BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẠT HÀ NỌI ĐÈ TÀI KHOA HỌC CÁP TRƯỜNG ĐÀO TẠO CỬ NHÂN LUẬT Ở MOT SO NƯỚC TREN THE GIỚI VÀ KHẢ NANG UNG DỤNG VÀO TIEN TRÌNH DOI MỚI ĐÀO TẠO CỬ NHÂN LUẬT Ở VIỆT NAM TRONG DIEU KIỆN HOI NHAP QUOC TE Chủ nhiệm đề tai: TS. Nguyễn Thị Anh Van Trung tâm Luật so sánh, Đại học Luật Hà Nội TRUNG TÂM THONG TIN THU VIỆN| TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NO | PHÒNG BOC OL. | MA SO: LH - 09 — 17/DHL - HN HA NOI, 2010 NHỮNG NGƯỜI THAM GIA THUC HIEN DE TÀI SỐ TT HỌ VÀ TÊN NƠI CÔNG TÁC TƯ CÁCH THAM GIA 1 | TS. Nguyễn Thị Anh Vân Đại học Luật Hà Nội Chủ nhiệm đề tài, tác giả CD 01, 02 & 08 2_ | Th.S Cao Xuân Phong Viện KH pháp lý, BTP Tác giả CD 03 3 | TS.
Phạm Héng Quang Đại học Luật Hà Nội Tac gia CD 04 4 | TS. Nguyễn Thị Vân Anh Đại học Luật Hà Nội Tac gia CD 05 3 | TS. Nguyễn Văn Quang Đại học Luật Hà Nội Tác gia CD 06 6 | Ths Nguyễn Đức Ngọc Đại học Luật Hà Nội Tác gia CD 07 MỤC LỤC Phần I: Báo cáo tông thuật Phần II: Các chuyên đề nghiên cứu 53 Nhóm 1: Tổng quan về đào tao cử nhân luật trong truyền thong Civil Law va Common Law 54 Khai quat về đào tạo đại học nói chung và dao tạo cử nhân luật nói riêng trong truyền thống Civil Law và Common Law 54 TS. Nguyễn Thi Anh Vân Vài so sánh khái quát về dao tạo cử nhân luật trong truyền thống Civil Law và Common Law 75 TS.
Nguyễn Thị Anh Van Nhóm II. Kinh nghiệm đào tạo cử nhân luật ở một số nước Châu A có hệ thông pháp luật thuộc truyền thông Civil Law 89 hoặc Common Law Đào tao cử nhân luật ở Hàn Quốc 89 Th. Cao Xuân Phong Đào tạo cử nhân luật ở Thái Lan TS. Phạm Hồng Quang 102 Đào tạo cử nhân luật ở Malaysia TS.
Nguyễn Thị Vân Anh 119 Đào tạo cử nhân luật ở Philippines TS. Nguyễn Văn Quang 129 Nhóm III. Thực trạng và giải pháp doi mới đào tạo cử nhân luật ở Việt Nam đáp ứng yêu câu hội nhập 143 Thực trạng công tác đào tạo cử nhân luật ở Việt Nam: vài 143 điểm hạn chế Th. Nguyễn Đức Ngọc Một số giải pháp đổi mới đào tạo cử nhân luật ở Việt Nam đáp ứng yêu cau hội nhập quốc tế 155 TS.
Nguyễn Thị Anh Vân Danh mục tài liệu tham khảo 172 ___, PHANI BAO CAO TONG THUAT MO BAU 1. Tinh cấp thiết của đề tài: Trong vài thập ky gan day, Viét Nam da va dang trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế với các nước trong khu vực và trên thế gidi. Trong qua trinh hội nhập đó, cùng với cơ hội hợp tác dé phat trién, các quốc gia còn bị đặt trước thách thức của những cuộc cạnh tranh khốc liệt trên nhiều lĩnh vực mà thực tiễn đã minh chứng, lợi thế luôn thuộc về quốc gia có nguồn nhân lực chất lượng cao. Như vậy, dé tăng cường nang lực cạnh tranh của minh, các quốc gia cần phải nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, trong đó có nguồn nhân lực công tác trong lĩnh vực pháp luật.
