự động hóa văn phòng cho phép. - Thiết kế có sự trợ giúp của máy tính (Computer Aided Design) — CAD): Mục tiêu của CAD là tự đồng hóa từng bước, tiến tới tự động hóa cao trong thiết kế sản phẩm. Lợi ích của CAD.

- Chế tạo được sự trỏ giúp của máy tính (Computer Aided Manufacturing — CAM): mô phỏng quá trình chế tao, lập trình chế tạo sản phẩm trên các máy công cụ tự động (Computer Numercal control - CNC. Ưu điểm của CAM. - Công nghệ nhóm (GT) : là một khái niệm sản xuất khi các chỉ tiết được gia công theo nhóm dựa vào và đặc tính kết cấu hoặc qui trình công nghệ. GT cho phép.

- Hệ thông chế tạo linh hoạt (Flexible Manufacturing system — FMS): SV: Sithixay phimmasan Lớp: Quan lý kinh tế 52A Chuyên dé thực tập tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Đỗ Thị Hải Hà là hệ thống có trình độ tự động hóa cao, được sử dụng để chế tạo nhiều loại chỉ tiết. FMS bao gồm các máy CNC, robot, hệ thống cung cấp chương trình điều khiến toàn bộ công việc .12 Khái niệm déi mới công nghệ của doanh nghiệp Đổi mới công nghệ là việc thay thế một phần chính hay toàn bộ công nghệ đang sử dụng bằng một công nghệ khác tiên tiến hơn, hiệu quả hơn. Đổi mới công nghệ có thể nhằm tăng năng suất, chất lượng, hiệu quả của quá trình sản xuất hoặc có thể nhằm tạo ra một sản phẩm, dịch vụ mới phục vụ thị trường. Đổi mới công nghệ của doanh nghiệp là việc doanh nghiệp thay thế một phần chính hay toàn bộ công nghệ đang sử dụng bằng một công nghệ khác tiên tiến hơn,hiệu quả hơn nhằm tăng năng suất,chất lượng,hiệu quả của quá trình sản xuất hoặc có thể nhằm tạo ra một sản phẩm,dịch vụ mới phục vụ thị trường.

Chính sách nhà nước nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đối mới công nghệ 1. Khái niệm chính sách Chính sách là phương thức hành động được một chủ thể khẳng định và thực hiện nhằm giải quyết những van dé lặp đi lặp lại. Chính sách nhà nước nhằm khuyến khích doanh nghiépdau tư đổi mới công nghệ là tổng thể của quan điểm phát triển, những mục tiều và phương thức cơ bản dé thực hiện mục tiều nhằm giúp các doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ. Những chính sách này phải đảm bảo đủ dé tạo động lực cho các doanh nghiệp tiến hành đổi mới công nghệ như hỗ trợ kinh phí đổi mới, tạo điệu kiện về pháp lý, thu tục thuận lợi cho quá trình đổi mới công ngh.

SV: Sithixay phimmasan Lớp: Quan lý kinh tế 52A Chuyên dé thực tập tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Đỗ Thị Hải Hà 1. Nội dung chính sách nhà nước nhằm khuyên khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ. Các chính sách kinh tế thường có các vai trò khác nhau nên nội dung cụ thể từng chính sách khác nhau, nhưng chung quy tất cả đều có các nội dung sau: 1. Căn cứ xây dựng chính sách nha nước nhăm khuyên khích doanh nghiệp dau tư đổi mới công nghệ.

Các chính sách nhà nước nhằm khuyên khích của các doanh nghiệp đổi mới công nghệ thường được xây dựng trên cơ sở lý luận và thực tiễn, phù hợp với hiến pháp và pháp luật nước đó. Trong một văn bản chính sách, căn cứ chính sách thường được nêu ra rõ ràng và đặt ở đầu tiên của chính sách. Căn cứ thực tiễn xuất phát từ việc phân tích tình hình thực tiến thực trang công nghệ tại doanh nghiệp đề tư do đưa ra hướng đổi mới công nghệ. Mục tiêu của chính sách nhà nước nhằm khuyến khích doanh nghiệp dau tư đổi mới công nghệ.

