Luận văn thạc sĩ: Dự đoán hành vi làm việc an toàn trên công trường xây dựng Việt Nam

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật nghiên cứu quản lý xây dựng dự đoán hành vi làm việc an toàn trên công trường xây dựng việt nam bằng công cụ, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Lê Thị Nam
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Hồng Luân
• Trường học: Đại học Bách Khoa, Đại học Quốc Gia TP. HCM
• Chuyên ngành: Quản lý xây dựng
• Đề tài: Dự Đoán Hành Vi Làm Việc An Toàn Trên Công Trường Xây Dựng Việt Nam Bằng Công Cụ ANN Và Hồi Quy Đa Biến
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: TP.HCM

Mục lục chi tiết

• LỜI CÁM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
• 1.1. Giới thiệu chung
• 1.2. Xác định vấn đề nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Đóng góp của nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: GIỚI THIỆU CHƯƠNG
• 2.1. Khái niệm văn hóa an toàn
• 2.2. Văn hóa an toàn và trạng thái an toàn
• 2.3. Khái niệm trạng thái an toàn
• 2.4. Mối quan hệ giữa trạng thái an toàn và hành vi làm việc an toàn
• 2.5. Khái niệm hành vi và hành vi làm việc an toàn
• 2.6. Tác động của hành vi làm việc an toàn vào việc thực hiện an toàn
• 2.7. Tổng quan các yếu tố tác động vào trạng thái an toàn
• 2.8. Tổng quan các nghiên cứu liên quan
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Các lý thuyết và mô hình
• 3.3. Giới thiệu bảng câu hỏi
• 3.4. Phân tích nhân tố
• 3.5. Giới thiệu mạng nơ ron nhân tạo (ANN)
• 3.6. Giới thiệu hồi quy đa biến
• 3.7. Thiết kế bảng câu hỏi
• 3.8. Đánh giá độ tin cậy của thang đo
• 3.9. Phần mềm hỗ trợ
• 3.10. Kết luận chương
• 4. CHƯƠNG 4: THU THẬP, XỬ LÝ DỮ LIỆU VÀ XÂY DỰNG MÔ HÌNH DỰ ĐOÁN BẰNG ANN VÀ ML
• 4.1. Thu thập và xử lý dữ liệu
• 4.2. Giới thiệu chung
• 4.3. Xây dựng mô hình dự đoán ANN
• 4.3.1. Xử lý số liệu cho mô hình ANN
• 4.3.2. Thiết lập cấu trúc mạng
• 4.3.3. Huấn luyện mạng
• 4.3.4. Kết quả huấn luyện mạng
• 4.3.5. Đánh giá mô hình
• 4.4. Xây dựng mô hình dự đoán MLR
• 4.4.1. Quy trình phát triển mô hình MLR
• 4.4.2. Xử lý dữ liệu cho mô hình MLR
• 4.4.3. Phân tích tương quan các biến
• 4.4.4. Xây dựng mô hình hồi quy đa biến bằng chương trình SPSS
• 4.4.5. Xây dựng mô hình theo phương pháp stepwise
• 4.4.6. Đánh giá và sử dụng mô hình MLR
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu
• 5.2. Mô hình ANN
• 5.3. Mô hình MLR
• 5.4. Hạn chế và kiến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về hành vi làm việc an toàn

Hành vi làm việc an toàn là một yếu tố quan trọng trong việc giảm thiểu tai nạn lao động, đặc biệt trong ngành xây dựng, nơi có tỷ lệ tai nạn cao. Nghiên cứu cho thấy rằng hành vi làm việc an toàn không chỉ phụ thuộc vào các quy định và tiêu chuẩn an toàn mà còn bị ảnh hưởng bởi nhận thức của người lao động về an toàn. Việc hiểu rõ các yếu tố tác động đến hành vi làm việc an toàn là rất cần thiết để cải thiện môi trường làm việc. Theo Pousette et al. (2008), trạng thái an toàn có thể dự đoán hành vi an toàn trong tương lai, từ đó giúp các nhà quản lý có biện pháp can thiệp kịp thời.

