Luận văn tốt nghiệp: Giải pháp phát triển sản xuất na la hiên bền vững tại huyện Võ Nhai, Thái ...

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp giải pháp phát triển sản xuất na la hiên theo hướng bền vững trên địa bàn huyện, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải

• Tác giả: Mai Anh Tuấn
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Tâm
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Giải Pháp Phát Triển Sản Xuất Na La Hiên Theo Hướng Bền Vững Trên Địa Bàn Huyện Võ Nhai, Tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học hoặc thực tiễn
• 2. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
• 2.1. Cơ sở lý luận của đề tài
• 2.1.1. Cơ sở lý luận về phát triển bền vững
• 2.1.1.1. Khái niệm về phát triển bền vững
• 3. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 4.1. Phương pháp nghiên cứu
• 5. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 5.1. Thực trạng phát triển sản xuất na La Hiên trên địa bàn huyện Võ Nhai
• 5.2. Thực trạng sản xuất và phát triển cây ăn quả tỉnh Thái Nguyên và huyện Võ Nhai
• 5.3. Đặc điểm tình hình trồng na La Hiên của huyện Võ Nhai
• 5.4. Diện tích sản xuất và sản lượng na La Hiên tại huyện Võ Nhai
• 5.5. Tình hình tiêu thụ na La Hiên
• 5.6. Đặc điểm các hộ sản xuất na La Hiên trên địa bàn huyện Võ Nhai
• 5.7. Thực trạng sản xuất na La Hiên theo hướng bền vững
• 5.8. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển cây Na theo hướng bền vững ở huyện Võ Nhai
• 5.9. Phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức khi phát triển cây na trên địa bàn
• 5.10. Giải pháp phát triển sản xuất na La Hiên theo hướng bền vững trên địa bàn huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên
• 5.10.1. Quan điểm, định hướng, mục tiêu phát triển cây ăn quả nói chung và cây na nói riêng
• 5.10.2. Một số giải pháp phát triển cây na La Hiên trên địa bàn huyện Võ Nhai theo hướng bền vững
• 6. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về sản xuất na La Hiên tại Võ Nhai

Sản xuất na la tại huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên đã trở thành một trong những ngành kinh tế chủ lực, đóng góp vào sự phát triển kinh tế địa phương. Huyện Võ Nhai có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho việc trồng cây ăn quả, đặc biệt là cây na. Diện tích trồng na La Hiên hiện nay đạt khoảng 231 ha, với sản lượng hàng năm đạt trên 3.000 tấn. Tuy nhiên, sản xuất na vẫn gặp nhiều thách thức như chất lượng giống, kỹ thuật canh tác và thị trường tiêu thụ. Việc phát triển sản xuất na theo hướng bền vững là cần thiết để nâng cao giá trị kinh tế và bảo vệ môi trường. Theo nghiên cứu, việc áp dụng công nghệ sản xuất hiện đại và các biện pháp bảo vệ môi trường sẽ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường.

1.1. Tình hình sản xuất na La Hiên

Thực trạng sản xuất na la tại huyện Võ Nhai cho thấy sự phát triển mạnh mẽ trong những năm qua. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết như năng suất chưa ổn định và chất lượng sản phẩm chưa đồng đều. Các hộ nông dân gặp khó khăn trong việc tiếp cận công nghệ mới và thị trường tiêu thụ. Để phát triển bền vững, cần có sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương trong việc xây dựng cơ sở hạ tầng và phát triển thị trường tiêu thụ. Việc áp dụng các biện pháp bảo vệ môi trường và phát triển nông nghiệp bền vững sẽ giúp nâng cao giá trị sản phẩm và cải thiện đời sống của người dân.