Mỗi chính sách được xây dựng nhằm thực hiện các mục tiêu của mình nhưng đều đóng góp vào việc thực hiện mục tiêu chung, mục tiêu tối cao. Mục tiểu tối cao Mục tiều tối cao của chính sách nhà nước nhăm khuyên khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ là nhằm mục tiều đổi mới toàn diện nền công nghệ sản xuất trong nước. Mục tiêu chung. Mục tiêu chung của chính sách nhà nước nhằm khuyên khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ là hỗ trợ doanh nghệp đổi mới công nghệ dé hoàn thiện quy trình sản xuất trong doanh nghiệp, đêm lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần giảm tốt thất xã hội do công nghệ lạc hậu.

Mục tiêu riêng của chính sách. SV: Sithixay phimmasan Lớp: Quan lý kinh tế 52A Chuyên dé thực tập tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Đỗ Thị Hải Hà Trong mọi thời kỳ nhất định, mục tiêu riêng của chính sách nhà nước nhằm khuyên khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ sẽ bao gồm những mục tiêu khác nhau. Song tất cả những mục tiêu riêng đều bao gồm : - Mục tiêu đài hạn : Trong dai han, công nghệ của công ty được đổi mối đạt mục tiêu như thể nào ? - Mục tiêu trung han và ngắn hạn cũng phải trả lời câu hỏi đó. Và nền công nghệ mới mà doanh nghiệp hướng tới là gì ? - Mục tiêu tăng năng suất sản xuất nhờ sự đổi mới công nghệ đó.

Chủ thể và đối tượng của chính sách Chủ thể của chính sách nhà nước nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ là nhà nước, cụ thé là các cơ quan nhà nước như các bộ, các ngành, các sở, phòng. Người đó thắm quyền quyết định chính sách là bộ kế hoạch và đầu tư, Thủ tướng chính phủ người chịu trách nhiệm thực thi chính sách, chịu trách nhiệm đổi với những hành động chính sách cụ thể, người giám sát đánh gia chính sách là bộ kế hoạch và đầu tư, Sở kế hoạch và đầu tư, Phòng kế hoạch và đầu tư, liên quan đến đổi tượng được thụ hưởng chính sách. Đổi tượng của chính sách nhà nước nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ là các doanh nghiệp ở Việt Nam hệ thống công nghệ đã cũ, lạc hậu nhưng chưa đủ điều kiện nên chưa muốn đổi mới công nghệ. Các nguyên tắc thực hiện mục tiêu của chính sách Nguyên tắc thực hiện mục tiêu của chính sách nhà nước nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ là - Đảm bảo công khai, minh bạch, công bằng.

- Đảm bảo hài hòa lợi ích, mới công nghệ giữa doanh nghiệp và xã hội,người dân. SV: Sithixay phimmasan Lớp: Quan lý kinh tế 52A Chuyên dé thực tập tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Đỗ Thị Hải Hà - Dam bảo thực hiện đúng các mục tiêu của chính sách. - Phải xác định đúng, đủ đổi tượng thu hưởng chính sách tránh những gian hạn dé là đồi tượng thụ hướng chính sách. - Dam bảo cân đổi ngân sách nhà nước cho các mục tiêu khác của nền kinh tế.

Các phân hệ của chính sách nhà nước nhằm khuyến khích doanh nghiệp dau tư đổi mới công nghệ. Chính sách nhà nước nhằm khuyên khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ gồm các phân hệ là : > Chính sách về vốn. > Chinh sách về công nghệ. > Chính sách nhân lực.

> Chính sách về thú tục pháp lý. Các phân hệ này được xây dựng đựa vào đổi tượng của chính sách. Đối với giải pháp của các chính sách kinh tế - xã hội, chúng được phân thành các nhóm công cụ cơ bản như sau: 1.Các công cụ về kinh tế: hệ thống chính sách, ngân sách đòn bẩy, thuế, lãi suất, giá cả, tiền lương, bảo hiểm và tỷ giá hồi đoái,.Các công cụ về hành chính - tổ chức bao gồm: - Các công cụ tổ chức như mô hình tổ chức, cơ cấu tổ chức, đội ngũ cán bộ nhân viên. - Các công cụ hành chính là các kế hoạch, quy hoạch của Nhà nước và hề thống các văn bản quy phạm Pháp luật.Các công cụ tâm lý, giáo dục là hệ thống thông tin đại chúng, hệ thống thông tin chuyên ngành, hệ thống giáo dục, hệ thống tô chức chính trị, đoàn thể, xã hội, công việc.Các công nghệ hiện tại mà doanh nghiệp hướng tới.

SV: Sithixay phimmasan Lớp: Quan lý kinh tế 52A Chuyên dé thực tập tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Đỗ Thị Hải Hà 1. Các yếu tổ ánh hướng tới chính sách.