1.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi làm việc an toàn

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến hành vi làm việc an toàn, bao gồm hệ thống quản lý, quy trình an toàn, và sự tham gia của người lao động. Hệ thống quản lý đóng vai trò quan trọng trong việc thiết lập các quy định và tiêu chuẩn an toàn. Nguyên tắc và quy trình an toàn cần được truyền đạt rõ ràng để người lao động có thể thực hiện đúng. Sự tham gia của nhân viên trong việc xây dựng và thực hiện các quy trình an toàn cũng là một yếu tố quan trọng, giúp tăng cường ý thức và trách nhiệm của họ đối với an toàn lao động.

II. Mô hình dự đoán hành vi làm việc an toàn

Mô hình dự đoán hành vi làm việc an toàn được phát triển dựa trên các yếu tố trạng thái an toàn thông qua hai phương pháp chính: mô hình ANN (Artificial Neural Network) và hồi quy đa biến. Mô hình ANN cho thấy khả năng dự đoán tốt hơn so với hồi quy đa biến, với sai số MAPE chỉ 9,5% so với 10,4% của mô hình hồi quy. Điều này chứng tỏ rằng mô hình ANN có thể xử lý các vấn đề phức tạp và phi tuyến hiệu quả hơn. Việc ứng dụng mô hình này không chỉ giúp dự đoán hành vi làm việc an toàn mà còn cung cấp thông tin để cải thiện các yếu tố tác động đến trạng thái an toàn.

2.1. Phân tích và so sánh kết quả mô hình

Kết quả từ hai mô hình được so sánh dựa trên các chỉ số như hệ số xác định (R²) và sai số phần trăm tuyệt đối trung bình (MAPE). Mô hình ANN cho thấy hệ số xác định lớn hơn, điều này cho thấy khả năng giải thích biến phụ thuộc tốt hơn. Các yếu tố đưa vào mô hình hồi quy có thể không có mối quan hệ tuyến tính mạnh với biến phụ thuộc, điều này dẫn đến việc mô hình hồi quy không đạt được độ chính xác cao như mong đợi. Các nhà nghiên cứu khuyến nghị rằng việc sử dụng ANN trong dự đoán hành vi làm việc an toàn có thể mang lại hiệu quả cao hơn trong việc quản lý an toàn lao động.

III. Ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu

Nghiên cứu này có giá trị thực tiễn cao trong việc hỗ trợ các nhà thầu và quản lý dự án trong việc cải thiện hành vi làm việc an toàn. Bằng cách áp dụng mô hình dự đoán, các nhà quản lý có thể xác định được các yếu tố cần cải thiện nhằm tạo ra một môi trường làm việc an toàn hơn. Việc nâng cao nhận thức và hành vi an toàn không chỉ giúp giảm thiểu tai nạn lao động mà còn tăng cường hiệu suất làm việc của công nhân. Các biện pháp can thiệp kịp thời dựa trên dữ liệu từ mô hình có thể giúp nâng cao văn hóa an toàn trong ngành xây dựng.

3.1. Tác động đến quản lý an toàn lao động

Việc ứng dụng mô hình ANN trong quản lý an toàn lao động sẽ giúp các nhà quản lý có cái nhìn tổng quan về trạng thái an toàn trên công trường. Điều này cho phép họ đưa ra các quyết định chính xác hơn trong việc cải thiện quy trình làm việc và tăng cường các biện pháp an toàn. Hơn nữa, việc đào tạo và nâng cao nhận thức cho người lao động về các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi làm việc an toàn sẽ góp phần tạo ra một môi trường làm việc an toàn và hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành xây dựng tại Việt Nam được đánh giá là một trong những lĩnh vực có tỷ lệ tai nạn lao động cao nhất, chiếm khoảng 30-35% số vụ tai nạn lao động nghiêm trọng trên toàn quốc. Theo số liệu của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, từ năm 2005 đến 2014, cả nước đã xảy ra hơn 58.000 vụ tai nạn lao động, trong đó có gần 6.000 vụ nghiêm trọng gây tử vong gần 5.800 người. Riêng năm 2015, số vụ tai nạn lao động lên tới 7.620 vụ, làm chết 629 người, trong đó ngành xây dựng chiếm 37,9% số người chết. Thiệt hại vật chất do tai nạn lao động trong năm này ước tính gần 154 tỷ đồng, cùng với gần 100.000 ngày nghỉ do tai nạn.