II. Các giải pháp phát triển bền vững cho sản xuất na

Để phát triển sản xuất na la theo hướng bền vững, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần nâng cao chất lượng giống cây trồng và áp dụng công nghệ sản xuất hiện đại. Việc này không chỉ giúp tăng năng suất mà còn cải thiện chất lượng sản phẩm. Thứ hai, cần xây dựng hệ thống tiêu thụ sản phẩm hiệu quả, bao gồm việc mở rộng thị trường và xây dựng thương hiệu cho sản phẩm na La Hiên. Thứ ba, cần có các chính sách hỗ trợ từ chính quyền địa phương nhằm cải thiện cơ sở hạ tầng và tạo điều kiện thuận lợi cho nông dân trong việc sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Cuối cùng, việc nâng cao nhận thức của người dân về phát triển bền vững và bảo vệ môi trường cũng là một yếu tố quan trọng trong quá trình phát triển sản xuất na.

2.1. Nâng cao chất lượng giống và công nghệ sản xuất

Việc nâng cao chất lượng giống cây trồng là một trong những yếu tố quyết định đến năng suất và chất lượng sản phẩm. Cần nghiên cứu và phát triển các giống na mới có khả năng chống chịu tốt với điều kiện khí hậu và sâu bệnh. Đồng thời, áp dụng công nghệ sản xuất hiện đại như tưới tiêu thông minh, phân bón hữu cơ và biện pháp canh tác bền vững sẽ giúp cải thiện năng suất và chất lượng sản phẩm. Các hộ nông dân cần được đào tạo và hướng dẫn về kỹ thuật sản xuất để nâng cao hiệu quả sản xuất.

III. Đánh giá tác động của sản xuất na đến kinh tế địa phương

Sản xuất na la không chỉ góp phần vào việc nâng cao thu nhập cho người dân mà còn tạo ra nhiều việc làm cho lao động địa phương. Theo thống kê, mỗi hộ trồng na có thể thu nhập từ 200 đến 400 triệu đồng mỗi năm, góp phần cải thiện đời sống và phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, để sản xuất na thực sự bền vững, cần có sự kết hợp giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Việc áp dụng các biện pháp bảo vệ môi trường trong sản xuất sẽ giúp duy trì nguồn tài nguyên thiên nhiên và đảm bảo sức khỏe cho cộng đồng.

3.1. Tác động kinh tế và xã hội

Sản xuất na la đã tạo ra một nguồn thu nhập ổn định cho nhiều hộ gia đình tại huyện Võ Nhai. Điều này không chỉ giúp cải thiện đời sống mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế chung của địa phương. Tuy nhiên, cần phải chú ý đến các vấn đề xã hội như việc làm và an sinh xã hội cho người dân. Việc phát triển sản xuất na cần gắn liền với các chương trình phát triển cộng đồng, nhằm đảm bảo rằng mọi người dân đều được hưởng lợi từ sự phát triển này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sản xuất nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế Việt Nam, chiếm trên 50% GDP ngành nông nghiệp. Huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên, với diện tích tự nhiên 84.510,41 ha và mật độ dân số thấp 73 người/km², có điều kiện địa hình đồi núi phức tạp, không thuận lợi cho sản xuất lúa nước nhưng lại rất tiềm năng phát triển cây ăn quả, đặc biệt là cây na La Hiên. Diện tích trồng na La Hiên đạt khoảng 231 ha, sản lượng hàng năm trên 3.000 tấn, mang lại doanh thu khoảng 77 tỷ đồng, tạo thu nhập bình quân 200-250 triệu đồng/năm cho nhiều hộ dân, có hộ đạt tới 400 triệu đồng/năm.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng sản xuất na La Hiên theo hướng bền vững trên địa bàn huyện Võ Nhai, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển bền vững, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế, bảo vệ môi trường và cải thiện đời sống xã hội. Nghiên cứu tập trung trong giai đoạn 2017-2020 tại xã La Hiên, huyện Võ Nhai, với phạm vi đánh giá ba khía cạnh kinh tế, xã hội và môi trường trong sản xuất na.

Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc khai thác tiềm năng cây na La Hiên, góp phần phát triển kinh tế nông thôn, giảm nghèo bền vững và bảo vệ môi trường sinh thái vùng đồi núi. Đồng thời, kết quả nghiên cứu hỗ trợ hoạch định chính sách phát triển nông nghiệp bền vững tại địa phương và mở rộng mô hình cho các vùng tương tự.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên lý thuyết phát triển bền vững, bao gồm ba trụ cột chính: kinh tế, xã hội và môi trường. Phát triển bền vững được hiểu là quá trình thỏa mãn nhu cầu hiện tại mà không làm ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai. Trong nông nghiệp, phát triển bền vững đòi hỏi tăng trưởng kinh tế ổn định, đảm bảo an sinh xã hội và bảo vệ môi trường tự nhiên.

Lý thuyết phát triển nông nghiệp bền vững nhấn mạnh việc sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, nâng cao hiệu quả sản xuất, đảm bảo thu nhập ổn định cho người nông dân và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất na bao gồm: lao động, điều kiện tự nhiên, vốn đầu tư, khoa học công nghệ và chính sách pháp luật của Nhà nước.

Ba khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu là:

• Phát triển bền vững về kinh tế: Tăng trưởng kinh tế ổn định, chuyển dịch cơ cấu kinh tế hợp lý, nâng cao năng suất lao động.
• Phát triển bền vững về xã hội: Tạo việc làm, nâng cao thu nhập, giảm nghèo và đảm bảo an sinh xã hội.
• Phát triển bền vững về môi trường: Bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, giảm ô nhiễm, sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hợp lý.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp và sơ cấp. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các cơ quan quản lý địa phương, báo cáo ngành và các tài liệu nghiên cứu liên quan. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát điều tra kinh tế hộ với mẫu 254 hộ trồng na tại xã La Hiên, sử dụng phương pháp chọn mẫu kết hợp ngẫu nhiên và điển hình.

Phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả, so sánh và phân tích SWOT để đánh giá thực trạng và các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất na. Số liệu được xử lý bằng phần mềm Microsoft Excel và SPSS để tính toán các chỉ tiêu kinh tế, xã hội và môi trường.

Thời gian nghiên cứu tập trung trong giai đoạn 2017-2020, với số liệu điều tra thực trạng sản xuất na năm 2020 và số liệu thống kê ngành từ 2017 đến 2019. Phương pháp đánh giá nhanh nông thôn có sự tham gia của người dân (PRA) và phỏng vấn chuyên gia cũng được áp dụng để thu thập thông tin định tính.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng sản xuất na La Hiên: Diện tích trồng na La Hiên đạt 231 ha, sản lượng trên 3.000 tấn/năm, doanh thu khoảng 77 tỷ đồng/năm. Thu nhập bình quân của hộ trồng na từ 200 đến 250 triệu đồng/năm, có hộ đạt 400 triệu đồng/năm. Mật độ trồng đạt 550-600 cây/ha, năng suất trung bình khoảng 90 tạ/ha.

2. Hiệu quả kinh tế: Giá trị sản xuất cây na đạt 138 triệu đồng/ha/năm, cao hơn nhiều so với các cây ăn quả khác như nhãn (63 triệu đồng/ha/năm) và bưởi (136 triệu đồng/ha/năm). Tỷ suất thu nhập hỗn hợp theo chi phí trung gian đạt mức tích cực, cho thấy hiệu quả kinh tế của cây na trong điều kiện sản xuất hiện tại.

3. Nhân tố ảnh hưởng: Nhóm nhân tố thị trường được đánh giá có ảnh hưởng lớn nhất đến phát triển sản xuất na bền vững, tiếp theo là vốn đầu tư, khoa học công nghệ và chính sách pháp luật. Điều kiện tự nhiên và lao động cũng đóng vai trò quan trọng nhưng có phần hạn chế do địa hình đồi núi và trình độ dân trí còn thấp.