Hội nhập kinh tế quốc tế, một mặt, làm cho nguồn vốn dau tư từ nước ngoài được thu hút vào thị trường nội địa một cách dễ dàng hơn, đa dạng hoá các loại hình kinh doanh trong nước và tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp trong nước thiết lập các quan hệ hợp tác kinh doanh với các đối tác ở nước ngoài. Tuy nhiên, hội nhập kinh tế quốc tế cũng buộc các doanh nghiệp trong nước phải đương đầu với những hệ thống “phòng thủ thương mại” và thậm chí, trong một số trường hợp, phải tham gia tranh tụng tại các cơ quan tài phán nước ngoài với tư cách bên nguyên hoặc bên bị và vì vậy, cần đến sự hỗ trợ đắc lực của đội ngũ cán bộ pháp lý trong nước. Trong bối cảnh đó, có thể dễ dàng nhận thấy, quá trình hội nhập giữa nước ta với các quốc gia khác đã đặt ra những yêu cầu mới đối với những người làm công tác pháp luật ở Việt Nam: không thê làm tốt công việc của mình trên cơ sở nên tảng kiến thức thuần tuý về pháp luật trong nước mà còn phải nam bat được những kiến thức nhất định về pháp luật nước ngoài và pháp luật quốc tế; thậm chí trước đó, khi còn ngôi ở giảng đường của trường luật, cái mà họ cần không phải là học thuộc lòng nội dung pháp luật thực định mà quan trọng hơn là phải có khả năng nghiên cứu các quy định pháp luật và có kỹ năng phân tích các van dé pháp lý, và kỹ năng tranh luận. Đẻ đáp ứng được những đòi hỏi mới này của thực tiễn, cần phải có những đối mới căn bản trong công tác đào tạo luật nói chung, mà trước hết là đổi mới ở bậc đào tạo cử nhân luật, nơi trang bị những hành trang tối thiểu cho các cán bộ pháp lý tương lai của đất nước.
Với lý do trên, việc lựa chọn đề tài “Đào tạo cử nhân luật ở một số nước trên thé giới và khả năng ứng dụng vào tiễn trình đôi mới đào tạo cử nhân luật ở Việt Nam trong điều kiện hội nhập quốc té” là việc làm thiết thực và cấp bách. Tình hình nghiên cứu đề tài: Cho đến nay, trong số các công trình khoa học đã được công bố, hầu như chưa có công trình khoa học nảo nghiên cứu một cách có hệ thống về đào tạo luật ở các nước trên thế giới để từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm có khả năng ứng dụng vào cải cách đào tạo luật ở Việt Nam, đáp ứng yêu cầu hội nhập. Hiện, chỉ có môt số bài báo đăng trên các tap chí chuyên ngành luật, viết về đào tạo luật ở một vài nước phát triển trên thế giới. Ví dụ: bài viết của PGS.
Dao Thi Hang “Đào tạo một số chức danh tu pháp ở Cộng Hoà Liên bang Đức” (Tạp chí Luật học Số 4/1998); bài viết của thạc sỹ Nguyễn Văn Nam “Tìm hiểu về đào tạo luật và nghề luật ở CHLB Đức” (Tạp chí Nghiên cứu Châu Âu Số 5/2005); bài viết của thạc sỹ Lê Thu Hà “Chế độ đào tạo luật gia tại Hoa Kỳ” (tạp chi nghiên cứu Lập pháp Số 2/2005); và bài viết của TS. Nguyễn Thị Ánh Vân “Xu hướng mới trong đào tạo luật ở Nhật Bản va vài gợi mở cho đổi mới đào tạo luật ở Việt Nam” (Tạp chí Nhà nước & Pháp luật Số 7/2009). Tuy nhiên, có rất ít bài viết trong số đó mang tính nghiên cứu về những đôi mới trong quy trình đào tạo cử nhân luật của nước ngoài để rút ra bài học kinh nghiệm, có khả năng ứng dụng vào tiến trình đổi mới đào tạo cử nhân luật ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. Đa số các bài viết chỉ dừng lại ở mức độ cung cấp thông tin cho người đọc về cách thức và mô hình đào tạo luật mà chủ yếu là dạy nghề (đào tạo nghề luật) hoặc thậm chí về một vài khía cạnh nhỏ của công tác đào tạo nghề luật ở một quốc gia nào đó trên thế giới.