Vấn đề an toàn lao động trong xây dựng không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng người lao động mà còn tác động tiêu cực đến tiến độ, chi phí và uy tín của các dự án xây dựng. Mặc dù đã có các quy định pháp luật như Luật Xây dựng 2014 và Nghị định 12/2009 về quản lý an toàn lao động, tình trạng tai nạn vẫn gia tăng qua các năm. Nguyên nhân chủ yếu được xác định là do hành vi làm việc không an toàn của người lao động và sự thiếu hiệu quả trong quản lý an toàn.

Mục tiêu nghiên cứu là xác định các yếu tố ảnh hưởng đến trạng thái an toàn trong các dự án xây dựng tại Việt Nam, từ đó xây dựng mô hình dự đoán hành vi làm việc an toàn của công nhân trên công trường bằng hai công cụ: mạng nơ ron nhân tạo (ANN) và hồi quy đa biến (MLR). Nghiên cứu được thực hiện trên các công trường xây dựng tại TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận, với dữ liệu thu thập từ 148 phản hồi hợp lệ. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ nhà thầu và quản lý dự án nâng cao hiệu quả công tác an toàn lao động, giảm thiểu tai nạn và cải thiện hành vi làm việc an toàn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết về văn hóa an toàn, trạng thái an toàn và hành vi làm việc an toàn. Văn hóa an toàn được hiểu là tập hợp các giá trị, niềm tin và chuẩn mực của tổ chức liên quan đến an toàn lao động. Trạng thái an toàn là nhận thức chung của người lao động về môi trường làm việc an toàn, phản ánh qua các yếu tố như hệ thống quản lý, quy trình, sự tham gia của người lao động và môi trường giám sát. Hành vi làm việc an toàn là các hành động của người lao động nhằm đảm bảo an toàn trong quá trình thi công.

Nghiên cứu xác định 7 yếu tố trạng thái an toàn chính gồm: (1) hệ thống quản lý; (2) khả năng; (3) nguyên tắc và quy trình an toàn; (4) nhận thức cá nhân về rủi ro; (5) môi trường giám sát; (6) môi trường hỗ trợ; (7) sự tham gia của người lao động. Các yếu tố này được lựa chọn dựa trên tổng hợp các nghiên cứu quốc tế và điều chỉnh phù hợp với môi trường xây dựng Việt Nam.

Mô hình dự đoán hành vi làm việc an toàn được xây dựng dựa trên mối quan hệ giữa các yếu tố trạng thái an toàn và hành vi làm việc an toàn. Hai phương pháp được áp dụng là mạng nơ ron nhân tạo (ANN) – một kỹ thuật hiện đại có khả năng xử lý các mối quan hệ phi tuyến và phức tạp, và hồi quy đa biến (MLR) – phương pháp truyền thống dùng để phân tích mối quan hệ tuyến tính giữa các biến.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập thông qua bảng câu hỏi khảo sát 44 thuộc tính thuộc 8 yếu tố trạng thái an toàn, được thiết kế dựa trên nghiên cứu của Mohamed (2002) và hiệu chỉnh bởi các chuyên gia trong ngành xây dựng Việt Nam. Bảng câu hỏi gồm ba phần: đánh giá các yếu tố trạng thái an toàn theo thang đo Likert 5 điểm, phần trăm thời gian tuân thủ quy trình an toàn, và thông tin cá nhân người tham gia.

Cỡ mẫu khảo sát là 148 phản hồi hợp lệ, thu thập từ các kỹ sư công trường, giám sát, nhân viên an toàn và các cán bộ liên quan tại các công trường xây dựng ở TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận. Độ tin cậy của thang đo được kiểm định bằng hệ số Cronbach’s alpha, tất cả các yếu tố đều đạt giá trị trên 0,7, đảm bảo tính nhất quán nội bộ.