4. Thách thức và hạn chế: Hệ thống cơ sở hạ tầng như đường giao thông, kênh mương tưới tiêu chưa đồng bộ; kỹ thuật sản xuất và giống cây còn hạn chế; thị trường tiêu thụ chủ yếu qua trung gian, chưa xây dựng được thương hiệu mạnh; áp dụng công nghệ bảo quản và chế biến còn yếu.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy cây na La Hiên có tiềm năng phát triển kinh tế cao, góp phần nâng cao thu nhập và giảm nghèo cho người dân địa phương. So sánh với các vùng trồng na khác như Chi Lăng, Lạng Sơn, sản xuất na La Hiên còn nhiều dư địa để cải thiện về kỹ thuật canh tác và tổ chức sản xuất.

Việc tập trung phát triển theo hướng bền vững cần chú trọng đồng bộ ba trụ cột kinh tế, xã hội và môi trường. Ví dụ, áp dụng quy trình VietGAP giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, bảo vệ môi trường đất đai và sức khỏe người lao động. Các biểu đồ so sánh năng suất, thu nhập và chi phí đầu tư giữa các vùng trồng na có thể minh họa rõ nét hiệu quả và tiềm năng phát triển.

Ngoài ra, việc xây dựng thương hiệu “Na La Hiên” và phát triển thị trường tiêu thụ ổn định là yếu tố then chốt để nâng cao giá trị sản phẩm và khả năng cạnh tranh. Kinh nghiệm từ các mô hình hợp tác xã và liên kết sản xuất tiêu thụ tại các địa phương khác cũng là bài học quý giá cho huyện Võ Nhai.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đầu tư cơ sở hạ tầng: Nâng cấp hệ thống đường giao thông liên xã, kênh mương tưới tiêu nhằm giảm chi phí sản xuất và tăng khả năng tiếp cận thị trường. Thời gian thực hiện trong 3-5 năm, chủ thể là UBND huyện phối hợp với các sở ngành liên quan.

2. Phát triển giống và kỹ thuật canh tác: Áp dụng quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, đầu tư nghiên cứu và nhân giống cây na chất lượng cao, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Thời gian triển khai liên tục, chủ thể là các trung tâm nghiên cứu nông nghiệp và các hộ nông dân.

3. Xây dựng và phát triển thương hiệu: Hỗ trợ xây dựng nhãn hiệu tập thể “Na La Hiên”, phát triển hệ thống truy xuất nguồn gốc, quảng bá sản phẩm trên thị trường trong và ngoài tỉnh. Chủ thể là các tổ chức hợp tác xã, doanh nghiệp và chính quyền địa phương.

4. Mở rộng thị trường tiêu thụ: Ký kết hợp đồng tiêu thụ với các doanh nghiệp, siêu thị lớn, phát triển kênh phân phối hiện đại và chế biến sâu để tăng giá trị gia tăng. Thời gian thực hiện trong 2-4 năm, chủ thể là các doanh nghiệp và hợp tác xã.

5. Nâng cao trình độ lao động và quản lý: Tổ chức tập huấn kỹ thuật, quản lý sản xuất và bảo vệ môi trường cho người dân, nâng cao nhận thức về phát triển bền vững. Chủ thể là các cơ quan khuyến nông và chính quyền địa phương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Người nông dân trồng na: Nắm bắt các giải pháp kỹ thuật, quản lý sản xuất và phát triển thị trường để nâng cao hiệu quả kinh tế và bền vững trong sản xuất.

2. Các nhà quản lý địa phương: Sử dụng kết quả nghiên cứu để hoạch định chính sách phát triển nông nghiệp bền vững, đầu tư cơ sở hạ tầng và hỗ trợ thị trường tiêu thụ.

3. Các tổ chức hợp tác xã và doanh nghiệp: Áp dụng mô hình liên kết sản xuất tiêu thụ, xây dựng thương hiệu và phát triển sản phẩm chế biến sâu nhằm tăng giá trị gia tăng.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành kinh tế nông nghiệp: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển bền vững cây ăn quả vùng đồi núi.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cây na La Hiên được chọn phát triển theo hướng bền vững?
   Cây na La Hiên có tiềm năng kinh tế cao, phù hợp với điều kiện tự nhiên địa phương, giúp nâng cao thu nhập cho người dân và góp phần bảo vệ môi trường sinh thái vùng đồi núi.