Dau thang 2 nam 2009, Trung tam Luat So sanh (Dai hoc Luat Hà Nội) cũng đã tổ chức Hội thảo với chủ đề “Đào tạo Luật ở một số quốc gia trên thế giới”. Cuộc hội thảo xoay quanh 9 mô hình đào tạo luật ở 9 hệ thống pháp luật khác nhau.' Mặc dù ban tô chức hội thảo dự định nội dung hội thảo sẽ bao quát toàn bộ quy trình đào tạo luật ở các nước, bao gồm đào tạo đại học, sau đại học và dạy nghề và đã lưu ý các báo cáo viên khi mời viết bài.” Trên thực tế, đại đa số các báo cáo viên chỉ tập trung ban về kinh nghiệm của các nước trong việc xây dựng kết cau và nội dung chương trình Các hệ thông phap luật nay gom: My, Uc, Singapore, Đức, Ha Lan, Liên bang Nga, Pháp, Nhat, Trung Quéc. ? Chủ rhiệm dé tài này cũng đồng thời là thành viên ban tổ chức hội thao va là chủ toa hội thao. giảng dạy theo học chế tín chỉ ở bậc đào tạo đại học.
Điều này hoàn toàn dễ hiểu, khi cuộc hội thảo được tổ chức trong bối cảnh Trường Đại học Luật Hà Nội đang trong giai đoạn xây dựng du thảo chương trình dao tạo cử nhân luật theo học chế tín chỉ. Trong hoàn cảnh đó, các báo cáo viên của hội thảo hầu như quá bị hấp dẫn bởi chủ đề nói trên. Tuy nhiên, cuộc hội thảo vẫn gặt hái được những thành công nhất định do kết quả nghiên cứu và thảo luận có tác dụng phục vụ trực tiếp cho việc xây dựng chương trình đào tạo cử nhân luật theo học chế tín chỉ của Trường. Hơn nữa, những van đề đưa ra ban bac tại hội thao cũng có tác dụng mở mang tầm hiểu biết cho những người tham dự hội thảo về một số van đề như học liệu sử dụng trong dao tạo sau đại học, cơ quan quản lý đào tạo luật ở trường đại học và cơ quan quản lý các cơ sở dạy nghề luật ở một số nước trên thế giới; cũng như những cải cách lớn trong đào tạo luật ở Nhật Bản thời gian vừa qua.
Như vậy, việc nghiên cứu một cách có hệ thống và toàn diện về đào tạo cử nhân luật ở các nước thuộc hai truyền thồng pháp luật lớn trên thế giới (Civil Law và Common Law) nhằm đúc rút kinh nghiệm phục vụ cho công tác đôi mới toàn diện công tác đào tạo cử nhân luật ở Việt Nam, đáp ứng yêu câu hội nhập, có thể nói, hầu như vẫn còn bị bỏ ngỏ. Mục đích nghiên cứu của đề tài - Tim hiểu kinh nghiệm đào tạo cử nhân luật trong một số hệ thống pháp luật thuộc hai truyền thống pháp luật lớn trên thế giới: Civil Law va Common Law, trong đó ưu tiên nghiên cứu kinh nghiệm của các nước trong khu vực Châu Á; nghiên cứu xu hướng chung về cải cách đào tạo luật trong những năm gân đây ở các quôc gia này. - Lam rõ thực trạng công tác dao tạo cử nhân luật ở Việt Nam trong qua khứ và hiện tai và chỉ ra sự cân thiét phải đôi mới đào tạo cử nhân luật ở Việt Nam. - Xem xét khả nang và mức độ van dụng kinh nghiệm đào tạo cử nhân luật ở những hệ thông pháp luật đã nghiên cứu vào công cuộc đôi mới đào tạo cử nhân luật ở Việt Nam.