Phân tích nhân tố khám phá (EFA) được sử dụng để xác định cấu trúc các yếu tố trạng thái an toàn, kết quả rút gọn từ 8 yếu tố ban đầu còn 7 yếu tố với tổng phương sai trích đạt 67,857%. Dữ liệu sau đó được sử dụng để xây dựng mô hình dự đoán hành vi làm việc an toàn bằng hai phương pháp ANN và MLR. Mô hình ANN được huấn luyện bằng thuật toán lan truyền ngược (back-propagation) với cấu trúc mạng nhiều lớp, trong khi mô hình MLR được xây dựng bằng phần mềm SPSS với phương pháp stepwise để chọn biến.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Xác định 7 yếu tố trạng thái an toàn ảnh hưởng đến hành vi làm việc an toàn: Qua phân tích nhân tố, 7 yếu tố gồm hệ thống quản lý, khả năng, nguyên tắc và quy trình an toàn, nhận thức rủi ro cá nhân, môi trường giám sát, môi trường hỗ trợ và sự tham gia của người lao động được xác nhận là các nhân tố chính ảnh hưởng đến trạng thái an toàn trên công trường xây dựng Việt Nam.

2. Mô hình dự đoán hành vi làm việc an toàn bằng ANN và MLR đều có độ chính xác cao: Mô hình ANN đạt sai số phần trăm tuyệt đối trung bình (MAPE) là 9,5%, trong khi mô hình hồi quy đa biến có MAPE là 10,4%. Hệ số xác định (R²) của mô hình ANN cao hơn mô hình MLR, cho thấy ANN có khả năng dự đoán tốt hơn trong việc xử lý các mối quan hệ phi tuyến và phức tạp giữa các yếu tố.

3. Mối tương quan tuyến tính yếu giữa một số yếu tố trạng thái an toàn và hành vi làm việc an toàn: Một số yếu tố trong mô hình hồi quy đa biến có tương quan tuyến tính yếu với biến phụ thuộc, làm giảm hiệu quả dự đoán của mô hình MLR so với ANN.

4. Phân bố kinh nghiệm và vị trí công tác của người tham gia khảo sát: 70,3% người tham gia làm việc tại doanh nghiệp tư nhân, 33,1% có kinh nghiệm dưới 5 năm, 39,9% từ 5-10 năm, cho thấy mẫu nghiên cứu tập trung vào nhóm lao động trẻ và trung niên trong ngành xây dựng.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc dự đoán hành vi làm việc an toàn dựa trên các yếu tố trạng thái an toàn là khả thi và có ý nghĩa thực tiễn cao. Mô hình ANN thể hiện ưu thế vượt trội trong việc xử lý các mối quan hệ phi tuyến, phù hợp với tính chất phức tạp của các yếu tố ảnh hưởng đến an toàn lao động trong xây dựng. Điều này đồng nhất với các nghiên cứu quốc tế cho thấy ANN là công cụ hiệu quả trong dự đoán hành vi an toàn.

Việc gom nhóm hai yếu tố cam kết quản lý và thông tin liên lạc thành một nhân tố duy nhất phản ánh thực tế quản lý an toàn tại các công trường xây dựng Việt Nam, nơi mà sự quan tâm và truyền đạt thông tin từ quản lý đóng vai trò quyết định trong việc hình thành trạng thái an toàn.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, kết quả này củng cố quan điểm rằng cải thiện trạng thái an toàn sẽ thúc đẩy hành vi làm việc an toàn, từ đó giảm thiểu tai nạn lao động. Việc tập trung vào các yếu tố như sự tham gia của người lao động, môi trường giám sát và hỗ trợ cũng là điểm nhấn quan trọng, cho thấy vai trò của cả tổ chức và cá nhân trong việc nâng cao an toàn.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố trạng thái an toàn, biểu đồ đường so sánh sai số dự đoán của hai mô hình ANN và MLR, cũng như bảng phân bố đặc điểm người tham gia khảo sát để minh họa tính đại diện của mẫu.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường hệ thống quản lý an toàn: Các nhà thầu cần xây dựng và duy trì hệ thống quản lý an toàn chặt chẽ, bao gồm việc khen thưởng, kỷ luật và truyền thông rõ ràng về các vấn đề an toàn. Mục tiêu là nâng cao điểm số trạng thái an toàn hệ thống quản lý lên ít nhất 20% trong vòng 12 tháng.

2. Đào tạo nâng cao năng lực và nhận thức: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về kỹ năng an toàn và nhận thức rủi ro cho công nhân và cán bộ quản lý, nhằm cải thiện khả năng nhận biết và xử lý nguy cơ. Mục tiêu đạt 90% nhân viên tham gia đào tạo trong 6 tháng.