2. Những khó khăn chính trong sản xuất na hiện nay là gì?
   Bao gồm hạn chế về giống cây, kỹ thuật canh tác, cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ, thị trường tiêu thụ chưa ổn định và thiếu liên kết giữa sản xuất và tiêu thụ.

3. Giải pháp nào giúp nâng cao hiệu quả sản xuất na?
   Áp dụng quy trình VietGAP, đầu tư giống chất lượng, nâng cấp hạ tầng, xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường tiêu thụ là những giải pháp thiết thực.

4. Làm thế nào để phát triển thị trường cho na La Hiên?
   Thông qua ký kết hợp đồng tiêu thụ với doanh nghiệp, phát triển kênh phân phối hiện đại, quảng bá thương hiệu và xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

5. Vai trò của chính sách Nhà nước trong phát triển na bền vững?
   Chính sách hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng, khuyến khích ứng dụng khoa học công nghệ, tạo môi trường pháp lý thuận lợi và hỗ trợ thị trường tiêu thụ là yếu tố quan trọng thúc đẩy phát triển bền vững.

Kết luận

• Cây na La Hiên tại huyện Võ Nhai có tiềm năng phát triển kinh tế cao với diện tích 231 ha, sản lượng trên 3.000 tấn/năm và doanh thu khoảng 77 tỷ đồng.
• Thực trạng sản xuất còn nhiều hạn chế về kỹ thuật, cơ sở hạ tầng và thị trường tiêu thụ, ảnh hưởng đến phát triển bền vững.
• Nhóm nhân tố thị trường và vốn đầu tư là những yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến sự phát triển sản xuất na.
• Đề xuất các giải pháp đồng bộ về hạ tầng, kỹ thuật, thương hiệu và thị trường nhằm phát triển sản xuất na theo hướng bền vững.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc hoạch định chính sách và phát triển nông nghiệp bền vững tại địa phương trong giai đoạn 2021-2030.