3. Thúc đẩy sự tham gia của người lao động: Khuyến khích công nhân chủ động báo cáo nguy cơ và tham gia vào các hoạt động an toàn, tạo môi trường hỗ trợ và giám sát tích cực. Nhà thầu cần thiết lập các kênh phản hồi và trao đổi thông tin an toàn hiệu quả trong 3 tháng tới.

4. Ứng dụng mô hình dự đoán hành vi an toàn: Các đơn vị quản lý dự án và nhà thầu nên áp dụng mô hình ANN để dự đoán và giám sát hành vi làm việc an toàn, từ đó có các biện pháp can thiệp kịp thời. Việc triển khai mô hình cần hoàn thành trong vòng 6 tháng và được cập nhật định kỳ hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà thầu xây dựng: Giúp hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi an toàn của công nhân, từ đó xây dựng các chính sách quản lý và đào tạo phù hợp nhằm giảm thiểu tai nạn lao động.

2. Quản lý dự án và kỹ sư công trường: Cung cấp công cụ dự đoán hành vi làm việc an toàn, hỗ trợ giám sát và điều chỉnh các hoạt động thi công nhằm đảm bảo an toàn tối đa trên công trường.

3. Cơ quan quản lý nhà nước về an toàn lao động: Tham khảo để hoàn thiện các quy định, hướng dẫn và chương trình kiểm tra, giám sát an toàn lao động trong ngành xây dựng.

4. Các nhà nghiên cứu và học viên ngành quản lý xây dựng: Là tài liệu tham khảo quý giá về ứng dụng mạng nơ ron nhân tạo và hồi quy đa biến trong nghiên cứu hành vi an toàn lao động, đồng thời cung cấp cơ sở lý thuyết và thực tiễn để phát triển các nghiên cứu tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

1. Mô hình mạng nơ ron nhân tạo (ANN) là gì và tại sao được sử dụng trong nghiên cứu này?
   Mạng nơ ron nhân tạo là mô hình tính toán mô phỏng cấu trúc và chức năng của hệ thần kinh con người, có khả năng xử lý các mối quan hệ phi tuyến phức tạp. Trong nghiên cứu, ANN được sử dụng để dự đoán hành vi làm việc an toàn vì nó cho kết quả chính xác hơn so với phương pháp hồi quy truyền thống khi dữ liệu có tính phi tuyến.

2. Các yếu tố trạng thái an toàn được xác định như thế nào?
   Các yếu tố được xác định thông qua tổng hợp nghiên cứu quốc tế, điều chỉnh phù hợp với môi trường xây dựng Việt Nam và kiểm định bằng phân tích nhân tố khám phá (EFA) trên dữ liệu khảo sát thực tế từ 148 người tham gia.

3. Sai số phần trăm tuyệt đối trung bình (MAPE) có ý nghĩa gì trong đánh giá mô hình?
   MAPE đo lường mức độ sai lệch trung bình giữa giá trị dự đoán và giá trị thực tế dưới dạng phần trăm. MAPE thấp cho thấy mô hình dự đoán chính xác, trong nghiên cứu này, MAPE của ANN là 9,5% cho thấy mô hình có độ chính xác cao.

4. Tại sao mô hình hồi quy đa biến (MLR) có hiệu quả thấp hơn ANN?
   MLR giả định mối quan hệ tuyến tính giữa các biến, trong khi thực tế các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi an toàn có thể phi tuyến và phức tạp. Do đó, MLR không thể nắm bắt hết các mối quan hệ này, dẫn đến hiệu quả dự đoán thấp hơn so với ANN.

5. Làm thế nào để áp dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn quản lý an toàn?
   Các nhà thầu và quản lý dự án có thể sử dụng mô hình dự đoán để đánh giá mức độ an toàn hiện tại và dự báo hành vi làm việc an toàn của công nhân, từ đó thiết kế các chương trình đào tạo, cải thiện hệ thống quản lý và tăng cường sự tham gia của người lao động nhằm nâng cao hiệu quả an toàn lao động.

Kết luận

• Nghiên cứu xác định 7 yếu tố trạng thái an toàn chính ảnh hưởng đến hành vi làm việc an toàn trên công trường xây dựng Việt Nam.
• Mô hình dự đoán hành vi làm việc an toàn bằng mạng nơ ron nhân tạo (ANN) cho kết quả chính xác hơn so với mô hình hồi quy đa biến (MLR).
• Kết quả nghiên cứu cung cấp công cụ hỗ trợ nhà thầu và quản lý dự án trong việc nâng cao hiệu quả quản lý an toàn lao động.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào cải thiện hệ thống quản lý, đào tạo năng lực, thúc đẩy sự tham gia của người lao động và ứng dụng mô hình dự đoán.
• Nghiên cứu mở ra hướng phát triển ứng dụng các kỹ thuật trí tuệ nhân tạo trong quản lý an toàn xây dựng, với kế hoạch triển khai và cập nhật mô hình trong các dự án thực tế.

Hãy áp dụng các kết quả và đề xuất từ nghiên cứu này để nâng cao hiệu quả công tác an toàn lao động, giảm thiểu tai nạn và xây dựng môi trường làm việc an toàn, bền vững trong ngành xây dựng Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. GIỚI THIEU DE TÀI 1. Giới thiệu chung An toàn cho người lao động khi làm việc là vấn đề được xã hội đặc biệt quan tâm, bởi vì nó liên quan đến sức khỏe và tính mạng của người lao động. Nhất là ngành xây dựng, lĩnh vực mà được coi là nặng nhọc, nguy hiểm và có tý lệ xảy ra tai nạn cao hơn các ngành khác.

Tai nạn trong xây dựng gây nên nhiều bi kịch cho con người, giảm động cơ làm việc của công nhân, làm gián đoạn tiến trình, làm chậm trễ thời gian thực hiện công việc và ảnh hưởng đến chỉ phí, năng suất, danh tiếng của ngành công nghiệp xây dựng (Kartam, 1997). Một số số liệu thống kê của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội về các vụ tai nạn lao động từ năm 2005 đến năm 2014, cả nước đã xảy ra 58.399 vụ tai nạn lao dong, trong đó có 5.232 vụ nghiêm trong; làm chết 5.791 người, bị thương nặng 14. Ngành để xảy ra nhiều vụ tai nạn nhất là xây dựng, chiếm khoảng 30% số vụ tai nạn gây chết người. Riêng năm 2015, trên toàn quốc đã xảy ra 7.620 vụ tai nạn lao động, làm 7.785 người bị nạn, trong đó 629 vụ chết người; lĩnh vực xây dựng chiếm 35,2% tong số vụ tai nạn và 37,9% tong số người chết.

Thiệt hại về vật chất do tai nạn lao động xảy ra năm 2015 là 153,97 tỷ đồng: thiệt hại về tài sản là 21,9 tỷ đồng: tổng số ngày nghỉ do tai nạn lao động là 99,679 ngày. Các nguyên nhân chủ yếu để xảy ra tai nạn lao động chết người cũng đã được phân tích từ 238 biên bản điều tra tai nạn lao động chết người, đó là nguyên nhân do người sử dụng lao động chiếm 52,8%; nguyên nhân do người lao động chiếm 18,9%. Dé hạn chế nguy cơ xảy ra tai nạn và quản lý hiệu quả an toàn lao động trong xây dựng, Chính phủ và Bộ Xây dựng đã ban hành các văn bản quy định về thực hiện và quản lý an toàn lao động trong thi công xây dựng (Điều 115, Luật Xây dựng 2014), và đưa quản lý an toàn lao động trên công trường là một phần nội dung quản lý thi công xây dựng (Nghị định 12, 2009). Tuy nhiên, tình trạng tai nạn lao động ở trên các công trường xây dựng vẫn ngày càng tăng và năm sau cao hơn năm trước.

Đó là một thách thức lớn cho tất cả những người liên quan trong ngành xây dựng để cải thiện tình trạng này băng các hành động có hiệu quả để giảm thiểu nguy cơ tai nạn và bệnh tật (Suraji, 2001). HVTH: Lê Thị Nam MSHV: 13080035 Luận Văn Thạc Sỹ 7 GVHD: PGS. Phạm Hồng Luân 1. Xác định vẫn đề nghiên cứu Thực tế quản lý an toàn trong xây dựng là một công việc không đơn giản.

Vấn dé an toàn luôn chịu sự tác động to lớn từ yếu tố con người, một lực lượng lao động thường xuyên phân tán và lưu động (Fang, 2006). Các nghiên cứu về an toàn là để dự đoán các kết quả liên quan đến an toản và cung cấp các hướng dẫn có giá trị về cải thiện vân dé an toàn trong các tô chức. Hành vi không an toàn của người lao động có thể gây ra những tình huống nguy hiểm, là tiền dé quan trọng để xảy ra các tai nạn và thương tật nơi làm việc (Brown et al. Vì vậy có thé giải quyết các van dé an toàn lao động bang cách tập trung nghiên cứu làm thay đối hành vi làm việc không an toàn của người lao động.

Theo Janadi, (1995) hành vi không an toàn của con người thì không thể thực hiện quản lý một cách máy móc. Vậy làm thé nào dé thúc đây hành vi làm việc an toàn của người lao động? Hanh vi làm việc an toàn bị định hướng bởi các yếu tố nào? Theo thuyết hành vi thì hành vi của con người không phải tạo bởi môi trường, hoàn cảnh mà bởi cách nhìn nhận van dé. Con người học tập bang cách quan sát, ghi nhớ và được thực hiện bằng suy nghĩ và quan niệm của mỗi người về những gì họ đã trải nghiệm. Các nghiên cứu trước đây cho thấy, nhận thức và đánh giá của người lao động về các van đề liên quan đến an toàn nơi làm việc của họ (được gọi là trạng thái an toàn) ảnh hưởng đáng kế đến hành vi làm việc an toàn cá nhân.

Pousette et al, (2008) trong nghiên cứu về trạng thái an toàn, đã kiểm định giá trị dự đoán của trạng thái an toàn đối với hành vi an toàn và thấy rằng trạng thái an toàn được tìm thay có thé dự đoán đáng kể hành vi an toàn trong thời gian tiếp theo sau. Việc dự đoán hành vi làm việc an toàn cho thấy một bức tranh hiện tại về trạng thái an toàn.Theo Wiegmann và các cộng sự (2004), trạng thái an toan khá không 6n định và có thể thay đối. Do đó, việc dự đoán hành vi làm việc an toàn từ đó xác định được các hạn ché của trạng thái an toàn, đưa các các biện pháp khắc phục hạn chế đó nhằm thay đối hành vi làm việc theo hướng an toàn tích cực. Vì vậy, đề tài “dự đoán hành vi làm việc an toàn trên công trường xây dựng Việt Nam bằng công cụ ANN và hồi quy đa biến” là cần thiết để cải thiện hành vi làm việc không an toàn bang cách thay đổi trạng thái an toàn.

HVTH: Lê Thị Nam MSHV: 13080035 Luận Văn Thạc Sỹ 8 GVHD: PGS. Pham Hồng Luân 1. Mục tiêu nghiên cứu Xác định các yêu tô của trạng thái an toàn trong các dự án xây dựng. Xây dựng mô hình dự đoán hành vi làm việc an toàn của công nhân tại các công trường xây dựng thông qua các yêu tô của trạng thái an toàn sử dụng mạng nơ ron nhân tạo (ANN) và hồi quy đa biến.

So sánh kết qua của hai mô hình. Phạm vi nghiên cứu Địa điểm nghiên cứu: Các công trường xây dựng tại thành phố Hỗ Chí Minh và các tỉnh lân cận. Đối tượng khảo sát: Các kỹ sư công trường, giám sát, nhân viên an toản và những người liên quan trực tiếp đến việc thực hiện công việc tại công trường. Quan điểm phân tích: Phân tích theo quan điểm của nhà thầu thi công, giám sát và quản lý dự án.

Đóng góp của nghiên cứu Về mặt học thuật: Xây dựng mô hình có thê dự đoán được hành vi làm việc an toàn khi đưa vào các thông tin về các yếu t6 tác động đến trạng thái an toàn. Về mặt xã hội: + Nghiên cứu hỗ trợ nhà thầu đưa ra phương án thúc đây hành vi làm việc an toàn bang cách tập trung vào thay đôi các yếu t6 trạng thái an toàn. + Giúp quan lý hiệu quả các van dé an toàn và các hoạt động an toàn tại công trường. HVTH: Lê Thị Nam MSHV: 13080035 Luận Văn Thạc Sỹ 9 GVHD: PGS.

Pham Hồng Luân CHƯƠNG 2. Giới thiệu chương Nội dung chương này trình bay các khái niệm về văn hóa an toàn, trạng thái an toàn cũng như hành vi làm việc an toàn của người lao động. Đồng thời, đánh giá tong quan các nghiên cứu liên quan dé xác định mối quan hệ giữa trạng thái an toan với hành vi làm việc an toàn và việc thực hiện an toàn, bên cạnh đó cũng xác định các yêu tô ảnh hưởng dén trạng thái an toàn. + Khai niém van hoa an toan Van hoa an toan va trang thai an toan — Khái niệm trạng thai an toàn Môi quan hệ giữa trạng thái an toàn và hành vi làm việc an toàn TCQOIHUNAG: Khái niệm hành vi và hành vi làm việc an toàn Í Hành vi làm việc an L toàn Tác động của hành vi làm việc an toàn vào việc thực hiện an toàn Tông quan các yêu tô tác động vào trạng thai an toan Tong quan cac nghién cứu liên quan Hình 2.1 Sơ đồ tóm tắt chương 2 HVTH: Lê Thị Nam MSHV: 13080035 Luận Văn Thạc Sỹ 10 GVHD: PGS.

Phạm Hồng Luân 2. Trạng thái an toàn và môi quan hệ với hành vi làm việc an toàn Ngành công nghiệp xây dựng được cho là nguy hiểm do đặc điểm phân tán và di động, và do đó phương thức nâng cao hiệu suất an toàn đã được sử dụng bởi vài ngành công nghiệp thì không thích hợp trong ngành công nghiệp xây dựng. Các lãnh đạo cao nhất trong các công ty xây dựng thừa nhận răng văn hóa an toàn sẽ đóng một vai trò quan trọng trong việc đạt được hiệu suất an toàn cao hơn (Fang et al, 2006). Flin et al.

(2000) trích dan Gonzalez-Roma et al, (1999) ý tưởng van hóa an toàn đã có từ trước bởi một số nghiên cứu rộng trong văn hóa va trạng thái tổ chức, ở đó văn hóa an toàn bao gồm các giá trị, niềm tin và giả thuyết nền tảng về an toàn của tổ chức. Choudhry et al (2007) đã tong hợp một số khái niệm về văn hóa an toàn, đó là văn hóa an toàn đề cập đến “thái độ, niềm tin và nhận thức được chia sẻ bởi các nhóm bản chất như là việc xác định các chuẩn mực và giá tri, trong đó xác định cách thức họ hành động và phản ứng liên quan đến rủi ro và hệ thống kiểm soát rủi ro” (Hale, 2000); văn hóa an toàn là các khía cạnh của văn hóa tổ chức (Guldenmund 2000) mà ở đó văn hóa là “sản phẩm của sự tương tác đa mục tiêu giữa con người (tâm lý), công việc (hành vi) và tổ chức (tình huéng)”, trong khi văn hóa an toàn là “mức độ nỗ lực quan sát được mà tất cả các thành viên trong tô chức hướng sự chú ý và hành động của họ tới việc cải thiện an toàn hàng ngày” (Cooper 2000); còn Mohamed (2003) định nghĩa văn hóa an toàn là khía cạnh con của văn hóa tổ chức ảnh hưởng đến thái độ và hành vi liên quan tới việc thực hiện an toan của tô chức. Mặc dù các định nghĩa khác nhau, có một sự đồng thuận về văn hóa an toàn là một quan điêm chủ động đôi với an toàn. Một sản phẩm của văn hóa an toàn đó là trạng thái an toàn, nó là “bản tóm tắt nhận thức mà các nhân viên chia sẻ về môi trường làm việc của họ” (Zhohar, 1980).

Trong đó, văn hóa an toàn bao gồm các giá trị, niềm tin và giả thuyết nền tang, còn trang thái là tiêu chuẩn mô ta phản ánh nhận thức của lực lượng lao động vé không khí của tổ chức (Flin et al, 2000). Trạng thái an toàn thường được coi là bé ngoài hơn văn hóa an toàn trong đó nó liên quan đến tình trạng hiện tại của một công ty (Glendon and Stanton, 2000).