Các cơ quan quản lý và người dân cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng mô hình phát triển bền vững cây na tại các vùng tương tự.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM MAI ANH TUẤN GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT NA LA HIÊN THEO HƯỚNG BỀN VỮNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN VÕ NHAI, TỈNH THÁI NGUYÊN LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NÔNG NGHIỆP Thái Nguyên, năm 2021 Luan van ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM MAI ANH TUẤN GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT NA LA HIÊN THEO HƯỚNG BỀN VỮNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN VÕ NHAI, TỈNH THÁI NGUYÊN Ngành: Kinh tế Nông Nghiệp Mã số: 8 62 01 15 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NÔNG NGHIỆP Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Văn Tâm Thái Nguyên, năm 2021 Luan van i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Thái Nguyên, ngày 06 tháng 6 năm 2021 Tác giả luận văn Mai Anh Tuấn Luan van ii LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Tôi xin được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc TS. Nguyễn Văn Tâm, đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám hiệu, Phòng Quản lý đào tạo, Khoa Kinh tế & PTNT đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể các cán bộ, chính quyền địa phương và các hộ nông dân xã La Hiên, huyện Võ Nhai đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Thái Nguyên, ngày 06 tháng 06 năm 2021 Tác giả Mai Anh Tuấn Luan van iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN . ii MỤC LỤC . iii DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU .v DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT .vi TRÍCH YẾU LUẬN VĂN THẠC SĨ . vii MỞ ĐẦU . Tính cấp thiết của đề tài . Mục tiêu nghiên cứu . Mục tiêu chung . Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu . Đối tượng nghiên cứu . Phạm vi nghiên cứu . Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học hoặc thực tiễn .CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI . Cơ sở lý luận của đề tài . Cơ sở lý luận về phát triển bền vững . Cơ sở lý luận về phát triển nông nghiệp bền vững . Phát triển cây na La Hiên theo hướng bền vững . Cơ sở thực tiễn . Kinh nghiệm sản xuất na ở huyện Chi Lăng, Lạng Sơn . Kinh nghiệm sản xuất na ở tỉnh Thái Nguyên . Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan . Bài học rút ra từ tổng quan tài liệu .ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế xã hội huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên . Một số thuận lợi, khó khăn cho phát triển cây ăn quả nói chung và cây Na nói riêng của huyện Võ Nhai .28 Luan van iv 2. Nội dung nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Phương pháp thu thập tài liệu . Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu.KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN . Thực trạng phát triển sản xuất na La Hiên trên địa bàn huyện Võ Nhai . Thực trạng sản xuất và phát triển cây ăn quả tỉnh Thái Nguyên và huyện Võ Nhai . Đặc điểm tình hình trồng na La Hiên của huyện Võ Nhai . Diện tích sản xuất và sản lượng na La Hiên tại huyện Võ Nhai . Tình hình tiêu thụ na La Hiên . Đặc điểm các hộ sản xuất na La Hiên trên địa bàn huyện Võ Nhai . Thực trang sản xuất na La Hiên theo hướng bền vững . Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển cây Na theo hướng bền vững ở huyện Võ Nhai . Phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức khi phát triển cây na trên địa bàn . Giải pháp phát triển sản xuất na La Hiên theo hướng bền vững trên địa bàn huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên . Quan điểm, định hướng, mục tiêu phát triển cây ăn quả nói chung và cây na nói riêng . Một số giải pháp phát triển cây na La Hiên trên địa bàn huyện Võ Nhai theo hướng bền vững .62 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .73 TÀI LIỆU THAM KHẢO .75 PHỤ LỤC Luan van v DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU Bảng 1. Diện tích, năng suất và sản lượng của cây na trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên năm 2020 . Cơ cấu sử dụng đất huyện Võ Nhai năm 2020 . Phát triển kinh tế của huyện Võ Nhai giai đoạn 2017 – 2019 . Tình hình sản xuất cây ăn quả tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2017 - 2019 . Diện tích, sản lượng một số cây ăn quả chủ yếu ở huyện Võ Nhai năm 2019 . Lượng phân bón cho ba năm đầu (kg/cây) . Lượng phân bón cho cây thời kỳ kinh doanh . Diện tích sản xuất và sản lượng na La Hiên năm 2019 . Kết quả phân hạng mức độ thích hợp đất đai đối với cây na huyện Võ Nhai . Kết quả phân hạng mức độ thích hợp đất đai đối với cây na xã La Hiên . Đặc điểm chung của các hộ trồng na của xã La Hiên n = 254 . Nguồn lực sản xuất na La Hiên của nhóm hộ điều tra. Cơ cấu và tăng trưởng giá trị cây na so với cây nhãn và cây bưởi giai đoạn 2016 – 2019 . Hiệu quả kinh tế và giá trị sản xuất của cây na tập trung thâm canh năm 2019 tính trên 1 ha/năm . Kết quả và hiệu quả kinh tế sản xuất na theo tình hình kinh tế của hộ ở thời điểm điều tra năm 2020 (tính bình quân cho 1 ha) . Danh sách các hộ tham gia xây dựng và bảo hộ nhãn hiệu tập thể “Na La Hiên” . Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển cây Na theo hướng bền vững ở huyện Võ Nhai . Dự kiến sản lượng na giai đoạn 2020 – 2025, định hướng đến năm 2030 . Phát triển vùng sản xuất cây na VietGap, hữu cơ giai đoạn 2020 – 2025, định hướng đến năm 2030 .61 Luan van vi DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT STT Từ viết tắt Nghĩa đầy đủ 1 BVMT Bảo vệ môi trường 2 BVTV Bảo vệ thực vật 3 CAQ Cây ăn quả 4 DT Diện tích 5 DTDG Diện tích đánh giá 6 DTKDG Diện tích không đánh giá 7 ĐVT Đơn vị tính 8 KHKT Khoa học kỹ thuật 9 ND Nông dân 10 NN&PTNT Nông nghiệp & phát triển nông thôn 11 TDMNPB Trung du miền núi phía Bắc 12 TB Trung bình 13 TX Thị xã 14 UBND Ủy ban nhân dân Luan van vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN THẠC SĨ 1. Những thông tin chung 1. Họ và tên tác giả: Mai Anh Tuấn 1. Tên đề tài: Giải pháp phát triển sản xuất na La Hiên theo hướng bền vững trên địa bàn huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên 1. Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp Mã số: 86 20 115 1. Người hướng dẫn khoa học: TS. Cơ sở đào tạo: Đại học Nông lâm Thái Nguyên 2. Nội dung bản trích yếu 2. Lý do chọn đề tài Trong sản xuất nông nghiệp, trồng trọt luôn là ngành quan trọng và chiếm tỷ trọng lớn trong nông nghiệp nước ta khi chiếm tỷ trọng trên 50% GDP của toàn ngành nông nghiệp. Võ Nhai là huyện miền núi thuộc tỉnh Thái Nguyên có diện tích lớn với 84.510,41 ha, tuy nhiên lại có mật độ dân số thấp là 73 người/km2, phân bố không đều giữa các vùng với diện tích lớn về đồi núi, gây khó khăn cho việc sản xuất lúa nước song lại được xem là vùng tiềm năng cho sự phát triển cây ăn quả và từ lâu được biết đến với tiềm năng đặc biệt cho sự phát triển cây na. Mục tiêu nghiên cứu Đề tài được thực hiện với mục tiêu phân tích thực trạng sản xuất na La Hiên, từ đó đề ra một số giải pháp khả thi cho việc phát triển cây na La Hiên theo hướng bền vững trên địa bàn huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên. Phương pháp nghiên cứu Nghiên cứu sử dụng phương pháp thu thập tài liệu thứ cấp và sơ cấp nhằm đánh giá thực trạng sản xuất na La Hiên trên địa bàn huyện Võ Nhai. Đồng thời sử dụng phương pháp phân tích như thống kê mô tả, so sánh để phân tích kết quả sản xuất na La Hiên trên địa bàn huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên. Luan van viii 2. Tóm lược các kết quả nghiên cứu đã đạt được Luận văn đã tiến hành phân tích thực trạng sản xuất na của nhóm hộ điều tra thông qua đặc điểm chủ hộ và nguồn lực sản xuất na La Hiên để phân tích các góc độ bền vững trong sản xuất na La Hiên dựa trên ba mặt: kinh tế, xã hội và môi trường. Đồng thời, chứng minh được các nhân tố ảnh hưởng đến sản xuất na La Hiên. Qua đó, chứng minh được nhóm nhân tố về thị trường được đánh giá là có ảnh hưởng lớn nhất đến phát triển sản xuất na La Hiên theo hướng bền vững. Kết luận Võ Nhai là huyện miền núi của tỉnh Thái Nguyên, huyện có rất nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển sản xuất cây na La Hiên cũng như có quỹ đất, tài nguyên khí hậu thuận lợi, truyền thống canh tác lâu đời. Diện tích trồng na La Hiên là 231 ha cho thu hoạch được sản lượng na mỗi năm đều đạt khoảng trên 3.000 tấn, doanh thu cả mỗi năm khoảng 77 tỷ đồng, tạo thu nhập cho nhiều hộ dân trong xã La Hiên với mức thu nhập khoảng 200 đến 250 triệu đồng/năm, đặc biệt có hộ thu nhập tới 400 triệu đồng/năm. Trên cơ sở phân tích thực trạng tình hình phát triển sản xuất, chế biến và tiêu thụ na La Hiên trong thời gian vừa qua, nghiên cứu đã đề cập tới những định hướng, mục tiêu phát triển sản xuất bền vững trong thời gian tới của địa bàn huyện Võ Nhai. Từ đó, đề xuất một số giải pháp cơ bản để ổn định và phát triển sản xuất bền vững, chế biến, tiêu thụ trong thời gian tới như: Giải pháp về chính sách kinh tế - xã hội; Giải pháp nhằm nâng cao trình độ văn hóa của hộ; Giải pháp nhằm nâng cao điều kiện kinh tế hộ và giải pháp nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ.